Ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe

W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820) po art. 85 dodaje się art. 85a–85g w brzmieniu: „Art. 85a. 1. W szkole i placówce może działać spółdzielnia uczniowska, zwana dalej „spółdzielnią”.

Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem uczniów danej szkoły lub placówki, której celem jest:

popularyzacja idei i wiedzy o spółdzielczości;

kształtowanie umiejętności życia i działania w społeczeństwie;

rozwijanie cech takich jak gospodarność, przedsiębiorczość, odpowiedzialność i solidarność.

Przedmiotem działalności spółdzielni może być prowadzenie na rzecz:

szkoły lub placówki oraz uczniów – działalności usługowej, handlowej lub wytwórczej;

szkoły lub placówki, uczniów oraz środowiska lokalnego – działalności społeczno-kulturalnej, promocyjnej lub edukacyjnej.

Działalność spółdzielni nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.

Spółdzielnia nie posiada osobowości prawnej i nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego.

Spółdzielnia nie prowadzi ksiąg rachunkowych i nie sporządza sprawozdań na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

Rachunkowość spółdzielni prowadzi się w formie uproszczonej, w sposób umożliwiający ewidencję członków spółdzielni, ustalenie wartości stanu środków będących w dyspozycji spółdzielni, ustalenie wyniku ogólnego oraz wyniku w poszczególnych rodzajach działalności.

Spółdzielnia przetwarza dane osobowe w zakresie niezbędnym do prowadzenia działalności statutowej.

Spółdzielnia może być założona, jeżeli z taką inicjatywą wystąpi grupa co najmniej 5 uczniów szkoły lub placówki, którzy ukończyli 13. rok życia, zwanych dalej „założycielami spółdzielni”. W przypadku małoletniego ucznia wymagana jest pisemna zgoda jego rodziców.

Założyciele spółdzielni przekazują dyrektorowi szkoły lub placówki listę założycieli spółdzielni wraz ze zgodami, o których mowa w ust. 1, oraz projektem statutu spółdzielni.

Dyrektor szkoły lub placówki wyraża zgodę na założenie spółdzielni po uprzednim uzgodnieniu warunków jej prowadzenia z założycielami spółdzielni.

Opiekę nad działalnością spółdzielni sprawuje nauczyciel wyznaczony przez dyrektora szkoły lub placówki spośród nauczycieli zatrudnionych w szkole lub placówce po wyrażeniu przez tego nauczyciela zgody na piśmie.

Do obowiązków nauczyciela, o którym mowa w ust. 4, należy w szczególności monitorowanie działalności spółdzielni, udzielanie pomocy członkom spółdzielni w jej prowadzeniu, nadzorowanie dokumentacji i rozliczeń finansowych spółdzielni.

Spółdzielnia zrzesza co najmniej 5 członków.

Członek spółdzielni wnosi wpisowe, które przeznacza się na działalność statutową spółdzielni.

Wysokość wpisowego nie może być wyższa niż 10 zł. Wpisowe nie podlega zwrotowi.

Członkowie spółdzielni nie otrzymują wynagrodzenia z tytułu pracy w spółdzielni.

Nadwyżka środków finansowych uzyskana w wyniku działalności spółdzielni nie podlega podziałowi pomiędzy jej członków i jest przeznaczana na działalność statutową spółdzielni.

Spółdzielnia działa na podstawie statutu.

Statut spółdzielni określa w szczególności nazwę spółdzielni, przedmiot jej działalności, wysokość wpisowego, sposób nabywania i utraty członkostwa oraz przyczyny utraty członkostwa w spółdzielni, prawa i obowiązki członków spółdzielni, zadania i kompetencje organów spółdzielni, okres ich kadencji oraz tryb ich obsadzania i odwoływania przed upływem kadencji, zasady dokonywania zmian statutu, a także gospodarowania mieniem spółdzielni.

Założyciele spółdzielni uchwalają pierwszy statut spółdzielni większością głosów.

Organami spółdzielni są:

walne zgromadzenie, które jest najwyższym organem spółdzielni;

komisja rewizyjna, która sprawuje kontrolę i nadzór nad działalnością spółdzielni;

zarząd, który kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz.

Spółdzielnia przechodzi w stan likwidacji, w przypadku gdy:

w sposób trwały nie może osiągnąć wymaganego stanu członków spółdzielni;

w sposób trwały nie jest w stanie prowadzić działalności statutowej;

jej działalność została uznana przez dyrektora szkoły lub placówki za niezgodną ze statutem szkoły lub placówki;

szkoła lub placówka, w której działa spółdzielnia, uległa likwidacji albo przekształceniu uniemożliwiającemu dalsze prowadzenie działalności spółdzielni.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3, mienie spółdzielni z dniem jej likwidacji przeznacza się na cele statutowe szkoły lub placówki. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, mienie spółdzielni, z dniem likwidacji szkoły lub placówki albo jej przekształcenia, przeznacza się na cele statutowe organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz młodzieży wskazanej w uchwale walnego zgromadzenia spółdzielni.

W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do spółdzielni stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2026 r. poz. 521).”.

Działające w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy spółdzielnie uczniowskie dostosują swoje statuty do przepisów art. 85a–85f ustawy zmienianej w art. 1 do dnia 1 września 2027 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2026 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: K. Nawrocki