Dz.U. 2025 poz. 1882 Ustawa

obowiązujący In force

Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Signed
Dec. 4, 2025
Published
Dec. 30, 2025
Entry into force
March 1, 2026

Who made this act

Proposed by
Council of Ministers (Prime Minister Donald Tusk)
Sejm vote
247 yes, 177 no, 19 abstained Nov. 7, 2025 · całość projektu ustawy
Senate
wniósł poprawki
Signed into law
President Karol Nawrocki, Dec. 18, 2025
Legislative process
Sejm print 1729 (term 10) RCL RM-0610-162-25

Text of version 1, Dz.U. 2025 poz. 1882 Source (PDF)

Art. 1

W ustawie z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 2117) wprowadza się następujące zmiany:

Art. 1 pkt 1

w art. 2 w ust. 1:

Art. 1 pkt 1 lit. a

pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) udzielanie podatnikom, płatnikom i inkasentom oraz innym podmiotom, na ich zlecenie lub na ich rzecz, porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków:

Art. 1 pkt 1 lit. a

podatkowych i celnych,

Art. 1 pkt 1 lit. b

dotyczących opłat, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.),

Art. 1 pkt 1 lit. c

dotyczących egzekucji administracyjnej związanej z obowiązkami, o których mowa w lit. a i b;”,

Art. 1 pkt 1 lit. b

po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu: „3a) wykonywanie, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów oraz innych podmiotów, ciążących na nich obowiązków informacyjnych, sprawozdawczych oraz raportowania wynikających z przepisów:

Art. 1 pkt 1 lit. a

prawa podatkowego,

Art. 1 pkt 1 lit. b

dotyczących opłat, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa,

Art. 1 pkt 1 lit. c

o wymianie informacji podatkowych – oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie;”,

Art. 1 pkt 1 lit. c

pkt 4 otrzymuje brzmienie: „4) reprezentowanie podatników, płatników i inkasentów oraz innych podmiotów w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach wymienionych w pkt 1 i 3a;”;

Art. 1 pkt 2

w art. 4:

Art. 1 pkt 2 lit. a

w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) organizacje zawodowe posiadające osobowość prawną, spółdzielnie, stowarzyszenia lub izby gospodarcze, jeżeli przedmiotem ich działalności statutowej jest również doradztwo podatkowe świadczone wyłącznie na rzecz ich członków, wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 14, na dzień 1 marca 2026 r.;”,

Art. 1 pkt 2 lit. b

w ust. 2 w zdaniu pierwszym po wyrazach „zatrudnionych w tych podmiotach” dodaje się wyrazy „lub wykonujących te czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z tymi podmiotami”,

Art. 1 pkt 2 lit. c

w ust. 3 po wyrazach „zatrudnionych w tych podmiotach” dodaje się wyrazy „lub wykonujących te czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z tymi podmiotami”,

Art. 1 pkt 2 lit. d

dodaje się ust. 4 w brzmieniu: „4. Podmioty wymienione w ust. 1 pkt 1 i 3 wykonują czynności, o których mowa odpowiednio w art. 2 ust. 1 pkt 1, 4 i 5, pod warunkiem, że są wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 14.”;

Art. 1 pkt 3

w art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Na listę doradców podatkowych wpisuje się również osoby, które spełniają warunki określone w ust. 1 pkt 2–5 oraz:

Art. 1 pkt 1

są członkami Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego, zwanej dalej „Komisją Egzaminacyjną”, przez okres co najmniej 2 kolejnych lat lub

Art. 1 pkt 2

posiadają co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne lub ekonomia i finanse w zakresie prawa finansowego lub finansów.”;

Art. 1 pkt 4

w art. 7:

Art. 1 pkt 4 lit. a

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Lista jest prowadzona w postaci elektronicznej.”,

Art. 1 pkt 4 lit. b

w ust. 3 pkt 3a otrzymuje brzmienie: „3a) rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, zatrudnienia lub umowy cywilnoprawnej, o których mowa w art. 27 ust. 1;”,

Art. 1 pkt 4 lit. c

po ust. 6 dodaje się ust. 6a w brzmieniu: „6a. W przypadkach, o których mowa w art. 31a oraz art. 34 ust. 1 i 2, a także w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej zawieszenia prawa wykonywania zawodu zamiast oznaczenia miejsca wykonywania doradztwa podatkowego (siedziby) wpisuje się „nie wykonuje” wraz z informacją o okresie niewykonywania zawodu.”,

Art. 1 pkt 4 lit. d

dodaje się ust. 8 i 9 w brzmieniu: „8. Krajowa Rada Doradców Podatkowych publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej następujące dane dotyczące osób wpisanych na listę doradców podatkowych:

Art. 1 pkt 1

numer i datę wpisu na listę;

Art. 1 pkt 2

imię i nazwisko doradcy podatkowego;

Art. 1 pkt 3

oznaczenie miejsca wykonywania doradztwa podatkowego (siedziby), z tym że w przypadkach, o których mowa w:

Art. 1 pkt 3 lit. a

art. 31a oraz art. 34 ust. 1 i 2, a także w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej zawieszenia prawa wykonywania zawodu zamiast oznaczenia miejsca wykonywania doradztwa podatkowego (siedziby) wpisuje się „nie wykonuje” wraz z informacją o okresie niewykonywania zawodu,

Art. 1 pkt 3 lit. b

art. 10 ust. 1, zamiast oznaczenia miejsca wykonywania doradztwa podatkowego (siedziby) wpisuje się „skreślony” wraz z informacją o dniu skreślenia z listy.

Art. 1 ust. 9

Publikację danych dotyczących osoby skreślonej z listy usuwa się po upływie 15 lat od dnia skreślenia tej osoby z listy.”;

Art. 1 ust. 9 pkt 5

w art. 10:

Art. 1 ust. 9 pkt 5 lit. a

w ust. 1 w pkt 2 w lit. d kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „3) z urzędu w przypadku nieopłacenia składki członkowskiej w wysokości przekraczającej równowartość dwunastu składek członkowskich obliczoną na podstawie wysokości składki członkowskiej obowiązującej na dzień podjęcia decyzji przez Krajową Radę Doradców Podatkowych i stanowiącą zaległość na ten dzień.”,

Art. 1 ust. 9 pkt 5 lit. b

w ust. 3 po wyrazach „określonej w ust. 1 pkt 1” dodaje się wyrazy „albo 3”,

Art. 1 ust. 9 pkt 5 lit. c

dodaje się ust. 5 w brzmieniu: „5. W przypadku gdy doradca podatkowy wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, a przeciwko niemu toczy się postępowanie dyscyplinarne, rozpatrzenie wniosku podlega zawieszeniu do czasu zakończenia tego postępowania.”;

Art. 1 ust. 9 pkt 6

uchyla się art. 12;

Art. 1 ust. 9 pkt 7

w art. 13:

Art. 1 ust. 9 pkt 7 lit. a

w ust. 1 skreśla się wyrazy „oraz o odmowie dopuszczenia do egzaminu”,

Art. 1 ust. 9 pkt 7 lit. b

dodaje się ust. 4 w brzmieniu: „4. Przepisów ust. 1–3 nie stosuje się do decyzji w sprawach skreślenia z listy na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 2 lit. a w przypadku, gdy utrata prawa do wykonywania zawodu nastąpiła z przyczyny, o której mowa w art. 10 ust. 1a pkt 4.”;

Art. 1 ust. 9 pkt 8

w art. 14:

Art. 1 ust. 9 pkt 8 lit. a

w ust. 2 w zdaniu pierwszym wyrazy „art. 4 ust. 1 pkt 1 albo 3” zastępuje się wyrazami „art. 4 ust. 1 pkt 3”,

Art. 1 ust. 9 pkt 8 lit. b

w ust. 3 uchyla się pkt 4,

Art. 1 ust. 9 pkt 8 lit. c

ust. 5 otrzymuje brzmienie: „5. Osoba prawna wpisana do rejestru jest obowiązana zawiadomić Krajową Radę Doradców Podatkowych o wszelkich zmianach:

Art. 1 ust. 9 pkt 1

danych określonych w ust. 3 pkt 1‒3 – w przypadku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3,

Art. 1 ust. 9 pkt 2

danych określonych w ust. 3 pkt 1 i 2 i nazwisk, imion i adresów oraz numerów identyfikacji podatkowej (NIP) albo innych numerów służących identyfikacji dla celów podatkowych lub ubezpieczeń społecznych nadanych w państwie pochodzenia członków organów zarządzających osób prawnych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 – w przypadku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1,

Art. 1 ust. 9 pkt 3

umowy spółki albo statutu w zakresie dotyczącym warunków wykonywania doradztwa podatkowego określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 albo 3 – w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tych zmian.”,

Art. 1 ust. 9 pkt 3 lit. d

w ust. 7 wyraz „formie” zastępuje się wyrazem „postaci”;

Art. 1 ust. 9 pkt 9

w art. 15 w ust. 1 skreśla się wyrazy „wykonywania czynności, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 4 i 5, oraz”;

Art. 1 ust. 9 pkt 10

tytuł rozdziału 4 otrzymuje brzmienie: „Egzamin na doradcę podatkowego i Komisja Egzaminacyjna”;

Art. 1 ust. 9 pkt 11 lit. a tiret 2

w pkt 3 po wyrazie „podatkowego” dodaje się wyrazy „wraz z analizą podatkową”,

Art. 1 ust. 9 pkt 11 lit. a tiret 3

w pkt 4 po wyrazie „podatkowe” dodaje się wyrazy „wraz z analizą podatkową”,

Art. 1 ust. 9 pkt 11 lit. a tiret 4

po pkt 4 dodaje się pkt 4a i 4b w brzmieniu: „4a) opłaty, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;

Art. 1 ust. 9 pkt 4b

wymiana informacji podatkowych;”,

Art. 1 ust. 9 pkt 4b lit. b

ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie: „2. Egzamin na doradcę podatkowego w stosunku do osób, które zajmowały lub zajmują stanowiska sędziów, asesorów sądowych oraz prokuratorów lub były lub są adwokatem, radcą prawnym, notariuszem oraz biegłym rewidentem, nie obejmuje zakresu egzaminu wymaganego do uzyskania takiego stanowiska lub zawodu. Przepisu nie stosuje się do dziedzin, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4.

Art. 1 ust. 3

Komisja Egzaminacyjna ustala zakres tematyczny egzaminu na doradcę podatkowego dla osób, o których mowa w ust. 2.”;

Art. 1 ust. 3 pkt 12 lit. a

w ust. 1 po wyrazach „o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, 3 i 5” dodaje się wyrazy „, która złożyła do Komisji Egzaminacyjnej wniosek o dopuszczenie do egzaminu i wyznaczenie terminu części pisemnej egzaminu”,

Art. 1 ust. 3 pkt 12 lit. b

po ust. 1 dodaje się ust. 1a–1f w brzmieniu: „1a. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:

Art. 1 ust. 3 pkt 1

imię i nazwisko;

Art. 1 ust. 3 pkt 2

adres do korespondencji oraz adres poczty elektronicznej;

Art. 1 ust. 3 pkt 3

numer PESEL;

Art. 1 ust. 3 pkt 4

numer telefonu kontaktowego – fakultatywnie.

Art. 1 ust. 1b

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się:

Art. 1 ust. 1b pkt 1

oświadczenie o spełnianiu warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3;

Art. 1 ust. 1b pkt 2

odpis dyplomu lub dyplom w postaci elektronicznej dokumentujący posiadanie wyższego wykształcenia;

Art. 1 ust. 1b pkt 3

potwierdzenie dokonania opłaty wstępnej i opłaty egzaminacyjnej za część pisemną egzaminu;

Art. 1 ust. 1b pkt 4

oświadczenie o prawdziwości danych zawartych we wniosku i załączanych dokumentach.

Art. 1 ust. 1c

Oświadczenia, o których mowa w ust. 1b pkt 1 i 4, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. ‒ Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383 i 1818) oraz zawiera się w nich klauzulę o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”, która zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

Art. 1 ust. 1d

Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się również dokument:

Art. 1 ust. 1d pkt 1

potwierdzający zgodę, o której mowa w ust. 3 ‒ w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego;

Art. 1 ust. 1d pkt 2

stwierdzający uprawnienia zawodowe ‒ w przypadku osób, o których mowa w art. 20 ust. 2;

Art. 1 ust. 1d pkt 3

stwierdzający spełnienie warunków, o których mowa w art. 20 ust. 5 ‒ w przypadku funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.

Art. 1 ust. 1e

Osoba, która złożyła wniosek, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązana niezwłocznie poinformować Komisję Egzaminacyjną o wszelkich zmianach danych określonych w ust. 1a.

Art. 1 ust. 1f

W przypadku osoby ubiegającej się o dopuszczenie do egzaminu będącej osobą niepełnosprawną, która wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 albo art. 24 ust. 6, złoży wniosek o wydłużenie czasu trwania egzaminu, do którego załączy:

Art. 1 ust. 1f pkt 1

kopię orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, 1301, 1665 i 1746) w okresie przeprowadzania egzaminu,

Art. 1 ust. 1f pkt 2

zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza specjalistę właściwego ze względu na charakter niepełnosprawności, stwierdzające wynikające z niepełnosprawności trudności w wykonywaniu czynności technicznych, takich jak:

Art. 1 ust. 1f pkt 2 lit. a

odczytywanie tekstu,

Art. 1 ust. 1f pkt 2 lit. b

posługiwanie się sprzętem komputerowym w sposób umożliwiający sporządzenie odpowiedzi na pytania i zadania egzaminacyjne – czas trwania egzaminu ulega wydłużeniu.”,

Art. 1 ust. 1f pkt 2 lit. c

po ust. 2 dodaje się ust. 2a–2c w brzmieniu: „2a. Komisja Egzaminacyjna może upoważnić przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do podejmowania w jej imieniu decyzji, o której mowa w ust. 2.

Art. 1 ust. 2b

Decyzję, o której mowa w ust. 2, w imieniu Komisji Egzaminacyjnej podpisuje przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej.

Art. 1 ust. 2c

Decyzja, o której mowa w ust. 2, jest decyzją administracyjną. Przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) stosuje się odpowiednio.”;

Art. 1 ust. 2c pkt 13 lit. a

ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie: „2. Komisja Egzaminacyjna składa się, z zastrzeżeniem ust. 5, z siedemdziesięciu członków powoływanych i odwoływanych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Członkowie Komisji Egzaminacyjnej są powoływani spośród osób, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe i które swoją wiedzą i doświadczeniem dają rękojmię prawidłowego wykonywania zadań Komisji Egzaminacyjnej, w tym przeprowadzenia egzaminu na doradcę podatkowego.

Art. 1 ust. 3

Komisja Egzaminacyjna składa się z:

Art. 1 ust. 3 pkt 1

dwudziestu dwóch przedstawicieli ministra właściwego do spraw finansów publicznych, w tym:

Art. 1 ust. 3 pkt 1 lit. a

dwudziestu jeden przedstawicieli powoływanych spośród osób:

Art. 1 ust. 3 pkt 1 lit. a tiret 1

zatrudnionych na wyższych stanowiskach w służbie cywilnej w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub – zajmujących stanowisko dyrektora izby administracji skarbowej lub zastępcy dyrektora izby administracji skarbowej,

Art. 1 ust. 3 pkt 1 lit. b

jednego przedstawiciela powoływanego spośród osób zatrudnionych w komórce organizacyjnej, o której mowa w ust. 14 – mających co najmniej dziesięcioletnie doświadczenie w zakresie tworzenia lub stosowania przepisów prawa co najmniej w jednej z dziedzin objętych zakresem tematycznym egzaminu na doradcę podatkowego i co najmniej pięcioletnie zatrudnienie w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej lub co najmniej pięcioletnią służbę jako funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej;

Art. 1 ust. 3 pkt 2

czternastu sędziów delegowanych przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego spośród sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego lub wojewódzkich sądów administracyjnych, mających co najmniej pięcioletnie doświadczenie na stanowisku sędziego sądu administracyjnego;

Art. 1 ust. 3 pkt 3

dwunastu nauczycieli akademickich zatrudnionych w grupach pracowników dydaktycznych, badawczych lub badawczo-dydaktycznych uczelni lub pracowników naukowych instytutu badawczego lub instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk, posiadających co najmniej stopień naukowy doktora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne lub ekonomia i finanse w zakresie prawa finansowego lub finansów oraz wiedzę i co najmniej pięcioletnie doświadczenie co najmniej w jednej z dziedzin objętych zakresem tematycznym egzaminu, powoływanych po przedstawieniu opinii uczelni lub instytutu ich zatrudniających, niebędących jednocześnie osobami zatrudnionymi w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej lub funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej;

Art. 1 ust. 3 pkt 4

dwudziestu dwóch członków Krajowej Izby Doradców Podatkowych delegowanych przez Krajową Radę Doradców Podatkowych, mających co najmniej pięcioletnie doświadczenie w wykonywaniu zawodu doradcy podatkowego, niebędących jednocześnie osobami zatrudnionymi w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej lub funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej.”,

Art. 1 ust. 3 pkt 4 lit. b

po ust. 3 dodaje się ust. 3a–3f w brzmieniu: „3a. W przypadku osób, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 4, oceny spełniania warunków powołania do składu Komisji Egzaminacyjnej dokonuje organ delegujący.

Art. 1 ust. 3b

Ocena spełniania warunków powołania do składu Komisji Egzaminacyjnej jest dokonywana na podstawie dokumentacji przedstawionej przez osoby powoływane.

Art. 1 ust. 3c

W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 i 4, organy delegujące przekazują ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych zgłoszenie zawierające:

Art. 1 ust. 3c pkt 1

imię i nazwisko osoby delegowanej;

Art. 1 ust. 3c pkt 2

adres do korespondencji oraz adres poczty elektronicznej osoby delegowanej;

Art. 1 ust. 3c pkt 3

oświadczenie osoby delegowanej o braku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;

Art. 1 ust. 3c pkt 4

oświadczenie organu delegującego o dokonaniu oceny spełnienia przez osobę delegowaną warunków powołania do składu Komisji Egzaminacyjnej, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 4.

Art. 1 ust. 3d

W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, osoba ubiegająca się o powołanie do składu Komisji Egzaminacyjnej przekazuje ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych zgłoszenie zawierające:

Art. 1 ust. 3d pkt 1

imię i nazwisko;

Art. 1 ust. 3d pkt 2

adres do korespondencji oraz adres poczty elektronicznej;

Art. 1 ust. 3d pkt 3

oświadczenie o braku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;

Art. 1 ust. 3d pkt 4

dokumentację potwierdzającą spełnienie warunków powołania do składu Komisji Egzaminacyjnej, o których mowa w ust. 3 pkt 3;

Art. 1 ust. 3d pkt 5

opinię uczelni lub instytutu, o której mowa w ust. 3 pkt 3.

Art. 1 ust. 3e

Oświadczenia, o których mowa w ust. 3c pkt 3 i ust. 3d pkt 3, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. ‒ Kodeks karny oraz zawiera się w nich klauzulę o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”, która zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

Art. 1 ust. 3f

W przypadku powołania do składu Komisji Egzaminacyjnej osoba powołana podaje komórce organizacyjnej, o której mowa w ust. 14, swój numer PESEL.”,

Art. 1 ust. 3f lit. c

ust. 4 otrzymuje brzmienie: „4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych powołuje spośród członków Komisji Egzaminacyjnej przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej posiadającego co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne lub ekonomia i finanse w zakresie prawa finansowego lub finansów.”,

Art. 1 ust. 3f lit. d

po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu: „4a. Sekretarzem Komisji Egzaminacyjnej jest członek Komisji Egzaminacyjnej, o którym mowa w ust. 3 pkt 1 lit. b.”,

Art. 1 ust. 3f lit. e

w ust. 5 pkt 2 otrzymuje brzmienie: „2) niezgłoszenie się osób spełniających warunki, o których mowa w ust. 3 pkt 3”,

Art. 1 ust. 3f lit. f

po ust. 6 dodaje się ust. 6a w brzmieniu: „6a. Nie można pełnić funkcji członka Komisji Egzaminacyjnej przez więcej niż dwie kolejno po sobie następujące kadencje Komisji Egzaminacyjnej.”,

Art. 1 ust. 3f lit. g

ust. 8 otrzymuje brzmienie: „8. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może odwołać członka Komisji Egzaminacyjnej, o którym mowa w ust. 3 pkt 2 i 4, na uzasadniony wniosek odpowiednio Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego albo Krajowej Rady Doradców Podatkowych. W przypadku członków Komisji Egzaminacyjnej, o których mowa w ust. 3 pkt 4, podstawę wniosku może stanowić w szczególności orzeczenie kary dyscyplinarnej wobec osoby będącej członkiem Komisji Egzaminacyjnej.”,

Art. 1 ust. 3f lit. h

ust. 12 otrzymuje brzmienie: „12. Komisja Egzaminacyjna:

Art. 1 ust. 3f pkt 1

ustala i publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych wykaz tytułów aktów prawnych stanowiących podstawę opracowywanych pytań i zadań egzaminacyjnych;

Art. 1 ust. 3f pkt 2

powołuje i odwołuje spośród swoich członków zespoły do przygotowania pytań i zadań egzaminacyjnych;

Art. 1 ust. 3f pkt 3

publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych przykładowe pytania i zadania egzaminacyjne wraz z odpowiedziami.”,

Art. 1 ust. 3f pkt 3 lit. i

uchyla się ust. 13a,

Art. 1 ust. 3f pkt 3 lit. j

w ust. 14 wyrazy „minister właściwy do spraw finansów publicznych” zastępuje się wyrazami „komórka organizacyjna w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych wskazana przez tego ministra”;

Art. 1 ust. 3f pkt 14

po art. 22a dodaje się art. 22b i art. 22c w brzmieniu: „Art. 22b. 1. Komisja Egzaminacyjna może zawierać z uczelniami posiadającymi uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne lub ekonomia i finanse umowy, o których mowa w art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), określające program studiów realizowany przez uczelnię obejmujący efekty uczenia się w zakresie wiedzy i umiejętności z dziedzin, o których mowa w art. 20 ust. 1, wymaganych w części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego. Do podpisania umowy w imieniu Komisji Egzaminacyjnej jest uprawniony jej przewodniczący.

Art. 1 ust. 2

Umowy, o których mowa w ust. 1, są zawierane na wniosek uczelni. Wniosek podlega opłacie nie wyższej niż równowartość czterokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773), zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem”. Opłata ta stanowi dochód budżetu państwa. W przypadku gdy umowa nie została zawarta, połowa opłaty podlega zwrotowi.

Art. 1 ust. 3

Wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera:

Art. 1 ust. 3 pkt 1

nazwę uczelni oraz adres jej siedziby;

Art. 1 ust. 3 pkt 2

dane teleadresowe uczelni;

Art. 1 ust. 3 pkt 3

określenie kierunku, poziomu, profilu kształcenia i formy studiów oraz specjalności w przypadku jej utworzenia w ramach kierunku, którego ma dotyczyć umowa.

Art. 1 ust. 4

Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się dokumenty potwierdzające spełnianie przez uczelnię warunku określonego w ust. 1 i realizowanie przez nią programu studiów obejmującego efekty uczenia się w zakresie wiedzy i umiejętności z dziedzin, o których mowa w art. 20 ust. 1, wymaganych w części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego oraz potwierdzenie dokonania opłaty, o której mowa w ust. 2.

Art. 1 ust. 5

Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się nie później niż na 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia roku akademickiego, od którego miałaby zgodnie z wnioskiem obowiązywać umowa.

Art. 1 ust. 6

Umowy, o których mowa w ust. 1, są zawierane na okresy odpowiadające latom akademickim.

Art. 1 ust. 7

Przepisy art. 24 ust. 5 i 6 stosuje się także do osób, które rozpoczęły studia na kierunku objętym umową, o której mowa w ust. 1, w trakcie jej obowiązywania oraz:

Art. 1 ust. 7 pkt 1

po upływie okresu, na jaki ta umowa została zawarta, albo

Art. 1 ust. 7 pkt 2

po rozwiązaniu tej umowy przed upływem okresu, na jaki została zawarta ‒ zrealizowały program tych studiów na warunkach określonych w tej umowie.

Art. 1 ust. 8

Do wniosku uczelni o zmianę umowy, o której mowa w ust. 1, przepisy ust. 3–5 stosuje się odpowiednio. W przypadku gdy wniosek dotyczy postanowień umowy w zakresie realizowania przez uczelnię programu studiów obejmującego efekty uczenia się w zakresie wiedzy i umiejętności z dziedzin, o których mowa w art. 20 ust. 1, wymaganych w części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego, podlega on opłacie, o której mowa w ust. 2. W przypadku gdy umowa nie została zmieniona, połowa opłaty podlega zwrotowi.

Art. 1 ust. 9

Umowy, o których mowa w ust. 1, podlegają bieżącej weryfikacji Komisji Egzaminacyjnej pod względem spełniania przez uczelnię warunku określonego w ust. 1 i realizowania przez nią programu studiów obejmującego efekty uczenia się w zakresie wiedzy i umiejętności z dziedzin, o których mowa w art. 20 ust. 1, wymaganych w części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego.

Art. 1 ust. 10

Bieżąca weryfikacja, o której mowa w ust. 9, jest przeprowadzana na podstawie przekazanych przez uczelnię, na żądanie Komisji Egzaminacyjnej, dokumentów dotyczących posiadania przez tę uczelnię uprawnień do nadawania stopnia naukowego, o którym mowa w ust. 1, lub realizowanego przez tę uczelnię programu studiów obejmującego efekty uczenia się w zakresie wiedzy i umiejętności z dziedzin, o których mowa w art. 20 ust. 1, wymaganych w części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego.

Art. 1 ust. 11

W przypadku stwierdzenia przez Komisję Egzaminacyjną w wyniku bieżącej weryfikacji, o której mowa w ust. 9, że uczelnia:

Art. 1 ust. 11 pkt 1

utraciła uprawnienia do nadawania stopnia naukowego, o którym mowa w ust. 1, lub

Art. 1 ust. 11 pkt 2

nie realizuje programu studiów obejmującego efekty uczenia się w zakresie wiedzy i umiejętności z dziedzin, o których mowa w art. 20 ust. 1, wymaganych w części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego ‒ umowa ulega rozwiązaniu z końcem roku akademickiego, w którym Komisja Egzaminacyjna stwierdziła niespełnienie przez uczelnię warunku zawarcia tej umowy określonego w ust. 1, chyba że uczelnia nie później niż na 3 miesiące przed dniem rozpoczęcia następnego roku akademickiego spełni ten warunek.

Art. 22c

Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

Art. 22c pkt 1

minimalne wymogi, jakie powinien spełniać program studiów, którego dotyczy wniosek uczelni o zawarcie umowy, o której mowa w art. 22b ust. 1, obejmujące w szczególności formę prowadzenia zajęć, sposoby weryfikacji i oceny efektów uczenia się osiągniętych przez studenta oraz liczbę godzin zajęć, w których ramach jest realizowany zakres tematyczny danej dziedziny egzaminacyjnej, biorąc pod uwagę konieczność objęcia przez ten program pełnego zakresu wiedzy i umiejętności z dziedzin, o których mowa w art. 20 ust. 1, wymaganych w części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego;

Art. 22c pkt 2

sposób składania przez uczelnię wniosku o zawarcie i zmianę umowy, o której mowa w art. 22b ust. 1, i tryb jego rozpatrywania przez Komisję Egzaminacyjną oraz szczegółowy wykaz dokumentów dołączanych do wniosku, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia jednolitości i sprawności rozpatrywania tych wniosków i zawierania umów;

Art. 22c pkt 3

wysokość opłaty, o której mowa w art. 22b ust. 2, mając na względzie wydatki związane z rozpatrzeniem przez Komisję Egzaminacyjną wniosku uczelni o zawarcie umowy, o której mowa w art. 22b ust. 1, zawarciem tej umowy oraz jej bieżącą weryfikacją, o której mowa w art. 22b ust. 9;

Art. 22c pkt 4

termin i sposób wnoszenia opłaty, o której mowa w art. 22b ust. 2, oraz tryb dokonywania jej zwrotu, o którym mowa w art. 22b ust. 2 i 8, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnej organizacji pracy Komisji Egzaminacyjnej;

Art. 22c pkt 5

tryb dokonywania przez Komisję Egzaminacyjną bieżącej weryfikacji zawartych umów, o której mowa w art. 22b ust. 9, oraz szczegółowy zakres dokumentów przekazywanych przez uczelnię zgodnie z art. 22b ust. 10, mając na uwadze konieczność zachowania właściwego poziomu kształcenia wynikającego z art. 22b ust. 1.”;

Art. 22c pkt 15

w art. 23:

Art. 22c pkt 15 lit. a

ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej:

Art. 22c pkt 1

reprezentuje ją na zewnątrz i kieruje jej pracami, w szczególności:

Art. 22c pkt 1 lit. a

wyznacza składy egzaminacyjne spośród członków Komisji Egzaminacyjnej oraz wyznacza przewodniczących i sekretarzy tych składów,

Art. 22c pkt 1 lit. b

powołuje spośród członków Komisji Egzaminacyjnej trzyosobowe zespoły do spraw zawarcia i zmiany umowy, o której mowa w art. 22b ust. 1, i bieżącej weryfikacji umowy, o której mowa w art. 22b ust. 9, oraz wyznacza spośród członków tych zespołów ich przewodniczących;

Art. 22c pkt 2

przygotowuje zestawy pytań i zadań egzaminacyjnych na poszczególne egzaminy spośród pytań i zadań egzaminacyjnych przygotowanych przez zespoły, o których mowa w art. 22 ust. 12 pkt 2;

Art. 22c pkt 3

przedstawia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych coroczne sprawozdanie z działalności Komisji Egzaminacyjnej za każdy rok jej kadencji, uwzględniające udział każdego z członków Komisji Egzaminacyjnej w jej pracach, w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym upływa rok kadencji, za który jest przedstawiane sprawozdanie, a w przypadku upływu kadencji Komisji Egzaminacyjnej przed tym terminem – na miesiąc przed zakończeniem tej kadencji;

Art. 22c pkt 4

wykonuje inne czynności niż określone w pkt 1–3, niezastrzeżone do kompetencji pozostałych członków Komisji Egzaminacyjnej.”,

Art. 22c pkt 4 lit. b

w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) organizacja egzaminu, w szczególności wyznaczanie terminów części pisemnej i ustnej egzaminu oraz ich ogłaszanie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, a także sprawy finansowe związane z funkcjonowaniem Komisji Egzaminacyjnej;”;

Art. 22c pkt 16

w art. 24:

Art. 22c pkt 16 lit. a

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Egzamin jest przeprowadzany przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego e-Doradca, zwanego dalej „e-Doradcą”.”,

Art. 22c pkt 16 lit. b

w ust. 4 wyrazy „przystąpienia do” zastępuje się wyrazami „ogłoszenia wyniku”,

Art. 22c pkt 16 lit. c

w ust. 5 wyrazy „art. 22 ust. 13a” zastępuje się wyrazami „art. 22b ust. 1”,

Art. 22c pkt 16 lit. d

w ust. 6 wyrazy „wniosku o dopuszczenie do części ustnej egzaminu” zastępuje się wyrazami „wniosku o dopuszczenie do egzaminu i wyznaczenie terminu części ustnej egzaminu”,

Art. 22c pkt 16 lit. e

dodaje się ust. 7 i 8 w brzmieniu: „7. Do wniosku, o którym mowa w ust. 6, stosuje się odpowiednio przepisy art. 21 ust. 1–1f, przy czym do wniosku dołącza się również suplement do dyplomu dokumentujący ukończenie studiów objętych umową, o której mowa w art. 22b ust. 1.

Art. 22c ust. 8

W przypadku niezrealizowania przez osobę, która złożyła wniosek, o którym mowa w ust. 6, programu studiów objętego umową, o której mowa w art. 22b ust. 1, na warunkach określonych tą umową, Komisja Egzaminacyjna podejmuje decyzję o odmowie dopuszczenia do egzaminu. Przepisy art. 21 ust. 2a–2c stosuje się odpowiednio.”;

Art. 22c ust. 8 pkt 17

po art. 24 dodaje się art. 24a–24c w brzmieniu: „Art. 24a. 1. Cykl egzaminacyjny rozpoczyna się z dniem wyznaczenia terminu części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego na skutek złożenia wniosku, o którym mowa w art. 21 ust. 1, i kończy się z dniem:

Art. 22c ust. 8 pkt 1

uzyskania przez kandydata na doradcę podatkowego pozytywnego wyniku z części ustnej tego egzaminu albo

Art. 22c ust. 8 pkt 2

upływu okresu, o którym mowa w art. 24 ust. 4, albo

Art. 22c ust. 8 pkt 3

upływu 5 lat od dnia ostatniego wyznaczonego kandydatowi na doradcę podatkowego terminu części pisemnej egzaminu, z którego uzyskał wynik negatywny albo do którego nie przystąpił i nie ubiegał się o wyznaczenie terminu ponownego egzaminu z tej części.

Art. 22c ust. 2

W przypadku osób, o których mowa w art. 24 ust. 5, cykl egzaminacyjny rozpoczyna się z dniem wyznaczenia terminu części ustnej egzaminu na doradcę podatkowego na skutek złożenia wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 6, i kończy się z dniem:

Art. 22c ust. 2 pkt 1

uzyskania przez kandydata na doradcę podatkowego pozytywnego wyniku z części ustnej tego egzaminu albo

Art. 22c ust. 2 pkt 2

upływu okresu, o którym mowa w art. 24 ust. 6.

Art. 22c ust. 3

W przypadku upływu okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 albo art. 24 ust. 4 albo 6, kandydat na doradcę podatkowego może złożyć kolejny wniosek, o którym mowa w art. 21 ust. 1. Przepis ust. 1 stosuje się.

Art. 24b ust. 1

Komisja Egzaminacyjna wykonuje swoje zadania przy wykorzystaniu e-Doradcy, którego funkcjonowanie zapewnia minister właściwy do spraw finansów publicznych.

Art. 24b ust. 2

E-Doradca służy do:

Art. 24b ust. 2 pkt 1

składania wniosku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 i art. 24 ust. 6, oraz do składania i doręczania innych pism w sprawach dotyczących egzaminu na doradcę podatkowego między Komisją Egzaminacyjną a kandydatem na doradcę podatkowego;

Art. 24b ust. 2 pkt 2

gromadzenia i przetwarzania danych:

Art. 24b ust. 2 pkt 2 lit. a

kandydatów na doradców podatkowych, przekazywanych Komisji Egzaminacyjnej,

Art. 24b ust. 2 pkt 2 lit. b

dotyczących prac Komisji Egzaminacyjnej i jej członków;

Art. 24b ust. 2 pkt 3

przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego;

Art. 24b ust. 2 pkt 4

realizacji innych zadań i czynności związanych z funkcjonowaniem Komisji Egzaminacyjnej i organizacją egzaminu na doradcę podatkowego.

Art. 24b ust. 3

W e-Doradcy są udostępniane konta:

Art. 24b ust. 3 pkt 1

kandydatów na doradców podatkowych,

Art. 24b ust. 3 pkt 2

członków Komisji Egzaminacyjnej – będących użytkownikami tych kont.

Art. 24b ust. 4

Dostęp do konta użytkownika w e-Doradcy jest możliwy do dnia:

Art. 24b ust. 4 pkt 1

upływu 2 miesięcy od dnia zakończenia cyklu egzaminacyjnego, o którym mowa w art. 24a ust. 1 albo 2 – w przypadku kandydata na doradcę podatkowego;

Art. 24b ust. 4 pkt 2

ustania członkostwa w Komisji Egzaminacyjnej – w przypadku członka Komisji Egzaminacyjnej.

Art. 24b ust. 5

Warunkiem dostępu do e-Doradcy jest uwierzytelnienie się użytkownika konta, o którym mowa w ust. 3, dokonywane z wykorzystaniem numeru PESEL.

Art. 24b ust. 6

Wnioski, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 24 ust. 6, oraz inne pisma dotyczące egzaminu na doradcę podatkowego składa się i doręcza przy wykorzystaniu e-Doradcy.

Art. 24b ust. 7

Pisma składane przez użytkownika konta za pośrednictwem e-Doradcy wywołują takie same skutki prawne jak pisma opatrzone własnoręcznym podpisem tego użytkownika, jego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Art. 24b ust. 8

Doręczenie pisma kandydatowi na doradcę podatkowego w e-Doradcy następuje:

Art. 24b ust. 8 pkt 1

z chwilą odebrania pisma przez kandydata na doradcę podatkowego w e-Doradcy – w przypadku gdy odebranie pisma nastąpiło w okresie od dnia umieszczenia pisma na jego koncie do końca 7 dnia, licząc od dnia następującego po dniu umieszczenia tego pisma na jego koncie, albo

Art. 24b ust. 8 pkt 2

z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w pkt 1 – w przypadku nieodebrania pisma przez kandydata na doradcę podatkowego w e-Doradcy w tym okresie.

Art. 24b ust. 9

Przez umieszczenie pisma na koncie w e-Doradcy rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających odebranie w e-Doradcy przez kandydata na doradcę podatkowego pisma Komisji Egzaminacyjnej doręczanego na to konto.

Art. 24b ust. 10

W przypadku awarii e-Doradcy uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu na doradcę podatkowego egzamin nie dochodzi do skutku w wyznaczonym terminie.

Art. 24b ust. 11

Informację o wystąpieniu i usunięciu awarii e-Doradcy zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Art. 24b ust. 12

W okresie trwania awarii e-Doradcy składanie i doręczanie pism innych niż wnioski, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 24 ust. 6, odbywa się za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres kandydata na doradcę podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1a pkt 2, oraz na adres Komisji Egzaminacyjnej wskazany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, przy czym w tym przypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych wysłanych na adres poczty elektronicznej podany odpowiednio przez kandydata na doradcę podatkowego i Komisję Egzaminacyjną.

Art. 24c

Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób korzystania z e-Doradcy, w tym:

Art. 24c pkt 1

udostępniania kont użytkowników,

Art. 24c pkt 2

uwierzytelniania użytkowników,

Art. 24c pkt 3

potwierdzania składania i doręczania pism w sprawach dotyczących egzaminu na doradcę podatkowego między Komisją Egzaminacyjną a kandydatem na doradcę podatkowego – mając na względzie potrzebę zapewnienia elektronicznej formy przeprowadzenia egzaminu i usprawnienia komunikacji między użytkownikami kont, z zachowaniem bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności przekazywanych danych oraz potrzebę ich ochrony przed nieuprawnionym dostępem.”;

Art. 24c pkt 18

art. 25 otrzymuje brzmienie: „Art. 25. 1. Za:

Art. 24c pkt 1

złożenie wniosku, o którym mowa w art. 21 ust. 1, i wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 6, pobiera się opłatę wstępną nie wyższą niż równowartość minimalnego wynagrodzenia;

Art. 24c pkt 2

egzamin na doradcę podatkowego pobiera się opłaty egzaminacyjne, oddzielnie za część pisemną i ustną egzaminu, przy czym każda z tych opłat nie może być wyższa niż równowartość minimalnego wynagrodzenia.

Art. 24c ust. 2

Opłata wstępna i opłaty egzaminacyjne stanowią dochód budżetu państwa.

Art. 24c ust. 3

Opłata wstępna nie podlega zwrotowi.

Art. 24c ust. 4

Opłata egzaminacyjna podlega zwrotowi w przypadku:

Art. 24c ust. 4 pkt 1

wydania decyzji, o której mowa w art. 21 ust. 2 albo art. 24 ust. 8;

Art. 24c ust. 4 pkt 2

gdy część pisemna lub ustna egzaminu nie dojdzie do skutku z przyczyn nieleżących po stronie kandydata na doradcę podatkowego.

Art. 24c ust. 5

W przypadku nieprzystąpienia przez kandydata na doradcę podatkowego do części pisemnej lub ustnej egzaminu, na jego wniosek złożony nie później niż w terminie 14 dni od wyznaczonego dla tego kandydata dnia przeprowadzenia części pisemnej lub ustnej egzaminu, połowa opłaty egzaminacyjnej uiszczonej za daną część egzaminu podlega zwrotowi, jednak tylko raz dla każdej z części egzaminu w trakcie cyklu egzaminacyjnego.

Art. 24c ust. 6

Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat, o których mowa w ust. 1, mając na uwadze koszty rozpatrywania wniosków, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 24 ust. 6, i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego oraz wydatki związane z funkcjonowaniem Komisji Egzaminacyjnej.

Art. 24c ust. 7

Kwoty opłat, o których mowa w ust. 1, obliczone zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 6, ogłasza Sekretarz Komisji Egzaminacyjnej w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.”;

Art. 24c ust. 7 pkt 19

art. 25a otrzymuje brzmienie: „Art. 25a. 1. Minister właściwy do spraw finansów publicznych jest administratorem danych przetwarzanych w celach związanych z działalnością Komisji Egzaminacyjnej oraz organizacją egzaminu na doradcę podatkowego, w tym danych przetwarzanych w e-Doradcy.

Art. 24c ust. 2

Dane osobowe przetwarzane w celach, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniom technicznym i organizacyjnym zapobiegającym nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi lub przekazywaniu polegającym co najmniej na:

Art. 24c ust. 2 pkt 1

dopuszczeniu przez administratora danych do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób do tego upoważnionych;

Art. 24c ust. 2 pkt 2

pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania tych danych w tajemnicy;

Art. 24c ust. 2 pkt 3

zapewnieniu ochrony przed nieuprawnionym dostępem do e-Doradcy.

Art. 24c ust. 3

Dane, o których mowa w ust. 2, są przechowywane wyłącznie przez okres nie dłuższy, niż jest to niezbędne, i w zakresie koniecznym do realizacji celów przetwarzania danych osobowych oraz podlegają przeglądowi nie rzadziej niż co 5 lat od dnia ich uzyskania.

Art. 24c ust. 4

Dane osobowe kandydatów na doradców podatkowych są usuwane po upływie:

Art. 24c ust. 4 pkt 1

4 lat od dnia:

Art. 24c ust. 4 pkt 1 lit. a

uzyskania przez kandydata na doradcę podatkowego pozytywnego wyniku z części ustnej egzaminu albo

Art. 24c ust. 4 pkt 1 lit. b

upływu okresu, o którym mowa w art. 24 ust. 4 albo 6, albo

Art. 24c ust. 4 pkt 2

2 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w art. 24a ust. 1 pkt 3.”;

Art. 24c ust. 4 pkt 20

art. 26 otrzymuje brzmienie: „Art. 26. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:

Art. 24c ust. 4 pkt 1

termin i sposób składania wniosków, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 24 ust. 6, oraz tryb postępowania z tymi wnioskami, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnej organizacji egzaminu na doradcę podatkowego;

Art. 24c ust. 4 pkt 2

termin i sposób wnoszenia opłaty wstępnej, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnego rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 i art. 24 ust. 6;

Art. 24c ust. 4 pkt 3

termin i sposób wnoszenia opłat egzaminacyjnych oraz tryb i sposób dokonywania ich zwrotu, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnej organizacji i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego;

Art. 24c ust. 4 pkt 4

sposób organizowania i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego, w tym czas trwania egzaminu oraz szczegółowy tryb i sposób wyznaczania składów egzaminacyjnych, sposób dokonywania oceny egzaminu i jej weryfikacji, wyznaczania terminów części pisemnej i ustnej egzaminu oraz przygotowywania zestawów pytań i zadań egzaminacyjnych, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia obiektywnego i sprawnego sposobu przeprowadzenia egzaminu;

Art. 24c ust. 4 pkt 5

szczegółowe zadania Komisji Egzaminacyjnej, przewodniczącego i sekretarza Komisji Egzaminacyjnej, przewodniczących i sekretarzy składów egzaminacyjnych oraz regulamin działania Komisji Egzaminacyjnej, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnej i prawidłowej organizacji egzaminu, precyzyjnego podziału zadań, obowiązków i odpowiedzialności w ramach Komisji Egzaminacyjnej;

Art. 24c ust. 4 pkt 6

wysokość wynagrodzeń przewodniczącego i sekretarza Komisji Egzaminacyjnej, biorąc pod uwagę nakład ich pracy i zakres obowiązków;

Art. 24c ust. 4 pkt 7

sposób ustalania i wysokość wynagrodzeń członków Komisji Egzaminacyjnej za udział w pracach, w tym w posiedzeniach Komisji Egzaminacyjnej, przeprowadzaniu egzaminów, przygotowaniu pytań i zadań egzaminacyjnych oraz rozpatrywaniu wniosków uczelni, o których mowa w art. 22b ust. 2 i 8, i bieżącej weryfikacji umów, o której mowa w art. 22b ust. 9, biorąc pod uwagę zakres obowiązków poszczególnych członków Komisji Egzaminacyjnej;

Art. 24c ust. 4 pkt 8

szczegółowe warunki i tryb dokonywania zwrotu kosztów podróży i noclegów przysługującego członkom Komisji Egzaminacyjnej, poniesionych w związku z udziałem w pracach Komisji Egzaminacyjnej, biorąc pod uwagę ich racjonalne wydatkowanie przez członków Komisji Egzaminacyjnej.”;

Art. 24c ust. 4 pkt 21 lit. a

w ust. 1 w pkt 2 we wprowadzeniu do wyliczenia po wyrazie „pracy” dodaje się wyrazy „lub będąca stroną umowy cywilnoprawnej”,

Art. 24c ust. 4 pkt 21 lit. b

w ust. 3 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: „W przypadku gdy podmiotem zatrudniającym doradcę podatkowego jest podmiot zobowiązany do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, o którym mowa w rozdziale 6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.), doradca podatkowy w ramach stosunku pracy może wykonywać czynności doradztwa podatkowego także na rzecz podmiotów objętych tym sprawozdaniem sporządzanym przez podmiot, w którym jest zatrudniony.”,

Art. 24c ust. 4 pkt 21 lit. c

dodaje się ust. 4 w brzmieniu: „4. Doradca podatkowy wykonujący zawód na podstawie umowy cywilnoprawnej, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b, wykonuje czynności doradztwa podatkowego tylko na rzecz drugiej strony tej umowy.”;

Art. 24c ust. 4 pkt 22

w art. 27a dodaje się ust. 3 w brzmieniu: „3. Doręczanie doradcy podatkowemu pism Krajowej Izby Doradców Podatkowych w postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, w tym pism związanych z postępowaniami administracyjnymi, obowiązkami doradcy podatkowego wynikającymi z ustawy, statutu, uchwał Krajowego Zjazdu Doradców Podatkowych i Krajowej Rady Doradców Podatkowych oraz postępowaniami dyscyplinarnymi, może następować także:

Art. 24c ust. 4 pkt 1

na adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych;

Art. 24c ust. 4 pkt 2

za pośrednictwem poczty elektronicznej, za zgodą doradcy podatkowego, w przypadku nieposiadania adresu, o którym mowa w pkt 1, przy czym w tym przypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych wysłanych na ostatni adres poczty elektronicznej podany przez doradcę podatkowego.”;

Art. 24c ust. 4 pkt 23

po art. 31 dodaje się art. 31a w brzmieniu: „Art. 31a. W przypadku podjęcia przez doradcę podatkowego pracy w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania, urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej lub służby jako funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej następuje z urzędu zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres wykonywania tej pracy lub pełnienia tej służby. Zawieszenie prawa wykonywania zawodu jest odnotowywane na liście niezwłocznie po złożeniu przez doradcę podatkowego zawiadomienia, o którym mowa w art. 31 ust. 2, lub powzięciu takiej informacji przez Krajową Radę Doradców Podatkowych i następuje z mocą od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy lub pełnienia służby, o których mowa w zdaniu pierwszym.”;

Art. 24c ust. 4 pkt 24

w art. 34 w ust. 2 po wyrazach „trwającej dłużej niż 6 miesięcy” dodaje się wyrazy „, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia przerwy w wykonywaniu zawodu”;

Art. 24c ust. 4 pkt 25

po art. 38 dodaje się art. 38a w brzmieniu: „Art. 38a. 1. Doradca podatkowy, uczestnicząc w rozprawach sądowych, używa stroju urzędowego. Strojem urzędowym doradcy podatkowego jest toga.

Art. 24c ust. 2

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór stroju urzędowego doradców podatkowych biorących udział w rozprawach sądowych, uwzględniając uroczysty charakter stroju, odpowiedni do powagi sądu i utrwalonej tradycji.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 26 lit. a

ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Doradca podatkowy jest obowiązany przechowywać kopie sporządzanych opinii, raportów z niezależnego audytu funkcji podatkowej, wystąpień w imieniu podatników, płatników, inkasentów, innych podmiotów oraz osób, o których mowa w art. 2 ust. 1a, w sprawach obowiązków podatkowych, a także udzielonych im porad, przez okres 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym zostały wytworzone.”,

Art. 24c ust. 2 pkt 26 lit. b

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, uznaje się za spełniony w przypadku przechowywania odwzorowania cyfrowego dokumentów, o których mowa w tym przepisie, przez które rozumie się dokument elektroniczny będący kopią elektroniczną dokumentacji sporządzonej w postaci papierowej, oraz przechowywania w postaci elektronicznej dokumentów sporządzonych w tej postaci.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 27

w art. 41 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. W postępowaniu przed organami administracji publicznej w sprawach, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a, pełnomocnikiem podatnika, płatnika, inkasenta, innych podmiotów oraz osób, o których mowa w art. 2 ust. 1a, może być również doradca podatkowy.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 28

w art. 44 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, ciąży na:

Art. 24c ust. 2 pkt 1

doradcach podatkowych wykonujących zawód we własnym imieniu i na własny rachunek oraz w formie spółek niemających osobowości prawnej;

Art. 24c ust. 2 pkt 2

podmiotach zatrudniających doradców podatkowych lub będących stroną umowy cywilnoprawnej zawartej z doradcą podatkowym ‒ w przypadkach określonych w art. 27 ust. 1 pkt 2 lit. a;

Art. 24c ust. 2 pkt 3

doradcach podatkowych ‒ w przypadkach określonych w art. 27 ust. 1 pkt 2 lit. b.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 29

w art. 44b ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Podmioty wskazane w art. 3, art. 4 ust. 1 i art. 27 ust. 1 pkt 1a, które nie dopełniły obowiązku ubezpieczenia, o którym mowa w art. 44 ust. 3 pkt 2, w okresie braku ochrony ubezpieczeniowej wynikającej z niedopełnienia tego obowiązku nie mogą wykonywać czynności doradztwa podatkowego, o których mowa w art. 2 ust. 1.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 30

w art. 46 wyrazy „biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę” zastępuje się wyrazami „biorąc pod uwagę specyfikę i formę”;

Art. 24c ust. 2 pkt 31

w art. 51 w ust. 1 po pkt 10 dodaje się pkt 10a i 10b w brzmieniu: „10a) określanie wysokości zryczałtowanych kosztów postępowania dyscyplinarnego, mając na względzie przeciętne koszty tego postępowania;

Art. 24c ust. 2 pkt 10b

określanie zasad realizacji prawa do obrońcy z urzędu w sprawach dyscyplinarnych doradców podatkowych i zasad wynagrodzenia tego obrońcy, mając na względzie sprawne przeprowadzanie postępowania dyscyplinarnego;”;

Art. 24c ust. 2 pkt 32 lit. a

po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może wezwać przewodniczącego Krajowej Rady Doradców Podatkowych do przekazania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, uzasadnienia do uchwały przyjmującej statut.”,

Art. 24c ust. 2 pkt 32 lit. b

ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może wydać w terminie 45 dni od dnia otrzymania statutu decyzję administracyjną o zawieszeniu uchwały przyjmującej statut z powodu jej niezgodności z prawem. Termin ten ulega zawieszeniu na okres od dnia wysłania wezwania, o którym mowa w ust. 1a, do dnia doręczenia uzasadnienia do uchwały przyjmującej statut.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 33

w art. 63 w ust. 3 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: „Przepisy art. 62 ust. 1a–3 stosuje się odpowiednio.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 34 lit. a

w ust. 1b w pkt 3 wyrazy „art. 44 ust. 3 zdanie drugie” zastępuje się wyrazami „art. 44 ust. 3 pkt 2”,

Art. 24c ust. 2 pkt 34 lit. b

w ust. 2 po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu: „2a) kara pieniężna;”,

Art. 24c ust. 2 pkt 34 lit. c

po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „2a. Karę pieniężną wymierza się w wysokości od jednej dziesiątej do dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego.”,

Art. 24c ust. 2 pkt 34 lit. d

dodaje się ust. 4–6 w brzmieniu: „4. Wymierzając karę dyscyplinarną, sąd uwzględnia w szczególności wagę popełnionego czynu oraz sytuację osobistą obwinionego.

Art. 24c ust. 5

Wymierzenie kary nagany, kary pieniężnej lub kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu pociąga za sobą utratę biernego prawa wyborczego do organów samorządu na okres 4 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

Art. 24c ust. 6

Sąd może orzec podanie treści prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego do publicznej wiadomości w określony sposób, jeżeli uzna to za celowe ze względu na okoliczności sprawy, o ile nie narusza to interesu osób trzecich.”;

Art. 24c ust. 6 pkt 35

po art. 64 dodaje się art. 64a w brzmieniu: „Art. 64a. 1. W razie jednoczesnego ukarania za kilka przewinień dyscyplinarnych sąd dyscyplinarny wymierza karę za poszczególne przewinienia, a następnie karę łączną.

Art. 24c ust. 2

Przy orzekaniu kary łącznej stosuje się następujące zasady:

Art. 24c ust. 2 pkt 1

w razie orzeczenia kary upomnienia i nagany wymierza się łączną karę nagany;

Art. 24c ust. 2 pkt 2

kary upomnienia i nagany nie podlegają łączeniu z karą pieniężną;

Art. 24c ust. 2 pkt 3

przy karach pieniężnych łączna kara pieniężna nie może przekraczać sumy tych kar ani nie może być niższa od najwyższej z orzeczonych kar pieniężnych;

Art. 24c ust. 2 pkt 4

kara zawieszenia prawa wykonywania zawodu nie podlega łączeniu z karami upomnienia, nagany ani karą pieniężną;

Art. 24c ust. 2 pkt 5

przy orzeczonych za kilka przewinień karach rodzajowo różnych i karze pozbawienia prawa wykonywania zawodu wymierza się karę łączną pozbawienia prawa wykonywania zawodu, a w przypadku orzeczonych równocześnie kar pieniężnych karę tę orzeka się na zasadach przewidzianych w pkt 3.

Art. 24c ust. 3

W przypadku gdy obwiniony popełnił dwa przewinienia lub więcej przewinień dyscyplinarnych, zanim zapadło pierwsze, choćby nieprawomocne, orzeczenie co do któregokolwiek z nich, wydaje się orzeczenie łączne, o ile orzeczone kary podlegają łączeniu według zasad przewidzianych w ust. 2.”;

Art. 24c ust. 3 pkt 36

w art. 65 dodaje się ust. 7 w brzmieniu: „7. W przypadku nieobecności przewodniczącego Sądu Dyscyplinarnego lub przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego jego obowiązki wykonuje wiceprzewodniczący tego sądu.”;

Art. 24c ust. 3 pkt 37

po art. 65 dodaje się art. 65a w brzmieniu: „Art. 65a. Postępowanie dyscyplinarne obejmuje:

Art. 24c ust. 3 pkt 1

postępowanie wyjaśniające prowadzone przez Rzecznika Dyscyplinarnego;

Art. 24c ust. 3 pkt 2

postępowanie przed Sądem Dyscyplinarnym;

Art. 24c ust. 3 pkt 3

postępowanie przed Wyższym Sądem Dyscyplinarnym.”;

Art. 24c ust. 3 pkt 38

art. 66 otrzymuje brzmienie: „Art. 66. 1. Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród doradców podatkowych, adwokatów lub radców prawnych.

Art. 24c ust. 2

Obwinionemu przysługuje prawo do obrońcy z urzędu. Obrońcą z urzędu może być wyłącznie doradca podatkowy.

Art. 24c ust. 3

Doradcy podatkowemu ustanowionemu obrońcą z urzędu przysługuje wynagrodzenie.”;

Art. 24c ust. 3 pkt 39

w art. 68 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu: „2. Rzecznik Dyscyplinarny może wykonywać czynności przy pomocy swoich zastępców z wyjątkiem wszczęcia postępowania wyjaśniającego, wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów i złożenia wniosku o ukaranie.”;

Art. 24c ust. 3 pkt 40

art. 69 otrzymuje brzmienie: „Art. 69. 1. Rzecznik Dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające w przypadku powzięcia wiadomości o popełnieniu czynu powodującego odpowiedzialność dyscyplinarną.

Art. 24c ust. 2

Rzecznik Dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające również na żądanie Krajowej Rady Doradców Podatkowych, ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub Ministra Sprawiedliwości.

Art. 24c ust. 3

Po wszczęciu postępowania wyjaśniającego i zebraniu dowodów uzasadniających podejrzenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego Rzecznik Dyscyplinarny wydaje postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie obwinionemu i przesłuchuje go, chyba że złożenie przez obwinionego wyjaśnień nie jest możliwe.

Art. 24c ust. 4

Rzecznik Dyscyplinarny po przeprowadzeniu czynności, o których mowa w ust. 3, składa do Sądu Dyscyplinarnego wniosek o ukaranie.

Art. 24c ust. 5

W przypadku gdy zebrany materiał dowodowy nie uzasadnia złożenia wniosku o ukaranie, Rzecznik Dyscyplinarny umarza postępowanie dyscyplinarne.”;

Art. 24c ust. 5 pkt 41

po art. 69 dodaje się art. 69a w brzmieniu: „Art. 69a. 1. Niestawiennictwo obwinionego lub jego obrońcy na wezwanie Rzecznika Dyscyplinarnego lub na rozprawie nie wstrzymuje przeprowadzenia czynności lub rozpoznania sprawy, chyba że należycie usprawiedliwią oni swoją nieobecność, jednocześnie wnosząc o nieprzeprowadzanie czynności przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym lub odroczenie lub przerwanie rozprawy, albo Rzecznik Dyscyplinarny, Sąd Dyscyplinarny lub Wyższy Sąd Dyscyplinarny z ważnych przyczyn uzna ich obecność za konieczną.

Art. 24c ust. 2

W przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa obwinionego odpis postanowienia o przedstawieniu zarzutów Rzecznik Dyscyplinarny doręcza mu na piśmie, co zastępuje ogłoszenie tego postanowienia.

Art. 24c ust. 3

Należyte usprawiedliwienie niestawiennictwa obwinionego lub jego obrońcy na wezwanie Rzecznika Dyscyplinarnego lub na rozprawie wymaga wskazania i uprawdopodobnienia wyjątkowych przyczyn, w przypadku zaś choroby – przedstawienia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego niemożność stawienia się zgodnie z wezwaniem lub zawiadomieniem organu prowadzącego postępowanie.”;

Art. 24c ust. 3 pkt 42

w art. 72 w ust. 2 wyrazy „ust. 4” zastępuje się wyrazami „ust. 2”;

Art. 24c ust. 3 pkt 43

w art. 73 wyrazy „ust. 4” zastępuje się wyrazami „ust. 2”;

Art. 24c ust. 3 pkt 44

w art. 75 dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu: „4. Prawomocne orzeczenie w zakresie kary pieniężnej oraz kosztów postępowania stanowi tytuł egzekucyjny w rozumieniu art. 777 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, z późn. zm.) i po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę sądu dyscyplinarnego, który wydał to orzeczenie, podlega wykonaniu w drodze egzekucji prowadzonej w trybie tej ustawy.

Art. 24c ust. 5

W postępowaniu egzekucyjnym, o którym mowa w ust. 4, czynności przewidziane dla wierzyciela podejmuje przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych albo upoważniony przez niego członek Krajowej Rady Doradców Podatkowych.”;

Art. 24c ust. 5 pkt 45

art. 76 otrzymuje brzmienie: „Art. 76. 1. Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, jeżeli od czasu popełnienia czynu upłynęły 3 lata, a w przypadku popełnienia czynu, o którym mowa w art. 37a ust. 2, upłynął rok.

Art. 24c ust. 2

W razie śmierci obwinionego przed zakończeniem postępowania dyscyplinarnego postępowanie umarza się.

Art. 24c ust. 3

W razie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, karalność czynu ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia:

Art. 24c ust. 3 pkt 1

upłynęło 5 lat albo

Art. 24c ust. 3 pkt 2

upłynęły 3 lata – w przypadku, o którym mowa w art. 37a ust. 2.

Art. 24c ust. 4

Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne następuje z upływem okresu przedawnienia karalności przestępstwa.”;

Art. 24c ust. 4 pkt 46

po art. 76 dodaje się art. 76a w brzmieniu: „Art. 76a. 1. Koszty postępowania dyscyplinarnego mają charakter zryczałtowany.

Art. 24c ust. 2

W przypadku ukarania koszty postępowania ponosi obwiniony, a w pozostałych przypadkach – Krajowa Izba Doradców Podatkowych.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 47 lit. a

ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Zatarcie ukarania karą dyscyplinarną następuje z urzędu po upływie:

Art. 24c ust. 2 pkt 1

3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego, orzekającego karę upomnienia, nagany lub karę pieniężną;

Art. 24c ust. 2 pkt 2

4 lat od zakończenia okresu zawieszenia prawa wykonywania zawodu.”,

Art. 24c ust. 2 pkt 2 lit. b

ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. W razie śmierci ukaranego zatarcie ukarania, o którym mowa w ust. 1 lub 2, następuje z dniem śmierci ukaranego.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 48

art. 79 otrzymuje brzmienie: „Art. 79. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy:

Art. 24c ust. 2 pkt 1

ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46, 304, 1178 i 1420);

Art. 24c ust. 2 pkt 2

rozdziałów I–III ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.”;

Art. 24c ust. 2 pkt 49

w art. 80 po wyrazach „Członkowie Sądu Dyscyplinarnego” dodaje się wyrazy „oraz Wyższego Sądu Dyscyplinarnego”;

Art. 24c ust. 2 pkt 50

w art. 81 w ust. 1 wyrazy „50 000 zł” zastępuje się wyrazami „100 000 zł”.

Art. 2

W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 i 1685 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1427) w art. 175 w § 3 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „1) doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 2117 oraz z 2025 r. poz. 1882);”.

Art. 3

Czynności, o których mowa w art. 2 ust. 1:

Art. 3 pkt 1

pkt 1 lit. b ustawy zmienianej w art. 1,

Art. 3 pkt 2

pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie reprezentowania w sprawach, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 3a ustawy zmienianej w art. 1 – mogą być wykonywane przez podmioty inne niż podmioty uprawnione do zawodowego wykonywania tych czynności na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 4 ust. 1

Wnioski podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, o wpis do rejestru, o którym mowa w art. 14 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, złożone i nierozpatrzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy pozostawia się bez rozpatrzenia.

Art. 4 ust. 2

W okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Krajowa Rada Doradców Podatkowych w ramach nadzoru, o którym mowa w art. 14 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 1, przeprowadzi weryfikację przestrzegania przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, warunków określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 5 ust. 1

Do wniosków o wpis na listę doradców podatkowych złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 5 ust. 2

W przypadku wniosków o wpis na listę doradców podatkowych złożonych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy do okresu, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wlicza się także okres członkostwa w Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego, której kadencja kończy się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, oraz okres, o którym mowa w art. 18 ust. 2.

Art. 6 ust. 1

Krajowa Rada Doradców Podatkowych w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej dane dotyczące osób wpisanych na listę doradców podatkowych, o których mowa w art. 7 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, aktualne na dzień ich opublikowania.

Art. 6 ust. 2

Dane dotyczące osób skreślonych z listy doradców podatkowych podlegają publikacji, o której mowa w ust. 1, jeżeli od dnia skreślenia nie upłynęło 15 lat.

Art. 7

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się do składek członkowskich nieopłaconych za okresy przypadające po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 8

Przepis art. 10 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się także do wniosków, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 9 ust. 1

Kandydaci na doradców podatkowych, którym przed dniem 1 lipca 2026 r. wyznaczono termin części pisemnej egzaminu i którzy przed tym dniem nie uzyskali pozytywnego wyniku z części ustnej egzaminu albo którym nie upłynął okres, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, są w cyklu egzaminacyjnym, który kończy się z dniem:

Art. 9 ust. 1 pkt 1

uzyskania przez kandydata na doradcę podatkowego pozytywnego wyniku z części ustnej tego egzaminu albo

Art. 9 ust. 1 pkt 2

upływu okresu, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, albo

Art. 9 ust. 1 pkt 3

upływu 5 lat od dnia ostatniego wyznaczonego kandydatowi na doradcę podatkowego terminu części pisemnej egzaminu, z którego uzyskał wynik negatywny albo do którego nie przystąpił i nie ubiegał się o wyznaczenie terminu ponownego egzaminu z tej części.

Art. 9 ust. 2

Do okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, wlicza się okres, jaki upłynął od dnia ostatniego terminu części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego wyznaczonego kandydatowi na doradcę podatkowego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 9 ust. 3

Kandydat na doradcę podatkowego, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, może złożyć wniosek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, po zakończeniu cyklu egzaminacyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 albo 3, jednak nie wcześniej niż po dniu 30 czerwca 2026 r.

Art. 9 ust. 4

Kandydaci na doradców podatkowych, o których mowa w art. 24 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, którym przed dniem 1 lipca 2026 r. wyznaczono termin części ustnej egzaminu, na skutek złożenia wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, i którzy przed tym dniem nie uzyskali pozytywnego wyniku z części ustnej egzaminu, albo którym nie upłynął okres, o którym mowa w art. 24 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, są w cyklu egzaminacyjnym, który kończy się z dniem:

Art. 9 ust. 4 pkt 1

uzyskania przez kandydata na doradcę podatkowego pozytywnego wyniku z części ustnej tego egzaminu albo

Art. 9 ust. 4 pkt 2

upływu okresu, o którym mowa w art. 24 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 9 ust. 5

Kandydat na doradcę podatkowego, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, może złożyć wniosek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, po zakończeniu cyklu egzaminacyjnego, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, jednak nie wcześniej niż po dniu 30 czerwca 2026 r.

Art. 9 ust. 6

Kandydatom na doradców podatkowych, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wyznaczono termin części pisemnej egzaminu i którzy przed tym dniem nie uzyskali pozytywnego wyniku z tej części egzaminu, cykl egzaminacyjny kończy się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli przed tym dniem upłynęło 5 lat od dnia ostatniego wyznaczonego im terminu części pisemnej egzaminu na doradcę podatkowego, z którego uzyskali wynik negatywny albo do którego nie przystąpili i nie ubiegali się o wyznaczenie terminu ponownego egzaminu z tej części.

Art. 10

W przypadku cyklu egzaminacyjnego, o którym mowa w:

Art. 10 pkt 1

art. 9 ust. 1,

Art. 10 pkt 2

art. 9 ust. 4 – do opłat za egzamin na doradcę podatkowego, którego termin części pisemnej lub ustnej egzaminu przypada przed dniem 1 lipca 2026 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 11

W przypadku zakończenia cyklu egzaminacyjnego w sposób określony w:

Art. 11 pkt 1

art. 9 ust. 1 pkt 3,

Art. 11 pkt 2

art. 9 ust. 6 – opłata wniesiona za egzamin na doradcę podatkowego nie podlega zwrotowi.

Art. 12

W przypadku cyklu egzaminacyjnego, o którym mowa w:

Art. 12 pkt 1

art. 9 ust. 1,

Art. 12 pkt 2

art. 9 ust. 4 – zwrot, o którym mowa w art. 25 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1, przysługuje w przypadku nieprzystąpienia przez kandydata na doradcę podatkowego do części pisemnej lub ustnej egzaminu, której termin przeprowadzenia w ramach tego cyklu przypada po dniu 30 czerwca 2026 r., jeżeli za tę część egzaminu uiszczono opłatę egzaminacyjną, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 13

Kandydaci na doradców podatkowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 4, przekazują Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego swój numer PESEL.

Art. 14

Przepis art. 22 ust. 6a ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się po raz pierwszy do członków Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego powołanej po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 15

Do postępowań w sprawie skreślenia z listy doradców podatkowych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy zmienianej w art. 1, w przypadku gdy utrata prawa do wykonywania zawodu nastąpiła z przyczyny, o której mowa w art. 10 ust. 1a pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 16

Doradca podatkowy, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie zawiadomił Krajowej Rady Doradców Podatkowych o przerwie w wykonywaniu zawodu doradcy podatkowego rozpoczętej i niezakończonej przed tym dniem, zawiadamia Krajową Radę Doradców Podatkowych o tej przerwie w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 17

Do dokumentów, o których mowa w art. 39 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, co do których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie upłynął okres 5 lat od dnia ich wytworzenia, stosuje się przepis art. 39 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 18 ust. 1

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy kończy się kadencja Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do Spraw Doradztwa Podatkowego powołanej na podstawie przepisów dotychczasowych.

Art. 18 ust. 2

Komisja Egzaminacyjna, o której mowa w ust. 1, działa do czasu powołania Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego na zasadach i w trybie określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż 3 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 18 ust. 3

Do powoływania i odwoływania członków Komisji Egzaminacyjnej, o której mowa w ust. 1, w okresie, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 19

Pierwszy wykaz tytułów aktów prawnych oraz przykładowe pytania i zadania egzaminacyjne wraz z odpowiedziami, o których mowa w art. 22 ust. 12 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są publikowane nie później niż 3 miesiące przed wyznaczonym pierwszym terminem części pisemnej lub ustnej egzaminu na doradcę podatkowego, przeprowadzanego na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, i mają zastosowanie do egzaminów na doradcę podatkowego przeprowadzanych po dniu 30 czerwca 2026 r.

Art. 20 ust. 1

Do egzaminów na doradcę podatkowego przeprowadzanych do dnia 30 czerwca 2026 r. stosuje się wykaz, o którym mowa w art. 22 ust. 12 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, podany do publicznej wiadomości przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przy czym wykaz ten może być aktualizowany.

Art. 20 ust. 2

Zestawy pytań i zadań egzaminacyjnych na poszczególne egzaminy przygotowywane zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do egzaminów na doradcę podatkowego przeprowadzanych po dniu 30 czerwca 2026 r.

Art. 21 ust. 1

Do wniosków o zawarcie umowy, o której mowa w art. 22 ust. 13a ustawy zmienianej w art. 1, złożonych i nierozpatrzonych przed dniem 1 lipca 2026 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 21 ust. 2

Umowy zawarte na podstawie art. 22 ust. 13a ustawy zmienianej w art. 1, pozostają w mocy do dnia ich rozwiązania lub upływu terminu, na jaki zostały zawarte, jednak nie dłużej niż do dnia 30 września 2027 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe.

Art. 21 ust. 3

Do osób, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy rozpoczęły studia, których program jest realizowany w ramach umowy, o której mowa w art. 22 ust. 13a ustawy zmienianej w art. 1, albo rozpoczną je po tym dniu, a przed dniem 1 października 2027 r., i zrealizują program tych studiów na warunkach określonych w tej umowie, przepis art. 24 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się.

Art. 22

Pierwsze sprawozdanie, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jest składane za pierwszy rok kadencji Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego powołanej po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 23 ust. 1

Do postępowań prowadzonych przez Rzecznika Dyscyplinarnego, Sąd Dyscyplinarny i Wyższy Sąd Dyscyplinarny wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Art. 23 ust. 2

Przepisy art. 64 ust. 2 pkt 2a i ust. 2a, art. 64a w zakresie, w jakim ma zastosowanie do kary pieniężnej, oraz art. 75 ust. 4 i 5 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się do postępowań dyscyplinarnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli są one korzystniejsze dla obwinionego.

Art. 23 ust. 3

Do kar dyscyplinarnych prawomocnie orzeczonych i niezatartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 77 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 23 ust. 4

Kary dyscyplinarne prawomocnie orzeczone w stosunku do doradców podatkowych, których śmierć nastąpiła przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, i niezatarte przed tym dniem, ulegają zatarciu z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 24

Kompetencje Krajowego Zjazdu Doradców Podatkowych w zakresie wynikającym z art. 51 ust. 1 pkt 10a i 10b ustawy zmienianej w art. 1 wykonuje Krajowa Rada Doradców Podatkowych, jednak nie dłużej niż 3 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 25 ust. 1

Doradcy podatkowi wpisani na listę doradców podatkowych na dzień wejścia w życie niniejszej ustawy są obowiązani uzupełnić wiedzę w zakresie dziedzin, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy zmienianej w art. 1, w ramach podnoszenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 36 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie:

Art. 25 ust. 1 pkt 1

12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy – w przypadku doradców podatkowych, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy wykonują zawód;

Art. 25 ust. 1 pkt 2

12 miesięcy od dnia podjęcia wykonywania zawodu – w przypadku doradców podatkowych, którzy w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie wykonują zawodu.

Art. 25 ust. 2

Doradcy podatkowi wpisani na listę doradców podatkowych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, którzy złożyli z wynikiem pozytywnym egzamin na doradcę podatkowego przed dniem 1 lipca 2026 r., są obowiązani uzupełnić wiedzę w zakresie dziedzin, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 4a i 4b ustawy zmienianej w art. 1, w ramach podnoszenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 36 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie:

Art. 25 ust. 2 pkt 1

12 miesięcy od dnia wpisu na listę – w przypadku doradców podatkowych podejmujących wykonywanie zawodu z dniem wpisu na listę;

Art. 25 ust. 2 pkt 2

12 miesięcy od dnia podjęcia wykonywania zawodu – w przypadku doradców podatkowych niepodejmujących wykonywania zawodu z dniem wpisu na listę.

Art. 25 ust. 3

Nie później niż w terminie 30 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 albo 2, albo terminu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 albo 2, doradcy podatkowi są obowiązani poinformować Krajową Radę Doradców Podatkowych o sposobie zrealizowania obowiązku, o którym mowa w ust. 1 albo 2.

Art. 26

Obowiązek używania przez doradcę podatkowego stroju urzędowego, o którym mowa w art. 38a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, dotyczy rozpraw sądowych przeprowadzanych od dnia 1 stycznia 2027 r.

Art. 27 ust. 1

Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłosi, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym „Monitor Polski”, termin uruchomienia usługi polegającej na:

Art. 27 ust. 1 pkt 1

udostępnianiu użytkownikom będącym kandydatami na doradców podatkowych kont w systemie teleinformatycznym e-Doradca, zwanym dalej „e-Doradcą”, oraz uwierzytelnianiu tych kont;

Art. 27 ust. 1 pkt 2

składaniu i doręczaniu przy wykorzystaniu e-Doradcy pism w sprawach dotyczących egzaminu na doradcę podatkowego;

Art. 27 ust. 1 pkt 3

przeprowadzaniu egzaminu na doradcę podatkowego przy wykorzystaniu e-Doradcy.

Art. 27 ust. 2

Uruchomienie usług, o których mowa w ust. 1, nastąpi w okresie od dnia 1 lipca 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r., przy czym uruchomienie pierwszej z tych usług nastąpi w terminie do dnia 31 sierpnia 2026 r.

Art. 28

Opłatę wniesioną za egzamin na doradcę podatkowego w ramach cyklu egzaminacyjnego, który rozpoczął się przed dniem 1 lipca 2026 r. i nie zakończył się przed tym dniem, zalicza się na poczet opłaty egzaminacyjnej za część ustną egzaminu na doradcę podatkowego, której pierwszy termin przeprowadzenia w ramach tego cyklu przypada po dniu 30 czerwca 2026 r.

Art. 29

Przepisy art. 20 ust. 1‒3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do egzaminów na doradcę podatkowego przeprowadzanych po dniu 30 czerwca 2026 r.

Art. 30

Wnioski o dopuszczenie do egzaminu na doradcę podatkowego, którego termin przeprowadzenia przypada po dniu 30 czerwca 2026 r., złożone do tego dnia pozostawia się bez rozpatrzenia.

Art. 31

Pierwszy egzamin na doradcę podatkowego przy wykorzystaniu e-Doradcy jest przeprowadzany po dniu 30 czerwca 2026 r. po uruchomieniu usługi, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 3.

Art. 32

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2026 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 12 lit. a i b, pkt 13 lit. i, pkt 14, pkt 15 lit. a w zakresie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 16 lit. a, c, d i e, pkt 17, 18, 20 i 25, art. 21, art. 26 oraz art. 28, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2026 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: K. Nawrocki