Ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw

W ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z 2025 r. poz. 321, 368, 620 i 769 oraz z 2026 r. poz. 160) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 10 w ust. 1 pkt 11 otrzymuje brzmienie: „11) wnoszenie powództwa na rzecz obywateli w sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, a także wstępowanie, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium;”;

w art. 11:

dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1,

w ust. 1:

po pkt 7 dodaje się pkt 7a w brzmieniu: „7a) stwierdzania, w drodze decyzji, istnienia stosunku pracy, w sytuacji kiedy zawarto umowę cywilnoprawną lub kiedy osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy powinna być zawarta umowa o pracę, przy czym warunkiem wydania decyzji jest niewykonanie polecenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 2. Art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się;”,

pkt 8 otrzymuje brzmienie: „8) skierowania wystąpienia lub wydania polecenia w razie stwierdzenia innych naruszeń niż wymienione w pkt 1–7, a także wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do osób odpowiedzialnych.”,

dodaje się ust. 2 w brzmieniu: „2. Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy, po umożliwieniu stronom stosunku prawnego zajęcia stanowiska, są uprawnione również do wydania polecenia usunięcia naruszeń dotyczących:

funkcjonowania umowy cywilnoprawnej lub

niezawarcia umowy o pracę – w sytuacji gdy w stosunku prawnym łączącym strony dominują cechy stosunku pracy określone w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.”;

w art. 13:

pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) pracodawcy – a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, kontroli legalności zatrudnienia oraz zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy powinna być zawarta umowa o pracę, także niebędący pracodawcami przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne – na rzecz których jest lub w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli była świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia pracy,”,

pkt 5 otrzymuje brzmienie: „5) przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne, na rzecz których w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności:

jest lub w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli było wykonywane zlecenie,

są lub w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli były świadczone usługi przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi – w zakresie wypłacania takim osobom wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę,”;

w art. 14 w ust. 2 pkt 3 otrzymuje brzmienie: „3) przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie niezbędnym do realizacji zadań Państwowej Inspekcji Pracy;”;

po art. 14 dodaje się art. 14a i art. 14b w brzmieniu: „Art. 14a. Państwowa Inspekcja Pracy udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych:

ustalone podczas kontroli dane podmiotu kontrolowanego obejmujące:

numer identyfikacji podatkowej (NIP),

numer z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON),

nazwę,

adres siedziby, w tym miejsca wykonywania pracy, jeżeli podmiotem powierzającym pracę jest agencja zatrudnienia,

datę kontroli,

wysokość kwoty wskazanej w nakazie inspektora pracy, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7;

ustalone podczas kontroli dane osób wykonujących pracę obejmujące:

imię i nazwisko,

numer PESEL, a jeżeli nie nadano numeru PESEL – rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości,

obywatelstwo,

okres wykonywanej pracy,

rodzaj zawartej umowy – w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w art. 68 ust. 1 pkt 1 i 6, art. 68ac oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, 252, 426 i 473).

Na wniosek podmiotu wskazanego w art. 13 pkt 1–6, Główny Inspektor Pracy wydaje interpretację indywidualną w zakresie stosowania przepisów prawa pracy dotyczących ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które w dniu złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Pracy lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej zawiera:

dane identyfikujące wnioskodawcę;

opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego;

wskazanie przepisów, które mają być przedmiotem interpretacji indywidualnej;

przedstawienie stanowiska wnioskodawcy w sprawie;

dowód uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 6;

dokumenty lub inne dowody potwierdzające przedstawione okoliczności, jeżeli wnioskodawca takimi dysponuje.

Interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy z przytoczeniem przepisów prawa oraz ich wykładni.

Interpretację indywidualną wydaje się bez zbędnej zwłoki, niepóźniej niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania kompletnego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Wydanie interpretacji indywidualnej nie wyłącza możliwości oceny przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy rzeczywistego charakteru stosunku prawnego w toku kontroli, jeżeli ustalony w jej trakcie stan faktyczny różni się od opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Wydanie interpretacji indywidualnej podlega opłacie w wysokości 40 zł. Opłatę wnosi się wraz ze złożeniem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Jeżeli wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych w ust. 2 i 6, wzywa się wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania. Jeżeli braki nie zostaną usunięte w tym terminie, wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej pozostawia się bez rozpoznania.

Wydanie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468).

Interpretacja indywidualna zawiera opis przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym oraz z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania.

Jeżeli w jednym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są przedstawione odrębne stany faktyczne lub zdarzenia przyszłe, pobiera się opłatę od każdego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

Opłata za wydanie interpretacji indywidualnej stanowi przychód Państwowej Inspekcji Pracy.

Opłata za wydanie interpretacji indywidualnej podlega zwrotowi wyłącznie, jeżeli:

wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przed rozpoznaniem zostanie wycofany w całości;

wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przed rozpoznaniem zostanie wycofany w części odnoszącej się do przedstawionego w nim odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego – w odpowiedniej części;

została uiszczona w kwocie wyższej od należnej – w odpowiedniej części;

wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej będzie pozostawiony bez rozpoznania w całości.

Zwrot nienależnej opłaty za wydanie interpretacji indywidualnej następuje niepóźniej niż w terminie 7 dni od dnia zakończenia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.

Jeżeli interpretacja indywidualna została doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej, uważa się ją za wydaną z zachowaniem terminu, o którym mowa w ust. 4.

Główny Inspektor Pracy niezwłocznie zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Głównego Inspektora Pracy interpretację indywidualną po usunięciu danych identyfikujących wnioskodawcę oraz inne podmioty wskazane w jej treści. W przypadku uchylenia albo stwierdzenia nieważności interpretacji indywidualnej Główny Inspektor Pracy niezwłocznie usuwa ją z Biuletynu Informacji Publicznej i zamieszcza adnotację o przyczynie usunięcia. Jeżeli interpretacja indywidualna zostanie zmieniona, Główny Inspektor Pracy niezwłocznie zamieszcza zmienioną interpretację indywidualną oraz adnotację o przyczynie zmiany w Biuletynie Informacji Publicznej.

Interpretacja indywidualna nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, z tym że wnioskodawca nie może być obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej.

Interpretacja indywidualna jest wiążąca dla organów Państwowej Inspekcji Pracy i może zostać zmieniona albo uchylona wyłącznie w razie zmiany okoliczności sprawy.

Wydana interpretacja indywidualna jest przekazywana niezwłocznie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajowej Administracji Skarbowej.”;

w art. 18:

w ust. 1:

pkt 3 otrzymuje brzmienie: „3) opracowywanie rocznych i wieloletnich programów działania Państwowej Inspekcji Pracy dotyczących ukierunkowanych kontroli na podstawie analizy ryzyka;”,

w pkt 11 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 12 w brzmieniu: „12) wydawanie interpretacji indywidualnych w drodze decyzji.”,

dodaje się ust. 8 i 9 w brzmieniu: „8. Główny Inspektor Pracy:

opracowuje wieloletnią strategię budowania zdolności i poprawy warunków pracy Państwowej Inspekcji Pracy, obejmującą w szczególności:

rozwiązanie problemu nieobsadzonych etatów,

wprowadzenie narzędzi informatycznych na potrzeby skutecznych kontroli,

opracowanie:

metod zarządzania i narzędzi oceny ryzyka, aby kontrole były ukierunkowane i skuteczne,

planu szkoleń dla pracowników w zakresie wdrażania nowych przepisów, standardów operacyjnych i narzędzi informatycznych;

przedkłada strategię do zatwierdzenia Radzie Ochrony Pracy.

Rada Ochrony Pracy zatwierdza strategię, o której mowa w ust. 8, w terminie 14 dni od dnia jej przekazania przez Głównego Inspektora Pracy. Brak stanowiska Rady Ochrony Pracy w terminie 14 dni oznacza zatwierdzenie strategii. Termin ten dotyczy każdego kolejnego rozpatrzenia tej strategii w brzmieniu zmienionym po zgłoszeniu przez Radę Ochrony Pracy uwag.”;

w art. 19:

w ust. 1:

pkt 4 otrzymuje brzmienie: „4) wydawanie decyzji w sprawach, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5 i 7a;”,

po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu: „4a) wnoszenie powództwa na rzecz obywateli w sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, a także wstępowanie, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium;”,

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Okręgowy inspektor pracy informuje właściwe organy podatkowe o:

przekazaniu do sądu powszechnego odwołania od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, oraz uprawomocnieniu się orzeczenia sądu w sprawie tej decyzji;

wniesieniu powództwa, o którym mowa w art. 33a ust. 3, oraz uprawomocnieniu się orzeczenia sądu wydanego w wyniku wniesienia tego powództwa.”;

w art. 23 w ust. 1:

po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu: „2a) żądania od podmiotu kontrolowanego – w uzasadnionych przypadkach, jeżeli nie stoi to w sprzeczności z celem kontroli – przeprowadzenia transmisji online umożliwiającej kontrolę dokumentów, wysłuchanie strony oraz przesłuchanie podmiotu kontrolowanego przy zastosowaniu dostępnych urządzeń technicznych umożliwiających przekaz telekomunikacyjny, w szczególności urządzeń umożliwiających dwukierunkową łączność, pozwalających na odbiór obrazu lub obrazu i dźwięku w czasie rzeczywistym między uczestnikami czynności kontrolnej;”,

pkt 5 otrzymuje brzmienie: „5) żądania przedłożenia, w postaci papierowej lub elektronicznej, akt osobowych i wszelkich dokumentów związanych z wykonywaniem pracy przez pracowników lub osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy;”,

w pkt 5a po wyrazach „w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług” dodaje się przecinek oraz wyrazy „lub dostarczania ich w postaci elektronicznej”,

pkt 8 otrzymuje brzmienie: „8) wykonywania odpisów lub wyciągów z dokumentów, kopii dokumentów w postaci elektronicznej lub w postaci papierowej, jak również zestawień i obliczeń sporządzanych na podstawie dokumentów, niezbędnych dla celów kontroli, a w razie potrzeby żądania ich od podmiotu kontrolowanego;”;

po art. 23 dodaje się art. 23a w brzmieniu: „Art. 23a. Inspektor pracy może zwrócić się do właściwego terytorialnie okręgowego inspektora pracy, aby wezwał osobę zamieszkującą lub przebywającą na terenie działania tego inspektoratu pracy do złożenia wyjaśnień lub zeznań związanych z przeprowadzaną kontrolą. Inspektor pracy przeprowadzający kontrolę wskazuje okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań.”;

w art. 26 dodaje się ust. 5–8 w brzmieniu: „5. W uzasadnionych przypadkach, jeżeli nie stoi to w sprzeczności z celem kontroli i może usprawnić jej przeprowadzenie lub przemawia za tym charakter prowadzonej przez kontrolowanego działalności, kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzone w sposób zdalny, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366, 820 i 1456) lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513).

Prowadzenie kontroli lub poszczególnych czynności kontrolnych w sposób zdalny nie ogranicza korzystania przez inspektora pracy z uprawnień wynikających z ust. 1 i 2 oraz art. 23 ust. 1.

W przypadku kontroli, o której mowa w ust. 5, okazanie legitymacji służbowej oraz przekazanie upoważnienia do przeprowadzania kontroli odbywa się za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Prowadzenie kontroli lub poszczególnych czynności kontrolnych w sposób zdalny odbywa się przy użyciu środków technicznych i organizacyjnych zapewniających odpowiedni poziom bezpieczeństwa w systemach teleinformatycznych, w tym poufność, dostępność i integralność transmisji danych, z zastosowaniem mechanizmów kryptograficznych w sposób adekwatny do zagrożeń lub wymogów przepisów prawa, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160).”;

w art. 31:

ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Ustalenia kontroli są dokumentowane w protokole kontroli sporządzonym na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.”,

w ust. 2:

pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) nazwę podmiotu kontrolowanego i jego adres oraz numer z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) lub, w przypadku osób fizycznych, numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), a w przypadku pracodawcy posiadającego siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej numer identyfikacyjny uzyskany w państwie siedziby pracodawcy dla celów podatkowych albo ubezpieczeniowych;”,

po pkt 7 dodaje się pkt 7a w brzmieniu: „7a) informacje uzyskane w trybie, o którym mowa w art. 23a;”,

ust. 9 otrzymuje brzmienie: „9. Inspektor pracy przeprowadzający kontrolę przekazuje protokół kontroli podmiotowi kontrolowanemu. Protokół w postaci papierowej sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach.”,

po ust. 10 dodaje się ust. 10a w brzmieniu: „10a. Notatkę urzędową sporządza się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.”;

w art. 33 w ust. 1:

pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie: „1) wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1–4 i 6–7 oraz art. 11a;

kieruje wystąpienia i wydaje polecenia, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 oraz art. 11b;”,

uchyla się pkt 3;

po art. 33 dodaje się art. 33a w brzmieniu: „Art. 33a. 1. Na podstawie ustaleń dokonanych w toku kontroli przez inspektora pracy okręgowy inspektor pracy zawiadamia strony o wszczęciu postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a.

Stronami postępowania, o których mowa w ust. 1, są podmioty i osoby, których może dotyczyć decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a.

Jeżeli okręgowy inspektor pracy stwierdzi, że praca jest wykonywana w warunkach określonych w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, może wydać decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, lub wnieść powództwo o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy.

W postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, uwzględnia się wolę stron o ile nie jest ona sprzeczna z prawem w szczególności z przepisami prawa pracy lub zasadami współżycia społecznego albo nie zmierza do obejścia prawa.

W postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do osób objętych szczególną ochroną pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.

Okręgowy inspektor pracy może wnieść powództwo, o którym mowa w ust. 3, w szczególności gdy zachodzi konieczność ustalenia istnienia lub treści stosunku pracy za okres wcześniejszy niż ten, który może zostać objęty decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a.

W przypadku wniesienia powództwa, o którym mowa w ust. 3, okręgowy inspektor pracy nie wydaje decyzji w zakresie objętym powództwem.

Wszczęcie przez okręgowego inspektora pracy postępowania, o którym mowa w ust. 1, przerywa bieg przedawnienia roszczeń pracowniczych dotyczących stosunku pracy. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia uprawomocnienia się decyzji wydanej w tym postępowaniu albo od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu wydanego w wyniku wniesienia odwołania albo powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy.”;

w art. 34:

ust. 1–1b otrzymują brzmienie: „1. Decyzje, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1–7a i art. 11a, są wydawane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.

Decyzje, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1–4, mogą być wydawane w formie ustnej lub w formie wpisu do dziennika budowy.

Polecenia, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 8 i art. 11b, są wydawane w formie ustnej.”,

po ust. 1b dodaje się ust. 1c w brzmieniu: „1c. Polecenie, o którym mowa w art. 11 ust. 2, wydaje się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Inspektor pracy, wydając polecenie, określa termin jego wykonania w taki sposób, żeby ocena jego wykonania w oparciu o całokształt okoliczności sprawy nastąpiła w trakcie trwania kontroli.”,

ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Decyzje, o których mowa w ust. 1 i 1a, wydane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej albo w formie wpisu do dziennika budowy zawierają:

oznaczenie organu Państwowej Inspekcji Pracy;

datę wydania;

oznaczenie strony lub stron decyzji;

powołanie podstawy prawnej;

rozstrzygnięcie;

termin usunięcia stwierdzonych uchybień;

pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych;

podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.”,

po ust. 2 dodaje się ust. 2a–2l w brzmieniu: „2a. Do decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, nie stosuje się przepisu ust. 2 pkt 6.

Rozstrzygnięcie decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, zawiera:

oznaczenie stron umowy o pracę;

rodzaj umowy o pracę;

datę zawarcia umowy o pracę;

rodzaj pracy;

miejsce wykonywania pracy;

wymiar czasu pracy;

wysokość wynagrodzenia za pracę.

Decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, zawiera także uzasadnienie faktyczne i prawne.

Wydając decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, uwzględnia się stan faktyczny istniejący w czasie kontroli – od dnia jej rozpoczęcia.

Jeżeli zgromadzony przez okręgowego inspektora pracy materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie:

rodzaju umowy o pracę – zostanie wskazana umowa na czas nieokreślony;

miejsca wykonywania pracy – zostanie wskazana siedziba pracodawcy;

wymiaru czasu pracy – zostanie wskazany pełny wymiar czasu pracy;

wysokości wynagrodzenia za pracę – zostanie wskazane minimalne wynagrodzenie za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Datą zawarcia umowy o pracę, o której mowa w ust. 2b pkt 3, jest data wydania decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a.

Jeżeli w okresie między datą rozpoczęcia kontroli, o której mowa w art. 33a ust. 1, a datą upływu terminu do wniesienia odwołania albo datą uprawomocnienia się orzeczenia sądu dojdzie do rozwiązania umowy cywilnoprawnej z inicjatywy pracodawcy lub do wypowiedzenia tej umowy przez pracodawcę albo do jej wygaśnięcia, albo do zaprzestania faktycznego świadczenia pracy z inicjatywy pracodawcy, datą zawarcia umowy o pracę, o której mowa w ust. 2b pkt 3, jest data rozpoczęcia kontroli, o której mowa w art. 33a ust. 1.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2g, do stron decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, stosuje się wyłącznie przepisy prawa pracy dotyczące powszechnej i szczególnej ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę oraz art. 25 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

W przypadku, o którym mowa w ust. 2g, terminy określone w art. 264 § 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy rozpoczynają bieg z dniem, w którym decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, stała się prawomocna.

Decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, od dnia jej wydania wywołuje skutki prawne, jakie wiążą się ze stwierdzeniem istnienia stosunku pracy, na gruncie przepisów prawa pracy, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz obowiązkowych wpłat na fundusze, o których mowa w odrębnych przepisach.

Decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, staje się wykonalna z dniem następującym po dniu, w którym upływa termin do wniesienia odwołania, jeżeli żadna ze stron nie wniosła odwołania, albo z dniem prawomocnego orzeczenia sądu, albo z dniem nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Wydanie decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, nie może być podstawą jakiegokolwiek niekorzystnego traktowania pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę.”,

ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie: „4. Decyzje wydawane w formie ustnej, o których mowa w ust. 1a, i polecenia, o których mowa w ust. 1b, wydaje się w celu usunięcia ujawnionych w toku kontroli uchybień, jeżeli mogą być one usunięte podczas trwania kontroli.

Od decyzji inspektora pracy, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1–7 i art. 11a, wydanych na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej albo w formie wpisu do dziennika budowy, przysługuje podmiotowi kontrolowanemu odwołanie do okręgowego inspektora pracy właściwego dla miejsca wykonywania czynności kontrolnych. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji.”,

po ust. 5 dodaje się ust. 5a w brzmieniu: „5a. Stronie przysługuje odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a, oraz zażalenie na postanowienie nadające takiej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.”,

ust. 6 otrzymuje brzmienie: „6. W razie wniesienia odwołania od decyzji wydanych w przypadkach, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2–4, okręgowy inspektor pracy może wstrzymać ich wykonanie do czasu rozpatrzenia odwołania, jeżeli podjęte przez podmiot kontrolowany przedsięwzięcia wyłączają bezpośrednie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi.”;

w art. 35 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Podmiot kontrolowany, do którego została skierowana decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1–7a oraz art. 11a, ma obowiązek poinformowania, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, o jej realizacji odpowiedniego organu Państwowej Inspekcji Pracy z upływem terminów określonych w decyzji lub po jej uprawomocnieniu.”;

w art. 36:

ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Wystąpienia, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 8 i art. 11b, powinny zawierać wnioski pokontrolne i ich podstawę prawną.”,

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Wystąpienia, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 8 i art. 11b, są wydawane na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej.”,

ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Podmiot kontrolowany lub organ sprawujący nad nim nadzór, do którego skierowano wystąpienie, jest obowiązany w terminie określonym w wystąpieniu, niedłuższym niż 30 dni, zawiadomić, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, odpowiedni organ Państwowej Inspekcji Pracy o terminie i sposobie realizacji wniosków pokontrolnych.”;

po art. 37a dodaje się art. 37aa w brzmieniu: „Art. 37aa. Główny Inspektor Pracy określi, w drodze zarządzenia, metody i standardy zarządzania kontrolami Państwowej Inspekcji Pracy.”.

W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468) wprowadza się następujące zmiany:

art. 63 1 i art. 63 2 otrzymują brzmienie: „Art. 63 1. W sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy okręgowi inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli, a także wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium. Art. 63 2. W sprawach wymienionych w art. 63 1 do okręgowych inspektorów pracy stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze.”;

w art. 398 2 w § 2 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu: „4) dotyczących odwołań od decyzji, o których mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.).”;

w art. 460 § 1 otrzymuje brzmienie: „§ 1. Zdolność sądową i procesową ma także:

pracodawca, choćby nie posiadał osobowości prawnej;

okręgowy inspektor pracy – w sprawach z zakresu prawa pracy;

organ rentowy i wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności – w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.”;

w art. 461:

§ 1 1 otrzymuje brzmienie: „§ 1 1. Do właściwości sądów rejonowych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, należą sprawy z zakresu prawa pracy o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy, o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia i o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy, sprawy dotyczące kar porządkowych i świadectwa pracy oraz roszczenia z tym związane, a także sprawy dotyczące odwołań od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.”,

po § 1 1 dodaje się § 1 2 w brzmieniu: „§ 1 2. Do właściwości sądów okręgowych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, należą sprawy z zakresu prawa pracy dotyczące odwołań od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.”,

po § 2 2 dodaje się § 2 3 i 2 4 w brzmieniu: „§ 2 3. W sprawach odwołań od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy, w którego obszarze właściwości znajduje się miejsce wykonywania pracy ustalone w tej decyzji. § 2 4. W sprawach odwołań od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd okręgowy, w którego obszarze właściwości znajduje się miejsce zamieszkania albo siedziba odwołującego się.”;

w art. 465 po § 1 1 dodaje się § 1 2 w brzmieniu: „§ 1 2. Pełnomocnikiem właściwego organu Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach, o których mowa w art. 461 § 1 1 i 1 2, może być również pracownik Państwowej Inspekcji Pracy.”;

w art. 476 w § 1 po pkt 1 1 dodaje się pkt 1 2 i 1 3 w brzmieniu: „1 2) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy; 1 3) w których wniesiono odwołanie od decyzji, o której mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;”;

w części pierwszej w księdze pierwszej w tytule VII w dziale III w rozdziale 2:

po tytule rozdziału dodaje się oznaczenie i tytuł oddziału w brzmieniu: „Oddział 1 Przepisy ogólne”,

po art. 477 1b dodaje się art. 477 1c i art. 477 1d w brzmieniu: „Art. 477 1c. § 1. W sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli istnienie lub treść stosunku pracy nie budzi wątpliwości, a sąd uzna, mając na względzie całokształt twierdzeń i przeprowadzonych dotychczas dowodów, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Strony należy uprzedzić o możliwości wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym i umożliwić im zajęcie stanowiska w piśmie procesowym, w terminie niekrótszym niż 7 dni.

Sąd może wydać wyrok wstępny tylko co do istnienia stosunku pracy, a co do treści stosunku pracy zarządzić dalszą rozprawę albo jej odroczenie.

Wydając wyrok wstępny, o którym mowa w § 2, sąd, rozstrzygając o treści stosunku pracy, może jednocześnie wydać wyrok częściowy w zakresie ustalenia rodzaju umowy lub niektórych ustalonych warunków pracy lub płacy. Art. 477 1d. Przewodniczący i sąd są obowiązani podejmować czynności tak, aby termin posiedzenia, na którym sprawa ma zostać rozpoznana, przypadł niepóźniej niż miesiąc od dnia wniesienia pozwu, a jeżeli pozew był dotknięty brakami – od dnia usunięcia tych braków.”,

po art. 477 7a dodaje się oddział 2 w brzmieniu: „Oddział 2 Postępowanie w sprawach dotyczących odwołań od decyzji Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie interpretacji indywidualnych, odwołań od decyzji okręgowego inspektora pracy w przedmiocie stwierdzenia istnienia stosunku pracy oraz zażaleń na postanowienia o nadaniu decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności Art. 477 7b. § 1. Odwołanie od decyzji okręgowego inspektora pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, wnosi się na piśmie za pośrednictwem okręgowego inspektora pracy w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

Odwołanie, o którym mowa w § 1, powinno zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, zwięzłe przytoczenie zarzutów oraz wniosków, a także ich uzasadnienie oraz podpis odwołującego się.

Odwołujący się jest obowiązany powołać wszystkie twierdzenia i dowody w odwołaniu, a pozostałe strony – w odpowiedzi na odwołanie. Okręgowy inspektor pracy poucza strony o tym obowiązku oraz o skutkach jego niedochowania równocześnie z doręczeniem decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.

Twierdzenia i dowody niepowołane w odwołaniu lub w odpowiedzi na odwołanie mogą być powoływane wyłącznie, gdy strona uprawdopodobni, że ich powołanie nie było wcześniej możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później.

Jeżeli okręgowy inspektor pracy uzna odwołanie, o którym mowa w § 1, w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W tym przypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu.

Jeżeli odwołanie, o którym mowa w § 1, nie zostało uznane przez okręgowego inspektora pracy w całości za słuszne, okręgowy inspektor pracy przekazuje je niezwłocznie do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz ze stanowiskiem w sprawie odwołania, niepóźniej niż w terminie miesiąca od dnia jego wniesienia.

Sąd odrzuca odwołanie wniesione po upływie terminu, o którym mowa w § 1, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Art. 477 7c. Stronami postępowania są strony zaskarżonej decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, oraz okręgowy inspektor pracy. Art. 477 7d. § 1. Zawarcie ugody jest możliwe jedynie przez wszystkie strony postępowania.

Nie jest dopuszczalne poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. Art. 477 7e. § 1. Zmiana, uchylenie, stwierdzenie nieważności lub stwierdzenie wygaśnięcia zaskarżonej decyzji przez okręgowego inspektora pracy przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części.

Jeżeli przed wszczęciem postępowania albo w toku tego postępowania zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, w zakresie objętym powództwem o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, sąd zawiesza postępowanie. Sąd umarza postępowanie w przypadku uprawomocnienia się tej decyzji albo wydania prawomocnego wyroku w sprawie odwołania od tej decyzji. Art. 477 7f. § 1. Jeżeli w odwołaniu jest zawarty wniosek o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego zaskarżonej decyzji albo jeżeli wniesiono zażalenie na postanowienie okręgowego inspektora pracy o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, sąd w przedmiocie wniosku lub zażalenia orzeka postanowieniem. Wniosek albo zażalenie podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni od dnia jego wpływu do sądu.

Sąd rozpoznaje wniosek oraz zażalenie, o których mowa w § 1, na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Pisemne uzasadnienie postanowienia sądu sporządza się tylko wówczas, gdy strona zgłosiła wniosek o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem w terminie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia.

Do zażalenia, o którym mowa w § 1, oraz do postępowania toczącego się wskutek jego wniesienia stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału dotyczące odwołań od decyzji okręgowego inspektora pracy, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień.

W toku postępowania w sprawie odwołania od decyzji okręgowego inspektora pracy w sprawie stwierdzenia istnienia stosunku pracy sąd w uzasadnionych przypadkach może z urzędu wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji. Art. 477 7g. § 1. Sąd oddala odwołanie, o którym mowa w art. 477 7b § 1, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

W przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w art. 477 7b § 1, sąd zmienia w całości lub w części zaskarżoną decyzję i orzeka co do istoty sprawy.

Jeżeli decyzja okręgowego inspektora pracy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania okręgowemu inspektorowi pracy. Art. 477 7h. Sąd drugiej instancji, uchylając wyrok i decyzję okręgowego inspektora pracy, może sprawę przekazać do ponownego rozpoznania okręgowemu inspektorowi pracy, który wydał zaskarżoną decyzję. Art. 477 7i. Przepisy art. 477 1c i art. 477 1d stosuje się odpowiednio. Art. 477 7j. W sprawie odwołania od decyzji, o którym mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, stosuje się odpowiednio przepisy art. 477 7b § 1, 2 i 5–7, art. 477 7e § 1 oraz art. 477 7g. Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.”;

po art. 755 5 dodaje się art. 755 6 w brzmieniu: „Art. 755 6. § 1. W sprawie o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy albo w sprawie odwołania od decyzji okręgowego inspektora pracy w przedmiocie stwierdzenia istnienia stosunku pracy sąd może udzielić zabezpieczenia polegającego na tym, że umowa w trakcie postępowania może zostać zmieniona, wypowiedziana lub rozwiązana jedynie na zasadach określonych w przepisach prawa pracy dotyczących powszechnej i szczególnej ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.

Jeżeli przemawia za tym potrzeba ochrony praw pracownika, a istnienie stosunku pracy zostało uprawdopodobnione, sąd może dodatkowo unormować prawa i obowiązki stron umowy na czas trwania postępowania.

Jeżeli umowa została zawarta na czas określony, możliwość jej wygaśnięcia w trakcie zabezpieczenia, o którym mowa w § 1, jest oceniania z uwzględnieniem przepisów określających dopuszczalny czas trwania i liczbę umów o pracę zawieranych na czas określony.

W trakcie zabezpieczenia, o którym mowa w § 1, osobie, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja albo powództwo o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, przysługuje prawo odwołania się do sądu od wypowiedzenia oraz prawo skierowania do sądu żądań powiązanych z rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia lub wygaśnięciem umowy – na zasadach określonych w przepisach prawa pracy.

Sąd może odmówić udzielenia zabezpieczenia, o którym mowa w § 1, jeśli w świetle okoliczności sprawy treść powództwa albo decyzji nie uprawdopodabnia, że umowa której dotyczy odwołanie jest umową o pracę.

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia, o którym mowa w § 1, podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 3 dni od dnia jego wpływu do sądu.”.

W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807, 1423 i 1661 oraz z 2026 r. poz. 25) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 281:

w § 1:

po pkt 1a dodaje się pkt 1b w brzmieniu: „1b) narusza zakaz, o którym mowa w art. 34 ust. 2l ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.),”,

w części wspólnej wyrazy „podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł” zastępuje się wyrazami „podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł”,

w § 2 wyrazy „podlega karze grzywny od 1500 zł do 45 000 zł” zastępuje się wyrazami „podlega karze grzywny od 3000 zł do 90 000 zł”;

w art. 282:

w § 1 wyrazy „podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł” zastępuje się wyrazami „podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł”,

w § 3 wyrazy „podlega karze grzywny od 1500 zł do 45 000 zł” zastępuje się wyrazami „podlega karze grzywny od 3000 zł do 90 000 zł”;

w art. 283 w § 1 wyrazy „podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł” zastępuje się wyrazami „podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł”.

W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 70:

w § 6 po pkt 3 dodaje się pkt 3a i 3b w brzmieniu: „3a) przekazania do sądu powszechnego odwołania od decyzji w sprawie stwierdzenia istnienia stosunku pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.);

skierowania do właściwego sądu pracy powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, o którym mowa w art. 33a ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;”,

w § 7 po pkt 3 dodaje się pkt 3a i 3b w brzmieniu: „3a) uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego w sprawie decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;

uprawomocnienia się orzeczenia sądu powszechnego wydanego w wyniku skierowania powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, o którym mowa w art. 33a ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy;”;

po art. 70c dodaje się art. 70ca w brzmieniu: „Art. 70ca. Organ podatkowy właściwy w sprawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadkach, o których mowa w art. 70 § 6 pkt 3a i 3b, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.”;

w art. 71 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „art. 70c” zastępuje się wyrazami „art. 70c, art. 70ca”;

w art. 201 po § 1a dodaje się § 1aa w brzmieniu: „§ 1aa. Ostateczna decyzja w sprawie stwierdzenia istnienia stosunku pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, albo prawomocne orzeczenie sądu powszechnego w sprawie, w której została wydana taka decyzja, oraz prawomocne orzeczenie sądu powszechnego zapadłe w wyniku skierowania przez okręgowego inspektora pracy powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, o którym mowa w art. 33a ust. 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w rozumieniu § 1 pkt 2.”;

po art. 299i dodaje się art. 299j w brzmieniu: „Art. 299j. § 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej udostępnia, w drodze teletransmisji, z Centralnego Rejestru Danych Podatkowych dane i informacje objęte tajemnicą skarbową, wynikające ze złożonych przez podatników i płatników deklaracji oraz informacji podatkowych:

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w art. 68 ust. 1 pkt 1 i 6, art. 68ac i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, 252, 426 i 473);

Państwowej Inspekcji Pracy – w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 3, 4, 14, 14aa i 15b ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.

Szczegółowy zakres danych, o których mowa w § 1, oraz sposób ich udostępniania określają porozumienia zawarte między Szefem Krajowej Administracji Skarbowej a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Państwową Inspekcją Pracy.”.

W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, 252 i 426) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 18 po ust. 1a dodaje się ust. 1b w brzmieniu: „1b. Za podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonego wymienionego w art. 6 ust. 1 pkt 1, wobec którego stwierdzono istnienie stosunku pracy decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.), przyjmuje się kwoty wykazane z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 albo 5, w okresie od dnia wydania decyzji do dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, a w przypadku wniesienia odwołania do sądu – do dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne.”;

w art. 24 po ust. 5g dodaje się ust. 5h w brzmieniu: „5h. Bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek ulega zawieszeniu od dnia wniesienia odwołania od decyzji w sprawie stwierdzenia istnienia stosunku pracy, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, do dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, a w przypadku wniesienia odwołania do sądu – do dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne.”;

w art. 36 po ust. 4d dodaje się ust. 4e w brzmieniu: „4e. Zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osób określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1, wobec których stwierdzono istnienie stosunku pracy decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, dokonuje się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, a w przypadku wniesienia odwołania do sądu – od dnia, w którym orzeczenie sądu stało się prawomocne.”;

po art. 38a dodaje się art. 38b w brzmieniu: „Art. 38b. 1. Składki opłacone za osobę zgłoszoną do ubezpieczeń społecznych z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 albo 5, wobec której wydano decyzję, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, stwierdzającą istnienie stosunku pracy, uznaje się za opłacone na poczet należności z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1.

Płatnik składek jest obowiązany przekazać do Zakładu dokumenty związane z ubezpieczeniami społecznymi określone w ustawie za okres objęty decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, niepóźniej niż w terminie określonym w art. 36 ust. 4e.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 24 ust. 6a–6g.”;

w art. 50:

w ust. 11 skreśla się wyrazy „oraz Państwowej Inspekcji Pracy”,

ust. 12 otrzymuje brzmienie: „12. Zakład udostępnia Straży Granicznej, w postaci elektronicznej, dane płatnika składek, który zgłosił do ubezpieczeń społecznych cudzoziemca, oraz dane ubezpieczonego cudzoziemca, w zakresie niezbędnym do realizacji jej ustawowych zadań.”,

po ust. 13 dodaje się ust. 13a w brzmieniu: „13a. Zakład udostępnia, w postaci elektronicznej, Państwowej Inspekcji Pracy dane:

ubezpieczonego obejmujące:

imię i nazwisko,

datę urodzenia,

numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL – rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości,

obywatelstwo,

kod i nazwę tytułu ubezpieczenia,

nazwę i dane identyfikacyjne płatnika składek,

datę powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego,

datę zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia zdrowotnego,

datę wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych lub z ubezpieczenia zdrowotnego,

rodzaje ubezpieczeń wraz z określeniem, czy są dobrowolne, czy obowiązkowe,

kod wykonywanego zawodu,

kod pracy i okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

wymiar czasu pracy,

informację o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne,

opłacone składki na ubezpieczenia społeczne za osoby prowadzące pozarolniczą działalność i osoby z nimi współpracujące,

wykazane w imiennym raporcie miesięcznym przerwy w opłacaniu składek,

wypłacone świadczenia z ubezpieczenia chorobowego,

wypłacone jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego w powiązaniu z identyfikatorem podmiotu zatrudniającego, ustalonym procentem uszczerbku na zdrowiu, datą zaistnienia wypadku przy pracy albo stwierdzenia choroby zawodowej,

informacje dotyczące wyrejestrowania z ubezpieczeń z kodem przyczyny, kodem wygaśnięcia lub trybu rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego oraz kodem podstawy prawnej,

informacje zawarte w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 83e ust. 1,

płatnika składek obejmujące:

numer NIP,

numer identyfikacyjny REGON,

numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL – rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości,

kod rodzaju działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD),

dane identyfikacyjne osób ubezpieczonych określone w pkt 1,

liczbę poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem, w tym poszkodowanych śmiertelnie i ciężko,

liczbę zatrudnionych w warunkach zagrożenia,

serię i numer dowodu osobistego albo paszportu, jeżeli płatnikowi składek nie nadano numeru NIP i numeru identyfikacyjnego REGON lub jednego z nich,

nazwę skróconą,

imię i nazwisko,

adres siedziby,

adres do korespondencji,

adres miejsca prowadzenia działalności,

liczbę cudzoziemców zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych,

obywatelstwo (obywatelstwa) cudzoziemca,

tytuł ubezpieczenia cudzoziemca,

stopę procentową składek na ubezpieczenie wypadkowe,

liczbę stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

informacje dotyczące zmian danych płatnika składek,

informacje zawarte w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 83e ust. 1,

dotyczące umów o dzieło, o których mowa w art. 36 ust. 17 – w celu niezbędnym do realizacji ustawowych zadań w zakresie kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy i przepisów dotyczących zatrudnienia.”;

po art. 68ab dodaje się art. 68ac: „Art. 68ac. 1. W Zakładzie jest prowadzony system teleinformatyczny służący do wymiany między Zakładem, Państwową Inspekcją Pracy oraz Szefem Krajowej Administracji Skarbowej danych i informacji niezbędnych do dokonywania analizy ryzyka naruszenia prawa i niewykonywania obowiązków z zakresu prawa pracy i legalności zatrudnienia, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

Dane i informacje, o których mowa w ust. 1, są wymieniane w drodze teletransmisji za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 1.

Szczegółowy zakres danych i informacji, o których mowa w ust. 1, oraz sposób ich wymiany określają porozumienia zawarte między Zakładem a Państwową Inspekcją Pracy oraz Szefem Krajowej Administracji Skarbowej.”.

W ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2025 r. poz. 860, 1178, 1661, 1814, 1818 i 1872) w art. 96:

§ 1a otrzymuje brzmienie: „§ 1a. W postępowaniu mandatowym, w sprawach:

w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy, można nałożyć grzywnę w wysokości do 5000 zł;

naruszeń wymienionych w art. 92f ust. 1 i w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1490, 1676, 1795 i 1843), w których oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Inspekcji Transportu Drogowego, Policji, Krajowej Administracji Skarbowej lub Straży Granicznej, można nałożyć grzywnę w wysokości do 2000 zł.”;

w § 1b–1bc wyrazy „nałożyć grzywnę w wysokości do 5000 zł” zastępuje się wyrazami „nałożyć grzywnę w wysokości do 10 000 zł”.

W ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 oraz z 2026 r. poz. 346) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 35 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Pracodawca uiszcza opłatę podstawową od pism podlegających opłacie wymienionych w ust. 1, także w sprawie o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy wytoczonej z powództwa okręgowego inspektora pracy.”;

po art. 36 dodaje się art. 36a w brzmieniu: „Art. 36a. Opłatę stałą w kwocie 200 złotych pobiera się od odwołania, o którym mowa w art. 14b ust. 8 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.), a także od apelacji i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w takiej sprawie.”;

w art. 96 w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie: „8) Główny Inspektor Pracy, okręgowy inspektor pracy oraz związki zawodowe w sprawach z zakresu prawa pracy;”.

W ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 33 w ust. 2 w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „3) polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi i cudzoziemiec zawarli umowę o pracę zamiast umowy cywilnoprawnej albo w decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn. zm.), stwierdzono istnienie stosunku pracy.”;

w art. 69 w pkt 4 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 5 w brzmieniu: „5) polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi i cudzoziemiec zawarli umowę o pracę zamiast umowy cywilnoprawnej albo w decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, stwierdzono istnienie stosunku pracy.”.

Główny Inspektor Pracy, niepóźniej niż w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, uzyska zatwierdzenie strategii, o której mowa w art. 18 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1.

Główny Inspektor Pracy, niepóźniej niż w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, przeprowadzi audyt bezpieczeństwa informatycznego w Państwowej Inspekcji Pracy i sporządzi raport z audytu.

Główny Inspektor Pracy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Szef Krajowej Administracji Skarbowej, niepóźniej niż w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, utworzą, w drodze porozumienia, i powołają międzyinstytucjonalny zespół zadaniowy do spraw oceny ryzyka w celu zwiększenia skuteczności kontroli Państwowej Inspekcji Pracy.

Główny Inspektor Pracy przedłoży z urzędu Marszałkowi Sejmu oraz na wniosek ministrowi właściwemu do spraw pracy:

zarządzenie, o którym mowa w art. 37aa ustawy zmienianej w art. 1 – niepóźniej niż w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu Marszałkowi Sejmu oraz w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku ministrowi właściwemu do spraw pracy;

raport z audytu i porozumienie, o których mowa odpowiednio w art. 10 i art. 11 – niepóźniej niż w terminie 7 dni od upływu terminów, o których mowa odpowiednio w art. 10 i art. 11, Marszałkowi Sejmu oraz w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku ministrowi właściwemu do spraw pracy.

Do postępowań kontrolnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Do umów cywilnoprawnych, na podstawie których jest świadczona praca, zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i trwających w tym dniu, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Do postępowań sądowych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w których Państwowa Inspekcja Pracy wniosła powództwo o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Podmiot, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zawarł z osobą wykonującą pracę umowę cywilnoprawną lub na rzecz którego osoba faktycznie świadczy pracę za wynagrodzeniem, mimo że stosunek ten spełnia wszystkie cechy stosunku pracy, o których mowa w art. 22 § 1 ustawy zmienianej w art. 3, i który w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dobrowolnie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem przez zawarcie umowy o pracę, nie podlega odpowiedzialności określonej w art. 281 § 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 3.

Do zamówień na usługi lub dostawy udzielanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do dnia 31 grudnia 2026 r. w związku z zapewnieniem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 68ac ustawy zmienianej w art. 5, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.).

Zamawiający, w terminie 7 dni od dnia udzielenia zamówienia, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza w Biuletynie Zamówień Publicznych informację o udzieleniu tego zamówienia, w której podaje:

nazwę i adres siedziby zamawiającego;

datę i miejsce zawarcia umowy lub informację o zawarciu umowy drogą elektroniczną;

opis przedmiotu umowy, z wyszczególnieniem odpowiednio ilości rzeczy lub innych dóbr oraz zakresu usług;

cenę albo cenę maksymalną, jeżeli cena nie jest znana w chwili zamieszczenia ogłoszenia;

okoliczności faktyczne uzasadniające udzielenie zamówienia bez zastosowania przepisów o zamówieniach publicznych;

nazwę (firmę) podmiotu albo imię i nazwisko osoby, z którymi została zawarta umowa.

Po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy minister właściwy do spraw pracy przygotuje ocenę jej funkcjonowania i przedstawi ją Marszałkowi Sejmu, Radzie Dialogu Społecznego i Radzie Ochrony Pracy.

Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa dla części budżetowej 12 – Państwowa Inspekcja Pracy przeznaczonych na wykonywanie zadań wynikających z niniejszej ustawy wynosi:

w 2026 r. – 28,2 mln zł;

w 2027 r. – 60,6 mln zł;

w 2028 r. – 73,5 mln zł;

w 2029 r. – 75,0 mln zł;

w 2030 r. – 65,8 mln zł;

w 2031 r. – 70,3 mln zł;

w 2032 r. – 70,9 mln zł;

w 2033 r. – 70,9 mln zł;

w 2034 r. – 72,7 mln zł;

w 2035 r. – 74,5 mln zł.

Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa dla części budżetowej 15 – Sądy powszechne przeznaczonych na wykonywanie zadań wynikających z niniejszej ustawy wynosi:

w 2026 r. – 0 zł;

w 2027 r. – 6,7 mln zł;

w 2028 r. – 7,2 mln zł;

w 2029 r. – 7,5 mln zł;

w 2030 r. – 7,8 mln zł;

w 2031 r. – 8,1 mln zł;

w 2032 r. – 8,5 mln zł;

w 2033 r. – 8,8 mln zł;

w 2034 r. – 9,2 mln zł;

w 2035 r. – 9,6 mln zł.

W przypadku zagrożenia przekroczenia limitu wydatków, o których mowa w ust. 1, zostanie zastosowany mechanizm korygujący polegający na ograniczeniu kosztów rzeczowych Państwowej Inspekcji Pracy związanych z realizacją zadań.

Organem monitorującym wykorzystanie limitów wydatków, o których mowa w ust. 1, będzie dysponent 12 części budżetu państwa – Główny Inspektor Pracy.

Organem monitorującym wykorzystanie limitów wydatków, o których mowa w ust. 2, będzie dysponent 15 części budżetu państwa – Minister Sprawiedliwości.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 6 lit. b i pkt 17, art. 9–12 oraz art. 17, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: K. Nawrocki