Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim

W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 5b dodaje się ust. 16–18 w brzmieniu: „16. Rada gminy może w statucie jednostki pomocniczej upoważnić ją do utworzenia młodzieżowej rady jednostki pomocniczej.

Do zadań młodzieżowej rady jednostki pomocniczej należy w szczególności:

opiniowanie projektów uchwał organu uchwałodawczego jednostki pomocniczej dotyczących młodzieży i projektów uchwał rady gminy dotyczących młodzieży w zakresie dotyczącym jednostki pomocniczej;

udział w opracowaniu dokumentów strategicznych gminy na rzecz młodzieży w zakresie dotyczącym jednostki pomocniczej;

monitorowanie realizacji na terenie jednostki pomocniczej dokumentów, o których mowa w pkt 2;

podejmowanie działań na rzecz młodzieży na zasadach określonych przez organ uchwałodawczy jednostki pomocniczej;

współpraca z innymi młodzieżowymi radami, w szczególności z młodzieżową radą gminy, na terenie której jest położona dana jednostka pomocnicza, i młodzieżowymi radami innych jednostek pomocniczych położonych na terenie danej gminy.

Do młodzieżowej rady jednostki pomocniczej stosuje się odpowiednio przepisy ust. 5–7 i 9–15, z tym że:

młodzieżowa rada jednostki pomocniczej może kierować zapytania lub wnioski w formie uchwały w sprawach dotyczących jednostki pomocniczej do organu wykonawczego;

statut jednostki pomocniczej określa tryb zgłaszania przez młodzieżową radę jednostki pomocniczej wniosku o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej przez organ uchwałodawczy jednostki pomocniczej;

podmioty reprezentujące zainteresowane środowiska, w szczególności organizacje pozarządowe lub podmioty określone w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie działające na terenie danej jednostki pomocniczej oraz samorząd uczniowski lub samorząd studencki z terenu danej jednostki pomocniczej, mogą przedstawiać opinie w zakresie projektu statutu młodzieżowej rady jednostki pomocniczej.”;

w art. 37a w zdaniu drugim po wyrazach „sesji rady gminy” dodaje się wyrazy „oraz posiedzeniach jej komisji”;

po art. 37b dodaje się art. 37c i art. 37d w brzmieniu: „Art. 37c. Gmina zapewnia członkom organu wykonawczego jednostki pomocniczej ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków, zaistniałych w związku z wykonywaniem zadań związanych z obowiązkami inkasenta oraz poborem podatków w drodze inkasa oraz realizacją umów, o których mowa w art. 48 ust. 1b.

Wójt, w drodze zarządzenia, może powołać konwent przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych gminy.

Konwent jest organem opiniodawczo-doradczym wójta.

Konwent obraduje na posiedzeniach, którym przewodniczy wójt.

W zarządzeniu, o którym mowa w ust. 1, wójt określa zakres działania konwentu i tryb jego działania oraz może określić zasady wypłacania diety i zwrotu kosztów podróży przysługujących przewodniczącym organów wykonawczych jednostek pomocniczych za udział w posiedzeniach konwentu.”;

w art. 48 po ust. 1a dodaje się ust. 1b w brzmieniu: „1b. Wójt może upoważnić przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej do zawierania umów związanych z określonym w statucie zarządzaniem i korzystaniem z mienia komunalnego.”.

W ustawie z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (Dz. U. poz. 301) wprowadza się następujące zmiany:

w art. 5:

ust. 5–10 otrzymują brzmienie: „5. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku odrzuca cały wniosek albo poszczególne przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia w nim zawarte, jeżeli nie spełniają warunków określonych w ust. 2–4 lub w art. 2 ust. 6 lub 7, jednocześnie informując o tym sołtysa.

Sołtys może w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 5, podtrzymać wniosek albo przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia w nim zawarte niespełniające warunków określonych w ust. 2–4 lub w art. 2 ust. 6 lub 7, kierując wniosek do rady gminy za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

W przypadku gdy wniosek albo przedsięwzięcie zostały odrzucone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z powodu niespełnienia warunków określonych w ust. 2 lub 3 lub w art. 2 ust. 6 lub 7, zebranie wiejskie może ponownie uchwalić odpowiednio wniosek albo przedsięwzięcie.

Sołtys, w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 5, przekazuje radzie gminy za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wniosek albo przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia ponownie uchwalone przez zebranie wiejskie.

W przypadku podtrzymania wniosku albo przedsięwzięcia lub przedsięwzięć przez sołtysa, rada gminy rozpatruje ten wniosek albo przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Rada gminy odrzuca wniosek albo przedsięwzięcie niespełniające warunków określonych w ust. 2–4 lub w art. 2 ust. 6 lub 7 lub podtrzymane po terminie, o którym mowa w ust. 6. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) związany jest rozstrzygnięciem rady gminy.

W przypadku ponownie uchwalonego wniosku albo przedsięwzięcia lub przedsięwzięć, rada gminy rozpatruje ten wniosek w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Rada gminy odrzuca wniosek albo przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia niespełniające warunków określonych w ust. 2 lub 3 lub w art. 2 ust. 6 lub 7 lub przekazane po terminie, o którym mowa w ust. 8. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) związany jest rozstrzygnięciem rady gminy.”,

uchyla się ust. 11;

po art. 7 dodaje się art. 7a w brzmieniu: „Art. 7a. 1. Rada gminy, która wyodrębniła w budżecie gminy środki stanowiące fundusz sołecki, może wyodrębnić w budżecie gminy środki na przedsięwzięcia przewidziane do realizacji w innych niż sołectwo jednostkach pomocniczych.

Do środków, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 2, art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4–7, z tym że ilekroć w tych przepisach jest mowa o:

sołtysie – należy przez to rozumieć przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej;

zebraniu wiejskim – należy przez to rozumieć organ uchwałodawczy innej niż sołectwo jednostki pomocniczej.”.

Młodzieżowe rady jednostek pomocniczych gmin utworzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stają się młodzieżowymi radami jednostek pomocniczych gmin w rozumieniu art. 5b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Kadencja młodzieżowych rad jednostek pomocniczych gmin utworzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy kończy się z upływem okresu określonego w przepisach o ich utworzeniu.

W przypadku gdy przepisy o utworzeniu młodzieżowych rad jednostek pomocniczych gmin, o których mowa w ust. 1, nie określają ich kadencji, rady te działają do dnia ustalenia ich składu zgodnie z art. 5b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Rady gmin w gminach, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy utworzono młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, dostosują statuty jednostek pomocniczych do wymagań określonych w art. 5b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Organy uchwałodawcze jednostek pomocniczych gmin, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy utworzono młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, dostosują statuty tych rad do wymagań określonych w art. 5b ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: K. Nawrocki