Where each line comes from

DZIAŁ I | Zasady finansów publicznych

Rozdział 1 | Przepisy ogólne

Art. 1 | Ustawa określa:

Art. 1 pkt 1 | zakres i zasady działania oraz organizację jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych;

Art. 1 pkt 2 | zakres i zasady działania agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej i państwowych funduszy celowych;

Art. 1 pkt 3 | zasady funkcjonowania jednostek sektora finansów publicznych w zakresie gospodarki finansowej;

Art. 1 pkt 4 | zasady i tryb kontroli procesów związanych z gromadzeniem i rozdysponowywaniem środków publicznych oraz gospodarowaniem mieniem;

Art. 1 pkt 5 | zasady zarządzania państwowym długiem publicznym oraz procedury ostrożnościowe i sanacyjne;

Art. 1 pkt 6 | (uchylony)

Art. 1 pkt 7 | zasady i tryb opracowywania oraz uchwalania wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego;

Art. 1 pkt 8 | zasady i tryb sporządzania budżetu państwa w układzie zadaniowym;

Art. 1 pkt 9 | zakres i szczegółowość oraz zasady i tryb planowania, uchwalania i wykonywania budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 1 pkt 10 | szczególne zasady rachunkowości, planowania i sprawozdawczości obowiązujące w sektorze finansów publicznych;

Art. 1 pkt 11 | zasady gospodarowania środkami publicznymi pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz z innych źródeł zagranicznych;

Art. 1 pkt 12 | zasady kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego oraz koordynacji kontroli zarządczej i audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych.

Art. 2 | Ilekroć w ustawie jest mowa o:

Art. 2 pkt 1 | Ministrze Finansów – rozumie się przez to odpowiednio ministra właściwego do spraw budżetu, ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz ministra właściwego do spraw instytucji finansowych;

Art. 2 pkt 2 | zarządzie jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to również wójta, burmistrza lub prezydenta miasta;

Art. 2 pkt 3 | układzie zadaniowym – rozumie się przez to zestawienie odpowiednio wydatków budżetu państwa lub kosztów jednostki sektora finansów publicznych sporządzone według funkcji państwa, oznaczających poszczególne obszary działań państwa, oraz:

Art. 2 pkt 3 lit. a | zadań budżetowych grupujących wydatki według celów,

Art. 2 pkt 3 lit. b | podzadań budżetowych grupujących działania umożliwiające realizację celów zadania, w ramach którego podzadania te zostały wyodrębnione – wraz z opisem celów tych zadań i podzadań, a także z bazowymi i docelowymi miernikami stopnia realizacji celów działalności państwa, oznaczającymi wartościowe, ilościowe lub opisowe określenie bazowego i docelowego poziomu efektów z poniesionych nakładów;

Art. 2 pkt 4 | odrębnych ustawach – rozumie się przez to ustawy inne niż niniejsza ustawa oraz ustawa budżetowa;

Art. 2 pkt 5 | środkach europejskich – rozumie się przez to środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 5a–5d;

Art. 2 pkt 5a | zasobach własnych Unii Europejskiej – rozumie się przez to środki określone w decyzji, o której mowa w art. 311 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

Art. 2 pkt 6 | organizacjach pozarządowych – rozumie się przez to organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1491, 1761 i 1940);

Art. 2 pkt 7 | jednostce w dziale – rozumie się przez to jednostkę sektora finansów publicznych podległą ministrowi kierującemu określonym działem administracji rządowej lub przez niego nadzorowaną lub jednostkę sektora finansów publicznych obsługującą organ podległy ministrowi kierującemu określonym działem administracji rządowej lub przez niego nadzorowany;

Art. 2 pkt 8 | dysponencie części budżetowej – rozumie się przez to kierowników jednostek oraz organy wymienione w art. 139 ust. 2, właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów oraz kierowników państwowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 114 ust. 3 pkt 2, dysponujących częściami budżetu państwa;

Art. 2 pkt 9 | scenariuszu makroekonomicznym – rozumie się przez to scenariusz przedstawiający realistyczne prognozy makroekonomiczne, obejmujące w szczególności założenia dotyczące kształtowania się: podstawowych wielkości makroekonomicznych oraz celów dotyczących deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r. o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE L 145 z 10.06.2009, str. 1, z późn. zm.), państwowego długu publicznego oraz poziomu kwoty wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1.

Art. 3 | Finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowywaniem, w szczególności:

Art. 3 pkt 1 | gromadzenie dochodów i przychodów publicznych;

Art. 3 pkt 2 | wydatkowanie środków publicznych;

Art. 3 pkt 3 | finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa;

Art. 3 pkt 4 | zaciąganie zobowiązań angażujących środki publiczne;

Art. 3 pkt 5 | zarządzanie środkami publicznymi;

Art. 3 pkt 6 | zarządzanie długiem publicznym;

Art. 3 pkt 7 | rozliczenia z budżetem Unii Europejskiej.

Art. 3a | Do umów i jednostronnych czynności prawnych, związanych z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowywaniem w zakresie:

Art. 3a pkt 1 | operacji finansowych związanych z wykonywaniem budżetu państwa i budżetu środków europejskich, w tym z zakresu obsługi bankowej,

Art. 3a pkt 2 | operacji finansowych w zakresie środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3,

Art. 3a pkt 3 | zaciągania pożyczek i kredytów, emisji skarbowych papierów wartościowych oraz innych operacji związanych bezpośrednio z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa – nie stosuje się przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1192 oraz z 2025 r. poz. 1172).

Art. 4 ust. 1 | Przepisy ustawy stosuje się do:

Art. 4 ust. 1 pkt 1 | jednostek sektora finansów publicznych;

Art. 4 ust. 1 pkt 2 | innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami.

Art. 4 ust. 2 | Przepisy dotyczące jednostek samorządu terytorialnego stosuje się odpowiednio do związków metropolitalnych oraz związków gmin i powiatów.

Art. 4a ust. 1 | Minister Finansów przedkłada Radzie Ministrów projekt średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego w rozumieniu art. 2 pkt 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 (Dz. Urz. UE L 2024/1263 z 30.04.2024), projekt zmienionego średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego, o którym mowa w art. 15 i art. 18 tego rozporządzenia, oraz projekt rocznego sprawozdania z postępów, o którym mowa w art. 21 tego rozporządzenia.

Art. 4a ust. 2 | Rada Ministrów przyjmuje średniookresowy plan budżetowo-strukturalny w rozumieniu art. 2 pkt 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97, zmieniony średniookresowy plan budżetowo-strukturalny, o którym mowa w art. 15 i art. 18 tego rozporządzenia, oraz roczne sprawozdanie z postępów, o którym mowa w art. 21 tego rozporządzenia, które następnie są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Finansów oraz przedkładane zgodnie z odpowiednio art. 11 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 18 i art. 21 ust. 1 tego rozporządzenia.

Rozdział 2 | Środki publiczne, nadwyżka i deficyt sektora finansów publicznych

Art. 5 ust. 1 | Środkami publicznymi są:

Art. 5 ust. 1 pkt 1 | dochody publiczne;

Art. 5 ust. 1 pkt 2 | środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);

Art. 5 ust. 1 pkt 2a | środki, o których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2025 r. poz. 198);

Art. 5 ust. 1 pkt 2b | środki, o których mowa w art. 202 ust. 4;

Art. 5 ust. 1 pkt 2c | środki finansowe, odsetki i inne przychody, a także zyski, o których mowa w art. 50d ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2298 oraz z 2026 r. poz. 680);

Art. 5 ust. 1 pkt 3 | środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2;

Art. 5 ust. 1 pkt 4 | przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:

Art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a | ze sprzedaży papierów wartościowych,

Art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. b | z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,

Art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. c | ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,

Art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d | z otrzymanych pożyczek i kredytów,

Art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. e | z innych operacji finansowych;

Art. 5 ust. 1 pkt 5 | przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.

Art. 5 ust. 1a | Do przychodów budżetu państwa, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. e, zalicza się także środki przekazane z rachunków depozytowych Ministra Finansów, o których mowa w art. 83a, na inne rachunki Ministra Finansów.

Art. 5 ust. 2 | Dochodami publicznymi są:

Art. 5 ust. 2 pkt 1 | daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki, opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw;

Art. 5 ust. 2 pkt 2 | inne dochody budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych należne na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych;

Art. 5 ust. 2 pkt 3 | wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych;

Art. 5 ust. 2 pkt 4 | dochody z mienia jednostek sektora finansów publicznych, do których zalicza się w szczególności:

Art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. a | wpływy z umów najmu, dzierżawy i innych umów o podobnym charakterze,

Art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b | odsetki od środków na rachunkach bankowych,

Art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. c | odsetki od udzielonych pożyczek i od posiadanych papierów wartościowych,

Art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. d | dywidendy z tytułu posiadanych praw majątkowych;

Art. 5 ust. 2 pkt 5 | spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej na rzecz jednostek sektora finansów publicznych;

Art. 5 ust. 2 pkt 6 | odszkodowania należne jednostkom sektora finansów publicznych;

Art. 5 ust. 2 pkt 7 | kwoty uzyskane przez jednostki sektora finansów publicznych z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji;

Art. 5 ust. 2 pkt 8 | dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, niestanowiące przychodów w rozumieniu ust. 1 pkt 4 lit. a i b.

Art. 5 ust. 3 | Do środków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się:

Art. 5 ust. 3 pkt 1 | środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, z wyłączeniem środków, o których mowa w pkt 5 lit. a i b;

Art. 5 ust. 3 pkt 2 | niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), z wyłączeniem środków, o których mowa w pkt 5 lit. c i d:

Art. 5 ust. 3 pkt 2 lit. a | Norweskiego Mechanizmu Finansowego,

Art. 5 ust. 3 pkt 2 lit. b | Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego,

Art. 5 ust. 3 pkt 2 lit. c | Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy;

Art. 5 ust. 3 pkt 3 | środki przeznaczone na realizację programów przedakcesyjnych oraz Programu Środki Przejściowe;

Art. 5 ust. 3 pkt 4 | środki na realizację wspólnej polityki rolnej;

Art. 5 ust. 3 pkt 5 | środki przeznaczone na realizację:

Art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a | programów w ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna oraz celu Europejska Współpraca Terytorialna (Interreg),

Art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. b | programów, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1638/2006 z dnia 24 października 2006 r. określającym przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (Dz. Urz. UE L 310 z 09.11.2006, str. 1) oraz programów Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa,

Art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. c | Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004–2009,

Art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. d | Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2004–2009,

Art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. e | inwestycji finansowanych ze środków wsparcia o charakterze bezzwrotnym, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. Urz. UE L 57 z 18.02.2021, str. 17, z późn. zm.), związanych z wniesieniem wkładu państwa członkowskiego do programów zarządzanych centralnie przez Komisję Europejską;

Art. 5 ust. 3 pkt 5a | środki przeznaczone na realizację Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych 2014–2020;

Art. 5 ust. 3 pkt 5b | Środki Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym i środki Europejskiego Funduszu Społecznego Plus przeznaczonego na zwalczanie deprywacji materialnej;

Art. 5 ust. 3 pkt 5c | środki pochodzące z instrumentu „Łącząc Europę”, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającym instrument „Łącząc Europę”, zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylającym rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010 (Dz. Urz. UE L 348 z 20.12.2013, str. 129, z późn. zm.), oraz środki pochodzące z instrumentu „Łącząc Europę”, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiającym instrument „Łącząc Europę” i uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014 (Dz. Urz. UE L 249 z 14.07.2021, str. 38);

Art. 5 ust. 3 pkt 5d | środki pochodzące z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, przeznaczone na wsparcie o charakterze bezzwrotnym, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, z wyłączeniem środków, o których mowa w pkt 5 lit. e;

Art. 5 ust. 3 pkt 6 | inne środki.

Art. 5 ust. 4 | Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, środki publiczne niezaliczane do środków, o których mowa w ust. 3 pkt 5c i 6, oraz termin, w którym środki te powinny być wydatkowane, uwzględniając źródło ich pochodzenia, przeznaczenie oraz beneficjentów tych środków.

Art. 5 ust. 5 | (uchylony)

Art. 6 ust. 1 | Środki publiczne przeznacza się na:

Art. 6 ust. 1 pkt 1 | wydatki publiczne;

Art. 6 ust. 1 pkt 2 | rozchody publiczne, w tym na rozchody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Art. 6 ust. 2 | Rozchodami publicznymi są:

Art. 6 ust. 2 pkt 1 | spłaty otrzymanych pożyczek i kredytów;

Art. 6 ust. 2 pkt 2 | wykup papierów wartościowych;

Art. 6 ust. 2 pkt 3 | udzielone pożyczki i kredyty;

Art. 6 ust. 2 pkt 4 | płatności wynikające z odrębnych ustaw, których źródłem finansowania są przychody z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa;

Art. 6 ust. 2 pkt 5 | inne operacje finansowe związane z zarządzaniem długiem publicznym i płynnością;

Art. 6 ust. 2 pkt 6 | płatności związane z udziałami Skarbu Państwa w międzynarodowych instytucjach finansowych.

Art. 7 ust. 1 | Dodatnia różnica między dochodami publicznymi a wydatkami publicznymi, ustalona dla okresu rozliczeniowego, stanowi nadwyżkę sektora finansów publicznych, zaś ujemna różnica jest deficytem sektora finansów publicznych.

Art. 7 ust. 2 | Dochody publiczne i wydatki publiczne oraz nadwyżkę lub deficyt sektora finansów publicznych ustala się po wyeliminowaniu przepływów finansowych między jednostkami tego sektora.

Rozdział 3 | Jednostki sektora finansów publicznych

Art. 8 ust. 1 | Jednostki sektora finansów publicznych są tworzone w formach określonych w niniejszym rozdziale.

Art. 8 ust. 2 | Jednostki sektora finansów publicznych mogą być tworzone na podstawie niniejszej ustawy albo na podstawie odrębnych ustaw.

Art. 9 | Sektor finansów publicznych tworzą:

Art. 9 pkt 1 | organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;

Art. 9 pkt 2 | jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;

Art. 9 pkt 2a | związki metropolitalne;

Art. 9 pkt 3 | jednostki budżetowe;

Art. 9 pkt 4 | samorządowe zakłady budżetowe;

Art. 9 pkt 5 | agencje wykonawcze;

Art. 9 pkt 6 | instytucje gospodarki budżetowej;

Art. 9 pkt 7 | państwowe fundusze celowe;

Art. 9 pkt 8 | Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;

Art. 9 pkt 9 | Narodowy Fundusz Zdrowia;

Art. 9 pkt 10 | samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;

Art. 9 pkt 11 | uczelnie publiczne;

Art. 9 pkt 12 | Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;

Art. 9 pkt 13 | państwowe i samorządowe instytucje kultury;

Art. 9 pkt 14 | inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, instytutów działających w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, banków oraz spółek prawa handlowego;

Art. 9 pkt 15 | Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Art. 10 ust. 1 | Jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej i państwowe fundusze celowe stosują zasady gospodarki finansowej określone w niniejszej ustawie.

Art. 10 ust. 2 | Do jednostek sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 9 pkt 8–15, działających na podstawie odrębnych ustaw stanowiących podstawę ich utworzenia przepisy niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio.

Art. 11 ust. 1 | Jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Art. 11 ust. 2 | Jednostka budżetowa działa na podstawie statutu określającego w szczególności jej nazwę, siedzibę i przedmiot działalności.

Art. 11 ust. 3 | Podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej „planem finansowym jednostki budżetowej”.

Art. 11a ust. 1 | Państwowe jednostki budżetowe, dla których organem prowadzącym są organy administracji państwowej, prowadzące działalność określoną w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 i 1160) gromadzą na wydzielonym rachunku dochody uzyskiwane:

Art. 11a ust. 1 pkt 1 | ze spadków, zapisów i darowizn w postaci pieniężnej na rzecz jednostki budżetowej;

Art. 11a ust. 1 pkt 2 | z odszkodowań i wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie bądź użytkowaniu jednostki budżetowej;

Art. 11a ust. 1 pkt 3 | z działalności wykraczającej poza zakres działalności podstawowej, określonej w statucie, polegającej między innymi na świadczeniu usług, w tym szkoleniowych i informacyjnych;

Art. 11a ust. 1 pkt 4 | z opłat egzaminacyjnych, za wydawanie świadectw i certyfikatów, jak również za sprawdzanie kwalifikacji;

Art. 11a ust. 1 pkt 5 | z tytułu odpłatności za wyżywienie i zakwaterowanie uczniów i młodzieży w bursach i internatach, ponoszonych przez rodziców lub opiekunów;

Art. 11a ust. 1 pkt 6 | z dopłat bezpośrednich i innych płatności stosowanych w ramach wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej, otrzymanych na podstawie odrębnych przepisów.

Art. 11a ust. 2 | Decyzje o utworzeniu rachunku, o którym mowa w ust. 1, podejmują kierownicy państwowych jednostek budżetowych, po uzyskaniu zgody organu prowadzącego szkołę.

Art. 11a ust. 3 | Dochody państwowych jednostek budżetowych, o których mowa w ust. 1, są przeznaczone na:

Art. 11a ust. 3 pkt 1 | sfinansowanie wydatków bieżących i majątkowych;

Art. 11a ust. 3 pkt 2 | cele wskazane przez darczyńcę;

Art. 11a ust. 3 pkt 3 | remont lub odtworzenie mienia w przypadku uzyskania dochodów z tytułu wymienionego w ust. 1 pkt 2.

Art. 11a ust. 4 | Dochody, o których mowa w ust. 1, wraz z odsetkami nie mogą być przeznaczone na finansowanie wynagrodzeń osobowych.

Art. 11a ust. 5 | Organ prowadzący, o którym mowa w ust. 1, na podstawie informacji otrzymanych od kierowników państwowych jednostek budżetowych, o których mowa w ust. 1, opracowuje zestawienie dochodów, o których mowa w ust. 1, oraz wydatków nimi finansowanych i przekazuje je Ministrowi Finansów w trybie i terminach określonych w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

Art. 12 ust. 1 | Jednostki budżetowe, z zastrzeżeniem odrębnych ustaw, tworzą, łączą i likwidują:

Art. 12 ust. 1 pkt 1 | ministrowie, kierownicy urzędów centralnych, wojewodowie oraz inne organy działające na podstawie odrębnych ustaw – państwowe jednostki budżetowe;

Art. 12 ust. 1 pkt 2 | organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego – gminne, powiatowe lub wojewódzkie jednostki budżetowe.

Art. 12 ust. 2 | Tworząc jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, nadaje jej statut, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej, oraz określa mienie przekazywane tej jednostce w zarząd.

Art. 12 ust. 3 | Likwidując jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, określa przeznaczenie mienia znajdującego się w zarządzie tej jednostki, z zastrzeżeniem ust. 7. W przypadku państwowej jednostki budżetowej decyzja o przeznaczeniu tego mienia jest podejmowana w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych.

Art. 12 ust. 4 | Z zastrzeżeniem ust. 7, należności i zobowiązania likwidowanej:

Art. 12 ust. 4 pkt 1 | państwowej jednostki budżetowej – przejmuje organ, który podjął decyzję o likwidacji;

Art. 12 ust. 4 pkt 2 | gminnej, powiatowej lub wojewódzkiej jednostki budżetowej – przejmuje urząd odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.

Art. 12 ust. 5 | Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do łączenia jednostek budżetowych.

Art. 12 ust. 6 | Likwidując jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, może postanowić o utworzeniu jednostki o innej formie organizacyjno-prawnej.

Art. 12 ust. 7 | W przypadku, o którym mowa w ust. 6, organ może również zdecydować o przejęciu należności i zobowiązań likwidowanej jednostki budżetowej przez nowo utworzoną jednostkę.

Art. 13 ust. 1 | Prezes Rady Ministrów może utworzyć jednostkę budżetową realizującą zadania na rzecz administracji rządowej.

Art. 13 ust. 2 | Prezes Rady Ministrów, tworząc jednostkę budżetową, o której mowa w ust. 1, określi zakres realizowanych przez nią zadań.

Art. 13 ust. 3 | Jednostka budżetowa, o której mowa w ust. 1, podlega Prezesowi Rady Ministrów albo wskazanemu przez niego ministrowi lub kierownikowi urzędu centralnego.

Art. 13 ust. 4 | Przepisy art. 12 ust. 2–7 stosuje się odpowiednio.

Art. 14 | Zadania własne jednostki samorządu terytorialnego w zakresie:

Art. 14 pkt 1 | gospodarki mieszkaniowej i gospodarowania lokalami użytkowymi,

Art. 14 pkt 2 | dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,

Art. 14 pkt 3 | wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,

Art. 14 pkt 4 | lokalnego transportu zbiorowego,

Art. 14 pkt 5 | targowisk i hal targowych,

Art. 14 pkt 6 | zieleni gminnej i zadrzewień,

Art. 14 pkt 7 | kultury fizycznej i sportu, w tym utrzymywania terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,

Art. 14 pkt 7a | pomocy społecznej, reintegracji zawodowej i społecznej oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych,

Art. 14 pkt 8 | utrzymywania różnych gatunków egzotycznych i krajowych zwierząt, w tym w szczególności prowadzenia hodowli zwierząt zagrożonych wyginięciem, w celu ich ochrony poza miejscem naturalnego występowania,

Art. 14 pkt 9 | cmentarzy – mogą być wykonywane przez samorządowe zakłady budżetowe.

Art. 15 ust. 1 | Samorządowy zakład budżetowy odpłatnie wykonuje zadania, pokrywając koszty swojej działalności z przychodów własnych.

Art. 15 ust. 2 | Podstawą gospodarki finansowej samorządowego zakładu budżetowego jest roczny plan finansowy obejmujący przychody, w tym dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, koszty i inne obciążenia, stan środków obrotowych, stan należności i zobowiązań na początek i koniec okresu oraz rozliczenia z budżetem jednostki samorządu terytorialnego.

Art. 15 ust. 3 | Samorządowy zakład budżetowy może otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

Art. 15 ust. 3 pkt 1 | dotacje przedmiotowe;

Art. 15 ust. 3 pkt 2 | dotacje celowe na zadania bieżące finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3;

Art. 15 ust. 3 pkt 3 | dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji.

Art. 15 ust. 4 | W zakresie określonym w odrębnych ustawach samorządowy zakład budżetowy może otrzymywać dotację podmiotową.

Art. 15 ust. 4a | Samorządowy zakład budżetowy może otrzymać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego środki finansowe wynikające z rozliczenia podatku od towarów i usług, z tym że ich wysokość nie może być wyższa niż wynikająca z rozliczenia tego podatku związanego z tym zakładem.

Art. 15 ust. 5 | Nowo tworzonemu samorządowemu zakładowi budżetowemu może być przyznana jednorazowa dotacja z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na pierwsze wyposażenie w środki obrotowe.

Art. 15 ust. 6 | Dotacje dla samorządowego zakładu budżetowego, z wyłączeniem dotacji, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, nie mogą przekroczyć 50 % kosztów jego działalności.

Art. 15 ust. 7 | Samorządowy zakład budżetowy wpłaca do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nadwyżkę środków obrotowych, ustaloną na koniec okresu sprawozdawczego, chyba że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego postanowi inaczej.

Art. 15 ust. 8 | W planie finansowym samorządowego zakładu budżetowego mogą być dokonywane zmiany w ciągu roku w przypadku realizowania wyższych od planowanych przychodów i kosztów, pod warunkiem że nie spowoduje to zmniejszenia wpłat do budżetu jednostki samorządu terytorialnego ani zwiększenia dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Art. 16 ust. 1 | Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego tworzy, łączy, przekształca w inną formę organizacyjno-prawną i likwiduje samorządowy zakład budżetowy.

Art. 16 ust. 2 | Tworząc samorządowy zakład budżetowy, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa:

Art. 16 ust. 2 pkt 1 | nazwę i siedzibę zakładu;

Art. 16 ust. 2 pkt 2 | przedmiot jego działalności;

Art. 16 ust. 2 pkt 3 | źródła przychodów własnych zakładu;

Art. 16 ust. 2 pkt 4 | stan wyposażenia zakładu w środki obrotowe oraz składniki majątkowe przekazane zakładowi w użytkowanie;

Art. 16 ust. 2 pkt 5 | terminy i sposób ustalania zaliczkowych wpłat nadwyżki środków obrotowych dokonywanych przez zakład do budżetu jednostki samorządu terytorialnego oraz sposób i terminy rocznych rozliczeń i dokonywania wpłat do budżetu;

Art. 16 ust. 2 pkt 6 | zasady ustalania i przekazywania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego środków finansowych wynikających z rozliczenia podatku od towarów i usług, jeżeli przewiduje przekazywanie tych środków temu zakładowi.

Art. 16 ust. 3 | Likwidując samorządowy zakład budżetowy, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa przeznaczenie mienia znajdującego się w użytkowaniu tego zakładu.

Art. 16 ust. 4 | Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do łączenia samorządowych zakładów budżetowych.

Art. 16 ust. 5 | Przekształcenie samorządowego zakładu budżetowego w inną formę organizacyjno-prawną wymaga uprzednio jego likwidacji.

Art. 16 ust. 6 | Należności i zobowiązania likwidowanego samorządowego zakładu budżetowego przejmuje organ, który podjął decyzję o likwidacji, z zastrzeżeniem ust. 7.

Art. 16 ust. 7 | Należności i zobowiązania samorządowego zakładu budżetowego likwidowanego w celu przekształcenia w inną formę organizacyjno-prawną przejmuje utworzona jednostka.

Art. 17 ust. 1 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, a w szczególności:

Art. 17 ust. 1 pkt 1 | sposób i tryb sporządzania planów finansowych,

Art. 17 ust. 1 pkt 2 | sposób dokonywania zmian w planach finansowych jednostek budżetowych oraz zatwierdzania tych zmian,

Art. 17 ust. 1 pkt 3 | tryb pobierania dochodów i dokonywania wydatków państwowych jednostek budżetowych,

Art. 17 ust. 1 pkt 4 | sposób ustalania nadwyżki środków obrotowych w samorządowych zakładach budżetowych – biorąc pod uwagę potrzebę przestrzegania zasad celowego i oszczędnego dokonywania wydatków oraz jawności, przejrzystości i terminowej realizacji zadań.

Art. 17 ust. 2 | Minister Finansów, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, uwzględni specyfikę działalności jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Agencji Wywiadu i Szefowi Centralnego Biura Antykorupcyjnego, jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz jednostek organizacyjnych działających poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 18 | Agencja wykonawcza jest państwową osobą prawną tworzoną na podstawie odrębnej ustawy w celu realizacji zadań państwa.

Art. 19 ust. 1 | Zasady działania agencji wykonawczej określa ustawa, o której mowa w art. 18, oraz statut.

Art. 19 ust. 2 | Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, wymogi, jakie powinien spełniać statut agencji wykonawczej, w celu zapewnienia jednolitej i przejrzystej organizacji wewnętrznej agencji wykonawczych pod względem instytucjonalnym.

Art. 20 | Agencja wykonawcza prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w niniejszej ustawie i w ustawie, o której mowa w art. 18.

Art. 21 ust. 1 | Podstawą gospodarki finansowej agencji wykonawczej jest roczny plan finansowy, obejmujący w szczególności:

Art. 21 ust. 1 pkt 1 | przychody z prowadzonej działalności;

Art. 21 ust. 1 pkt 2 | dotacje z budżetu państwa;

Art. 21 ust. 1 pkt 3 | koszty:

Art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a | funkcjonowania agencji wykonawczej,

Art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b | realizacji zadań ustawowych, z wyszczególnieniem kosztów realizacji tych zadań przez inne podmioty – z wyszczególnieniem uposażeń i wynagrodzeń ze stosunku pracy oraz składek od nich naliczanych, płatności odsetkowych wynikających z zaciągniętych zobowiązań oraz zakupu towarów i usług;

Art. 21 ust. 1 pkt 4 | wynik finansowy;

Art. 21 ust. 1 pkt 5 | środki na wydatki majątkowe;

Art. 21 ust. 1 pkt 6 | środki przyznane innym podmiotom;

Art. 21 ust. 1 pkt 7 | stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku;

Art. 21 ust. 1 pkt 8 | stan środków pieniężnych na początek i koniec roku.

Art. 21 ust. 2 | W ramach planu finansowego sporządza się także plan dochodów i wydatków agencji wykonawczej ujmowanych w terminie ich zapłaty, przy czym planowane wydatki nie powinny być wyższe od planowanych dochodów. Planowane wydatki mogą przekraczać planowane dochody za zgodą ministra sprawującego nadzór nad agencją wykonawczą, wydaną w porozumieniu z Ministrem Finansów.

Art. 21 ust. 3 | Projekt rocznego planu finansowego agencji wykonawczej ustala jej właściwy organ w porozumieniu z ministrem sprawującym nadzór nad agencją wykonawczą. Po zatwierdzeniu przez ministra sprawującego nadzór projekt jest przekazywany Ministrowi Finansów, w trybie i terminach określonych w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

Art. 21 ust. 4 | W planie finansowym agencji wykonawczej, w trakcie roku budżetowego, mogą być dokonywane zmiany przychodów i kosztów lub dochodów i wydatków, w tym polegające na przesunięciach pomiędzy ich poszczególnymi pozycjami w ramach łącznych kwot przychodów, kosztów, dochodów lub wydatków:

Art. 21 ust. 4 pkt 1 | jeżeli nie spowodują one zwiększenia zobowiązań agencji ani pogorszenia jej planowanego wyniku finansowego brutto;

Art. 21 ust. 4 pkt 2 | powodujące zwiększenie:

Art. 21 ust. 4 pkt 2 lit. a | łącznych kwot przychodów i kosztów lub łącznych kwot dochodów i wydatków, lub

Art. 21 ust. 4 pkt 2 lit. b | planowanych wydatków ponad planowane dochody, z uwzględnieniem możliwości wykorzystania środków pieniężnych z poprzednich okresów, pozostających w dyspozycji agencji wykonawczej, lub

Art. 21 ust. 4 pkt 2 lit. c | dotacji z budżetu państwa, lub

Art. 21 ust. 4 pkt 2 lit. d | uposażeń i wynagrodzeń ze stosunku pracy;

Art. 21 ust. 4 pkt 3 | dotyczące środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2.

Art. 21 ust. 5 | W przypadku, o którym mowa w ust. 4:

Art. 21 ust. 5 pkt 1 | pkt 1 – zmiana jest dokonywana za zgodą ministra sprawującego nadzór nad agencją wykonawczą i o dokonanych zmianach jej właściwy organ informuje niezwłocznie Ministra Finansów;

Art. 21 ust. 5 pkt 2 | pkt 2 – zmiana jest dokonywana po uzyskaniu, na wniosek ministra sprawującego nadzór nad agencją wykonawczą, zgody Ministra Finansów i następnie opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu;

Art. 21 ust. 5 pkt 3 | pkt 3 – zmiana jest dokonywana za zgodą ministra sprawującego nadzór nad agencją wykonawczą, wydaną w porozumieniu z Ministrem Finansów.

Art. 21 ust. 6 | Minister sprawujący nadzór nad agencją wykonawczą, występując do Ministra Finansów o zgodę, o której mowa w ust. 5 pkt 2, przedstawia swoją opinię w sprawie.

Art. 21 ust. 7 | Agencja wykonawcza może:

Art. 21 ust. 7 pkt 1 | otrzymywać dotacje z budżetu państwa, w zakresie określonym w odrębnych ustawach;

Art. 21 ust. 7 pkt 2 | zaciągać zobowiązania na okres realizacji danego zadania przekraczający rok budżetowy, jeżeli wydatki niezbędne na obsługę zobowiązania znajdują się w rocznym planie finansowym.

Art. 21 ust. 8 | Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia gospodarki finansowej agencji wykonawczych, mając na względzie potrzebę zapewnienia jednolitości zasad finansowania agencji wykonawczych oraz przestrzegania zasad jawności i przejrzystości.

Art. 22 ust. 1 | Agencja wykonawcza jest obowiązana corocznie wpłacać do budżetu państwa, na rachunek bieżący dochodów państwowej jednostki budżetowej obsługującej ministra sprawującego nadzór nad tą agencją, nadwyżkę środków finansowych ustaloną na koniec roku, pozostającą po uregulowaniu zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem ust. 3.

Art. 22 ust. 2 | Nadwyżkę, o której mowa w ust. 1, agencja wykonawcza przekazuje niezwłocznie po uregulowaniu zobowiązań wymagalnych z okresu sprawozdawczego, nie później jednak niż do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym nadwyżka powstała.

Art. 22 ust. 3 | W szczególnie uzasadnionych przypadkach wynikających z konieczności zapewnienia sprawnego i pełnego wykonywania zadań agencji wykonawczej Rada Ministrów może, na wniosek ministra sprawującego nadzór nad agencją wykonawczą, wyrazić zgodę, w formie uchwały, na niewpłacenie nadwyżki, o której mowa w ust. 1.

Art. 22 ust. 4 | Minister sprawujący nadzór nad agencją wykonawczą w porozumieniu z Ministrem Finansów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania nadwyżki, uwzględniając potrzebę zapewnienia ciągłości finansowania zadań agencji, dokonywania inwestycji niezbędnych do wykonywania zadań państwa oraz mając na względzie źródła finansowania zadań realizowanych przez agencję.

Art. 23 ust. 1 | Instytucja gospodarki budżetowej jest jednostką sektora finansów publicznych tworzoną w celu realizacji zadań publicznych, która:

Art. 23 ust. 1 pkt 1 | odpłatnie wykonuje wyodrębnione zadania;

Art. 23 ust. 1 pkt 2 | pokrywa koszty swojej działalności oraz zobowiązania z uzyskiwanych przychodów.

Art. 23 ust. 2 | Instytucja gospodarki budżetowej może być tworzona przez:

Art. 23 ust. 2 pkt 1 | ministra lub Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, za zgodą Rady Ministrów, udzieloną na jego wniosek;

Art. 23 ust. 2 pkt 2 | organ lub kierownika jednostki, o których mowa w art. 139 ust. 2, jako organu wykonującego funkcje organu założycielskiego.

Art. 23 ust. 3 | Organ lub kierownik jednostki, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, o utworzeniu instytucji gospodarki budżetowej informuje Prezesa Rady Ministrów.

Art. 23 ust. 4 | We wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, minister lub Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów określą:

Art. 23 ust. 4 pkt 1 | organ administracji rządowej wykonujący funkcje organu założycielskiego;

Art. 23 ust. 4 pkt 2 | przedmiot działalności podstawowej;

Art. 23 ust. 4 pkt 3 | źródła przychodów;

Art. 23 ust. 4 pkt 4 | przeznaczenie zysku.

Art. 23 ust. 5 | Instytucja gospodarki budżetowej uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.

Art. 24 ust. 1 | Podstawą gospodarki finansowej instytucji gospodarki budżetowej jest roczny plan finansowy, obejmujący w szczególności:

Art. 24 ust. 1 pkt 1 | przychody z prowadzonej działalności;

Art. 24 ust. 1 pkt 2 | dotacje z budżetu państwa;

Art. 24 ust. 1 pkt 3 | koszty, w tym:

Art. 24 ust. 1 pkt 3 lit. a | uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz składki od nich naliczane,

Art. 24 ust. 1 pkt 3 lit. b | płatności odsetkowe wynikające z zaciągniętych zobowiązań,

Art. 24 ust. 1 pkt 3 lit. c | zakup towarów i usług;

Art. 24 ust. 1 pkt 4 | środki na wydatki majątkowe;

Art. 24 ust. 1 pkt 5 | wynik finansowy;

Art. 24 ust. 1 pkt 6 | stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku;

Art. 24 ust. 1 pkt 7 | stan środków pieniężnych na początek i koniec roku.

Art. 24 ust. 2 | W ramach planu finansowego instytucji gospodarki budżetowej sporządza się także plan dochodów i wydatków ujmowanych w terminie ich zapłaty.

Art. 24 ust. 3 | Projekt planu finansowego instytucji gospodarki budżetowej jest przekazywany Ministrowi Finansów w trybie i terminach określonych w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

Art. 24 ust. 4 | Instytucja gospodarki budżetowej może:

Art. 24 ust. 4 pkt 1 | uzyskiwać przychody z odsetek od wolnych środków przekazanych w depozyt, o którym mowa w art. 48 ust. 2;

Art. 24 ust. 4 pkt 2 | otrzymywać dotacje z budżetu państwa na realizację zadań publicznych, jeżeli odrębne ustawy tak stanowią.

Art. 24 ust. 5 | Nowo tworzonej instytucji gospodarki budżetowej może być przyznana jednorazowa dotacja na pierwsze wyposażenie w środki obrotowe.

Art. 24 ust. 6 | Koszty instytucji gospodarki budżetowej mogą być ponoszone tylko w ramach przychodów, z uwzględnieniem możliwości wykorzystania środków pieniężnych z poprzednich okresów, pozostających w dyspozycji instytucji gospodarki budżetowej.

Art. 24 ust. 7 | W planie finansowym instytucji gospodarki budżetowej, w trakcie roku budżetowego, mogą być dokonywane zmiany przychodów i kosztów lub dochodów i wydatków, w tym polegające na przesunięciach pomiędzy ich poszczególnymi pozycjami w ramach łącznych kwot przychodów, kosztów, dochodów lub wydatków:

Art. 24 ust. 7 pkt 1 | jeżeli nie spowodują one zwiększenia dotacji z budżetu państwa i pogorszenia planowanego wyniku finansowego brutto instytucji gospodarki budżetowej;

Art. 24 ust. 7 pkt 2 | powodujące zwiększenie:

Art. 24 ust. 7 pkt 2 lit. a | łącznych kwot przychodów i kosztów lub łącznych kwot dochodów i wydatków, lub

Art. 24 ust. 7 pkt 2 lit. b | planowanych wydatków ponad planowane dochody, jednak nie więcej niż o wysokość środków pieniężnych z poprzednich okresów, pozostających w dyspozycji instytucji gospodarki budżetowej, lub

Art. 24 ust. 7 pkt 2 lit. c | uposażeń i wynagrodzeń ze stosunku pracy;

Art. 24 ust. 7 pkt 3 | dotyczące środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2.

Art. 24 ust. 8 | W przypadku, o którym mowa w ust. 7:

Art. 24 ust. 8 pkt 1 | pkt 1 – zmiana jest dokonywana za zgodą organu wykonującego funkcje organu założycielskiego instytucji gospodarki budżetowej i o dokonanych zmianach dyrektor instytucji gospodarki budżetowej informuje niezwłocznie Ministra Finansów;

Art. 24 ust. 8 pkt 2 | pkt 2 i 3 – zmiana jest dokonywana po uzyskaniu zgody organu wykonującego funkcję organu założycielskiego instytucji gospodarki budżetowej, wydanej w porozumieniu z Ministrem Finansów.

Art. 25 ust. 1 | Likwidując instytucję gospodarki budżetowej, organ wykonujący funkcje organu założycielskiego określa, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw aktywów państwowych, przeznaczenie mienia tej instytucji.

Art. 25 ust. 2 | Należności i zobowiązania likwidowanej instytucji gospodarki budżetowej przejmuje organ wykonujący funkcje organu założycielskiego.

Art. 25 ust. 3 | Należności i zobowiązania instytucji gospodarki budżetowej likwidowanej w celu przekształcenia w inną formę organizacyjno-prawną przejmuje utworzona jednostka.

Art. 25 ust. 4 | Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do łączenia instytucji gospodarki budżetowej.

Art. 26 ust. 1 | Instytucja gospodarki budżetowej działa na podstawie statutu nadanego przez organ wykonujący funkcje organu założycielskiego.

Art. 26 ust. 2 | Statut instytucji gospodarki budżetowej określa w szczególności:

Art. 26 ust. 2 pkt 1 | nazwę i siedzibę tej instytucji;

Art. 26 ust. 2 pkt 2 | przedmiot działalności podstawowej tej instytucji;

Art. 26 ust. 2 pkt 3 | źródła uzyskiwania przychodów tej instytucji;

Art. 26 ust. 2 pkt 4 | tryb i zasady dokonywania zmian w statucie tej instytucji;

Art. 26 ust. 2 pkt 5 | stan wyposażenia w środki obrotowe oraz składniki majątkowe przekazane tej instytucji;

Art. 26 ust. 2 pkt 6 | zasady prowadzenia działalności innej niż podstawowa, jeżeli ta instytucja będzie prowadzić taką działalność.

Art. 26 ust. 3 | Organizację wewnętrzną instytucji gospodarki budżetowej określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora instytucji gospodarki budżetowej.

Art. 27 ust. 1 | Dyrektora instytucji gospodarki budżetowej powołuje i odwołuje organ wykonujący funkcje organu założycielskiego.

Art. 27 ust. 2 | Do zadań dyrektora instytucji gospodarki budżetowej należy:

Art. 27 ust. 2 pkt 1 | zarządzanie instytucją gospodarki budżetowej;

Art. 27 ust. 2 pkt 2 | reprezentowanie instytucji gospodarki budżetowej na zewnątrz;

Art. 27 ust. 2 pkt 3 | przygotowanie i nadanie regulaminu organizacyjnego instytucji gospodarki budżetowej;

Art. 27 ust. 2 pkt 4 | przygotowanie projektu rocznego planu finansowego;

Art. 27 ust. 2 pkt 5 | przygotowanie rocznego sprawozdania finansowego instytucji gospodarki budżetowej;

Art. 27 ust. 2 pkt 6 | przygotowanie rocznego sprawozdania z działalności instytucji gospodarki budżetowej, którego zakres informacyjny określa art. 49 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z późn. zm.).

Art. 27 ust. 3 | Projekt rocznego planu finansowego jest przekazywany organowi wykonującemu funkcje organu założycielskiego, w trybie i terminach określonych w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

Art. 28 ust. 1 | Instytucja gospodarki budżetowej samodzielnie gospodaruje mieniem, kierując się zasadą efektywności jego wykorzystania.

Art. 28 ust. 2 | Na mienie instytucji gospodarki budżetowej mogą składać się:

Art. 28 ust. 2 pkt 1 | przeniesione na własność nieruchomości;

Art. 28 ust. 2 pkt 2 | mienie stanowiące wyposażenie przekazane przez organ wykonujący funkcje organu założycielskiego w formie użyczenia;

Art. 28 ust. 2 pkt 3 | mienie nabyte z własnych środków.

Art. 28 ust. 3 | Instytucja gospodarki budżetowej w celu zaciągnięcia zobowiązania przewyższającego 30 % rocznych przychodów jest obowiązana uzyskać zgodę organu wykonującego funkcje organu założycielskiego.

Art. 28 ust. 4 | Instytucja gospodarki budżetowej może zbywać środki trwałe. Zbycie (najem, dzierżawa, użyczenie) aktywów może nastąpić wyłącznie na zasadach określonych przez organ wykonujący funkcje organu założycielskiego, z uwzględnieniem przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Art. 28 ust. 5 | Wartość majątku instytucji gospodarki budżetowej odzwierciedla fundusz instytucji gospodarki budżetowej.

Art. 28 ust. 6 | Fundusz instytucji gospodarki budżetowej zwiększa się lub zmniejsza o kwotę zmian wartości majątku będących skutkiem:

Art. 28 ust. 6 pkt 1 | aktualizacji wyceny środków trwałych na podstawie odrębnych przepisów;

Art. 28 ust. 6 pkt 2 | (uchylony)

Art. 28 ust. 6 pkt 3 | łączenia i podziału instytucji gospodarki budżetowej na podstawie bilansów zamknięcia dzielonych lub łączonych jednostek.

Art. 28 ust. 7 | (uchylony)

Art. 28 ust. 8 | Instytucja gospodarki budżetowej tworzy fundusz zapasowy z zysku netto z przeznaczeniem na:

Art. 28 ust. 8 pkt 1 | finansowanie inwestycji;

Art. 28 ust. 8 pkt 2 | pokrycie straty netto.

Art. 29 ust. 1 | Państwowy fundusz celowy jest tworzony na podstawie odrębnej ustawy.

Art. 29 ust. 2 | Państwowy fundusz celowy nie posiada osobowości prawnej.

Art. 29 ust. 3 | Państwowy fundusz celowy stanowi wyodrębniony rachunek bankowy, którym dysponuje minister wskazany w ustawie tworzącej fundusz albo inny organ wskazany w tej ustawie.

Art. 29 ust. 4 | Do państwowych funduszy celowych nie zalicza się funduszy, których jedynym źródłem przychodów, z wyłączeniem odsetek od rachunku bankowego i darowizn, jest dotacja z budżetu państwa.

Art. 29 ust. 5 | Przychody państwowego funduszu celowego pochodzą ze środków publicznych, a koszty są ponoszone na realizację wyodrębnionych zadań państwowych.

Art. 29 ust. 6 | Podstawą gospodarki finansowej państwowego funduszu celowego jest roczny plan finansowy, obejmujący w szczególności:

Art. 29 ust. 6 pkt 1 | stan początkowy i końcowy środków pieniężnych, należności i zobowiązań;

Art. 29 ust. 6 pkt 2 | przychody własne;

Art. 29 ust. 6 pkt 3 | dotacje z budżetu państwa oraz innych jednostek sektora finansów publicznych;

Art. 29 ust. 6 pkt 4 | koszty realizacji zadań, w tym uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz składki od nich naliczane.

Art. 29 ust. 7 | W planie finansowym państwowego funduszu celowego wyodrębnia się zadania finansowane ze środków funduszu.

Art. 29 ust. 8 | W ramach planu finansowego państwowego funduszu celowego sporządza się także plan dochodów i wydatków ujmowanych w terminie ich zapłaty.

Art. 29 ust. 9 | Projekt planu finansowego państwowego funduszu celowego jest przekazywany Ministrowi Finansów w trybie i terminach określonych w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

Art. 29 ust. 10 | Koszty państwowego funduszu celowego mogą być ponoszone w ramach planowanych przychodów, z uwzględnieniem możliwości wykorzystania środków pieniężnych z poprzednich okresów.

Art. 29 ust. 11 | Ze środków państwowego funduszu celowego mogą być udzielane pożyczki jednostkom samorządu terytorialnego, jeżeli ustawa tworząca fundusz tak stanowi.

Art. 29 ust. 12 | W planie finansowym państwowego funduszu celowego, w trakcie roku budżetowego, mogą być dokonywane zmiany przychodów i kosztów lub dochodów i wydatków, w tym polegające na przesunięciach pomiędzy ich poszczególnymi pozycjami w ramach zadań wynikających z odrębnej ustawy tworzącej fundusz, łącznych kwot przychodów, kosztów, dochodów lub wydatków.

Art. 29 ust. 13 | Zmiany, o których mowa w ust. 12, są dokonywane przez dysponenta państwowego funduszu celowego, a w przypadku gdy dysponentem państwowego funduszu celowego nie jest minister – po wyrażeniu zgody przez organ nadzorujący dysponenta funduszu, jeżeli dysponent funduszu jest nadzorowany przez taki organ, przy czym w przypadku zmian:

Art. 29 ust. 13 pkt 1 | powodujących zwiększenie:

Art. 29 ust. 13 pkt 1 lit. a | łącznych kwot przychodów i kosztów lub łącznych kwot dochodów i wydatków, lub

Art. 29 ust. 13 pkt 1 lit. b | planowanych wydatków ponad planowane dochody, jednak nie więcej niż o wysokość środków pieniężnych z poprzednich okresów, pozostających w dyspozycji państwowego funduszu celowego, lub

Art. 29 ust. 13 pkt 1 lit. c | uposażeń i wynagrodzeń ze stosunku pracy – za zgodą Ministra Finansów i następnie po uzyskaniu przez dysponenta państwowego funduszu celowego opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu;

Art. 29 ust. 13 pkt 2 | dotyczących środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, za zgodą Ministra Finansów.

Art. 29 ust. 14 | O dokonanych zmianach, o których mowa w ust. 12, innych niż określone w ust. 13, dysponent państwowego funduszu celowego niezwłocznie informuje Ministra Finansów.

Art. 29 ust. 15 | Dysponent państwowego funduszu celowego, występując do Ministra Finansów o zgodę, o której mowa w ust. 13 pkt 1, przedstawia swoją opinię w sprawie, przy czym w przypadku gdy dysponentem funduszu nie jest minister – opinię przedstawia organ nadzorujący dysponenta funduszu, jeżeli dysponent funduszu jest nadzorowany przez taki organ.

Art. 29 ust. 16 | Zmiany planu finansowego państwowego funduszu celowego nie mogą powodować zwiększenia dotacji z budżetu państwa.

Art. 29 ust. 17 | Jeżeli państwowy fundusz celowy posiada zobowiązania wymagalne, w tym kredyty i pożyczki, zwiększenie przychodów w pierwszej kolejności przeznacza się na ich spłatę.

Art. 30 ust. 1 | Państwowe i samorządowe osoby prawne są tworzone na podstawie odrębnych ustaw.

Art. 30 ust. 2 | Podstawą gospodarki finansowej państwowych i samorządowych osób prawnych jest roczny plan finansowy, obejmujący w szczególności:

Art. 30 ust. 2 pkt 1 | przychody z prowadzonej działalności;

Art. 30 ust. 2 pkt 2 | dotacje z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 30 ust. 2 pkt 3 | koszty, w tym:

Art. 30 ust. 2 pkt 3 lit. a | uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz składki od nich naliczane,

Art. 30 ust. 2 pkt 3 lit. b | płatności odsetkowe wynikające z zaciągniętych zobowiązań,

Art. 30 ust. 2 pkt 3 lit. c | zakup towarów i usług;

Art. 30 ust. 2 pkt 4 | środki na wydatki majątkowe;

Art. 30 ust. 2 pkt 5 | środki przyznane innym podmiotom;

Art. 30 ust. 2 pkt 6 | stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku;

Art. 30 ust. 2 pkt 7 | stan środków pieniężnych na początek i koniec roku.

Art. 30 ust. 3 | Sporządzanie planów finansowych państwowych i samorządowych osób prawnych oraz dokonywanie zmian w tych planach odbywa się zgodnie z ustawami o ich utworzeniu, z uwzględnieniem odpowiednio przepisów niniejszej ustawy.

Art. 30 ust. 4 | W ramach planu finansowego państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 8 i 14, sporządza się także plan dochodów i wydatków ujmowanych w terminie ich zapłaty.

Art. 30 ust. 5 | Projekty planów finansowych państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 8 i 14, są przekazywane Ministrowi Finansów w trybie i terminach określonych w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

Art. 30 ust. 6 | W planach finansowych państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 8 i 14, w trakcie roku budżetowego, mogą być dokonywane zmiany przychodów i kosztów lub dochodów i wydatków, w tym polegające na przesunięciach pomiędzy ich poszczególnymi pozycjami w ramach łącznych kwot przychodów, kosztów, dochodów lub wydatków:

Art. 30 ust. 6 pkt 1 | jeżeli nie spowodują one zwiększenia zobowiązań państwowej osoby prawnej ani pogorszenia planowanego wyniku finansowego brutto państwowej osoby prawnej;

Art. 30 ust. 6 pkt 2 | powodujące zwiększenie:

Art. 30 ust. 6 pkt 2 lit. a | łącznych kwot przychodów i kosztów lub łącznych kwot dochodów i wydatków, lub

Art. 30 ust. 6 pkt 2 lit. b | planowanych wydatków ponad planowane dochody, z uwzględnieniem możliwości wykorzystania środków pieniężnych z poprzednich okresów, pozostających w dyspozycji państwowej osoby prawnej, lub

Art. 30 ust. 6 pkt 2 lit. c | dotacji z budżetu państwa, lub

Art. 30 ust. 6 pkt 2 lit. d | uposażeń i wynagrodzeń ze stosunku pracy;

Art. 30 ust. 6 pkt 3 | dotyczące środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2.

Art. 30 ust. 7 | W przypadku, o którym mowa w ust. 6:

Art. 30 ust. 7 pkt 1 | pkt 1 – zmiana jest dokonywana za zgodą organu sprawującego nadzór nad państwową osobą prawną lub organu, któremu państwowa osoba prawna podlega i o dokonanych zmianach kierownik jednostki informuje niezwłocznie Ministra Finansów;

Art. 30 ust. 7 pkt 2 | pkt 2 – zmiana jest dokonywana po wyrażeniu zgody przez Ministra Finansów i następnie po uzyskaniu przez organ sprawujący nadzór nad państwową osobą prawną lub organ, któremu państwowa osoba prawna podlega, opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu;

Art. 30 ust. 7 pkt 3 | pkt 3 – zmiana jest dokonywana za zgodą organu sprawującego nadzór nad państwową osobą prawną lub organu, któremu państwowa osoba prawna podlega, wydaną w porozumieniu z Ministrem Finansów.

Art. 30 ust. 8 | Organ sprawujący nadzór nad państwową osobą prawną oraz organ, któremu państwowa osoba prawna podlega, występując do Ministra Finansów o zgodę, o której mowa w ust. 7 pkt 2, przedstawia swoją opinię w sprawie.

Art. 31 | (uchylony)

Art. 32 | Agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej, dysponenci państwowych funduszy celowych oraz państwowe osoby prawne, o których mowa w art. 9 pkt 14, sporządzają plany finansowe w układzie zadaniowym na rok budżetowy.

Art. 32a ust. 1 | W przypadku gdy agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej, państwowe fundusze celowe, fundusze, o których mowa w art. 9 pkt 8, oraz państwowe osoby prawne, o których mowa w art. 9 pkt 14, zostały utworzone w trakcie roku budżetowego, pierwszy plan finansowy, który jest podstawą gospodarki finansowej w roku ich utworzenia, ustala niezwłocznie odpowiednio kierownik jednostki sektora finansów publicznych lub dysponent państwowego funduszu celowego w porozumieniu z:

Art. 32a ust. 1 pkt 1 | organem nadzorującym jednostkę, jeżeli jednostka jest nadzorowana przez taki organ, lub organem, któremu jednostka podlega, jeżeli jednostka podlega takiemu organowi,

Art. 32a ust. 1 pkt 2 | organem nadzorującym dysponenta państwowego funduszu celowego, jeżeli dysponent tego funduszu jest nadzorowany przez taki organ – w przypadku państwowego funduszu celowego, którego dysponentem nie jest minister – a następnie uzgadnia go z Ministrem Finansów i przedstawia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu w celu zaopiniowania.

Art. 32a ust. 2 | Do planu finansowego, o którym mowa w ust. 1, przepisy dotyczące planów finansowych agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej, państwowych funduszy celowych, funduszy, o których mowa w art. 9 pkt 8, oraz państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14, stosuje się odpowiednio.

Rozdział 4 | Jawność i przejrzystość finansów publicznych

Art. 33 ust. 1 | Gospodarka środkami publicznymi jest jawna.

Art. 33 ust. 2 | Przepisu ust. 1 nie stosuje się do środków publicznych, których pochodzenie lub przeznaczenie zostało uznane za informację niejawną na podstawie odrębnych przepisów lub jeżeli wynika to z umów międzynarodowych.

Art. 34 ust. 1 | Zasada jawności gospodarowania środkami publicznymi jest realizowana przez:

Art. 34 ust. 1 pkt 1 | jawność debaty budżetowej w Sejmie i Senacie oraz debat budżetowych w organach stanowiących jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 34 ust. 1 pkt 2 | jawność debaty nad sprawozdaniem z wykonania budżetu państwa w Sejmie i debat nad sprawozdaniami z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 34 ust. 1 pkt 3 | podawanie do publicznej wiadomości:

Art. 34 ust. 1 pkt 3 lit. a | kwot dotacji udzielanych z budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego,

Art. 34 ust. 1 pkt 3 lit. b | kwot dotacji udzielanych przez państwowe fundusze celowe,

Art. 34 ust. 1 pkt 3 lit. c | zbiorczych danych dotyczących finansów publicznych,

Art. 34 ust. 1 pkt 3 lit. d | informacji o wykonaniu budżetu państwa za okresy miesięczne;

Art. 34 ust. 1 pkt 4 | jawność debaty nad projektem uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego;

Art. 34 ust. 1 pkt 5 | podawanie do publicznej wiadomości przez jednostki sektora finansów publicznych informacji dotyczących:

Art. 34 ust. 1 pkt 5 lit. a | zakresu zadań lub usług wykonywanych lub świadczonych przez jednostkę oraz wysokości środków publicznych przekazanych na ich realizację,

Art. 34 ust. 1 pkt 5 lit. b | zasad i warunków świadczenia usług dla podmiotów uprawnionych,

Art. 34 ust. 1 pkt 5 lit. c | zasad odpłatności za świadczone usługi;

Art. 34 ust. 1 pkt 6 | zapewnianie radnym danej jednostki samorządu terytorialnego dostępu do:

Art. 34 ust. 1 pkt 6 lit. a | dowodów księgowych i dokumentów inwentaryzacyjnych – z zachowaniem przepisów o rachunkowości oraz o ochronie danych osobowych,

Art. 34 ust. 1 pkt 6 lit. b | informacji o wynikach przeprowadzonych kontroli gospodarki finansowej,

Art. 34 ust. 1 pkt 6 lit. c | sprawozdania z wykonania planu audytu za rok poprzedni;

Art. 34 ust. 1 pkt 7 | udostępnianie przez Narodowy Fundusz Zdrowia informacji o przychodach i kosztach oraz o świadczeniodawcach realizujących świadczenia opieki zdrowotnej, z którymi Fundusz zawarł umowy, o zakresie przedmiotowym umów oraz o sposobie ustalania ceny za zamówione świadczenia;

Art. 34 ust. 1 pkt 8 | udostępnianie przez jednostki sektora finansów publicznych wykazu podmiotów spoza sektora finansów publicznych, którym ze środków publicznych została udzielona dotacja, dofinansowanie realizacji zadania lub pożyczka, lub którym została umorzona należność wobec jednostki sektora finansów publicznych;

Art. 34 ust. 1 pkt 9 | udostępnianie corocznych sprawozdań dotyczących finansów i działalności jednostek organizacyjnych należących do sektora finansów publicznych;

Art. 34 ust. 1 pkt 10 | podejmowanie, w głosowaniu jawnym i imiennym, uchwał organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego dotyczących gospodarowania środkami publicznymi;

Art. 34 ust. 1 pkt 11 | podawanie do publicznej wiadomości treści planów działalności, sprawozdań z wykonania planów działalności oraz oświadczeń o stanie kontroli zarządczej, o których mowa w art. 70;

Art. 34 ust. 1 pkt 12 | udostępnianie umów, o których mowa w art. 34a.

Art. 34 ust. 2 | Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej przyjęte przez Radę Ministrów.

Art. 34a ust. 1 | Minister Finansów prowadzi rejestr umów zawartych przez jednostki sektora finansów publicznych.

Art. 34a ust. 2 | Rejestr umów jest systemem teleinformatycznym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1557 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 1006, 1019 i 1158).

Art. 34a ust. 3 | Informacje zamieszczone w rejestrze umów dotyczą umów, które mogą podlegać udostępnieniu na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Przepisy art. 5 ust. 1, 2 i 2a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stosuje się odpowiednio.

Art. 34a ust. 4 | W rejestrze umów nie zamieszcza się informacji o umowach zawartych w wyniku rozstrzygnięcia zamówień oraz konkursów, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.).

Art. 34a ust. 5 | W rejestrze umów zamieszcza się informacje o umowach zawartych w formie pisemnej, dokumentowej, elektronicznej albo innej formie szczególnej, których wartość przedmiotu przekracza 500 zł.

Art. 34a ust. 6 | Rejestr umów obejmuje:

Art. 34a ust. 6 pkt 1 | numer umowy – o ile taki nadano;

Art. 34a ust. 6 pkt 2 | datę i miejsce zawarcia umowy;

Art. 34a ust. 6 pkt 3 | okres obowiązywania umowy;

Art. 34a ust. 6 pkt 4 | oznaczenie stron umowy, w tym przedstawicieli stron;

Art. 34a ust. 6 pkt 5 | określenie przedmiotu umowy;

Art. 34a ust. 6 pkt 6 | wartość przedmiotu umowy;

Art. 34a ust. 6 pkt 7 | informacje o źródłach i wysokości współfinansowania przedmiotu umowy.

Art. 34a ust. 7 | W rejestrze umów zamieszcza się informacje o uzupełnieniu lub zmianie umowy, rozwiązaniu za zgodą stron umowy, jak również informacje o odstąpieniu od umowy, jej wypowiedzeniu lub wygaśnięciu.

Art. 34a ust. 8 | W przypadku zastosowania przepisów art. 5 ust. 1, 2 i 2a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w rejestrze zamieszcza się informację, o której mowa w art. 8 ust. 5 tej ustawy.

Art. 34a ust. 9 | Dane, o których mowa w ust. 6–8, wprowadzają do rejestru umów kierownicy jednostek sektora finansów publicznych.

Art. 34a ust. 10 | Informacje w rejestrze umów zamieszcza się bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy lub zaistnienia okoliczności określonej w ust. 8.

Art. 34a ust. 11 | Dane w rejestrze umów, o których mowa w ust. 6–8, są powszechnie dostępne.

Art. 34a ust. 12 | Rejestr umów umożliwia wyszukiwanie umów według informacji, o których mowa w ust. 6–8.

Art. 34b | Kto nie wykonuje lub nie dopuszcza do wykonania obowiązku prowadzenia, aktualizacji, udostępnienia lub wprowadzania danych do rejestru umów, o którym mowa w art. 34a ust. 1, albo podaje w nim nieprawdziwe dane, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Art. 34c | (uchylony)

Art. 35 | Klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Art. 35a ust. 1 | Podmioty realizujące zadania finansowane lub dofinansowane z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych są obowiązane do podejmowania działań informacyjnych dotyczących tego finansowania lub dofinansowania, przy wykorzystaniu różnych form i metod komunikacji. Koszty tych działań są ponoszone w ramach finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych bądź ze środków własnych podmiotów realizujących zadania.

Art. 35a ust. 2 | Obowiązek określony w ust. 1 dotyczy zadań z zakresu infrastruktury, prac budowlanych lub zakupu środków trwałych, a także realizacji projektów badawczo-rozwojowych, edukacyjnych i społecznych, w przypadku gdy wysokość finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych przekracza kwotę określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 35d.

Art. 35b | W przypadku realizacji zadania współfinansowanego ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, obowiązek określony w art. 35a ust. 1 jest wykonywany niezależnie od działań informacyjnych wynikających z przepisów Unii Europejskiej.

Art. 35c ust. 1 | Dysponent części budżetowej lub państwowego funduszu celowego udzielający podmiotowi finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa lub z państwowego funduszu celowego kontroluje wykonywanie obowiązku określonego w art. 35a ust. 1.

Art. 35c ust. 2 | W przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 35a ust. 1 albo wykonania go niezgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35d dysponent części budżetowej lub państwowego funduszu celowego wzywa podmiot realizujący dane zadanie do niezwłocznego wykonania tego obowiązku.

Art. 35d | Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje działań, o których mowa w art. 35a ust. 1 i art. 35b, oraz sposób ich realizacji, w tym okres, w którym mają być realizowane, a także kwotę lub kwoty finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych, do wysokości których nie powstaje obowiązek określony w art. 35a ust. 1, mając na uwadze zapewnienie przejrzystości i dostępności informacji o sposobie finansowania lub dofinansowania zadań określonych w art. 35a ust. 1 i 2, dokumentowania tych działań, a także uwzględniając dostosowanie wysokości kwoty finansowania lub dofinansowania, do wysokości której nie powstaje obowiązek określony w art. 35a ust. 1, do rodzaju lub wagi danego zadania.

Art. 36 ust. 1 | Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości zbiorcze dane dotyczące:

Art. 36 ust. 1 pkt 1 | (uchylony)

Art. 36 ust. 1 pkt 2 | wykonania budżetu państwa za okresy miesięczne, w tym kwotę deficytu lub nadwyżki.

Art. 36 ust. 2 | Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości w terminie, o którym mowa w art. 38, informacje obejmujące wykaz udzielonych przez Skarb Państwa poręczeń i gwarancji, wskazując osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, których te poręczenia i gwarancje dotyczą.

Art. 36 ust. 3 | Dyrektor izby administracji skarbowej ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym wykaz osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym umorzono zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłaty prolongacyjne w kwocie przewyższającej 5000 zł, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia.

Art. 36 ust. 4 | Podanie do publicznej wiadomości wykazu, o którym mowa w ust. 3, nie narusza przepisów o tajemnicy skarbowej.

Art. 36 ust. 5 | Organ wydający decyzje o umorzeniu niepodatkowych należności budżetu państwa, o których mowa w art. 60, podaje informację kwartalną o udzielonych umorzeniach do publicznej wiadomości na swojej stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału.

Art. 36 ust. 6 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania umorzonych kwot oraz termin ogłaszania wykazu, o którym mowa w ust. 3, a także organy obowiązane do przekazywania dyrektorowi izby administracji skarbowej danych umożliwiających sporządzenie tego wykazu i termin ich przekazywania, uwzględniając rodzaje podmiotów, których informacje dotyczą.

Art. 37 ust. 1 | Zarząd jednostki samorządu terytorialnego podaje do publicznej wiadomości w terminie:

Art. 37 ust. 1 pkt 1 | do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału – kwartalną informację o wykonaniu budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym kwotę deficytu albo nadwyżki, oraz o udzielonych umorzeniach niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60;

Art. 37 ust. 1 pkt 2 | o którym mowa w art. 38 – informację obejmującą:

Art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. a | dane dotyczące wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego w poprzednim roku budżetowym, w tym kwotę deficytu albo nadwyżki,

Art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. b | kwotę wykorzystanych środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2,

Art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. c | kwotę zobowiązań, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4,

Art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. d | kwoty dotacji otrzymanych z budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz kwoty dotacji udzielonych innym jednostkom samorządu terytorialnego,

Art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. e | wykaz udzielonych poręczeń i gwarancji, z wymienieniem podmiotów, których gwarancje i poręczenia dotyczą,

Art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. f | wykaz osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym w zakresie podatków lub opłat udzielono ulg, odroczeń, umorzeń lub rozłożono spłatę na raty w kwocie przewyższającej łącznie 500 zł, wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia,

Art. 37 ust. 1 pkt 2 lit. g | wykaz osób prawnych i fizycznych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym udzielono pomocy publicznej.

Art. 37 ust. 2 | Podanie do publicznej wiadomości wykazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. f, nie narusza przepisów o tajemnicy skarbowej.

Art. 38 | Minister Finansów ogłasza, w terminie do dnia 31 maja roku następnego, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”:

Art. 38 pkt 1 | kwotę i relację do produktu krajowego brutto:

Art. 38 pkt 1 lit. a | państwowego długu publicznego,

Art. 38 pkt 1 lit. b | długu Skarbu Państwa,

Art. 38 pkt 1 lit. c | niewymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa,

Art. 38 pkt 2 | kwotę niewymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez jednostki sektora finansów publicznych – według stanu na koniec roku budżetowego.

Art. 38a | Minister Finansów ogłasza, w terminie do dnia 31 maja roku następnego, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”:

Art. 38a pkt 1 | kwotę ustaloną w wyniku przeliczenia kwoty państwowego długu publicznego, ogłoszonej zgodnie z art. 38, na walutę polską z zastosowaniem dla zobowiązań wyrażonych w walutach obcych średniej arytmetycznej średnich kursów każdej z walut obcych ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski i obowiązujących w dni robocze roku budżetowego, za który ogłaszana jest relacja, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a,

Art. 38a pkt 2 | kwotę wolnych środków służących finansowaniu potrzeb pożyczkowych budżetu państwa w kolejnym roku budżetowym,

Art. 38a pkt 3 | kwotę obliczoną jako różnica kwoty, o której mowa w pkt 1, oraz kwoty, o której mowa w pkt 2,

Art. 38a pkt 4 | relację kwoty, o której mowa w pkt 3, do produktu krajowego brutto – według stanu na koniec roku budżetowego.

Art. 38b | Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w terminie do dnia 16 kwietnia:

Art. 38b pkt 1 | (uchylony)

Art. 38b pkt 2 | łączną dynamikę wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych za ostatnie sześć lat;

Art. 38b pkt 2a | deflator produktu krajowego brutto za rok poprzedzający rok budżetowy o dwa lata;

Art. 38b pkt 2b | dynamikę wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych za rok poprzedzający rok budżetowy o dwa lata.

Art. 38b pkt 3 | (uchylony)

Art. 38c | (uchylony)

Art. 39 ust. 1 | Dochody publiczne, wydatki publiczne i przychody, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, oraz środki, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, klasyfikuje się według:

Art. 39 ust. 1 pkt 1 | działów i rozdziałów – określających rodzaj działalności;

Art. 39 ust. 1 pkt 2 | paragrafów – określających rodzaj dochodu, przychodu lub wydatku oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3.

Art. 39 ust. 2 | (uchylony)

Art. 39 ust. 3 | Przychody, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4, oraz rozchody, o których mowa w art. 6 ust. 2, klasyfikuje się według paragrafów określających źródło przychodu lub rodzaj rozchodu.

Art. 39 ust. 4 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową klasyfikację dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w tym paragrafy określające rodzaj wydatków zaliczanych do poszczególnych grup wydatków, o których mowa w art. 124 ust. 1, oraz paragrafy wydatków zaliczanych do wydatków bieżących i wydatków majątkowych, o których mowa w art. 236 ust. 1–4, uwzględniając potrzebę jednolitego klasyfikowania środków publicznych.

Art. 39 ust. 5 | Minister Finansów może określić w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, klasyfikację wydatków o większej szczegółowości niż określona w ust. 1 dla zadań z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego, z uwzględnieniem specyfiki jednostek realizujących zadania z tego zakresu.

Art. 40 ust. 1 | Jednostki sektora finansów publicznych prowadzą rachunkowość zgodnie z przepisami o rachunkowości, z uwzględnieniem zasad określonych w niniejszej ustawie.

Art. 40 ust. 2 | Plany kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej powinny uwzględniać, że:

Art. 40 ust. 2 pkt 1 | dochody i wydatki ujmuje się w terminie ich zapłaty, niezależnie od rocznego budżetu, którego dotyczą;

Art. 40 ust. 2 pkt 2 | ujmuje się również wszystkie etapy rozliczeń poprzedzające płatność dochodów i wydatków, a w zakresie wydatków i kosztów – także zaangażowanie środków;

Art. 40 ust. 2 pkt 3 | odsetki od nieterminowych płatności nalicza się i ewidencjonuje nie później niż na koniec każdego kwartału;

Art. 40 ust. 2 pkt 4 | wyceny składników aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych dokonuje się nie później niż na koniec kwartału.

Art. 40 ust. 3 | Szczególne zasady rachunkowości dla jednostek, o których mowa w ust. 2, dotyczą:

Art. 40 ust. 3 pkt 1 | ewidencji wykonania budżetu;

Art. 40 ust. 3 pkt 2 | ewidencji wykonania budżetu w układzie zadaniowym;

Art. 40 ust. 3 pkt 3 | ewidencji aktywów trwałych stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 40 ust. 3 pkt 4 | wyceny poszczególnych składników aktywów i pasywów;

Art. 40 ust. 3 pkt 5 | sporządzania sprawozdań finansowych oraz odbiorców tych sprawozdań.

Art. 40 ust. 4 | Minister Finansów określi:

Art. 40 ust. 4 pkt 1 | w drodze rozporządzeń:

Art. 40 ust. 4 pkt 1 lit. a | szczególne zasady rachunkowości, o których mowa w ust. 3, oraz plany kont, o których mowa w ust. 2,

Art. 40 ust. 4 pkt 1 lit. b | zasady rachunkowości oraz plany kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego,

Art. 40 ust. 4 pkt 2 | w drodze zarządzenia – zasady rachunkowości oraz plany kont dla organów podatkowych podległych Ministrowi Finansów, w zakresie poboru i rozliczenia podatków, opłat, wpłat z zysku przedsiębiorstw państwowych, jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także innych niepodatkowych należności budżetowych, do których poboru, ustalania lub określania są uprawnione organy podatkowe – uwzględniając potrzebę zapewnienia przejrzystości planów kont oraz charakter działalności prowadzonej przez te jednostki.

Art. 40a | Minister Finansów publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu go obsługującego wytyczne w zakresie przypisywania paragrafów, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 2, do kont księgowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 4, w celu zapewnienia jednolitego ewidencjonowania danych w zakresie gospodarowania środkami publicznymi.

Art. 41 ust. 1 | Jednostki sektora finansów publicznych sporządzają sprawozdania z wykonania procesów, o których mowa w art. 3.

Art. 41 ust. 2 | Minister Finansów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, określi, w drodze rozporządzenia:

Art. 41 ust. 2 pkt 1 | rodzaje sprawozdań, formy i sposoby ich sporządzania oraz terminy przekazywania sprawozdań:

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. a | z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego,

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. b | z wykonania planów finansowych jednostek budżetowych,

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. c | z dochodów i wydatków na rachunkach, o których mowa w art. 11a, art. 163 i art. 223,

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. d | z wykonania planów finansowych samorządowych zakładów budżetowych,

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. e | z wykonania planów finansowych agencji wykonawczych,

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. f | z wykonania planów finansowych instytucji gospodarki budżetowej,

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. g | z wykonania planów finansowych państwowych funduszy celowych,

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. h | o stanie środków finansowych na rachunkach bankowych jednostek samorządu terytorialnego, państwowych jednostek budżetowych i urzędów skarbowych,

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. i | z wykonania planów finansowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zarządzanych przez niego funduszy oraz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i funduszy zarządzanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. j | (uchylona)

Art. 41 ust. 2 pkt 1 lit. k | z wykonania planów finansowych państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14;

Art. 41 ust. 2 pkt 2 | jednostki obowiązane do sporządzania poszczególnych sprawozdań, o których mowa w pkt 1, oraz odbiorców tych sprawozdań;

Art. 41 ust. 2 pkt 3 | rodzaje i zasady sporządzania sprawozdań w zakresie zobowiązań wynikających z umów o partnerstwie publiczno- -prywatnym zawieranych na podstawie odrębnych ustaw przez podmioty sektora finansów publicznych.

Art. 41 ust. 3 | Minister Finansów może, w drodze rozporządzenia, określić wykaz zadań budżetowych grupujących wydatki według celów, a także szczegółowy sposób i terminy sporządzania przez dysponentów materiałów do informacji, o których mowa w art. 182 ust. 6, uwzględniając właściwość podmiotów i dysponentów realizujących zadania budżetowe oraz zakres przedmiotowy tych zadań.

Art. 41 ust. 4 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje, formy, terminy i sposoby sporządzania przez państwowe jednostki budżetowe, dysponentów państwowych funduszy celowych, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej oraz państwowe osoby prawne, o których mowa w art. 9 pkt 14, sprawozdań z wykonania planów finansowych w układzie zadaniowym.

Art. 41 ust. 5 | Minister Finansów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, określi, w drodze rozporządzenia:

Art. 41 ust. 5 pkt 1 | rodzaje, formy, terminy i sposoby sporządzania przez jednostki sektora finansów publicznych sprawozdań w zakresie ogółu operacji finansowych, w szczególności w zakresie należności i zobowiązań, w tym państwowego długu publicznego oraz udzielonych poręczeń i gwarancji;

Art. 41 ust. 5 pkt 2 | odbiorców sprawozdań, o których mowa w pkt 1.

Art. 41 ust. 6 | Minister Finansów, wydając rozporządzenia, o których mowa w ust. 2, 4 i 5, uwzględni konieczność określenia wzorów formularzy sprawozdań i stopnia szczegółowości danych umożliwiających podanie do publicznej wiadomości informacji, o których mowa w art. 36 ust. 1 oraz w art. 38 pkt 1, a także sporządzenie informacji z wykonania budżetu państwa.

Art. 41 ust. 7 | Prezes Głównego Urzędu Statystycznego gromadzi i przetwarza dane oraz sporządza zbiorcze sprawozdania w zakresie sprawozdań określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 5.

Rozdział 5 | Zasady gospodarowania środkami publicznymi

Art. 42 ust. 1 | Sposób gromadzenia środków publicznych z poszczególnych tytułów określają odrębne ustawy.

Art. 42 ust. 2 | Środki publiczne pochodzące z poszczególnych tytułów nie mogą być przeznaczane na finansowanie imiennie wymienionych wydatków, chyba że odrębna ustawa stanowi inaczej.

Art. 42 ust. 3 | Ograniczenia wynikającego z ust. 2 nie stosuje się do:

Art. 42 ust. 3 pkt 1 | wydatków finansowanych z kredytów udzielonych przez międzynarodowe instytucje finansowe, o ile umowa tak stanowi;

Art. 42 ust. 3 pkt 2 | wydatków finansowanych ze środków europejskich;

Art. 42 ust. 3 pkt 3 | wydatków finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 i 6;

Art. 42 ust. 3 pkt 4 | wydatków finansowanych ze środków finansowych, o których mowa w art. 77a ust. 1.

Art. 42 ust. 4 | Ograniczenia wynikającego z ust. 2 nie stosuje się również do kosztów ponoszonych przez jednostki prowadzące działalność gospodarczą, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej oraz inne państwowe osoby prawne i samorządowe zakłady budżetowe.

Art. 42 ust. 5 | Jednostki sektora finansów publicznych są obowiązane do ustalania przypadających im należności pieniężnych, w tym mających charakter cywilnoprawny, oraz terminowego podejmowania w stosunku do zobowiązanych czynności zmierzających do wykonania zobowiązania.

Art. 42 ust. 6 | Jednostki sektora finansów publicznych mogą odstąpić od podejmowania w stosunku do zobowiązanego czynności zmierzających do wykonania zobowiązania, jeżeli zachodzą przesłanki odstąpienia przez te jednostki od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 43 | Prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.

Art. 44 ust. 1 | Wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w:

Art. 44 ust. 1 pkt 1 | ustawie budżetowej;

Art. 44 ust. 1 pkt 2 | uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego;

Art. 44 ust. 1 pkt 3 | planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych.

Art. 44 ust. 2 | Jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków.

Art. 44 ust. 3 | Wydatki publiczne powinny być dokonywane:

Art. 44 ust. 3 pkt 1 | w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:

Art. 44 ust. 3 pkt 1 lit. a | uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,

Art. 44 ust. 3 pkt 1 lit. b | optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;

Art. 44 ust. 3 pkt 2 | w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;

Art. 44 ust. 3 pkt 3 | w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Art. 44 ust. 4 | Jednostki sektora finansów publicznych zawierają umowy, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane, na zasadach określonych w przepisach o zamówieniach publicznych, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

Art. 45 | Ze środków publicznych nie można tworzyć fundacji na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2023 r. poz. 166).

Art. 46 ust. 1 | Jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszonej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich, z zastrzeżeniem art. 136 ust. 4 i art. 153.

Art. 46 ust. 2 | Dysponent części budżetowej lub zarząd jednostki samorządu terytorialnego może ustalić dla podległych lub nadzorowanych jednostek dodatkowe ograniczenia zaciągania zobowiązań lub dokonywania wydatków.

Art. 47 | Podmiot wnioskujący o przyznanie środków publicznych na realizację wyodrębnionego zadania powinien przedstawić ofertę wykonania zadania zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, gwarantującą wykonanie zadania w sposób efektywny, oszczędny i terminowy.

Art. 48 ust. 1 | Jednostki sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 9 pkt 2, 8 i 11, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest jednostka samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury oraz samorządowe osoby prawne, o których mowa w art. 9 pkt 14, z wyłączeniem wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, mogą dokonywać lokat wolnych środków, z wyjątkiem środków pochodzących z dotacji z budżetu:

Art. 48 ust. 1 pkt 1 | w skarbowych papierach wartościowych;

Art. 48 ust. 1 pkt 2 | w obligacjach emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego;

Art. 48 ust. 1 pkt 3 | na rachunkach bankowych w bankach mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

Art. 48 ust. 1 pkt 4 | w formie depozytu u Ministra Finansów.

Art. 48 ust. 1a | Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest jednostka samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury oraz samorządowe osoby prawne, o których mowa w art. 9 pkt 14, z wyłączeniem wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, mogą dokonywać lokat wolnych środków, z wyjątkiem środków pochodzących z dotacji z budżetu, także w formie depozytu u jednostki samorządu terytorialnego.

Art. 48 ust. 1b | Jednostki sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 9 pkt 11, mogą dokonywać lokat wolnych środków w sposób, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, na okres nie dłuższy niż 3 dni. Ograniczenie w zakresie terminu lokowania, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie dotyczy środków w walutach obcych.

Art. 48 ust. 2 | Jednostki sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 9 pkt 5, 6, 9 i 12, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest minister, centralny organ administracji rządowej, wojewoda lub uczelnia medyczna, państwowe instytucje kultury, państwowe osoby prawne, o których mowa w art. 9 pkt 14, oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej dokonują lokat wolnych środków, z wyjątkiem środków pochodzących z dotacji z budżetu, w formie depozytu u Ministra Finansów.

Art. 48 ust. 3 | Obowiązek określony w ust. 2 obejmuje wolne środki jednostki sektora finansów publicznych znajdujące się w jej dyspozycji, które nie są wydatkowane w określonym dniu na wykonywanie zadań oraz funkcjonowanie danej jednostki.

Art. 48 ust. 4 | Wolne środki, o których mowa w ust. 3, nie obejmują środków w walutach obcych. Środki te mogą być lokowane w sposób, o którym mowa w ust. 1 pkt 3.

Art. 48 ust. 4a | Bank Gospodarstwa Krajowego dokonuje lokat wolnych środków funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych temu bankowi na podstawie odrębnych ustaw, w formie depozytu u Ministra Finansów. Przepisy ust. 3 i ust. 4 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio.

Art. 48 ust. 5 | Wolne środki agencji płatniczych będące środkami, o których mowa w art. 208 ust. 2, oraz środki przeznaczone na współfinansowanie realizacji zadań finansowanych z udziałem tych środków nie są objęte obowiązkiem lokowania w formie depozytu u Ministra Finansów. Środki te mogą być lokowane w sposób określony w ust. 1.

Art. 49 ust. 1 | Jednostki sektora finansów publicznych, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 2, nie mogą posiadać, obejmować lub nabywać udziałów lub akcji w spółkach ani nabywać obligacji emitowanych przez podmioty inne niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a także udziałów w spółdzielniach, chyba że odrębna ustawa stanowi inaczej, z zastrzeżeniem ust. 2.

Art. 49 ust. 2 | Minister właściwy do spraw aktywów państwowych przejmuje od jednostek sektora finansów publicznych, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 2, akcje i udziały w spółkach oraz obligacje wyemitowane przez podmioty inne niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz wykonuje wynikające z nich uprawnienia Skarbu Państwa.

Art. 50 ust. 1 | Przyjmowane przez Radę Ministrów projekty ustaw oraz akty prawne, których skutkiem finansowym może być zwiększenie wydatków lub zmniejszenie dochodów jednostek sektora finansów publicznych w stosunku do wielkości wynikających z obowiązujących przepisów, zawierają w uzasadnieniu:

Art. 50 ust. 1 pkt 1 | określenie wysokości tych skutków;

Art. 50 ust. 1 pkt 2 | wskazanie źródeł ich sfinansowania;

Art. 50 ust. 1 pkt 3 | opis celów nowych zadań i mierników określających stopień realizacji celów.

Art. 50 ust. 1a | W przyjmowanych przez Radę Ministrów projektach ustaw, których skutkiem finansowym może być zmiana poziomu wydatków jednostek sektora finansów publicznych w stosunku do wielkości wynikających z obowiązujących przepisów, określa się w treści projektu maksymalny limit tych wydatków wyrażony kwotowo, na okres 10 lat budżetowych wykonywania ustawy, oddzielnie dla każdego roku, poczynając od pierwszego roku planowanego wejścia w życie ustawy, w podziale na:

Art. 50 ust. 1a pkt 1 | budżet państwa;

Art. 50 ust. 1a pkt 2 | jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne;

Art. 50 ust. 1a pkt 3 | pozostałe jednostki sektora finansów publicznych.

Art. 50 ust. 1b | W przypadku projektów ustaw, które przewidują obowiązywanie przepisów w okresie krótszym niż 10 lat budżetowych, maksymalne limity wydatków, o których mowa w ust. 1a, określa się na ten okres. Przepisu ust. 1c nie stosuje się.

Art. 50 ust. 1c | Rada Ministrów przedstawia Sejmowi, trzy lata przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1a, projekt zmiany ustawy określającej maksymalne limity wydatków jednostek sektora finansów publicznych, wyrażone kwotowo, na kolejnych 10 lat budżetowych wykonywania ustawy. Przepisy ust. 1 i 1a stosuje się odpowiednio.

Art. 50 ust. 2 | Projekt ustawy skutkującej zmianą poziomu dochodów lub wydatków jednostek samorządu terytorialnego wymaga określenia wysokości skutków tych zmian, wskazania źródeł ich sfinansowania oraz zaopiniowania przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Art. 50 ust. 3 | Rada Ministrów, przekazując do Sejmu projekt ustawy, o którym mowa w ust. 2, dołącza opinię Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

Art. 50 ust. 4 | Projekt ustawy, o którym mowa w ust. 1a, zawiera mechanizmy korygujące, mające zastosowanie w przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczenia przyjętego na dany rok budżetowy maksymalnego limitu wydatków, polegające na:

Art. 50 ust. 4 pkt 1 | limitowaniu liczby udzielanych świadczeń w zależności od środków przeznaczonych na ten cel w ustawie budżetowej lub

Art. 50 ust. 4 pkt 2 | uzależnieniu wypłat od kryterium dochodowego lub majątkowego albo zmianie kryterium dochodowego lub majątkowego uprawniającego do nabycia świadczeń finansowanych ze środków publicznych, lub

Art. 50 ust. 4 pkt 3 | zmianie kosztów realizacji zadań publicznych wykonywanych na rzecz obywateli.

Art. 50 ust. 5 | W projekcie ustawy, o której mowa w ust. 1a, określa się właściwy organ, który monitoruje wykorzystanie limitu wydatków na wykonywanie zadania publicznego przez jednostki sektora finansów publicznych oraz odpowiada za wdrożenie mechanizmów korygujących.

Art. 50 ust. 6 | Przepisów ust. 1a–1c, 4 i 5 nie stosuje się do przyjmowanego przez Radę Ministrów projektu ustawy, której skutkiem może być zwiększenie, w stosunku do wielkości wynikających z obowiązujących przepisów, następujących wydatków budżetu państwa:

Art. 50 ust. 6 pkt 1 | na obsługę długu publicznego;

Art. 50 ust. 6 pkt 2 | zasobów własnych Unii Europejskiej oraz obligatoryjnych składek wpłacanych do organizacji międzynarodowych;

Art. 50 ust. 6 pkt 3 | na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w tym wydatków budżetu środków europejskich;

Art. 50 ust. 6 pkt 4 | wypłat i obsługi świadczeń rodzinnych, rodzicielskich świadczeń uzupełniających, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia wychowawczego oraz finansowania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy;

Art. 50 ust. 6 pkt 4a | (uchylony)

Art. 50 ust. 6 pkt 4b | wypłat i obsługi świadczenia wspierającego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 i 2760 oraz z 2025 r. poz. 619);

Art. 50 ust. 6 pkt 4c | wypłat i obsługi świadczeń „aktywny rodzic”, o których mowa w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. 858 oraz z 2025 r. poz. 619 i 1083);

Art. 50 ust. 6 pkt 5 | składek na ubezpieczenie społeczne za osoby przebywające na urlopach wychowawczych i macierzyńskich oraz za osoby niepełnosprawne;

Art. 50 ust. 6 pkt 6 | świadczeń emerytalno-rentowych funkcjonariuszy i uprawnionych członków ich rodzin oraz uposażeń sędziów i prokuratorów w stanie spoczynku;

Art. 50 ust. 6 pkt 6a | świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz. U. poz. 658);

Art. 50 ust. 6 pkt 6b | świadczenia ratowniczego, o którym mowa w:

Art. 50 ust. 6 pkt 6b lit. a | art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 244 i 900 oraz z 2026 r. poz. 180),

Art. 50 ust. 6 pkt 6b lit. b | art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1154);

Art. 50 ust. 6 pkt 7 | dotacji dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Funduszu Emerytur Pomostowych i Funduszu Emerytalno-Rentowego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na sfinansowanie wypłat świadczeń emerytalno-rentowych gwarantowanych przez państwo;

Art. 50 ust. 6 pkt 7a | dotacji celowej dla Funduszu Solidarnościowego na dofinansowanie świadczenia uzupełniającego, kosztów obsługi wypłaty tego świadczenia, kosztów obsługi wniosku o świadczenie uzupełniające oraz kosztów świadczeń zdrowotnych związanych z wydawaniem orzeczeń dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. z 2024 r. poz. 1649);

Art. 50 ust. 6 pkt 7b | wypłat i obsługi kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz. U. z 2025 r. poz. 183);

Art. 50 ust. 6 pkt 8 | wydatków obronnych w części budżetu państwa „obrona narodowa” oraz w dziale „obrona narodowa” w innych częściach budżetu państwa;

Art. 50 ust. 6 pkt 9 | wydatków w części budżetu państwa „zdrowie” oraz w dziale „ochrona zdrowia” w innych częściach budżetu państwa;

Art. 50 ust. 6 pkt 10 | wydatków w części budżetu państwa „subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego”;

Art. 50 ust. 6 pkt 11 | na realizację zadań, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. poz. 1907);

Art. 50 ust. 6 pkt 12 | rekompensaty, o której mowa w art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2112 oraz z 2025 r. poz. 1180).

Art. 50 ust. 7 | Wejście w życie przepisów wykonawczych nie może skutkować zmianą limitu wydatków jednostek sektora finansów publicznych określonego w ustawie, na podstawie której wydawane są przepisy wykonawcze.

Art. 50 ust. 8 | Przepisów ust. 1a–1c, 4, 5 oraz ust. 7 nie stosuje się w przypadku wprowadzenia:

Art. 50 ust. 8 pkt 1 | stanu wojennego;

Art. 50 ust. 8 pkt 2 | stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

Art. 50 ust. 8 pkt 3 | stanu klęski żywiołowej na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 50a | Minister Finansów publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej wytyczne zapewniające stosowanie jednolitych wskaźników makroekonomicznych, które będą stanowić podstawę oszacowywania skutków finansowych projektowanej ustawy, w szczególności jednolitego określania maksymalnego limitu wydatków jednostek sektora finansów publicznych na dane zadanie, wyrażonego kwotowo, na okres 10 lat budżetowych wykonywania tej ustawy.

Art. 51 ust. 1 | Zamieszczenie w budżecie państwa dochodów z określonych źródeł lub wydatków na określone cele nie stanowi podstawy roszczeń ani zobowiązań państwa wobec osób trzecich, ani roszczeń tych osób wobec państwa.

Art. 51 ust. 2 | Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do:

Art. 51 ust. 2 pkt 1 | jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 51 ust. 2 pkt 2 | pozostałych jednostek sektora finansów publicznych.

Art. 52 ust. 1 | Ujęte w budżecie państwa, budżetach jednostek samorządu terytorialnego i planach finansowych jednostek budżetowych:

Art. 52 ust. 1 pkt 1 | dochody oraz przychody – stanowią prognozy ich wielkości;

Art. 52 ust. 1 pkt 2 | wydatki oraz łączne rozchody – stanowią nieprzekraczalny limit.

Art. 52 ust. 1a | Do rozchodów z tytułu zobowiązań finansowych zaciąganych i spłacanych przez Ministra Finansów, działającego w imieniu Skarbu Państwa, w tym samym roku budżetowym oraz do operacji finansowych dokonywanych pomiędzy rachunkami Ministra Finansów nie stosuje się przepisu ust. 1 pkt 2 w zakresie limitu rozchodów.

Art. 52 ust. 1b | Do rozchodów z tytułu zobowiązań finansowych zaciąganych i spłacanych przez jednostki samorządu terytorialnego w tym samym roku budżetowym w związku z przyjmowaniem depozytów, o których mowa w art. 48 ust. 1a, nie stosuje się przepisu ust. 1 pkt 2 w zakresie limitu rozchodów.

Art. 52 ust. 2 | Ujęte w rocznych planach finansowych jednostek sektora finansów publicznych:

Art. 52 ust. 2 pkt 1 | przychody – stanowią prognozy ich wielkości;

Art. 52 ust. 2 pkt 2 | koszty – mogą ulec zwiększeniu, jeżeli:

Art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a | zrealizowano przychody wyższe od prognozowanych,

Art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b | zwiększenie kosztów nie spowoduje zwiększenia dotacji z budżetu lub zwiększenia planowanego stanu zobowiązań.

Art. 52 ust. 3 | Zmiany w zakresie przychodów i kosztów, o których mowa w ust. 2, wymagają dokonania zmian w rocznym planie finansowym.

Art. 53 ust. 1 | Kierownik jednostki sektora finansów publicznych, zwany dalej „kierownikiem jednostki”, jest odpowiedzialny za całość gospodarki finansowej tej jednostki, z zastrzeżeniem ust. 5.

Art. 53 ust. 2 | Kierownik jednostki może powierzyć określone obowiązki w zakresie gospodarki finansowej pracownikom jednostki. Przyjęcie obowiązków przez te osoby powinno być potwierdzone dokumentem w formie odrębnego imiennego upoważnienia albo wskazania w regulaminie organizacyjnym tej jednostki.

Art. 53 ust. 3 | Minister właściwy do spraw zagranicznych może, w drodze zarządzenia, powierzyć określone obowiązki w zakresie gospodarki finansowej jednostki podległej temu ministrowi, mającej siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, kierownikowi innej jednostki podległej temu ministrowi. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 53 ust. 4 | Kierownik jednostki, któremu powierzono zgodnie z ust. 3 określone obowiązki w zakresie gospodarki finansowej innej jednostki, jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową tej jednostki w zakresie powierzonych obowiązków.

Art. 53 ust. 5 | Kierownik jednostki obsługującej, o której mowa w art. 10b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662 i 912), art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1684 oraz z 2026 r. poz. 252 i 912), art. 8d ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 720), art. 16b ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim (Dz. U. z 2025 r. poz. 186 oraz z 2026 r. poz. 912) i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim (Dz. U. poz. 912), jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową oraz rachunkowość i sprawozdawczość jednostki obsługiwanej, o której mowa w art. 10a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 6a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, art. 8c pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 16a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim i art. 21 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, w zakresie obowiązków powierzonych uchwałą, o której mowa w art. 10b ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 6b ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, art. 8d ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 16b ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim i art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, albo porozumieniem, o którym mowa w art. 10b ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i art. 8d ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 54 ust. 1 | Głównym księgowym jednostki sektora finansów publicznych, zwanym dalej „głównym księgowym”, jest pracownik, któremu kierownik jednostki powierza obowiązki i odpowiedzialność w zakresie:

Art. 54 ust. 1 pkt 1 | prowadzenia rachunkowości jednostki;

Art. 54 ust. 1 pkt 2 | wykonywania dyspozycji środkami pieniężnymi;

Art. 54 ust. 1 pkt 3 | dokonywania wstępnej kontroli:

Art. 54 ust. 1 pkt 3 lit. a | zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym,

Art. 54 ust. 1 pkt 3 lit. b | kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych.

Art. 54 ust. 2 | Głównym księgowym, z zastrzeżeniem ust. 9, może być osoba, która:

Art. 54 ust. 2 pkt 1 | ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, chyba że odrębne ustawy uzależniają zatrudnienie w jednostce sektora finansów publicznych od posiadania obywatelstwa polskiego;

Art. 54 ust. 2 pkt 2 | ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych;

Art. 54 ust. 2 pkt 3 | nie była prawomocnie skazana za przestępstwo przeciwko mieniu, przeciwko obrotowi gospodarczemu, przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, przeciwko wiarygodności dokumentów lub za przestępstwo skarbowe;

Art. 54 ust. 2 pkt 4 | posiada znajomość języka polskiego w mowie i piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania obowiązków głównego księgowego;

Art. 54 ust. 2 pkt 5 | spełnia jeden z poniższych warunków:

Art. 54 ust. 2 pkt 5 lit. a | ukończyła ekonomiczne jednolite studia magisterskie, ekonomiczne wyższe studia zawodowe, uzupełniające ekonomiczne studia magisterskie lub ekonomiczne studia podyplomowe i posiada co najmniej 3-letnią praktykę w księgowości,

Art. 54 ust. 2 pkt 5 lit. b | ukończyła średnią, policealną lub pomaturalną szkołę ekonomiczną i posiada co najmniej 6-letnią praktykę w księgowości,

Art. 54 ust. 2 pkt 5 lit. c | jest wpisana do rejestru biegłych rewidentów na podstawie odrębnych przepisów,

Art. 54 ust. 2 pkt 5 lit. d | posiada certyfikat księgowy uprawniający do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych albo świadectwo kwalifikacyjne uprawniające do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, wydane na podstawie odrębnych przepisów.

Art. 54 ust. 2a | Jeżeli w ramach wspólnej obsługi, o której mowa w art. 10a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 6a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i art. 8c ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, art. 16a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim i art. 21 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, jednostka obsługująca zaliczana do sektora finansów publicznych zapewnia realizację zadań głównego księgowego jednostki sektora finansów publicznych przez osobę spełniającą wymogi, o których mowa w ust. 2, w jednostce obsługiwanej nie zatrudnia się głównego księgowego.

Art. 54 ust. 3 | Dowodem dokonania przez głównego księgowego wstępnej kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jest jego podpis złożony na dokumentach dotyczących danej operacji. Złożenie podpisu przez głównego księgowego na dokumencie, obok podpisu pracownika właściwego rzeczowo, oznacza, że:

Art. 54 ust. 3 pkt 1 | nie zgłasza zastrzeżeń do przedstawionej przez właściwych rzeczowo pracowników oceny prawidłowości tej operacji i jej zgodności z prawem;

Art. 54 ust. 3 pkt 2 | nie zgłasza zastrzeżeń do kompletności oraz formalno-rachunkowej rzetelności i prawidłowości dokumentów dotyczących tej operacji;

Art. 54 ust. 3 pkt 3 | zobowiązania wynikające z operacji mieszczą się w planie finansowym jednostki.

Art. 54 ust. 4 | Główny księgowy, w razie ujawnienia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 3, zwraca dokument właściwemu rzeczowo pracownikowi, a w razie nieusunięcia nieprawidłowości odmawia jego podpisania.

Art. 54 ust. 5 | O odmowie podpisania dokumentu i jej przyczynach główny księgowy zawiadamia pisemnie kierownika jednostki. Kierownik jednostki może wstrzymać realizację zakwestionowanej operacji albo wydać w formie pisemnej polecenie jej realizacji.

Art. 54 ust. 6 | Jeżeli kierownik jednostki wyda polecenie realizacji zakwestionowanej operacji, niezwłocznie zawiadamia o tym w formie pisemnej dysponenta części budżetowej, a w przypadku jednostki samorządu terytorialnego i jednostek wymienionych w art. 9 pkt 3, 4, 10, 13 i 14, dla których organem założycielskim jest jednostka samorządu terytorialnego – zarząd jednostki samorządu terytorialnego, uzasadniając realizację zakwestionowanej operacji. W przypadku gdy polecenie wyda wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta lub marszałek województwa, zawiadamia on organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego oraz właściwą regionalną izbę obrachunkową.

Art. 54 ust. 7 | W celu realizacji swoich zadań główny księgowy ma prawo:

Art. 54 ust. 7 pkt 1 | żądać od kierowników innych komórek organizacyjnych jednostki udzielania w formie ustnej lub pisemnej niezbędnych informacji i wyjaśnień, jak również udostępnienia do wglądu dokumentów i wyliczeń będących źródłem tych informacji i wyjaśnień;

Art. 54 ust. 7 pkt 2 | wnioskować do kierownika jednostki o określenie trybu, zgodnie z którym mają być wykonywane przez inne komórki organizacyjne jednostki prace niezbędne do zapewnienia prawidłowości gospodarki finansowej oraz ewidencji księgowej, kalkulacji kosztów i sprawozdawczości finansowej.

Art. 54 ust. 8 | Przepisy dotyczące głównego księgowego stosuje się odpowiednio do głównego księgowego budżetu państwa, głównego księgowego części budżetowej oraz skarbnika (głównego księgowego budżetu jednostki samorządu terytorialnego).

Art. 54 ust. 9 | Głównym księgowym placówki zagranicznej podległej ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych może być osoba, która spełnia wymagania określone w ust. 2 pkt 1–4, posiada wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz ukończyła z wynikiem pozytywnym kurs administracyjno-finansowy organizowany przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw zagranicznych.

Art. 54 ust. 10 | Przepisy ust. 4–7 stosuje się odpowiednio do kierownika jednostki obsługującej.

Art. 54a ust. 1 | Jednostka sektora finansów publicznych może zawrzeć ugodę w sprawie spornej należności cywilnoprawnej w przypadku dokonania oceny, że skutki ugody są dla tej jednostki lub odpowiednio Skarbu Państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego korzystniejsze niż prawdopodobny wynik postępowania sądowego albo arbitrażowego.

Art. 54a ust. 2 | Ocena skutków ugody nastąpi, w formie pisemnej, z uwzględnieniem okoliczności sprawy, w szczególności zasadności spornych żądań, możliwości ich zaspokojenia i przewidywanego czasu trwania oraz kosztów postępowania sądowego albo arbitrażowego.

Art. 55 | Należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.

Art. 56 ust. 1 | Należności, o których mowa w art. 55, mogą być z urzędu umarzane w całości, jeżeli:

Art. 56 ust. 1 pkt 1 | osoba fizyczna – zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6000 zł;

Art. 56 ust. 1 pkt 2 | osoba prawna – została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;

Art. 56 ust. 1 pkt 3 | zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;

Art. 56 ust. 1 pkt 4 | jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji;

Art. 56 ust. 1 pkt 5 | zachodzi interes publiczny.

Art. 56 ust. 2 | W przypadku gdy oprócz dłużnika głównego są zobowiązane inne osoby, należności, o których mowa w ust. 1, mogą zostać umorzone tylko wtedy, gdy warunki umarzania są spełnione wobec wszystkich zobowiązanych.

Art. 57 | Na wniosek dłużnika:

Art. 57 pkt 1 | należności mogą być umarzane w całości – w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym;

Art. 57 pkt 2 | należności mogą być umarzane w części, terminy spłaty całości albo części należności mogą zostać odroczone lub płatność całości albo części należności może zostać rozłożona na raty – w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika.

Art. 57a ust. 1 | Należności zasądzone na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego podlegają umorzeniu na wniosek dłużnika, jeżeli zasądzono je w postępowaniu, którego celem było zapobieżenie naruszeniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.) lub Protokołów dodatkowych do tej Konwencji lub uchylenie skutków tego naruszenia, lub uzyskanie zadośćuczynienia lub odszkodowania za to naruszenie w krajowym systemie prawnym, oraz w zakresie, w jakim z orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wynika, że w postępowaniu tym naruszono wobec dłużnika tę Konwencję lub Protokoły dodatkowe do tej Konwencji.

Art. 57a ust. 2 | Na wniosek dłużnika umorzeniu podlegają również należności Skarbu Państwa z tytułu zwrotu kosztów postępowań prowadzonych w związku z dochodzeniem należności, o których mowa w ust. 1.

Art. 58 ust. 1 | Do umarzania, odraczania terminów lub rozkładania na raty spłat należności, o których mowa w art. 55, są uprawnieni:

Art. 58 ust. 1 pkt 1 | minister właściwy do spraw aktywów państwowych – w odniesieniu do należności Skarbu Państwa wynikających ze stosunków prawnych, w zakresie których jest on właściwy;

Art. 58 ust. 1 pkt 1a | wojewoda – w odniesieniu do należności Skarbu Państwa wynikających z realizowanych przez wojewodę zadań z zakresu wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa;

Art. 58 ust. 1 pkt 2 | kierownik państwowej jednostki budżetowej – w odniesieniu do pozostałych należności przypadających tej jednostce budżetowej, jeżeli wartość należności głównej nie przekracza kwoty 40 000 zł;

Art. 58 ust. 1 pkt 3 | dysponent państwowego funduszu celowego – w odniesieniu do należności tego funduszu;

Art. 58 ust. 1 pkt 4 | dysponent części budżetowej – w pozostałych przypadkach.

Art. 58 ust. 2 | Umorzenie należności oraz odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty następuje, w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego.

Art. 58 ust. 3 | W przypadkach, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, umorzenie należności następuje w formie jednostronnego oświadczenia woli.

Art. 58 ust. 3a | W przypadku, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 3, umorzenie należności może nastąpić w formie jednostronnego oświadczenia woli, wówczas gdy uzyskanie oświadczenia woli dłużnika jest niemożliwe albo znacznie utrudnione.

Art. 58 ust. 4 | Przepisy ust. 1–3a oraz art. 55–57 stosuje się odpowiednio do umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat odsetek od tych należności oraz do umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty innych należności ubocznych.

Art. 58 ust. 5 | Przepisów ust. 1–4 oraz art. 55–57 nie stosuje się do należności, w przypadku których odrębne przepisy regulują umarzanie, odraczanie terminów spłaty lub rozkładanie na raty spłaty tych należności.

Art. 58 ust. 6 | Dysponent części budżetowej lub dysponent państwowego funduszu celowego może wyrazić zgodę na niedochodzenie należności budżetu państwa o charakterze cywilnoprawnym, której kwota wraz z odsetkami nie przekracza 100 zł, a w przypadku należności z tytułu rekompensaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1790) – jeżeli jej kwota jest równa świadczeniu pieniężnemu w rozumieniu tej ustawy albo większa od tego świadczenia.

Art. 58 ust. 7 | Agencja wykonawcza może nie dochodzić należności z tytułu rekompensaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, jeżeli jej kwota jest równa świadczeniu pieniężnemu w rozumieniu tej ustawy albo większa od tego świadczenia.

Art. 59 ust. 1 | W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 9 pkt 3, 4 i 13, mogą być umarzane, terminy ich spłaty mogą zostać odroczone lub płatność tych należności może zostać rozłożona na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4.

Art. 59 ust. 2 | Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg.

Art. 59 ust. 3 | Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, postanowić o stosowaniu z urzędu ulg, o których mowa w ust. 1, w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 56 ust. 1.

Art. 59 ust. 4 | Do należności cywilnoprawnych powstałych w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami stosuje się przepisy art. 55–58, z tym że uprawnienia kierownika państwowej jednostki budżetowej przysługują zarządowi jednostki samorządu terytorialnego.

Art. 59a ust. 1 | Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, postanowić o niedochodzeniu należności o charakterze cywilnoprawnym przypadających jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 9 pkt 3, 4 i 13, których kwota wraz z odsetkami nie przekracza 100 zł, a w przypadku należności z tytułu rekompensaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych – jeżeli jej kwota jest równa świadczeniu pieniężnemu w rozumieniu tej ustawy albo większa od tego świadczenia.

Art. 59a ust. 2 | Przepisu ust. 1 nie stosuje się do należności powstałych w związku z realizacją:

Art. 59a ust. 2 pkt 1 | zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami;

Art. 59a ust. 2 pkt 2 | programów, projektów i zadań finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3.

Art. 60 | Środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych:

Art. 60 pkt 1 | kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

Art. 60 pkt 2 | należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

Art. 60 pkt 3 | wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

Art. 60 pkt 4 | wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

Art. 60 pkt 5 | wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

Art. 60 pkt 6 | należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności;

Art. 60 pkt 6a | należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe;

Art. 60 pkt 7 | dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

Art. 60 pkt 8 | pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

Art. 61 ust. 1 | Organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są:

Art. 61 ust. 1 pkt 1 | w stosunku do należności budżetu państwa, z zastrzeżeniem pkt 3 – minister, wojewoda, inni dysponenci części budżetowych oraz inni kierownicy państwowych jednostek budżetowych;

Art. 61 ust. 1 pkt 2 | w stosunku do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6:

Art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a | instytucje zarządzające, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę”, organ pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2,

Art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. b | będący jednostkami sektora finansów publicznych: operatorzy programów, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie, jeżeli posiadają upoważnienie od instytucji zarządzającej, organu odpowiedzialnego za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę”, organu pełniącego funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, a w przypadku instytucji wdrażającej lub instytucji, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie – od tak upoważnionych instytucji pośredniczącej lub operatora programu;

Art. 61 ust. 1 pkt 3 | w stosunku do należności, o których mowa w art. 60 pkt 6a, których pobór należy do właściwości tego organu – naczelnik urzędu skarbowego, a w przypadku grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe przez naczelnika urzędu celno-skarbowego – naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ukaranego;

Art. 61 ust. 1 pkt 4 | w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego – wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa;

Art. 61 ust. 1 pkt 5 | w stosunku do należności stanowiących przychody państwowego funduszu celowego – dysponent państwowego funduszu celowego.

Art. 61 ust. 2 | Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie.

Art. 61 ust. 3 | Organami odwoławczymi są:

Art. 61 ust. 3 pkt 1 | Minister Finansów – od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wojewodę;

Art. 61 ust. 3 pkt 2 | organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214), zwanej dalej „ustawą o pomocy społecznej”, albo ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zwanej dalej „ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju”, albo ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818), zwanej dalej „ustawą o zasadach realizacji programów”, albo ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027 (Dz. U. poz. 1079 oraz z 2024 r. poz. 1717), zwanej dalej „ustawą o zasadach realizacji programów 2021–2027”, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę”, organ pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 – od decyzji wydanej przez operatora programu, instytucję pośredniczącą, instytucję wdrażającą lub instytucję, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, będących jednostkami sektora finansów publicznych;

Art. 61 ust. 3 pkt 2a | organ pełniący funkcję instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – od decyzji wydanej przez instytucję wdrażającą, jeżeli rozpatrywanie odwołań od decyzji instytucji wdrażającej zostało powierzone przez organ, o którym mowa w pkt 2, instytucji pośredniczącej;

Art. 61 ust. 3 pkt 3 | organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021–2027 (Dz. U. poz. 1273) albo organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2020 r. poz. 2140), albo organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. z 2021 r. poz. 664) – od decyzji wydanej przez instytucję pośredniczącą;

Art. 61 ust. 3 pkt 3a | dyrektor izby administracji skarbowej – od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu skarbowego;

Art. 61 ust. 3 pkt 4 | samorządowe kolegium odwoławcze – od decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 4;

Art. 61 ust. 3 pkt 5 | organ wyższego stopnia – od decyzji wydanej przez inny organ lub innego dysponenta części budżetowej.

Art. 61 ust. 4 | Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra, instytucję zarządzającą, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę” oraz organ pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do organu, który ją wydał, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Art. 61 ust. 5 | Do wniosku, o którym mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Art. 62 ust. 1 | Zobowiązania z tytułu należności, o których mowa w art. 60, oraz zobowiązania wraz z odsetkami za zwłokę stanowiące dochód budżetu państwa podlegają, na wniosek zobowiązanego, potrąceniu z wzajemnej, bezspornej i wymagalnej wierzytelności zobowiązanego wobec Skarbu Państwa z tytułu:

Art. 62 ust. 1 pkt 1 | prawomocnego wyroku sądowego wydanego na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 i 1172), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym”;

Art. 62 ust. 1 pkt 2 | prawomocnej ugody sądowej zawartej w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w art. 417 Kodeksu cywilnego;

Art. 62 ust. 1 pkt 3 | nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłaszczenia nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami;

Art. 62 ust. 1 pkt 4 | odszkodowania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, uzyskanego na podstawie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46, 304 i 1178);

Art. 62 ust. 1 pkt 5 | odszkodowania uzyskanego na podstawie przepisów o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego;

Art. 62 ust. 1 pkt 6 | odszkodowania orzeczonego w decyzji organu administracji rządowej.

Art. 62 ust. 2 | Przepis ust. 1 stosuje się również do wzajemnych, bezspornych i wymagalnych wierzytelności zobowiązanego wobec państwowych jednostek budżetowych z tytułu zamówień wykonanych przez niego na podstawie umów zawartych w trybie przepisów o zamówieniach publicznych, pod warunkiem że potrącenie jest dokonywane przez tego zobowiązanego i z tej wierzytelności.

Art. 62 ust. 3 | Potrącenia z tytułów wymienionych w ust. 1 i 2 można również dokonać z urzędu.

Art. 62 ust. 4 | Potrącenie następuje z dniem:

Art. 62 ust. 4 pkt 1 | złożenia wniosku, który został uwzględniony;

Art. 62 ust. 4 pkt 2 | wydania z urzędu postanowienia o potrąceniu.

Art. 62 ust. 5 | Odmowa potrącenia następuje w drodze decyzji.

Art. 62 ust. 6 | Potrącenie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Art. 62 ust. 7 | Jednostka budżetowa, której zobowiązanie zostało potrącone z wierzytelności zobowiązanego, jest zobowiązana wpłacić równowartość wygasłego zobowiązania do właściwego organu w terminie 7 dni od dnia dokonania potrącenia. Od niewpłaconej w terminie równowartości wygasłego zobowiązania nalicza się odsetki ustawowe za opóźnienie.

Art. 63 ust. 1 | Uprawnienie, o którym mowa w art. 62 ust. 1, przysługuje również zobowiązanemu w stosunku do gminy, powiatu lub województwa, z tytułu:

Art. 63 ust. 1 pkt 1 | nabycia przez gminę, powiat lub województwo nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub wywłaszczenia nieruchomości na podstawie odrębnych ustaw;

Art. 63 ust. 1 pkt 2 | odszkodowania orzeczonego w decyzji wydanej przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka województwa.

Art. 63 ust. 2 | Przepisy art. 62 ust. 2–7 stosuje się odpowiednio.

Art. 64 ust. 1 | Należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może:

Art. 64 ust. 1 pkt 1 | z urzędu umarzać w całości – w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1–4;

Art. 64 ust. 1 pkt 2 | na wniosek zobowiązanego:

Art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a | umarzać w całości – w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,

Art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b | umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności – w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Art. 64 ust. 2 | Właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w ust. 1 pkt 2 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, które:

Art. 64 ust. 2 pkt 1 | nie stanowią pomocy publicznej;

Art. 64 ust. 2 pkt 2 | stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

Art. 64 ust. 2 pkt 3 | stanowią pomoc publiczną:

Art. 64 ust. 2 pkt 3 lit. a | mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi,

Art. 64 ust. 2 pkt 3 lit. b | mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce,

Art. 64 ust. 2 pkt 3 lit. c | zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenia inne niż wymienione w lit. a i b.

Art. 64 ust. 3 | W przypadku pomocy publicznej określonej w ust. 2 pkt 3 lit. a i b ulgi, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być udzielane, jeżeli w przepisach odrębnych zostały określone szczegółowe warunki udzielania tej pomocy zapewniające jej zgodność z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej.

Art. 64 ust. 4 | W przypadku gdy udzielenie ulgi nastąpiło w sytuacji wystąpienia jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, decyzję o umorzeniu należności pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Art. 64 ust. 5 | Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, przeznaczenia pomocy, o których mowa w ust. 2 pkt 3 lit. c, udzielanej w formie ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, oraz szczegółowe warunki udzielania tych ulg, mając na uwadze dopuszczalność i warunki udzielania pomocy państwa określone przez właściwe organy Unii Europejskiej.

Art. 65 | Do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1–6, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.

Art. 66 | Do egzekucji należności, o których mowa w art. 60, mają zastosowanie przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 66a ust. 1 | Zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia:

Art. 66a ust. 1 pkt 1 | w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna, albo

Art. 66a ust. 1 pkt 1a | wypłaty salda, o którym mowa w art. 100 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str. 159, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem ogólnym”, w odniesieniu do roku obrachunkowego obejmującego okres 1 lipca 2029 r.–30 czerwca 2030 r., albo

Art. 66a ust. 1 pkt 2 | wypłaty salda końcowego, o którym mowa w:

Art. 66a ust. 1 pkt 2 lit. a | art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25, z późn. zm.) albo

Art. 66a ust. 1 pkt 2 lit. b | art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1, z późn. zm.), albo

Art. 66a ust. 1 pkt 2 lit. c | art. 141 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.) – w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później.

Art. 66a ust. 2 | (uchylony)

Art. 66a ust. 3 | Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2.

Art. 66b ust. 1 | Decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna.

Art. 66b ust. 2 | Osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1.

Art. 66b ust. 3 | Zobowiązanie wynikające z decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia:

Art. 66b ust. 3 pkt 1 | w którym decyzja ta stała się ostateczna albo

Art. 66b ust. 3 pkt 2 | o którym mowa w art. 66a ust. 1 pkt 1a i 2 – w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później.

Art. 67 ust. 1 | Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 oraz z 2025 r. poz. 769) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.).

Art. 67 ust. 2 | Do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Rozdział 6 | Kontrola zarządcza oraz koordynacja kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych

Art. 68 ust. 1 | Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.

Art. 68 ust. 2 | Celem kontroli zarządczej jest zapewnienie w szczególności:

Art. 68 ust. 2 pkt 1 | zgodności działalności z przepisami prawa oraz procedurami wewnętrznymi;

Art. 68 ust. 2 pkt 2 | skuteczności i efektywności działania;

Art. 68 ust. 2 pkt 3 | wiarygodności sprawozdań;

Art. 68 ust. 2 pkt 4 | ochrony zasobów;

Art. 68 ust. 2 pkt 5 | przestrzegania i promowania zasad etycznego postępowania;

Art. 68 ust. 2 pkt 6 | efektywności i skuteczności przepływu informacji;

Art. 68 ust. 2 pkt 7 | zarządzania ryzykiem.

Art. 69 ust. 1 | Zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej należy do obowiązków:

Art. 69 ust. 1 pkt 1 | ministra w kierowanych przez niego działach administracji rządowej, zwanego dalej „ministrem kierującym działem”, z zastrzeżeniem ust. 2;

Art. 69 ust. 1 pkt 2 | wójta, burmistrza, prezydenta miasta, przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego;

Art. 69 ust. 1 pkt 3 | kierownika jednostki.

Art. 69 ust. 2 | Minister Sprawiedliwości zapewnia funkcjonowanie adekwatnej, skutecznej i efektywnej kontroli zarządczej w kierowanym przez niego dziale administracji rządowej, w zakresie spraw niezastrzeżonych odrębnymi przepisami do kompetencji innych organów państwowych i z uwzględnieniem zasady niezawisłości sędziowskiej.

Art. 69 ust. 3 | Minister Finansów określi w formie komunikatu i ogłosi, w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów, standardy kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych, zgodne z międzynarodowymi standardami.

Art. 69 ust. 4 | Minister Finansów może określić w formie komunikatu i ogłosić, w Dzienniku Urzędowym Ministra Finansów, szczegółowe wytyczne w zakresie kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych.

Art. 69 ust. 5 | Minister kierujący działem może określić w formie komunikatu i ogłosić, w dzienniku urzędowym ministra, szczegółowe wytyczne w zakresie kontroli zarządczej dla kierowanych przez niego działów administracji rządowej.

Art. 70 ust. 1 | Minister kierujący działem sporządza, do końca listopada każdego roku, plan działalności na rok następny dla kierowanych przez niego działów administracji rządowej.

Art. 70 ust. 2 | Plan działalności zawiera w szczególności określenie celów w ramach poszczególnych zadań budżetowych wraz ze wskazaniem podzadań służących osiągnięciu celów oraz mierniki określające stopień realizacji celu i ich planowane wartości.

Art. 70 ust. 3 | Minister kierujący działem sporządza do końca kwietnia każdego roku sprawozdanie z wykonania planu działalności oraz składa oświadczenie o stanie kontroli zarządczej za poprzedni rok w zakresie kierowanych przez niego działów administracji rządowej.

Art. 70 ust. 4 | Minister kierujący działem może zobowiązać kierownika jednostki w dziale do sporządzania planu działalności na rok następny dla tej jednostki oraz sporządzania sprawozdania z wykonania planu działalności i składania oświadczenia o stanie kontroli zarządczej za poprzedni rok w zakresie kierowanej przez niego jednostki.

Art. 70 ust. 5 | Plan działalności, sprawozdanie z wykonania planu działalności oraz oświadczenie o stanie kontroli zarządczej podlegają publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej.

Art. 70 ust. 6 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, wzór oświadczenia o stanie kontroli zarządczej, biorąc pod uwagę cele kontroli zarządczej oraz zakres odpowiedzialności za jej funkcjonowanie.

Art. 70 ust. 7 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania oraz elementy planu działalności i sprawozdania z wykonania planu działalności, mając na uwadze potrzebę zapewnienia przejrzystości informacji zawartych w tych dokumentach.

Art. 71 | Do zadań Ministra Finansów w zakresie koordynacji kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych należy w szczególności:

Art. 71 pkt 1 | upowszechnianie standardów, o których mowa w art. 69 ust. 3;

Art. 71 pkt 2 | wydawanie wytycznych;

Art. 71 pkt 3 | współpraca z krajowymi i zagranicznymi organizacjami;

Art. 71 pkt 4 | współpraca z komitetami audytu, o których mowa w art. 288.

DZIAŁ II | Państwowy dług publiczny

Rozdział 1 | Przepisy ogólne

Art. 72 ust. 1 | Państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z następujących tytułów:

Art. 72 ust. 1 pkt 1 | wyemitowanych papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne;

Art. 72 ust. 1 pkt 2 | zaciągniętych kredytów i pożyczek;

Art. 72 ust. 1 pkt 3 | przyjętych depozytów;

Art. 72 ust. 1 pkt 4 | wymagalnych zobowiązań:

Art. 72 ust. 1 pkt 4 lit. a | wynikających z odrębnych ustaw oraz prawomocnych orzeczeń sądów lub ostatecznych decyzji administracyjnych,

Art. 72 ust. 1 pkt 4 lit. b | uznanych za bezsporne przez właściwą jednostkę sektora finansów publicznych będącą dłużnikiem.

Art. 72 ust. 1a | Tytuły dłużne, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3, obejmują zobowiązania finansowe wynikające ze stosunków prawnych, które nazwą odpowiadają tym tytułom dłużnym, oraz z innych stosunków prawnych, które wywołują skutki ekonomiczne podobne do skutków wynikających z papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne, umów kredytów i pożyczek oraz przyjętych depozytów.

Art. 72 ust. 2 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób klasyfikacji tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego długu publicznego, w tym rodzaje zobowiązań zaliczanych do tytułów dłużnych, uwzględniając podstawowe kategorie przedmiotowe i podmiotowe zadłużenia oraz okresy zapadalności.

Art. 73 ust. 1 | Państwowy dług publiczny oblicza się jako wartość nominalną zobowiązań jednostek sektora finansów publicznych po wyeliminowaniu wzajemnych zobowiązań między jednostkami tego sektora.

Art. 73 ust. 2 | Przez wartość nominalną zobowiązania rozumie się wartość nominalną:

Art. 73 ust. 2 pkt 1 | wyemitowanych papierów wartościowych;

Art. 73 ust. 2 pkt 2 | zaciągniętej pożyczki, kredytu lub innego zobowiązania, to jest kwotę świadczenia głównego, należną do zapłaty w dniu wymagalności zobowiązania.

Art. 73 ust. 3 | Wartość nominalna zobowiązań indeksowanych lub kapitalizowanych odpowiada początkowej wartości nominalnej z uwzględnieniem przyrostu kapitału, wynikającego z indeksacji lub kapitalizacji, naliczonego na koniec okresu sprawozdawczego.

Art. 73 ust. 4 | Przepisy ust. 1–3 stosuje się do obliczania kwot niewymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji niezaliczanych do państwowego długu publicznego, a także odpowiednio do obliczania długu Skarbu Państwa oraz kwot niewymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji niezaliczanych do długu Skarbu Państwa.

Art. 73 ust. 5 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób ustalania:

Art. 73 ust. 5 pkt 1 | wartości zobowiązań zaliczanych do:

Art. 73 ust. 5 pkt 1 lit. a | państwowego długu publicznego,

Art. 73 ust. 5 pkt 1 lit. b | długu Skarbu Państwa,

Art. 73 ust. 5 pkt 2 | wartości zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji – uwzględniając klasyfikację tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego długu publicznego oraz konieczność prawidłowego obliczenia relacji państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto.

Art. 74 ust. 1 | Minister Finansów sprawuje kontrolę nad sektorem finansów publicznych w zakresie przestrzegania zasady stanowiącej, że państwowy dług publiczny nie może przekroczyć 60 % wartości rocznego produktu krajowego brutto.

Art. 74 ust. 2 | Minister Finansów sprawuje kontrolę nad stanem długu Skarbu Państwa w celu zapewnienia przestrzegania zasady, o której mowa w ust. 1.

Art. 74 ust. 3 | Minister Finansów sprawuje kontrolę, o której mowa w ust. 1 i 2, w szczególności przez sprawdzanie realizacji obowiązków wynikających z art. 86.

Art. 74 ust. 4 | Minister Finansów, w związku ze sprawowaną kontrolą, o której mowa w ust. 1 i 2, ma prawo żądania od jednostek sektora finansów publicznych dodatkowych informacji o bieżącym i prognozowanym zadłużeniu tych jednostek oraz o strukturze zadłużenia.

Art. 74 ust. 5 | W przypadku stwierdzenia nieprawidłowej realizacji obowiązków wynikających z art. 86 Minister Finansów informuje o nieprawidłowościach organy nadzoru nad działalnością jednostek sektora finansów publicznych.

Art. 75 ust. 1 | Minister Finansów opracowuje czteroletnią strategię zarządzania długiem Skarbu Państwa oraz oddziaływania na państwowy dług publiczny, uwzględniając w szczególności:

Art. 75 ust. 1 pkt 1 | uwarunkowania zarządzania długiem związane ze stabilnością makroekonomiczną gospodarki;

Art. 75 ust. 1 pkt 2 | analizę poziomu państwowego długu publicznego;

Art. 75 ust. 1 pkt 3 | prognozy poziomu państwowego długu publicznego i długu Skarbu Państwa;

Art. 75 ust. 1 pkt 4 | prognozy kosztów obsługi długu Skarbu Państwa;

Art. 75 ust. 1 pkt 5 | kształtowanie struktury zadłużenia;

Art. 75 ust. 1 pkt 6 | prognozy i analizę niewymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa.

Art. 75 ust. 2 | Dokument, o którym mowa w ust. 1, Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów do zatwierdzenia.

Art. 75 ust. 3 | Rada Ministrów po zatwierdzeniu dokumentu, o którym mowa w ust. 1, przedstawia go Sejmowi wraz z uzasadnieniem projektu ustawy budżetowej.

Rozdział 2 | Finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa

Art. 76 | Przez potrzeby pożyczkowe budżetu państwa rozumie się zapotrzebowanie na środki finansowe niezbędne do sfinansowania:

Art. 76 pkt 1 | deficytu:

Art. 76 pkt 1 lit. a | budżetu państwa,

Art. 76 pkt 1 lit. b | budżetu środków europejskich;

Art. 76 pkt 2 | rozchodów budżetu państwa.

Art. 77 | Minister Finansów w celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa oraz w związku z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa jest upoważniony do:

Art. 77 pkt 1 | zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu Skarbu Państwa, w szczególności w drodze emisji papierów wartościowych oraz zaciągania pożyczek i kredytów na rynku krajowym i zagranicznym;

Art. 77 pkt 2 | spłaty zaciągniętych zobowiązań, o których mowa w pkt 1;

Art. 77 pkt 3 | przeprowadzania innych operacji finansowych związanych z zarządzaniem długiem, w tym operacji związanych z finansowymi instrumentami pochodnymi;

Art. 77 pkt 4 | zarządzania nadwyżką budżetu środków europejskich.

Art. 77a ust. 1 | Środki finansowe uzyskane przez Skarb Państwa na zagranicznym rynku finansowym z tytułu instrumentu bezpośrednio finansującego wydatki budżetu państwa na zakup towarów lub usług od przedsiębiorcy zagranicznego w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 89, 619 i 621), w szczególności kredytów i pożyczek, stanowią przychód budżetu państwa. Do środków tych nie stosuje się przepisów art. 196 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 197.

Art. 77a ust. 2 | W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przychód i wydatek budżetu państwa powstają z dniem spełnienia przez podmiot finansujący świadczenia z tytułu instrumentu finansującego, o którym mowa w ust. 1, przy czym kwota wydatku budżetu państwa jest równa kwocie przychodu budżetu państwa.

Art. 77a ust. 3 | Kwota wydatku budżetu państwa na zakup towarów lub usług, o których mowa w ust. 1, jest ujmowana w części budżetowej, w ramach której jest dokonywany ten zakup.

Art. 78 ust. 1 | Minister Finansów realizuje zadania wynikające z zarządzania długiem Skarbu Państwa w szczególności przez:

Art. 78 ust. 1 pkt 1 | dokonywanie czynności prawnych i faktycznych związanych z:

Art. 78 ust. 1 pkt 1 lit. a | pozyskiwaniem zwrotnych środków finansujących potrzeby pożyczkowe budżetu państwa,

Art. 78 ust. 1 pkt 1 lit. b | obsługą zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu wyemitowanych papierów wartościowych oraz zaciągniętych kredytów i pożyczek;

Art. 78 ust. 1 pkt 2 | zarządzanie wolnymi środkami budżetu państwa, a także zarządzanie pasywami finansowymi oraz aktywami finansowymi Skarbu Państwa, w tym środkami publicznymi wyodrębnionymi w związku z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa.

Art. 78 ust. 2 | Zarządzanie wolnymi środkami, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmuje w szczególności ich lokowanie na rynku finansowym.

Art. 78 ust. 3 | Zarządzanie pasywami finansowymi oraz aktywami finansowymi, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmuje w szczególności wykonywanie operacji i działań na rynkach finansowych, które wpływają na zmianę struktury zadłużenia Skarbu Państwa, w celu:

Art. 78 ust. 3 pkt 1 | zwiększenia bezpieczeństwa finansowego potrzeb pożyczkowych budżetu państwa;

Art. 78 ust. 3 pkt 2 | obniżenia ryzyka lub kosztów obsługi długu Skarbu Państwa;

Art. 78 ust. 3 pkt 3 | realizacji innych zadań związanych z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa, określonych w dokumencie, o którym mowa w art. 75 ust. 1.

Art. 78a | Minister Finansów, działając w imieniu Skarbu Państwa, w celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa oraz w związku z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa jest upoważniony do przyjmowania wolnych środków w depozyt.

Art. 78b ust. 1 | W przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 4, Minister Finansów przyjmuje wolne środki w depozyt na warunkach określonych w umowie.

Art. 78b ust. 2 | Minister Finansów może przyjmować wolne środki podmiotów niebędących jednostkami sektora finansów publicznych, a zaliczanych do sektora instytucji rządowych i samorządowych w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 174 z 26.06.2013, str. 1, z późn. zm.) w depozyt na warunkach określonych w umowie, z zastrzeżeniem art. 78ba.

Art. 78b ust. 3 | Przyjęcie wolnych środków w depozyt na okres do 3 dni od podmiotów, o których mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy obsługę bankową prowadzi Bank Gospodarstwa Krajowego.

Art. 78ba ust. 1 | W przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 4a, Minister Finansów przyjmuje wolne środki w depozyt na warunkach określonych w umowie. Przepis art. 78c stosuje się odpowiednio.

Art. 78ba ust. 2 | Umowa, o której mowa w ust. 1, określa co najmniej:

Art. 78ba ust. 2 pkt 1 | warunki przekazywania i przyjmowania wolnych środków w depozyt, w szczególności terminy przekazywania tych środków i terminy ich zwrotu;

Art. 78ba ust. 2 pkt 2 | wysokość lub sposób obliczania oprocentowania środków przyjętych w depozyt;

Art. 78ba ust. 2 pkt 3 | szczegółowe warunki rozwiązywania depozytu przed terminem, na jaki został on utworzony.

Art. 78c | W przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 2, wolne środki są przyjmowane w depozyt przez Ministra Finansów na czas oznaczony i podlegają zwrotowi zgodnie z dyspozycją danej jednostki sektora finansów publicznych.

Art. 78d ust. 1 | Minister Finansów, w ramach zarządzania długiem Skarbu Państwa, w tym aktywami finansowymi, o których mowa w art. 78 ust. 1 pkt 2, oraz w celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa jest upoważniony do przyjmowania w zarządzanie wolnych środków państwowych funduszy celowych, o których mowa w art. 9 pkt 7.

Art. 78d ust. 2 | Dysponenci państwowych funduszy celowych, o których mowa w art. 9 pkt 7, przekazują wolne środki Ministrowi Finansów w zarządzanie, z wyjątkiem środków pochodzących z dotacji z budżetu. Przepisy art. 48 ust. 3 i 4 oraz art. 78c stosuje się odpowiednio.

Art. 78e ust. 1 | Wolne środki przyjęte w depozyt lub zarządzanie:

Art. 78e ust. 1 pkt 1 | na okres do 3 dni są oprocentowane w wysokości nie niższej niż stopa depozytowa Narodowego Banku Polskiego;

Art. 78e ust. 1 pkt 2 | na okres dłuższy niż 3 dni i nie dłuższy niż 6 dni są oprocentowane według stawki wynikającej z równania prostej wyznaczonej przez stopę depozytową Narodowego Banku Polskiego dla depozytu na okres 3 dni oraz przez stopę równą iloczynowi mnożnika, który nie może być niższy niż 0,9, i stopy procentowej za depozyty na warszawskim rynku międzybankowym, notowanej przez agencję informacyjną (WIBID), dla 1 tygodnia;

Art. 78e ust. 1 pkt 3 | na okres od 7 dni są oprocentowane w wysokości iloczynu stawki WIBID właściwej dla danego okresu lokowania i mnożnika, o którym mowa w pkt 2.

Art. 78e ust. 2 | Wysokość mnożnika, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, ustala Minister Finansów i ogłasza ją w formie komunikatu na stronach internetowych urzędu obsługującego Ministra Finansów.

Art. 78e ust. 3 | W przypadku rozwiązania depozytu lub zwrotu środków przekazanych w zarządzanie przed upływem terminu, na jaki został utworzony depozyt lub środki zostały przekazane w zarządzanie, odsetki nie przysługują.

Art. 78f | Minister Finansów może, w drodze umowy, zlecić za wynagrodzeniem Bankowi Gospodarstwa Krajowego dokonywanie wszelkich czynności prawnych i faktycznych związanych z przyjmowaniem wolnych środków w depozyt lub zarządzanie oraz ich zwrotem.

Art. 78g ust. 1 | Minister Finansów w odniesieniu do przypadków, o których mowa w art. 48 ust. 2 i art. 78d, określi, w drodze rozporządzenia:

Art. 78g ust. 1 pkt 1 | szczegółowe warunki przekazywania i przyjmowania wolnych środków w depozyt lub zarządzanie przez Ministra Finansów, w szczególności terminy przekazywania środków i terminy ich zwrotu;

Art. 78g ust. 1 pkt 2 | wysokość lub sposób obliczania oprocentowania środków przyjętych w depozyt lub zarządzanie;

Art. 78g ust. 1 pkt 3 | szczegółowe warunki rozwiązywania depozytów lub zwrotu środków przekazanych w zarządzanie przed terminem, na jaki został utworzony depozyt lub środki zostały przekazane w zarządzanie;

Art. 78g ust. 1 pkt 4 | sposób składania i wzory dyspozycji przekazania środków w depozyt lub zarządzanie Ministrowi Finansów i ich zwrotu oraz dyspozycji rozwiązania depozytu lub zwrotu środków przekazanych w zarządzanie przed terminem, na jaki został utworzony depozyt lub środki zostały przekazane w zarządzanie.

Art. 78g ust. 2 | Minister Finansów, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, kieruje się potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa środków publicznych i terminowej realizacji zadań finansowanych z tych środków przez jednostki sektora finansów publicznych oraz zwiększenia efektywności zarządzania środkami publicznymi i dbałością o finanse publiczne, a w zakresie wysokości oprocentowania również terminami, na jakie środki są przekazywane w depozyt lub zarządzanie, natomiast w zakresie składania dyspozycji także potrzebą ujednolicenia składanych dokumentów oraz możliwościami wykorzystania systemów teleinformatycznych.

Art. 78h | W celu realizacji zadań związanych z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa skarbowe papiery wartościowe, o których mowa w art. 79 ust. 2 oraz art. 102 ust. 3, mogą być przedmiotem pożyczki lub innych operacji finansowych dokonywanych przez Ministra Finansów.

Art. 79 ust. 1 | Z chwilą wykupu skarbowe papiery wartościowe podlegają umorzeniu.

Art. 79 ust. 2 | Nie podlegają umorzeniu skarbowe papiery wartościowe nabywane przez Skarb Państwa w celu zarządzania długiem Skarbu Państwa.

Art. 80 ust. 1 | Skarb Państwa może zaciągać pożyczki i kredyty wyłącznie na finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa, z zastrzeżeniem art. 81.

Art. 80 ust. 2 | W imieniu Skarbu Państwa pożyczki i kredyty może zaciągać, z zastrzeżeniem ust. 3, wyłącznie Minister Finansów.

Art. 80 ust. 3 | W przypadku zaciągania pożyczki lub kredytu w drodze umowy, w tym umowy międzynarodowej, zgodnie z którą wymagane jest, aby organem działającym w imieniu pożyczkobiorcy (kredytobiorcy) była Rada Ministrów, upoważnia ona Ministra Finansów do podpisania umowy i określa warunki jej wykonywania.

Art. 81 ust. 1 | Na wniosek Rady Polityki Pieniężnej Skarb Państwa może zaciągać średnioterminowe pożyczki i kredyty od Wspólnoty Europejskiej i jej państw członkowskich w celu wsparcia bilansu płatniczego.

Art. 81 ust. 2 | Na wniosek Rady Unii Europejskiej Skarb Państwa może uczestniczyć w udzieleniu pożyczki na wsparcie bilansu płatniczego innego państwa członkowskiego, na zasadach określanych w ustawie budżetowej.

Art. 82 | Kwota zaciągniętych pożyczek i kredytów, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ust. 1, nie może przekroczyć limitów określonych w ustawie budżetowej.

Art. 83 ust. 1 | Minister Finansów może dokonywać lokat w złotych i walutach obcych oraz przeprowadzać inne operacje finansowe w Narodowym Banku Polskim lub innym banku.

Art. 83 ust. 2 | W przypadku zawierania transakcji na instrumentach pochodnych, dla których zawarto umowę zabezpieczającą, Minister Finansów może otworzyć w Narodowym Banku Polskim lub innym banku odrębny rachunek bankowy dla wnoszonego zabezpieczenia w pieniądzu. Minister Finansów zwraca zabezpieczenie wniesione w pieniądzu, wraz z odsetkami, w wysokości i w terminach wynikających z umowy zabezpieczającej.

Art. 83 ust. 3 | Środki znajdujące się na rachunku, o którym mowa w ust. 2, Minister Finansów może lokować w Narodowym Banku Polskim lub innym banku.

Art. 83a ust. 1 | Minister Finansów otwiera w Banku Gospodarstwa Krajowego rachunki bankowe, na których są przechowywane środki pieniężne przyjęte do depozytu sądowego lub składane na tych rachunkach na podstawie odrębnych przepisów oraz sumy depozytowe powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury w rozumieniu ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 390 oraz z 2025 r. poz. 304 i 1178) (rachunki depozytowe Ministra Finansów).

Art. 83a ust. 1a | Rachunki depozytowe Ministra Finansów są prowadzone w złotych, euro, dolarach amerykańskich, funtach brytyjskich lub frankach szwajcarskich.

Art. 83a ust. 1b | Środki pieniężne w walucie innej niż te, o których mowa w ust. 1a, ale notowanej w tabeli kursów Banku Gospodarstwa Krajowego lub tabeli kursów pośrednika kasowego Banku Gospodarstwa Krajowego są wpłacane na rachunki depozytowe Ministra Finansów prowadzone w złotych po przeliczeniu według obowiązującego w chwili realizacji wpłaty kursu kupna danej waluty:

Art. 83a ust. 1b pkt 1 | w Banku Gospodarstwa Krajowego – w przypadku wpłat bezgotówkowych;

Art. 83a ust. 1b pkt 2 | u pośrednika kasowego Banku Gospodarstwa Krajowego – w przypadku wpłat w gotówce.

Art. 83a ust. 1c | Środki pieniężne w walucie innej niż te, o których mowa w ust. 1a i 1b, są wpłacane bezgotówkowo na rachunki depozytowe Ministra Finansów prowadzone w dolarach amerykańskich po przeliczeniu na dolary amerykańskie według kursu kupna tej waluty obowiązującego w chwili realizacji wpłaty w banku będącym korespondentem Banku Gospodarstwa Krajowego.

Art. 83a ust. 1d | W przypadku, o którym mowa w ust. 1b, środki pieniężne z rachunku depozytowego Ministra Finansów są wypłacane w złotych. W przypadku, o którym mowa w ust. 1c, środki pieniężne z rachunku depozytowego Ministra Finansów są wypłacane w dolarach amerykańskich.

Art. 83a ust. 2 | Minister Finansów jest upoważniony do czasowego zarządzania, w celu sfinansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa oraz w związku z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa, środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunkach depozytowych Ministra Finansów z obowiązkiem ich zwrotu na każde żądanie wraz z należnymi odsetkami.

Art. 83a ust. 3 | Środki złożone na rachunkach depozytowych Ministra Finansów są oprocentowane w wysokości:

Art. 83a ust. 3 pkt 1 | stopy depozytowej Narodowego Banku Polskiego – w przypadku środków zgromadzonych w złotych;

Art. 83a ust. 3 pkt 2 | oprocentowania wkładów wypłacanych w danej walucie na każde żądanie przez Bank Gospodarstwa Krajowego – w przypadku środków zgromadzonych w walutach obcych.

Art. 83a ust. 4 | Bank Gospodarstwa Krajowego, prowadząc rachunki depozytowe Ministra Finansów, zapewnia w szczególności:

Art. 83a ust. 4 pkt 1 | ewidencję analityczną środków dla poszczególnych depozytów (mikrorachunki) w ramach każdego rachunku depozytowego Ministra Finansów;

Art. 83a ust. 4 pkt 2 | dzienne naliczanie odsetek oraz okresową kapitalizację odsetek należnych z tytułu środków zgromadzonych na każdym mikrorachunku;

Art. 83a ust. 4 pkt 3 | możliwość wymiany informacji z centralnym systemem informatycznym zapewniającym obsługę gospodarki finansowej sądów w zakresie stanu każdego mikrorachunku (kapitału i odsetek), wpłat na każdy mikrorachunek i wypłat z każdego mikrorachunku.

Art. 84 | Do zaciągania pożyczek i kredytów przez Skarb Państwa, emisji skarbowych papierów wartościowych oraz innych operacji związanych bezpośrednio z zarządzaniem państwowym długiem publicznym nie stosuje się przepisów art. 34a, art. 34b, art. 35, art. 42 ust. 2 i art. 49, przepisów o zamówieniach publicznych oraz przepisów o grach hazardowych.

Art. 85 | Narodowy Bank Polski udostępnia Ministrowi Finansów dane, w tym dane indywidualne oraz zestawienia i oceny, o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 2025), niezbędne w celu realizacji zadań, o których mowa w art. 77 i art. 78.

Rozdział 3 | Procedury ostrożnościowe i sanacyjne

Art. 86 ust. 1 | W przypadku, gdy wartość relacji kwoty państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a, ogłoszonej zgodnie z art. 38:

Art. 86 ust. 1 pkt 1 | (uchylony)

Art. 86 ust. 1 pkt 2 | jest większa od 55 %, a mniejsza od 60 %, to:

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. a | na kolejny rok Rada Ministrów uchwala projekt ustawy budżetowej, w którym:

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret 1 | nie przewiduje się deficytu budżetu państwa lub przyjmuje się poziom różnicy dochodów i wydatków budżetu państwa, zapewniający, że relacja długu Skarbu Państwa do produktu krajowego brutto przewidywana na koniec roku budżetowego, którego dotyczy projekt ustawy, będzie niższa od relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. b, ogłoszonej zgodnie z art. 38,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret 2 | nie przewiduje się wzrostu wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej, w tym pracowników jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret 3 | waloryzacja rent i emerytur nie może przekroczyć poziomu odpowiadającego wzrostowi cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłoszonego przez Główny Urząd Statystyczny za poprzedni rok budżetowy,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret 4 | wprowadza się zakaz udzielania pożyczek i kredytów z budżetu państwa z wyjątkiem rat kredytów i pożyczek udzielonych w latach poprzednich,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret 5 | nie przewiduje się wzrostu wydatków w jednostkach, o których mowa w art. 139 ust. 2, na poziomie wyższym niż w administracji rządowej,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. b | Rada Ministrów dokonuje przeglądu wydatków budżetu państwa finansowanych środkami pochodzącymi z kredytów zagranicznych oraz przeglądu programów wieloletnich,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. c | Rada Ministrów przedstawia Sejmowi program sanacyjny mający na celu obniżenie relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. d | wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego określone w uchwale budżetowej na kolejny rok mogą być wyższe niż dochody tego budżetu powiększone o nadwyżkę budżetową z lat ubiegłych i wolne środki, jedynie o kwotę związaną z realizacją zadań ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. e | Rada Ministrów dokonuje przeglądu obowiązujących przepisów w celu przedstawienia propozycji rozwiązań prawnych mających wpływ na poziom dochodów budżetu państwa, w tym dotyczących stosowania stawek podatku od towarów i usług,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. f | Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych otrzymuje dotację celową z budżetu państwa na realizację zadania, o którym mowa w art. 26a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913), w wysokości do 30 % środków zaplanowanych na realizację tego zadania na dany rok,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. g | organy administracji rządowej mogą zaciągać nowe zobowiązania na przygotowanie inwestycji, jeżeli mają zapewnione finansowanie z udziałem środków publicznych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, na maksymalnym dopuszczalnym poziomie, określonym w przepisach lub procedurach dotyczących danego rodzaju inwestycji, nie mniejszym niż 50 % całości kosztów, z tym że ograniczenia te nie dotyczą:

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. g tiret 1 | odbudowy lub przebudowy dróg krajowych w celu usunięcia zagrożenia naruszenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym,

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. g tiret 2 | inwestycji, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz. U. poz. 835 i 993 oraz z 2025 r. poz. 680),

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. g tiret 3 | przygotowania, wdrożenia, budowy lub eksploatacji systemów elektronicznego poboru opłat, o których mowa w art. 13i ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 889),

Art. 86 ust. 1 pkt 2 lit. g tiret 4 | zobowiązania z tytułu odszkodowań za nieruchomości przejęte w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311);

Art. 86 ust. 1 pkt 3 | jest równa lub większa od 60 %, to:

Art. 86 ust. 1 pkt 3 lit. a | stosuje się odpowiednio postanowienia pkt 2 lit. a, b oraz e–g,

Art. 86 ust. 1 pkt 3 lit. b | Rada Ministrów, najpóźniej w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a, przedstawia Sejmowi program sanacyjny mający na celu ograniczenie tej relacji do poziomu poniżej 60 %,

Art. 86 ust. 1 pkt 3 lit. c | wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego określone w uchwale budżetowej na kolejny rok nie mogą być wyższe niż dochody tego budżetu,

Art. 86 ust. 1 pkt 3 lit. d | poczynając od siódmego dnia po dniu ogłoszenia relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a, jednostki sektora finansów publicznych nie mogą udzielać nowych poręczeń i gwarancji.

Art. 86 ust. 2 | W przypadku określonym w ust. 1 pkt 2 i 3 Rada Ministrów, w drodze uchwały, może wyrazić zgodę na realizację inwestycji przewidzianych do finansowania ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, które nie spełniają wymagań określonych w ust. 1 pkt 2 lit. g.

Art. 86 ust. 3 | W przypadku określonym w ust. 1 pkt 2 procedur, o których mowa w tym przepisie, nie stosuje się, jeżeli relacja, o której mowa w art. 38a pkt 4, nie przekracza 55 %.

Art. 86a | Przepisu art. 86 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się w roku 2013.

Art. 87 | Program sanacyjny obejmuje:

Art. 87 pkt 1 | wskazanie przyczyn kształtowania się relacji państwowego długu publicznego, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a;

Art. 87 pkt 2 | program przedsięwzięć mających na celu doprowadzenie do ograniczenia relacji, o której mowa w art. 38 pkt 1 lit. a, uwzględniający w szczególności propozycje rozwiązań prawnych mających wpływ na poziom wydatków i rozchodów w sektorze finansów publicznych;

Art. 87 pkt 3 | trzyletnią prognozę dotyczącą relacji państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto, wraz z przewidywanym rozwojem sytuacji makroekonomicznej kraju.

Art. 88 | Przepisów art. 86 i art. 87 nie stosuje się w przypadku wprowadzenia:

Art. 88 pkt 1 | stanu wojennego;

Art. 88 pkt 2 | stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

Art. 88 pkt 3 | stanu klęski żywiołowej na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozdział 4 | Ogólne zasady zaciągania zobowiązań przez inne niż Skarb Państwa jednostki sektora finansów publicznych

Art. 89 ust. 1 | Jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać kredyty i pożyczki oraz emitować papiery wartościowe na:

Art. 89 ust. 1 pkt 1 | pokrycie występującego w ciągu roku przejściowego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego;

Art. 89 ust. 1 pkt 2 | finansowanie planowanego deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego;

Art. 89 ust. 1 pkt 3 | spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów;

Art. 89 ust. 1 pkt 4 | wyprzedzające finansowanie działań finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej.

Art. 89 ust. 2 | Zaciągnięte kredyty i pożyczki oraz wyemitowane papiery wartościowe, z przeznaczeniem na cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, podlegają spłacie lub wykupowi w tym samym roku, w którym zostały zaciągnięte lub wyemitowane.

Art. 90 | Na finansowanie wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, w tym ujęte w ramach przedsięwzięć, o których mowa w art. 226 ust. 3, jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać pożyczki w państwowych funduszach celowych oraz w państwowych i samorządowych osobach prawnych zaliczanych do sektora finansów publicznych, o ile ustawa tworząca fundusz lub osobę prawną tak stanowi.

Art. 91 ust. 1 | Suma zaciągniętych kredytów i pożyczek, innych zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2, oraz zobowiązań z wyemitowanych papierów wartościowych nie może przekroczyć kwot określonych w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego.

Art. 91 ust. 2 | Zaciągnięcie lub wyemitowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązania z tytułu:

Art. 91 ust. 2 pkt 1 | kredytu lub pożyczki na cel, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2–4 i art. 90,

Art. 91 ust. 2 pkt 2 | innego niż wymienione w pkt 1, zaliczanego do tytułu dłużnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2,

Art. 91 ust. 2 pkt 3 | emisji papierów wartościowych na cel, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2–4 i art. 90 – wymaga uzyskania przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego opinii regionalnej izby obrachunkowej o możliwości spłaty zobowiązania.

Art. 91 ust. 3 | Przepisu ust. 2 pkt 2 nie stosuje się do:

Art. 91 ust. 3 pkt 1 | zobowiązania krótkoterminowego, jeżeli podlega ono spłacie lub wykupowi w tym samym roku, w którym zostało zaciągnięte lub wyemitowane;

Art. 91 ust. 3 pkt 2 | zobowiązania o wartości nieprzekraczającej 0,5 % planowanych dochodów bieżących, o ile suma zaciągniętych zobowiązań z tego tytułu w roku budżetowym nie przekroczyła 1 % planowanych dochodów bieżących.

Art. 91a ust. 1 | W celu sfinansowania środków niezbędnych na pokrycie deficytu lub rozchodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego, jednostka samorządu terytorialnego może przyjmować w depozyt wolne środki od samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest jednostka samorządu terytorialnego, samorządowych instytucji kultury oraz samorządowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14, z wyłączeniem wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Art. 91a ust. 2 | Przyjmowanie wolnych środków w depozyt następuje na podstawie uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego wyrażającej zgodę na przyjmowanie w depozyt wolnych środków, podjętej na wniosek zarządu, oraz umowy. Uchwała może ponadto określać:

Art. 91a ust. 2 pkt 1 | warunki przyjmowania wolnych środków w depozyt przez jednostkę samorządu terytorialnego;

Art. 91a ust. 2 pkt 2 | wysokość lub sposób obliczania oprocentowania środków przyjętych w depozyt przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Art. 92 ust. 1 | Jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać jedynie takie zobowiązania, o których mowa w art. 91 ust. 2, których koszty obsługi, jeżeli występują, są ponoszone co najmniej raz do roku, przy czym:

Art. 92 ust. 1 pkt 1 | dyskonto od emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego papierów wartościowych nie może przekraczać 5 % wartości nominalnej;

Art. 92 ust. 1 pkt 2 | kapitalizacja odsetek jest niedopuszczalna.

Art. 92 ust. 2 | Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio do jednostek sektora finansów publicznych innych niż Skarb Państwa.

Art. 93 ust. 1 | Jednostki sektora finansów publicznych, z wyjątkiem Skarbu Państwa, nie mogą zaciągać pożyczek lub kredytów, emitować papierów wartościowych oraz udzielać poręczeń i gwarancji, których wartość nominalna należna do zapłaty w dniu wymagalności, wyrażona w złotych, nie została ustalona w dniu zawierania transakcji.

Art. 93 ust. 2 | Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których nie stosuje się ograniczeń, o których mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności specyfikę kredytów i pożyczek z instytucji międzynarodowych lub od pożyczkodawców rządowych, jak również biorąc pod uwagę możliwość wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań oraz ograniczenie wzrostu poziomu państwowego długu publicznego.

Art. 94 ust. 1 | Jednostki samorządu terytorialnego mogą udzielać poręczeń i gwarancji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Łączna kwota poręczeń i gwarancji określana jest w uchwale budżetowej.

Art. 94 ust. 2 | Poręczenia i gwarancje, o których mowa w ust. 1, są terminowe i udzielane do określonej kwoty.

Rozdział 5 | Zasady i tryb emisji skarbowych papierów wartościowych

Art. 95 ust. 1 | Skarbowy papier wartościowy jest papierem wartościowym, w którym Skarb Państwa stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela takiego papieru, i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, które może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny.

Art. 95 ust. 2 | Skarbowe papiery wartościowe mogą być emitowane lub wystawiane w granicach limitów określonych w ustawie budżetowej.

Art. 95 ust. 3 | Skarbowe papiery wartościowe opiewające na świadczenia pieniężne mogą być emitowane lub wystawiane wyłącznie przez Ministra Finansów.

Art. 95 ust. 4 | Skarbowe papiery wartościowe opiewające na świadczenia niepieniężne emituje Minister Finansów.

Art. 95 ust. 5 | Skarbowe papiery wartościowe opiewające na świadczenia pieniężne uprawniające do określonych świadczeń niepieniężnych w zamian za te skarbowe papiery wartościowe emituje Minister Finansów.

Art. 95 ust. 6 | Skarb Państwa odpowiada całym majątkiem za zobowiązania wynikające z wyemitowanych lub wystawionych skarbowych papierów wartościowych.

Art. 96 | Skarbowe papiery wartościowe mogą być emitowane lub wystawiane jako papiery wartościowe o pierwotnym terminie wykupu:

Art. 96 pkt 1 | nie dłuższym niż rok, do których zalicza się w szczególności bony skarbowe (krótkoterminowe skarbowe papiery wartościowe);

Art. 96 pkt 2 | dłuższym niż rok, do których zalicza się w szczególności obligacje skarbowe.

Art. 97 ust. 1 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, warunki emitowania danego rodzaju skarbowych papierów wartościowych, a w szczególności:

Art. 97 ust. 1 pkt 1 | jednostkową wartość nominalną,

Art. 97 ust. 1 pkt 2 | walutę, w której może następować emisja, lub sposób określenia waluty emisji,

Art. 97 ust. 1 pkt 3 | zasady i tryb sprzedaży, w tym termin lub sposób ustalenia ceny sprzedaży emitowanych papierów wartościowych na rynku pierwotnym,

Art. 97 ust. 1 pkt 4 | podmioty, którym skarbowe papiery wartościowe danej emisji są oferowane do nabycia na rynku pierwotnym,

Art. 97 ust. 1 pkt 5 | ograniczenia co do obrotu skarbowymi papierami wartościowymi na rynku pierwotnym i wtórnym,

Art. 97 ust. 1 pkt 6 | sposób realizacji świadczeń z tytułu skarbowych papierów wartościowych – kierując się koniecznością optymalnego zaspokajania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa oraz efektywnego zarządzania długiem Skarbu Państwa.

Art. 97 ust. 2 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, warunki emitowania skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w art. 95 ust. 5, a w szczególności:

Art. 97 ust. 2 pkt 1 | walutę, w której może następować emisja,

Art. 97 ust. 2 pkt 2 | zasady i tryb sprzedaży skarbowych papierów wartościowych,

Art. 97 ust. 2 pkt 3 | rodzaj świadczeń niepieniężnych wydawanych w zamian za skarbowe papiery wartościowe,

Art. 97 ust. 2 pkt 4 | podmioty, którym skarbowe papiery wartościowe danej emisji mogą być oferowane do nabycia na rynku pierwotnym,

Art. 97 ust. 2 pkt 5 | ograniczenia co do obrotu skarbowymi papierami wartościowymi na rynku pierwotnym i wtórnym – kierując się koniecznością zapewnienia efektywnego zarządzania długiem oraz aktywami Skarbu Państwa.

Art. 98 ust. 1 | Minister Finansów określi, przez wydanie listu emisyjnego, szczegółowe warunki emisji skarbowych papierów wartościowych dotyczące treści świadczeń wynikających ze skarbowego papieru wartościowego i sposób ich realizacji.

Art. 98 ust. 2 | Minister Finansów określi, przez wydanie listu emisyjnego, szczegółowe warunki emisji skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w art. 95 ust. 5, dotyczące treści świadczeń wynikających z tego papieru i sposób ich realizacji. Przepisy ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

Art. 98 ust. 3 | Minister Finansów może upoważnić inny podmiot do wydania listu emisyjnego dotyczącego skarbowych papierów wartościowych przeznaczonych na rynki finansowe.

Art. 98 ust. 4 | List emisyjny zawiera w szczególności:

Art. 98 ust. 4 pkt 1 | datę emisji;

Art. 98 ust. 4 pkt 2 | powołanie podstawy prawnej emisji;

Art. 98 ust. 4 pkt 3 | cenę zbycia lub sposób jej ustalenia;

Art. 98 ust. 4 pkt 4 | stopę procentową lub sposób jej obliczania;

Art. 98 ust. 4 pkt 5 | określenie sposobu i terminów wypłaty należności głównej oraz należności ubocznych;

Art. 98 ust. 4 pkt 6 | datę, od której nalicza się oprocentowanie skarbowych papierów wartościowych tej emisji;

Art. 98 ust. 4 pkt 7 | termin wykupu oraz zastrzeżenia dotyczące możliwości wcześniejszego wykupu.

Art. 98 ust. 5 | Minister Finansów podaje do publicznej wiadomości szczegółowe warunki danej emisji. Podanie do publicznej wiadomości listu emisyjnego jest warunkiem dojścia emisji do skutku.

Art. 99 | Bon skarbowy jest krótkoterminowym papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w kraju na rynku pierwotnym z dyskontem i wykupywanym według wartości nominalnej po upływie okresu, na jaki został wyemitowany.

Art. 100 ust. 1 | Obligacja skarbowa jest papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w kraju lub za granicą, oprocentowanym w postaci dyskonta lub odsetek.

Art. 100 ust. 2 | Obligacja skarbowa sprzedawana jest na rynku pierwotnym:

Art. 100 ust. 2 pkt 1 | z dyskontem,

Art. 100 ust. 2 pkt 2 | według wartości nominalnej,

Art. 100 ust. 2 pkt 3 | powyżej wartości nominalnej – i wykupywana po upływie okresu, na jaki została wyemitowana.

Art. 101 ust. 1 | Skarbowy papier oszczędnościowy jest skarbowym papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży:

Art. 101 ust. 1 pkt 1 | osobom fizycznym;

Art. 101 ust. 1 pkt 2 | stowarzyszeniom, innym organizacjom społecznym i zawodowym oraz fundacjom wpisanym do rejestru sądowego, a w przypadku nierezydentów – również wpisanym do innego rejestru urzędowego, o ile warunki emitowania tak stanowią.

Art. 101 ust. 2 | Skarbowy papier oszczędnościowy może być wyłączony z obrotu na rynku wtórnym albo może być przedmiotem obrotu tylko między podmiotami, o których mowa w ust. 1, o ile warunki emitowania tak stanowią.

Art. 102 ust. 1 | Skarbowe papiery wartościowe są zbywane na rynku pierwotnym odpłatnie.

Art. 102 ust. 2 | Emisja następuje z dniem rozliczenia zaoferowanych do nabycia skarbowych papierów wartościowych oraz w kwocie równej wartości nominalnej zbytych papierów wartościowych.

Art. 102 ust. 3 | W celach związanych z zarządzaniem długiem Skarbu Państwa Minister Finansów może wyemitować skarbowe papiery wartościowe w kwocie wyższej od wartości nominalnej zbytych papierów wartościowych.

Art. 102 ust. 4 | Skarbowe papiery wartościowe, o których mowa w ust. 3 oraz w art. 79 ust. 2, są zarejestrowane na rachunku Ministra Finansów.

DZIAŁ III | Ustawa budżetowa

Rozdział 1 | (uchylony)

Rozdział 2 | Ustawa budżetowa

Art. 109 ust. 1 | Ustawa budżetowa jest podstawą gospodarki finansowej państwa w danym roku budżetowym.

Art. 109 ust. 2 | Ustawa budżetowa składa się z:

Art. 109 ust. 2 pkt 1 | budżetu państwa;

Art. 109 ust. 2 pkt 2 | załączników;

Art. 109 ust. 2 pkt 3 | postanowień, których obowiązek zamieszczenia w ustawie budżetowej wynika z niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw.

Art. 109 ust. 3 | Ustawa budżetowa jest uchwalana na okres roku budżetowego.

Art. 109 ust. 4 | Rokiem budżetowym jest rok kalendarzowy.

Art. 109 ust. 5 | Ustawa budżetowa nie może zawierać przepisów zmieniających inne ustawy.

Art. 110 ust. 1 | Budżet państwa określa:

Art. 110 ust. 1 pkt 1 | łączną kwotę prognozowanych podatkowych i niepodatkowych dochodów budżetu państwa;

Art. 110 ust. 1 pkt 2 | łączną kwotę planowanych wydatków budżetu państwa;

Art. 110 ust. 1 pkt 2a | kwotę planowanych wydatków, obliczoną zgodnie z art. 112aa ust. 1 albo art. 112d ust. 3, oraz kwotę planowanego limitu wydatków, o którym mowa w art. 112aa ust. 3;

Art. 110 ust. 1 pkt 3 | kwotę planowanego deficytu budżetu państwa wraz ze źródłami jego pokrycia;

Art. 110 ust. 1 pkt 4 | łączną kwotę prognozowanych dochodów budżetu środków europejskich;

Art. 110 ust. 1 pkt 5 | łączną kwotę planowanych wydatków budżetu środków europejskich;

Art. 110 ust. 1 pkt 6 | wynik budżetu środków europejskich;

Art. 110 ust. 1 pkt 7 | łączną kwotę planowanych przychodów budżetu państwa;

Art. 110 ust. 1 pkt 8 | łączną kwotę planowanych rozchodów budżetu państwa;

Art. 110 ust. 1 pkt 9 | planowane saldo przychodów i rozchodów budżetu państwa;

Art. 110 ust. 1 pkt 10 | limit zobowiązań z tytułu zaciąganych kredytów i pożyczek oraz emitowanych papierów wartościowych.

Art. 110 ust. 2 | W roku s, o którym mowa w art. 112d ust. 3, budżet państwa nie określa kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 2a.

Art. 111 | Dochodami podatkowymi i niepodatkowymi budżetu państwa są:

Art. 111 pkt 1 | podatki i opłaty, w części, która zgodnie z odrębnymi ustawami nie stanowi dochodów jednostek samorządu terytorialnego, przychodów państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora finansów publicznych;

Art. 111 pkt 2 | cła;

Art. 111 pkt 3 | wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa oraz banków państwowych;

Art. 111 pkt 4 | wpłaty z tytułu dywidendy;

Art. 111 pkt 5 | wpłaty z zysku Narodowego Banku Polskiego;

Art. 111 pkt 6 | wpłaty nadwyżki środków finansowych agencji wykonawczych;

Art. 111 pkt 7 | dochody pobierane przez państwowe jednostki budżetowe, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej;

Art. 111 pkt 8 | dochody z najmu i dzierżawy oraz z innych umów o podobnym charakterze, dotyczące składników majątkowych Skarbu Państwa, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej;

Art. 111 pkt 9 | odsetki od środków zgromadzonych na rachunkach bankowych państwowych jednostek budżetowych lub organów władzy publicznej, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej;

Art. 111 pkt 10 | odsetki od lokat terminowych ustanowionych ze środków zgromadzonych na centralnym rachunku bieżącym budżetu państwa;

Art. 111 pkt 11 | odsetki od udzielonych z budżetu państwa pożyczek krajowych i zagranicznych;

Art. 111 pkt 12 | grzywny, mandaty i inne kary pieniężne, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej;

Art. 111 pkt 13 | spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej na rzecz Skarbu Państwa;

Art. 111 pkt 14 | dochody ze sprzedaży majątku, rzeczy i praw, niestanowiące przychodów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. a i b, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej;

Art. 111 pkt 15 | inne dochody określone w odrębnych ustawach lub umowach międzynarodowych;

Art. 111 pkt 16 | środki europejskie i środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b, na realizację projektów pomocy technicznej oraz środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. c i d i pkt 6 oraz w art. 4 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1306/2013”, a także środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2116”, po ich przekazaniu na rachunek dochodów budżetu państwa;

Art. 111 pkt 16a | należności państwowych jednostek budżetowych, w tym kary umowne uzyskane w związku z realizacją przez te jednostki projektów finansowanych z udziałem środków europejskich lub środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6, z wyłączeniem:

Art. 111 pkt 16a lit. a | należności potrąconych,

Art. 111 pkt 16a lit. b | należności pobranych w części odpowiadającej finansowaniu z budżetu środków europejskich, jeżeli zgodnie z zasadami wdrażania programu albo programu operacyjnego pomniejszają one kwotę wydatków kwalifikowalnych;

Art. 111 pkt 17 | odsetki wykupywane przez nabywców obligacji skarbowych lub nadwyżka wynikająca z różnicy pomiędzy ceną emisyjną a wartością nominalną zbywanych obligacji skarbowych.

Art. 112 ust. 1 | Wydatki budżetu państwa są przeznaczone w szczególności na:

Art. 112 ust. 1 pkt 1 | funkcjonowanie organów władzy publicznej, w tym organów administracji rządowej, organów kontroli i ochrony prawa oraz sądów i trybunałów;

Art. 112 ust. 1 pkt 2 | zadania wykonywane przez administrację rządową;

Art. 112 ust. 1 pkt 3 | subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 112 ust. 1 pkt 3a | subwencje dla podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki;

Art. 112 ust. 1 pkt 4 | dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 112 ust. 1 pkt 5 | wpłaty do budżetu Unii Europejskiej obejmujące zasoby własne Unii Europejskiej oraz wpłacane odsetki i kary za nieterminowe lub nieprawidłowo naliczone płatności z tytułu zasobów własnych Unii Europejskiej;

Art. 112 ust. 1 pkt 6 | subwencje dla partii politycznych;

Art. 112 ust. 1 pkt 7 | dotacje na zadania określone odrębnymi ustawami;

Art. 112 ust. 1 pkt 8 | obsługę długu publicznego;

Art. 112 ust. 1 pkt 9 | wkład krajowy na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich lub środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3, 5 i 6;

Art. 112 ust. 1 pkt 10 | wpłaty do międzynarodowych instytucji finansowych lub organizacji międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest członkiem, oraz funduszy powierniczych tworzonych przez te instytucje lub organizacje.

Art. 112 ust. 2 | Z budżetu państwa są finansowane zadania określone w odrębnych ustawach i umowach międzynarodowych.

Art. 112a | (uchylony)

Art. 112a¹ | (uchylony)

Art. 112aa ust. 1 | Kwota wydatków na dany rok organów i jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 1–3, 5–9, 15, państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14, a także funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw, jest obliczana według wzoru: ∗ ⋅ 𝐸 𝑛 (𝐷𝐸𝐹 𝑛) ⋅ 𝑊𝑃𝐾𝐵 𝑛 + 𝐾 𝑛 + 𝐸 𝑛 (∆𝐷𝐷 𝑛) 𝑊𝑌𝐷 𝑛 = 𝑊𝑌𝐷 𝑛−1 przy czym: 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 𝑃𝐾𝐵 𝑛−1 𝑛−2 𝐸 (𝐷𝐸𝐹 8 𝐸 𝑛 () 𝐷𝐸𝐹) 𝑃𝐾𝐵 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 ∗ 𝑛 𝑛−1 𝑛−3 𝑊𝑌𝐷 𝑛−1 ∙√ 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 = 𝑊𝑌𝐷 𝑛−1 ∙ ∙ ∙ 𝑃𝐾𝐵 𝑛−1 𝐸 𝑛−1 (𝐷𝐸𝐹 𝑛−2) 𝐸 𝑛−1 (𝐷𝐸𝐹 𝑛−1) 𝐸 𝑛−1 () 𝐸 𝑛−1 () 𝑃𝐾𝐵 𝑛−3 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 8 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 𝑃𝐾𝐵 𝑛−1 𝑃𝐾𝐵 𝑛 𝑊𝑃𝐾𝐵 𝑛 = √ ∙𝐸 () ∙ 𝐸 𝑛 () 𝑃𝐾𝐵 𝑛−8 𝑛 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 𝑃𝐾𝐵 𝑛−1 w którym poszczególne symbole oznaczają: 𝑛 – rok, na który jest obliczana kwota wydatków, 𝑛−1 – rok poprzedzający rok 𝑛, 𝑛−2 – rok poprzedzający rok 𝑛 o dwa lata, 𝑛−3 – rok poprzedzający rok 𝑛 o trzy lata, 𝑛−8 – rok poprzedzający rok 𝑛 o osiem lat, 𝑊𝑌𝐷 𝑛 – kwota wydatków określona w projekcie ustawy budżetowej na rok 𝑛 przedłożonym Sejmowi, ∗ – kwota wydatków określona w projekcie ustawy budżetowej na rok 𝑛 − 1 przedłożonym Sej- 𝑊𝑌𝐷 𝑛−1 mowi, skorygowana zgodnie z aktualizacją prognoz deflatora produktu krajowego brutto oraz wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych, a w przypadku gdy w roku 𝑛 − 1 zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 112d ust. 1, kwota wydatków, o której mowa w art. 112d ust. 2, skorygowana zgodnie z aktualizacją prognoz deflatora produktu krajowego brutto oraz wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych, ∗ – kwota wydatków określona w projekcie ustawy budżetowej na rok n ‒ 1 przedłożonym 𝑾𝒀𝑫 𝒏−𝟏 Sejmowi, skorygowana zgodnie z aktualizacją prognoz deflatora produktu krajowego brutto oraz wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych, a w przypadku gdy w roku n ‒ 1 zastosowano przepis art. 112d ust. 1 ‒ kwota wydatków, o której mowa w art. 112d ust. 2 albo art. 112da ust. 2, skorygowana zgodnie z aktualizacją prognoz deflatora produktu krajowego brutto oraz wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych, 𝑊𝑌𝐷 𝑛−1 – kwota wydatków określona w projekcie ustawy budżetowej na rok 𝑛 − 1 przedłożonym Sejmowi, a w przypadku gdy w roku 𝑛 − 1 zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 112d ust. 1, kwota wydatków, o której mowa w art. 112d ust. 2, 𝑾𝒀𝑫 𝒏−𝟏 – kwota wydatków określona w projekcie ustawy budżetowej na rok n ‒ 1 przedłożonym Sejmowi, a w przypadku gdy w roku n ‒ 1 zastosowano przepis art. 112d ust. 1 ‒ kwota wydatków, o której mowa w art. 112d ust. 2 albo art. 112da ust. 2, 𝐷𝐸𝐹 𝑛−2 – ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zgodnie z art. 38b pkt 2a deflator produktu krajowego brutto w roku 𝑛 − 2; jeżeli deflator ten jest niższy od 1, przyjmuje się, że wynosi 1, 𝐸 𝑛−1 (𝐷𝐸𝐹 𝑛−2) – prognozowany w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 − 1 przedłożonego Sejmowi deflator produktu krajowego brutto w roku 𝑛 − 2; jeżeli deflator ten jest niższy od 1, przyjmuje się, że wynosi 1, 𝐸 𝑛−1 (𝐷𝐸𝐹 𝑛−1) – prognozowany w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 − 1 przedłożonego Sejmowi deflator produktu krajowego brutto w roku 𝑛 − 1; jeżeli deflator ten jest niższy od 1, przyjmuje się, że wynosi 1, 𝐸 𝑛 (𝐷𝐸𝐹 𝑛−1) – prognozowany w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 przedłożonego Sejmowi deflator produktu krajowego brutto w roku 𝑛 − 1; jeżeli deflator ten jest niższy od 1, przyjmuje się, że wynosi 1, 𝐸 𝑛 (𝐷𝐸𝐹 𝑛) – prognozowany w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 przedłożonego Sejmowi deflator produktu krajowego brutto w roku 𝑛; jeżeli deflator ten jest niższy od 1, przyjmuje się, że wynosi 1, 𝑊𝑃𝐾𝐵 𝑛 – wskaźnik średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych określony w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 przedłożonego Sejmowi z dokładnością do setnych części procentu, 𝐾 𝑛 – wielkość korekty kwoty wydatków określona w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 przedłożonego Sejmowi, 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 ⁄ 𝑃𝐾𝐵 𝑛−8 – ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zgodnie z art. 38b pkt 2 łączna dynamika wartości produktu krajowego brutto; jeżeli w latach od 𝑛 − 8 do 𝑛 − 2 zawierają się rok 𝑠 lub lata 𝑖, o których mowa w art. 112d ust. 3, wskaźnik ten oblicza się zgodnie z art. 112d ust. 6, 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 ⁄ 𝑃𝐾𝐵 𝑛−3 – ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zgodnie z art. 38b pkt 2b dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku 𝑛 − 2; jeżeli w latach 𝑛 − 2 i 𝑛 − 3 zawierają się rok 𝑠 lub lata 𝑖, o których mowa w art. 112d ust. 3, wskaźnik ten oblicza się zgodnie z art. 112d ust. 6, 𝐸 𝑛 ( 𝑃𝐾𝐵 𝑛−1) – prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 przedłożonego Sejmowi 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 roczna dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku 𝑛 − 1; jeżeli w latach 𝑛 − 1 i 𝑛 − 2 zawierają się rok 𝑠 lub lata 𝑖, o których mowa w art. 112d ust. 3, wskaźnik ten oblicza się zgodnie z art. 112d ust. 6, 𝐸 𝑛 ( 𝑃𝐾𝐵 𝑛) – prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 przedłożonego Sejmowi 𝑃𝐾𝐵 𝑛−1 roczna dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku 𝑛; jeżeli w latach 𝑛 i 𝑛 − 1 zawierają się rok 𝑠 lub lata 𝑖, o których mowa w art. 112d ust. 3, wskaźnik ten oblicza się zgodnie z art. 112d ust. 6, 𝐸 𝑛−1 ( 𝑃𝐾𝐵 𝑛−1) – prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 − 1 przedłożonego Sej- 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2 mowi roczna dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku 𝑛 − 1; jeżeli w latach 𝑛 − 1 i 𝑛 − 2 zawierają się rok 𝑠 lub lata 𝑖, o których mowa w art. 112d ust. 3, wskaźnik ten oblicza się zgodnie z art. 112d ust. 6, 𝐸 𝑛−1 ( 𝑃𝐾𝐵 𝑛−2) – prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 − 1 przedłożonego Sej- 𝑃𝐾𝐵 𝑛−3 mowi roczna dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku 𝑛 − 2; jeżeli w latach 𝑛 − 2 i 𝑛 − 3 zawierają się rok 𝑠 lub lata 𝑖, o których mowa w art. 112d ust. 3, wskaźnik ten oblicza się zgodnie z art. 112d ust. 6, 𝐸 𝑛 (∆𝐷𝐷 𝑛) – prognozowana wartość ogółem działań dyskrecjonalnych, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 (Dz. Urz. UE L 2024/1263 z 30.04.2024), mających wpływ na dochody organów i jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 1–3, 5–9, 15, państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14, a także funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw, z tytułu podatków lub składek, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 174 z 26.06.2013), planowanych lub przyjętych na rok 𝑛, jeżeli wartość każdego z tych działań w okresie 12 kolejnych miesięcy począwszy od miesiąca rozpoczęcia stosowania działania dyskrecjonalnego przekracza 0,03 % wartości produktu krajowego brutto prognozowanej w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 przedłożonego Sejmowi; w przypadku planowanej w roku 𝑛 rezygnacji z działań dyskrecjonalnych dokonanych w latach poprzednich w prognozowanej wartości ogółem działań dyskrecjonalnych w roku 𝑛 uwzględnia się wpływ na kwotę 𝑊𝑌𝐷 𝑛 dokonanych działań dyskrecjonalnych, który wystąpiłby w przypadku braku rezygnacji z tych działań w roku 𝑛, z tym że w przypadku dokonywania w roku 𝑛 aktualizacji wartości działań dyskrecjonalnych uwzględnionych w latach poprzednich nie ma zastosowania warunek przekroczenia przez każde z nich 0,03 % wartości produktu krajowego brutto prognozowanej w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛 przedłożonego Sejmowi, przy czym rok 𝑛 nie jest wcześniejszy niż rok 2025.

Art. 112aa ust. 2 | W kwocie wydatków, o której mowa w ust. 1, i kwocie, o którą pomniejsza się tę kwotę zgodnie z ust. 3, oraz limicie wydatków, o którym mowa w ust. 3, nie uwzględnia się:

Art. 112aa ust. 2 pkt 1 | wydatków budżetu środków europejskich;

Art. 112aa ust. 2 pkt 2 | wydatków na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 3–6;

Art. 112aa ust. 2 pkt 3 | wydatków finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2;

Art. 112aa ust. 2 pkt 4 | wydatków na realizację planu rozwojowego, o którym mowa w art. 5 pkt 7aa ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zakresie objętym finansowaniem ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5d;

Art. 112aa ust. 2 pkt 5 | przepływów finansowych między organami i jednostkami, o których mowa w ust. 1, z tytułu dotacji i subwencji;

Art. 112aa ust. 2 pkt 6 | przepływów finansowych między funduszami zarządzanymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;

Art. 112aa ust. 2 pkt 7 | wydatków na spłaty wartości nominalnych instrumentów dłużnych, w szczególności kredytów, pożyczek oraz dłużnych papierów wartościowych.

Art. 112aa ust. 2a | Przepływy finansowe między organami i jednostkami, o których mowa w ust. 1, z tytułu dotacji i subwencji obejmują przepływy finansowe między tymi organami i jednostkami wynikające ze stosunków prawnych, które nazwą odpowiadają dotacjom i subwencjom, oraz z innych stosunków prawnych, które wywołują skutki ekonomiczne odpowiadające dotacjom i subwencjom.

Art. 112aa ust. 2b | Wydatki i koszty organów i jednostek, o których mowa w ust. 1, pomniejsza się o przepływy finansowe między tymi organami i jednostkami a funduszami utworzonymi, powierzonymi lub przekazanymi Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw, które nie są objęte nieprzekraczalnym limitem wydatków określonym w ust. 3.

Art. 112aa ust. 2b | (uchylony)

Art. 112aa ust. 2c | W kwocie wydatków, o której mowa w ust. 1, i kwocie, o którą pomniejsza się tę kwotę zgodnie z ust. 3, oraz limicie wydatków, o którym mowa w ust. 3, uwzględnia się wartość nominalną skarbowych papierów wartościowych przekazanych nieodpłatnie przez organy i jednostki, o których mowa w ust. 1, podmiotom zaliczanym według stanu na dzień 31 marca roku 𝑛 − 1, o którym mowa w ust. 1, do sektora instytucji rządowych i samorządowych w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych w Unii Europejskiej.

Art. 112aa ust. 2d | Kwotę wydatków organów i jednostek, o których mowa w ust. 1, ustaloną z uwzględnieniem ust. 2c, pomniejsza się o wartość nominalną skarbowych papierów wartościowych otrzymanych nieodpłatnie przez te organy i jednostki od innych organów i jednostek, o których mowa w ust. 1.

Art. 112aa ust. 2e | W kwocie wydatków, o której mowa w ust. 1, oraz limicie wydatków, o którym mowa w ust. 3, nie uwzględnia się wydatków budżetu państwa:

Art. 112aa ust. 2e pkt 1 | z tytułu przekazania środków finansowych innym jednostkom niż jednostki, o których mowa w ust. 1, na spłatę zobowiązań objętych poręczeniem lub gwarancją Skarbu Państwa, zaciągniętych przez te jednostki po dniu 13 marca 2020 r., ale nie późnej niż w dniu 30 czerwca 2023 r.;

Art. 112aa ust. 2e pkt 2 | związanych z udzielonymi przez Skarb Państwa poręczeniami i gwarancjami zobowiązań zaciągniętych przez jednostki inne niż jednostki, o których mowa w ust. 1, po dniu 13 marca 2020 r., ale nie późnej niż w dniu 30 czerwca 2023 r.

Art. 112aa ust. 3 | Kwota wydatków, o której mowa w ust. 1, pomniejszona o kwotę:

Art. 112aa ust. 3 pkt 1 | prognozowanych w projekcie ustawy budżetowej przedłożonym Sejmowi wydatków jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 2, i samorządowych jednostek budżetowych, uwzględniających założenia makroekonomiczne, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, oraz wieloletnie prognozy finansowe tych jednostek, a także wysokość wydatków wykonanych w latach poprzednich, po odjęciu kwot odpowiadających wielkościom planowanych przepływów, o których mowa w ust. 2 i 2a, od innych organów i jednostek, o których mowa w ust. 1,

Art. 112aa ust. 3 pkt 2 | planowanych wydatków organów i jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2,

Art. 112aa ust. 3 pkt 3 | planowanych kosztów Narodowego Funduszu Zdrowia:

Art. 112aa ust. 3 pkt 3 lit. a | określonych w planie finansowym Funduszu zatwierdzonym w terminie, o którym mowa w art. 121 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.),

Art. 112aa ust. 3 pkt 3 lit. b | w przypadku niezatwierdzenia planu finansowego Funduszu w terminie, o którym mowa w art. 121 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w wysokości równej planowanym przychodom określonym w planie, o którym mowa w art. 121 ust. 3 tej ustawy – po odjęciu kwot odpowiadających wielkościom planowanych przepływów, o których mowa w ust. 2 i 2a, od innych organów i jednostek, o których mowa w ust. 1,

Art. 112aa ust. 3 pkt 4 | planowanych wydatków Bankowego Funduszu Gwarancyjnego określonych w planie finansowym Funduszu,

Art. 112aa ust. 3 pkt 5 | planowanych wydatków Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, o którym mowa w art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568, z późn. zm.), oraz wydatków lub kosztów organów i jednostek, o których mowa w ust. 1, których źródłem finansowania są środki Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, do których nie mają zastosowania ust. 2 i 2a:

Art. 112aa ust. 3 pkt 5 lit. a | określonych w planie finansowym Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 zatwierdzonym w terminie, o którym mowa w art. 65 ust. 24a ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw,

Art. 112aa ust. 3 pkt 5 lit. b | w wysokości określonej w planie, o którym mowa w art. 65 ust. 21 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw – w przypadku niezatwierdzenia planu finansowego Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 w terminie, o którym mowa w art. 65 ust. 24a tej ustawy,

Art. 112aa ust. 3 pkt 6 | planowanych wydatków Funduszu Pomocy, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337, 620 i 621), oraz wydatków lub kosztów organów i jednostek, o których mowa w ust. 1, których źródłem finansowania są środki Funduszu Pomocy, do których nie mają zastosowania przepisy ust. 2 i 2a:

Art. 112aa ust. 3 pkt 6 lit. a | określonych w planie finansowym Funduszu Pomocy zatwierdzonym w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 31 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa,

Art. 112aa ust. 3 pkt 6 lit. b | w wysokości określonej w planie, o którym mowa w art. 14 ust. 27 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa – w przypadku niezatwierdzenia planu finansowego w terminie wymienionym w art. 14 ust. 31 tej ustawy – oraz powiększona o kwotę prognozowanych na rok 𝑛, o którym mowa w ust. 1, działań jednorazowych i tymczasowych po stronie dochodów, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97, mających wpływ na dochody organów i jednostek, o których mowa w ust. 1, jeżeli wartość każdego z nich przekracza 0,03 % wartości produktu krajowego brutto prognozowanej w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛, o którym mowa w ust. 1, przedłożonego Sejmowi, oraz o wartość klauzuli obronnej, o której mowa w ust. 4a, stanowi limit wydatków organów i jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 1, państwowych jednostek budżetowych z wyłączeniem organów i jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2, pkt 5–8, państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14, a także funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw z wyłączeniem Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, o którym mowa w art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, oraz Funduszu Pomocy, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Art. 112aa ust. 3 | Kwota wydatków, o której mowa w ust. 1, pomniejszona o kwotę:

Art. 112aa ust. 3 pkt 1 | prognozowanych w projekcie ustawy budżetowej przedłożonym Sejmowi wydatków jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 2 i 2a, i samorządowych jednostek budżetowych, uwzględniających założenia makroekonomiczne, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. a–b, oraz wieloletnie prognozy finansowe tych jednostek, a także wysokość wydatków wykonanych w latach poprzednich, po odjęciu kwot odpowiadających wielkościom planowanych przepływów, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 6 oraz ust. 2a, od innych organów i jednostek, o których mowa w ust. 1,

Art. 112aa ust. 3 pkt 2 | planowanych wydatków organów i jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2, po odjęciu kwot odpowiadających wielkościom planowanych przepływów, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 6 oraz ust. 2a, od innych organów i jednostek, o których mowa w ust. 1,

Art. 112aa ust. 3 pkt 3 | planowanych wydatków Bankowego Funduszu Gwarancyjnego określonych w planie finansowym Funduszu po odjęciu kwot odpowiadających wielkościom planowanych przepływów, o których mowa w ust. 2 pkt 5 i 6 oraz ust. 2a, od innych organów i jednostek, o których mowa w ust. 1 – oraz powiększona o kwotę prognozowanych na rok n, o którym mowa w ust. 1, działań jednorazowych i tymczasowych po stronie dochodów, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97, mających wpływ na dochody organów i jednostek, o których mowa w ust. 1, jeżeli wartość każdego z nich przekracza 0,03 % wartości produktu krajowego brutto prognozowanej w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 1, przedłożonego Sejmowi, oraz o wartość klauzuli obronnej, o której mowa w ust. 4a, stanowi limit wydatków organów i jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 1, państwowych jednostek budżetowych z wyłączeniem organów i jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2, pkt 5–9, państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14, a także funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw.

Art. 112aa ust. 4 | Wielkość korekty kwoty wydatków 𝐾 𝑛, o której mowa w ust. 1:

Art. 112aa ust. 4 pkt 1 | w przypadku gdy najbardziej aktualne prognozy Komisji Europejskiej przewidują, że:

Art. 112aa ust. 4 pkt 1 lit. a | wartość relacji wyniku nominalnego sektora instytucji rządowych i samorządowych w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r. o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE L 145 z 10.06.2009, str. 1, z późn. zm.) do produktu krajowego brutto w roku 𝑛 − 1 lub roku 𝑛, o których mowa w ust. 1, jest niższa niż -3 %, lub

Art. 112aa ust. 4 pkt 1 lit. b | wartość relacji długu sektora instytucji rządowych i samorządowych w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r. o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską do produktu krajowego brutto w roku 𝑛 − 1 lub w roku 𝑛, o których mowa w ust. 1, jest wyższa niż 60 % – nie może być wyższa niż dostosowanie fiskalne, wspierające realizację celu fiskalnego w zakresie poziomu wydatków określonego w średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97, oraz przestrzeganie wartości odniesienia określonych w art. 126 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej sprecyzowanych w art. 1 Protokołu (nr 12) w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, obliczone według wzoru: 𝐷𝐹 𝑛 = −0,5 % ⋅ 𝐸 𝑛 (𝑃𝐾𝐵 𝐶𝐵 𝑛) w którym poszczególne symbole oznaczają: 𝐷𝐹 𝑛 – dostosowanie fiskalne, 𝐸 𝑛 (𝑃𝐾𝐵 𝐶𝐵 𝑛) – prognozowany w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok 𝑛, o którym mowa w ust. 1, przedłożonego Sejmowi produkt krajowy brutto w cenach bieżących w roku 𝑛, o którym mowa w ust. 1;

Art. 112aa ust. 4 pkt 2 | w przypadkach innych niż określone w pkt 1 – wynosi 0.

Art. 112aa ust. 4a | Wartość klauzuli obronnej w roku n, o którym mowa w ust. 1, jest równa różnicy pomiędzy planowanymi wydatkami na cele obronne:

Art. 112aa ust. 4a pkt 1 | budżetu państwa określonymi w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825, 1014 i 1080 oraz z 2026 r. poz. 26, 426 i 635),

Art. 112aa ust. 4a pkt 2 | Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych,

Art. 112aa ust. 4a pkt 3 | Funduszu Inwestycji Kapitałowych,

Art. 112aa ust. 4a pkt 4 | Funduszu Reprywatyzacji,

Art. 112aa ust. 4a pkt 5 | Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych,

Art. 112aa ust. 4a pkt 6 | Agencji Mienia Wojskowego – przyjętymi do obliczenia limitu, o którym mowa w ust. 3, a wartością wydatków na cele obronne tych podmiotów ustaloną zgodnie z ust. 4c.

Art. 112aa ust. 4b | Właściwi dysponenci części budżetowych przekazują Ministrowi Obrony Narodowej dane dotyczące wydatków na cele obronne, o których mowa w ust. 4a, w obszarze swojej właściwości w zakresie, o którym mowa w ust. 4a pkt 3–5, zgodnie z przepisami dotyczącymi prac nad projektem ustawy budżetowej. Do czasu przyjęcia przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej, w przypadku zaistnienia zmian mających wpływ na wartość klauzuli obronnej, dysponenci części budżetowych przekazują niezwłocznie zmienione dane.

Art. 112aa ust. 4ba | Minister Obrony Narodowej przekazuje Ministrowi Finansów dane dotyczące wydatków na cele obronne, o których mowa w ust. 4a, w obszarze swojej właściwości w zakresie, o którym mowa w ust. 4a pkt 1, 2 i 6, zgodnie z przepisami dotyczącymi prac nad projektem ustawy budżetowej. Do czasu przyjęcia przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej, w przypadku zaistnienia zmian mających wpływ na wartość klauzuli obronnej, Minister Obrony Narodowej przekazuje niezwłocznie zmienione dane. Do danych przekazywanych Ministrowi Finansów Minister Obrony Narodowej dołącza dane, o których mowa w ust. 4b.

Art. 112aa ust. 4c | Wartość wydatków na cele obronne ustala się zgodnie z zasadami ustalania danych, o których mowa w art. 3 ust. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r. o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, oraz przekazuje się w formacie, o którym mowa w art. 8 ust. 2 tego rozporządzenia.

Art. 112aa ust. 4d | (uchylony)

Art. 112aa ust. 5 | (uchylony)

Art. 112ab ust. 1 | W przypadku zatwierdzenia przez Radę Unii Europejskiej ścieżki wydatków netto, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97, wielkość korekty kwoty wydatków 𝐾 𝑛, o której mowa w art. 112aa ust. 1, odpowiada wysiłkowi fiskalnemu zgodnemu z zatwierdzoną przez Radę Unii Europejskiej ścieżką wydatków netto, o której mowa w tym rozporządzeniu.

Art. 112ab ust. 2 | Wielkość korekty kwoty wydatków 𝐾 𝑛, o której mowa w art. 112aa ust. 1, może być inna niż wynikająca z ust. 1 lub art. 112aa ust. 4, jeżeli wynika to z zaleceń Rady Unii Europejskiej wydanych na podstawie art. 121 ust. 2 lub 4 lub art. 126 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Art. 112ab ust. 1 | W przypadku zatwierdzenia przez Radę Unii Europejskiej ścieżki wydatków netto, o której mowa w art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i w sprawie wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97, wielkość korekty kwoty wydatków K n, o której mowa w art. 112aa ust. 1, odpowiada dostosowaniu zgodnemu ze ścieżką wydatków netto zatwierdzoną przez Radę Unii Europejskiej w trybie art. 17 tego rozporządzenia.

Art. 112ab ust. 2 | Minister Finansów może wystąpić do Rady Fiskalnej z wnioskiem o wydanie opinii dotyczącej wielkości korekty kwoty wydatków K n, o której mowa w art. 112aa ust. 1, wynikającej z art. 112aa ust. 4, oraz wpływu tej korekty na długookresową stabilność finansów publicznych oraz sytuację makroekonomiczną kraju. Przepisy art. 4 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 grudnia 2024 r. o Radzie Fiskalnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 39 i 497), zwanej dalej „ustawą o Radzie Fiskalnej”, stosuje się odpowiednio.

Art. 112ab ust. 3 | Wielkość korekty kwoty wydatków K n, o której mowa w art. 112aa ust. 1, może być inna niż wynikająca z ust. 1 lub art. 112aa ust. 4, jeżeli wynika to:

Art. 112ab ust. 3 pkt 1 | z opinii Rady Fiskalnej, o której mowa w ust. 2, lub

Art. 112ab ust. 3 pkt 2 | z zaleceń Rady Unii Europejskiej wydanych na podstawie art. 121 ust. 2 lub 4 lub art. 126 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Art. 112ac ust. 1 | Określona w ustawie budżetowej kwota planowanego limitu wydatków, o którym mowa w art. 112aa ust. 3, może zostać przekroczona, jeżeli zaistnieją nadzwyczajne okoliczności, pozostające poza kontrolą Rady Ministrów, wywołujące istotne skutki gospodarcze, ekonomiczne lub społeczne, po uzyskaniu pozytywnej opinii Rady Fiskalnej w zakresie skutków tego przekroczenia dla stabilności finansów publicznych i sytuacji makroekonomicznej kraju.

Art. 112ac ust. 2 | W przypadku, o którym mowa w ust. 1, w planach finansowych jednostek, o których mowa w art. 112aa ust. 3, mogą być dokonywane zmiany, w następstwie których zostanie przekroczona kwota planowanego limitu wydatków, o którym mowa w art. 112aa ust. 3, po uzyskaniu opinii, o której mowa w ust. 1, oraz zgody Ministra Finansów, wydanej po uzyskaniu pozytywnej opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu.

Art. 112ac ust. 3 | Minister Finansów, występując do Rady Fiskalnej z wnioskiem o wydanie opinii, o której mowa w ust. 1, określa maksymalną wartość tego przekroczenia. Przepisy art. 4 ust. 4 i 5 ustawy o Radzie Fiskalnej stosuje się odpowiednio.

Art. 112b | (uchylony)

Art. 112c | (uchylony)

Art. 112d ust. 1 | Przepisów art. 112aa nie stosuje się w przypadku:

Art. 112d ust. 1 pkt 1 | wprowadzenia stanu wojennego;

Art. 112d ust. 1 pkt 2 | wprowadzenia stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

Art. 112d ust. 1 pkt 3 | wprowadzenia stanu klęski żywiołowej na całym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

Art. 112d ust. 1 pkt 4 | ogłoszenia stanu epidemii na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej;

Art. 112d ust. 1 pkt 5 | wystąpienia znacznego spowolnienia gospodarczego.

Art. 112d ust. 1a | Przez znaczne spowolnienie gospodarcze, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, rozumie się sytuację, kiedy prognozowana w uzasadnieniu:

Art. 112d ust. 1a pkt 1 | projektu ustawy budżetowej na rok, na który jest obliczana kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, przedłożonego Sejmowi lub

Art. 112d ust. 1a pkt 2 | projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok, na który jest obliczana kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, przedłożonego Sejmowi – roczna dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych jest mniejsza o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych 𝑊𝑃𝐾𝐵 𝑛, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok, na który w projekcie ustawy budżetowej określono kwotę wydatków obliczoną zgodnie z art. 112aa ust. 1, przedłożonego Sejmowi.

Art. 112d ust. 1b | Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy opinia, o której mowa w art. 112da ust. 1, jest negatywna.

Art. 112d ust. 2 | W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Minister Finansów oblicza kwotę wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1.

Art. 112d ust. 3 | Po roku, w którym spełniono warunki, o których mowa w ust. 1, do roku poprzedzającego rok, o którym mowa w ust. 4, kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, jest obliczana według wzoru: Po roku, w którym zastosowano przepis ust. 1, do roku poprzedzającego rok, o którym mowa w ust. 4, kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, jest obliczana według wzoru: k−i 𝑊𝑌𝐷 𝑆 𝑠+𝑖 = 𝑊𝑌𝐷 𝑛 + (𝑆 𝑠 + 𝑆′ 𝑠) k w którym poszczególne symbole oznaczają: 𝑊𝑌𝐷 𝑆 𝑠+𝑖 – kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, powiększona o sumę skutków finansowych związanych ze stanem, o którym mowa w ust. 1, 𝑊𝑌𝐷 𝑛 – kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, n – rok, na który jest obliczana kwota wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, s – rok spełnienia warunków, o których mowa w ust. 1, s – rok zastosowania przepisu ust. 1, i – kolejne lata po roku, w którym spełniono warunki, o których mowa w ust. 1, przy czym i = {1, 2, 3}, i – kolejne lata po roku, w którym zastosowano przepis ust. 1, przy czym i = {1, 2, 3}, k – rok, w którym kwota wydatków będzie obliczona zgodnie z art. 112aa ust. 1, licząc od roku następującego po roku spełnienia warunków, o których mowa w ust. 1, przy czym k = {2, 3, 4}, k – rok, w którym kwota wydatków będzie obliczona zgodnie z art. 112aa ust. 1, licząc od roku następującego po roku, w którym zastosowano przepis ust. 1, przy czym k = {2, 3, 4}, 𝑆 𝑠 – suma prognozowanych w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok s przedłożonego Sejmowi lub w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok s przedłożonego Sejmowi skutków finansowych po stronie dochodów i wydatków wynikających z działań dyskrecjonalnych bezpośrednio nakierowanych na powstrzymanie skutków stanu, o którym mowa w ust. 1, i walkę z tymi skutkami oraz na bezpośrednie wsparcie dotkniętych nim podmiotów, 𝑆′ 𝑠 – korekta sumy skutków finansowych po stronie dochodów i wydatków poniesionych w roku s wynikających z działań dyskrecjonalnych bezpośrednio nakierowanych na powstrzymanie skutków stanu, o którym mowa w ust. 1, i walkę z tymi skutkami oraz na bezpośrednie wsparcie dotkniętych nim podmiotów, wynikająca ze sprawozdania z wykonania ustawy budżetowej na rok s albo 0 w pozostałych przypadkach.

Art. 112d ust. 4 | Rokiem, w którym kwota wydatków będzie obliczana zgodnie z art. 112aa ust. 1, licząc od roku następującego po roku spełnienia warunków, o których mowa w ust. 1, jest rok: Rokiem, w którym kwota wydatków będzie obliczana zgodnie z art. 112aa ust. 1, licząc od roku następującego po roku zastosowania przepisu ust. 1, jest rok:

Art. 112d ust. 4 pkt 1 | drugi – jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz roku następującym po roku s, o którym mowa w ust. 3, prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi lub w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi nie jest mniejsza o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok, w którym nie zostały spełnione warunki określone w ust. 1, przedłożonego Sejmowi, albo 1) drugi – jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz roku następującym po roku s, o którym mowa w ust. 3, prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi lub w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi nie jest mniejsza o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok, w którym nie zastosowano przepisu ust. 1, przedłożonego Sejmowi, albo

Art. 112d ust. 4 pkt 2 | trzeci – jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz roku następującym po roku s, o którym mowa w ust. 3, prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi lub w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi jest mniejsza o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok, w którym nie zostały spełnione warunki określone w ust. 1, przedłożonego Sejmowi, oraz jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz dwóch latach następujących po roku s, o którym mowa w ust. 3, prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi lub w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi, nie jest mniejsza o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok, w którym nie zostały spełnione warunki określone w ust. 1, przedłożonego Sejmowi, albo 2) trzeci – jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz roku następującym po roku s, o którym mowa w ust. 3, prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi lub w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi jest mniejsza o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok, w którym nie zastosowano przepisu ust. 1, przedłożonego Sejmowi, oraz jeżeli średnia dynamika wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz dwóch latach następujących po roku s, o którym mowa w ust. 3, prognozowana w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi lub w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę budżetową na rok n, o którym mowa w ust. 3, przedłożonego Sejmowi, nie jest mniejsza o więcej niż dwa punkty procentowe od wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonego w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok, w którym nie zastosowano przepisu ust. 1, przedłożonego Sejmowi, albo

Art. 112d ust. 4 pkt 3 | czwarty – w pozostałych przypadkach.

Art. 112d ust. 5 | Po roku, w którym spełniono warunki, o których mowa w ust. 1, do roku poprzedzającego rok, o którym mowa w ust. 4, nieprzekraczalny limit wydatków, o którym mowa w art. 112aa ust. 3, oblicza się z uwzględnieniem kwoty wydatków, o której mowa w ust. 3.

Art. 112d ust. 5 | Po roku, w którym zastosowano przepis ust. 1, do roku poprzedzającego rok, o którym mowa w ust. 4, limit wydatków, o którym mowa w art. 112aa ust. 3, oblicza się z uwzględnieniem kwoty wydatków, o której mowa w ust. 3.

Art. 112d ust. 6 | Obliczając kwotę wydatków, o której mowa w ust. 3 oraz art. 112aa ust. 1, roczną dynamikę wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz latach i, o których mowa w ust. 3, zastępuje się wskaźnikiem średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonym w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok, w którym nie zostały spełnione warunki określone w ust. 1, przedłożonego Sejmowi, z dokładnością do setnych części procentu.

Art. 112d ust. 6 | Obliczając kwotę wydatków, o której mowa w ust. 3 oraz art. 112aa ust. 1, roczną dynamikę wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych w roku s, o którym mowa w ust. 3, oraz latach i, o których mowa w ust. 3, zastępuje się wskaźnikiem średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto w cenach stałych WPKB n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, określonym w uzasadnieniu projektu ustawy budżetowej na ostatni rok przed rokiem zastosowania przepisu ust. 1, przedłożonego Sejmowi, z dokładnością do setnych części procentu.

Art. 112d ust. 7 | Obliczając kwotę wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, na rok, w którym zostały spełnione warunki określone w ust. 1, i lata następujące po tym roku, do roku poprzedzającego rok, o którym mowa w ust. 4, nie stosuje się korekty kwoty wydatków K n, o której mowa w art. 112aa ust. 1.

Art. 112d ust. 7 | Obliczając kwotę wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, na rok, w którym zastosowano przepis ust. 1, i lata następujące po tym roku, do roku poprzedzającego rok, o którym mowa w ust. 4, nie stosuje się korekty kwoty wydatków K n, o której mowa w art. 112aa ust. 1.

Art. 112d ust. 8 | (uchylony)

Art. 112da ust. 1 | Jeżeli w roku n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, zaistnieje jeden z przypadków, o których mowa w art. 112d ust. 1, Minister Finansów może wystąpić do Rady Fiskalnej z wnioskiem o wydanie opinii dotyczącej zasadności zastosowania do projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, przepisu art. 112d ust. 1. Przepisy art. 4 ust. 4 i 5 ustawy o Radzie Fiskalnej stosuje się odpowiednio.

Art. 112da ust. 2 | W przypadku gdy opinia, o której mowa w ust. 1, jest negatywna, Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów projekt ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, w którym kwotę wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, oblicza odpowiednio zgodnie z art. 112aa ust. 1. Przepisy art. 112d ust. 3‒7 stosuje się odpowiednio.

Art. 112db ust. 1 | W przypadkach, o których mowa w art. 112d ust. 1, Minister Finansów może wystąpić do Rady Fiskalnej z wnioskiem o wydanie opinii dotyczącej wpływu zastosowania tego przepisu na długookresową stabilność finansów publicznych oraz sytuację makroekonomiczną kraju, proponując następujące parametry ze wzoru, o którym mowa w art. 112d ust. 3:

Art. 112db ust. 1 pkt 1 | rok, na który w projekcie ustawy budżetowej przedłożonym Sejmowi kwotę wydatków oblicza się zgodnie z art. 112aa ust. 1;

Art. 112db ust. 1 pkt 2 | 𝐤−𝐢 (𝐒 𝐬 + 𝐒 𝐬′) na każdy rok, na który kwota wydatków obliczana byłaby zgodnie z art. 112d ust. 3. wartość 𝐤

Art. 112db ust. 2 | W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 4 ust. 4 i 5 ustawy o Radzie Fiskalnej stosuje się odpowiednio.

Art. 112db ust. 3 | W opinii, o której mowa w ust. 1, Rada Fiskalna przedstawia stanowisko, w którym określa parametry, o których mowa w ust. 1.

Art. 112db ust. 4 | Minister Finansów może w projekcie ustawy budżetowej, o którym mowa w art. 139 ust. 1, uwzględnić stanowisko Rady Fiskalnej, o którym mowa w ust. 3, i obliczyć kwotę wydatków, o której mowa w art. 112d ust. 3, przyjmując, że:

Art. 112db ust. 4 pkt 1 | symbol k,

Art. 112db ust. 4 pkt 2 | 𝐤−𝐢 (𝐒 𝐬 + 𝐒 𝐬′) składnik 𝐤 – we wzorze określonym w art. 112d ust. 3 przyjmują wartości określone w stanowisku Rady Fiskalnej.

Art. 112db ust. 5 | Nieprzedstawienie przez Radę Fiskalną opinii, o której mowa w ust. 1, w terminie uznaje się za przedstawienie opinii pozytywnej, przy czym w projekcie ustawy budżetowej przyjmuje się parametry, o których mowa w ust. 1, zaproponowane przez Ministra Finansów.

Art. 112db ust. 6 | W przypadku gdy projekt ustawy budżetowej, o którym mowa w art. 139 ust. 1:

Art. 112db ust. 6 pkt 1 | uwzględnia opinię Rady Fiskalnej, o której mowa w ust. 1, przepis art. 112d stosuje się odpowiednio;

Art. 112db ust. 6 pkt 2 | nie uwzględnia opinii Rady Fiskalnej, o której mowa w ust. 1, w załącznikach do projektu ustawy budżetowej zamieszcza się tę opinię wraz ze stanowiskiem Ministra Finansów.

Art. 112db ust. 7 | W roku, na który kwota wydatków została obliczona zgodnie z art. 112d ust. 3, Rada Ministrów może wystąpić do Rady Fiskalnej z wnioskiem o wydanie opinii dotyczącej wpływu zastosowania przepisu art. 112d ust. 3 do projektu ustawy budżetowej na rok n, o którym mowa w art. 112aa ust. 1, na długookresową stabilność finansów publicznych oraz sytuację makroekonomiczną kraju. Przepisy ust. 1 i 3–6 oraz przepisy art. 4 ust. 4 i 5 ustawy o Radzie Fiskalnej stosuje się odpowiednio.

Art. 112dc ust. 1 | Minister Finansów, nie rzadziej niż co 5 lat, dokonuje przeglądu stosowania przepisów art. 112aa–112ac i art. 112d–112db i sporządza informację o ich stosowaniu.

Art. 112dc ust. 2 | Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:

Art. 112dc ust. 2 pkt 1 | ocenę, w jakim stopniu przepisy art. 112aa–112ac i art. 112d–112db realizują cele numerycznych reguł fiskalnych wynikające z art. 5 dyrektywy Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich (Dz. Urz. UE L 306 z 23.11.2011, str. 41, z późn. zm.), z odniesieniem do oceny Rady Fiskalnej, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o Radzie Fiskalnej;

Art. 112dc ust. 2 pkt 2 | ewentualne rekomendacje w zakresie zmian w przepisach prawa mających na celu zwiększenie efektywności oraz operacyjności rozwiązań zawartych w art. 112aa–112ac i art. 112d–112db.

Art. 112dc ust. 3 | Informacja, o której mowa w ust. 1, jest publikowana w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Finansów.

Art. 112e | Przepisów art. 112a i art. 112b nie stosuje się w roku 2013.

Art. 113 ust. 1 | Różnica między dochodami a wydatkami budżetu państwa stanowi odpowiednio nadwyżkę budżetu państwa albo deficyt budżetu państwa, z zastrzeżeniem art. 118 ust. 2.

Art. 113 ust. 2 | Deficyt budżetu państwa oraz inne pożyczkowe potrzeby budżetu państwa mogą być sfinansowane przychodami pochodzącymi z:

Art. 113 ust. 2 pkt 1 | sprzedaży skarbowych papierów wartościowych na rynku krajowym i zagranicznym;

Art. 113 ust. 2 pkt 2 | kredytów zaciąganych w bankach krajowych i zagranicznych;

Art. 113 ust. 2 pkt 3 | pożyczek;

Art. 113 ust. 2 pkt 4 | prywatyzacji majątku Skarbu Państwa;

Art. 113 ust. 2 pkt 5 | kwot pochodzących ze spłat udzielonych kredytów i pożyczek;

Art. 113 ust. 2 pkt 6 | nadwyżki budżetu państwa z lat ubiegłych;

Art. 113 ust. 2 pkt 7 | nadwyżki budżetu środków europejskich, z zastrzeżeniem art. 118 ust. 4;

Art. 113 ust. 2 pkt 8 | innych operacji finansowych.

Art. 114 ust. 1 | Budżet państwa składa się z części odpowiadających organom władzy publicznej, kontroli państwowej, sądom, trybunałom i innym organom wymienionym w art. 139 ust. 2, administracji rządowej, przy czym dla poszczególnych działów administracji rządowej oraz dla urzędów nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów ustala się odpowiednio odrębne części budżetu.

Art. 114 ust. 2 | W odrębnych częściach budżetu państwa ujmuje się:

Art. 114 ust. 2 pkt 1 | subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 114 ust. 2 pkt 2 | rezerwę ogólną;

Art. 114 ust. 2 pkt 3 | rezerwy celowe;

Art. 114 ust. 2 pkt 4 | obsługę długu Skarbu Państwa;

Art. 114 ust. 2 pkt 5 | zasoby własne Unii Europejskiej;

Art. 114 ust. 2 pkt 6 | przychody i rozchody związane z finansowaniem potrzeb pożyczkowych budżetu państwa;

Art. 114 ust. 2 pkt 7 | dochody, o których mowa w art. 111 pkt 16.

Art. 114 ust. 3 | W uzasadnionych przypadkach, na wniosek właściwego ministra, w budżecie państwa mogą być tworzone odrębne części dla:

Art. 114 ust. 3 pkt 1 | urzędów centralnych nadzorowanych przez ministra;

Art. 114 ust. 3 pkt 2 | państwowych jednostek organizacyjnych, które nie są organami władzy lub administracji rządowej;

Art. 114 ust. 3 pkt 3 | zadań ogólnych, jeżeli wyodrębnienie części jest uzasadnione koniecznością zapewnienia bieżącej kontroli dochodów lub wydatków.

Art. 114 ust. 4 | Częściami budżetu państwa dysponują dysponenci części budżetowych, jeżeli odrębne ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 114 ust. 5 | Dochody i wydatki oraz przychody i rozchody budżetu państwa klasyfikuje się według zasad określonych w art. 39 oraz według części budżetowych, o których mowa w ust. 1–4.

Art. 114 ust. 6 | Minister Finansów ustala, w drodze rozporządzenia, klasyfikację części budżetowych oraz dysponentów części budżetowych dla części budżetowych, o których mowa w ust. 1–3, mając na celu zapewnienie przejrzystości gospodarowania środkami budżetu państwa.

Art. 115 ust. 1 | Z budżetu państwa, w zakresie ustalonym w ustawie budżetowej, mogą być udzielane:

Art. 115 ust. 1 pkt 1 | pożyczki i kredyty wynikające z umów międzynarodowych;

Art. 115 ust. 1 pkt 2 | pożyczki wynikające z ustaw innych niż ustawa budżetowa.

Art. 115 ust. 2 | Pożyczki i kredyty udzielane z budżetu państwa są oprocentowane, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej. Wysokość oprocentowania określa umowa.

Art. 116 ust. 1 | Podatkowe i niepodatkowe dochody budżetu państwa ujmuje się w załączniku do ustawy budżetowej według:

Art. 116 ust. 1 pkt 1 | źródeł dochodów;

Art. 116 ust. 1 pkt 2 | części i działów klasyfikacji budżetowej.

Art. 116 ust. 2 | Wydatki budżetu państwa ujmuje się w załączniku do ustawy budżetowej w podziale na części, działy i rozdziały klasyfikacji budżetowej wydatków oraz grupy wydatków, z wyodrębnieniem wydatków przeznaczonych na:

Art. 116 ust. 2 pkt 1 | realizację projektów pomocy technicznej programów finansowanych z udziałem środków europejskich i środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5;

Art. 116 ust. 2 pkt 2 | współfinansowanie realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich i wpłat do wspólnych budżetów pomocy technicznej programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5;

Art. 116 ust. 2 pkt 3 | realizację programów, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. c i d.

Art. 116 ust. 3 | W załączniku, o którym mowa w ust. 2, dodatkowo ujmuje się wydatki budżetu państwa w podziale na poszczególnych dysponentów części budżetowych, razem, oraz w podziale na poszczególne części budżetowe, którymi ci dysponenci dysponują. Wydatki jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2, ujmuje się razem oraz w podziale na poszczególne części budżetowe.

Art. 117 ust. 1 | Budżet środków europejskich jest rocznym planem dochodów i podlegających refundacji wydatków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, z wyłączeniem środków przeznaczonych na realizację projektów pomocy technicznej oraz środków, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 2021/2116.

Art. 117 ust. 2 | W budżecie środków europejskich ujmuje się:

Art. 117 ust. 2 pkt 1 | dochody z tytułu realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich;

Art. 117 ust. 2 pkt 2 | wydatki na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w części podlegającej refundacji.

Art. 118 ust. 1 | Różnica pomiędzy dochodami a wydatkami budżetu środków europejskich stanowi odpowiednio nadwyżkę budżetu środków europejskich albo deficyt budżetu środków europejskich.

Art. 118 ust. 2 | Deficyt budżetu środków europejskich albo nadwyżka środków europejskich nie są wliczane do, odpowiednio, deficytu albo nadwyżki budżetu państwa.

Art. 118 ust. 3 | Deficyt budżetu środków europejskich jest finansowany w ramach potrzeb pożyczkowych budżetu państwa.

Art. 118 ust. 4 | Nadwyżka budżetu środków europejskich jest źródłem spłaty zobowiązań budżetu państwa zaciągniętych na pokrycie deficytu budżetu środków europejskich.

Art. 119 ust. 1 | Dochody budżetu środków europejskich ujmuje się w ustawie budżetowej według:

Art. 119 ust. 1 pkt 1 | części klasyfikacji budżetowej;

Art. 119 ust. 1 pkt 2 | programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

Art. 119 ust. 2 | Wydatki budżetu środków europejskich ujmuje się w ustawie budżetowej w podziale na:

Art. 119 ust. 2 pkt 1 | części i działy klasyfikacji wydatków;

Art. 119 ust. 2 pkt 2 | programy finansowane z udziałem środków europejskich w ramach części i działów klasyfikacji wydatków.

Art. 120 | W budżecie środków europejskich ujmuje się rezerwy celowe, o których mowa w art. 140 ust. 2 pkt 3, na wydatki związane z realizacją programów finansowanych z udziałem środków europejskich w zakresie, w jakim wydatki te podlegają refundacji.

Art. 121 ust. 1 | Programy finansowane z udziałem środków europejskich są ujmowane w załączniku do ustawy budżetowej.

Art. 121 ust. 2 | Dla każdego programu w załączniku, o którym mowa w ust. 1, określa się:

Art. 121 ust. 2 pkt 1 | instytucję zarządzającą;

Art. 121 ust. 2 pkt 2 | (uchylony)

Art. 121 ust. 2 pkt 3 | (uchylony)

Art. 121 ust. 2 pkt 4 | planowane w roku budżetowym i kolejnych dwóch latach dochody budżetu państwa z tytułu wpływu środków europejskich;

Art. 121 ust. 2 pkt 5 | planowane w roku budżetowym i kolejnych dwóch latach wydatki budżetu państwa i budżetu środków europejskich na realizację programu;

Art. 121 ust. 2 pkt 6 | plan wydatków budżetu państwa w roku budżetowym na finansowanie programu.

Art. 122 ust. 1 | W załącznikach do ustawy budżetowej zamieszcza się także:

Art. 122 ust. 1 pkt 1 | plany finansowe:

Art. 122 ust. 1 pkt 1 lit. a | agencji wykonawczych,

Art. 122 ust. 1 pkt 1 lit. b | instytucji gospodarki budżetowej,

Art. 122 ust. 1 pkt 1 lit. c | państwowych funduszy celowych,

Art. 122 ust. 1 pkt 1 lit. d | państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 8 i 14;

Art. 122 ust. 1 pkt 2 | wykaz:

Art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a | jednostek otrzymujących dotacje podmiotowe i celowe, z wyłączeniem dotacji celowych na finansowanie i współfinansowanie programów i projektów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, oraz kwoty dotacji,

Art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b | programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, wraz z limitami wydatków budżetu państwa przeznaczonych na finansowanie tych programów,

Art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. c | wieloletnich limitów zobowiązań w kolejnych latach realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich wraz z wykazem wieloletnich limitów wydatków realizowanych w ramach tych limitów, a w przypadku wspólnej polityki rolnej – wykaz wydatków w trzech kolejnych latach;

Art. 122 ust. 1 pkt 3 | plan wydatków budżetu państwa w roku budżetowym na:

Art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a | realizację projektów pomocy technicznej programów finansowanych z udziałem środków europejskich i środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5,

Art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b | realizację programów współfinansowanych z udziałem środków europejskich i wpłat do wspólnych budżetów pomocy technicznej programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5,

Art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. c | realizację programów, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. c i d – w szczegółowości klasyfikacji budżetowej: część, dział, rozdział;

Art. 122 ust. 1 pkt 4 | zestawienie programów wieloletnich w układzie zadaniowym;

Art. 122 ust. 1 pkt 5 | zestawienie zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami;

Art. 122 ust. 1 pkt 6 | zakres i kwoty dotacji przedmiotowych i podmiotowych;

Art. 122 ust. 1 pkt 7 | plan przychodów i rozchodów budżetu państwa.

Art. 122 ust. 2 | Zestawienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, zawiera:

Art. 122 ust. 2 pkt 1 | nazwę programu i podstawę prawną jego utworzenia;

Art. 122 ust. 2 pkt 2 | jednostkę organizacyjną realizującą program lub koordynującą jego wykonanie;

Art. 122 ust. 2 pkt 3 | cel programu;

Art. 122 ust. 2 pkt 4 | zadania programu;

Art. 122 ust. 2 pkt 5 | okres realizacji programu;

Art. 122 ust. 2 pkt 6 | łączne nakłady, w tym z budżetu państwa, na realizację programu;

Art. 122 ust. 2 pkt 7 | wysokość wydatków w roku budżetowym oraz w kolejnych latach na realizację programu;

Art. 122 ust. 2 pkt 8 | mierniki określające stopień realizacji celu.

Art. 122 ust. 3 | W przypadku gdy z określonych w odrębnych przepisach zasad i trybu udzielania dotacji wynika, że nie jest możliwe ujęcie jednostki w wykazie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, wykaz może zawierać grupy jednostek i łączną kwotę dotacji.

Art. 122 ust. 4 | W przypadku, o którym mowa w ust. 3, dysponent części budżetowej, w której zaplanowane zostały dotacje, podaje do publicznej wiadomości, w drodze obwieszczenia, wykaz jednostek wraz z kwotami dotacji przyznanych poszczególnym jednostkom.

Art. 123 | Plany finansowe:

Art. 123 pkt 1 | agencji wykonawczych,

Art. 123 pkt 2 | instytucji gospodarki budżetowej,

Art. 123 pkt 3 | państwowych funduszy celowych,

Art. 123 pkt 4 | państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 8 i 14 – ujmuje się oddzielnie dla każdej z tych jednostek.

Rozdział 3 | Przeznaczenie wydatków budżetu państwa

Art. 124 ust. 1 | Wydatki budżetu państwa dzielą się na następujące grupy:

Art. 124 ust. 1 pkt 1 | transfery bieżące;

Art. 124 ust. 1 pkt 2 | świadczenia na rzecz osób fizycznych;

Art. 124 ust. 1 pkt 3 | wydatki bieżące;

Art. 124 ust. 1 pkt 4 | wydatki majątkowe;

Art. 124 ust. 1 pkt 5 | transfery majątkowe.

Art. 124 ust. 2 | W ramach grup, o których mowa w ust. 1, wyodrębnia się wydatki na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, nieujęte w budżecie środków europejskich.

Art. 124 ust. 3 | Transfery bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

Art. 124 ust. 3 pkt 1 | przepływy finansowe niestanowiące zapłaty za dostarczone towary i usługi przekazywane innym podmiotom, w tym subwencje, dotacje oraz inne przepływy finansowe, które wywołują skutki ekonomiczne odpowiadające dotacjom i subwencjom, przeznaczone na finansowanie wydatków bieżących;

Art. 124 ust. 3 pkt 2 | zasoby własne Unii Europejskiej.

Art. 124 ust. 4 | Świadczenia na rzecz osób fizycznych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmują wydatki kierowane bezpośrednio lub pośrednio do osób fizycznych na podstawie odrębnych przepisów, niebędące wynagrodzeniem za świadczoną pracę.

Art. 124 ust. 5 | Wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 3, obejmują:

Art. 124 ust. 5 pkt 1 | daniny publiczne;

Art. 124 ust. 5 pkt 2 | uposażenia i wynagrodzenia oraz składki od nich naliczane;

Art. 124 ust. 5 pkt 3 | zakupy towarów i usług;

Art. 124 ust. 5 pkt 4 | inne wydatki związane z funkcjonowaniem jednostek i realizacją ich statutowych zadań;

Art. 124 ust. 5 pkt 5 | wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa, w szczególności:

Art. 124 ust. 5 pkt 5 lit. a | wydatki z tytułu oprocentowania i dyskonta od skarbowych papierów wartościowych,

Art. 124 ust. 5 pkt 5 lit. b | wydatki z tytułu oprocentowania zaciągniętych kredytów i pożyczek,

Art. 124 ust. 5 pkt 5 lit. c | wypłaty związane z udzielonymi przez Skarb Państwa poręczeniami i gwarancjami,

Art. 124 ust. 5 pkt 5 lit. d | koszty związane z emisją skarbowych papierów wartościowych.

Art. 124 ust. 6 | Wydatki majątkowe, o których mowa w ust. 1 pkt 4, obejmują:

Art. 124 ust. 6 pkt 1 | nakłady na niefinansowe aktywa trwałe (wydatki inwestycyjne), do których zalicza się wydatki na:

Art. 124 ust. 6 pkt 1 lit. a | nabycie lub wytworzenie aktywów trwałych,

Art. 124 ust. 6 pkt 1 lit. b | ulepszenie istniejących środków trwałych,

Art. 124 ust. 6 pkt 1 lit. c | pierwsze wyposażenie obiektów budowlanych;

Art. 124 ust. 6 pkt 2 | wydatki na zakup i objęcie akcji i udziałów oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.

Art. 124 ust. 7 | Transfery majątkowe, o których mowa w ust. 1 pkt 5, obejmują przepływy finansowe niestanowiące zapłaty za dostarczone towary i usługi przekazywane innym podmiotom, w tym subwencje, dotacje oraz inne przepływy finansowe, które wywołują skutki ekonomiczne odpowiadające dotacjom i subwencjom, przeznaczone na finansowanie wydatków majątkowych.

Art. 125 | (uchylony)

Art. 126 | Dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.

Art. 127 ust. 1 | Dotacje celowe są to środki przeznaczone na:

Art. 127 ust. 1 pkt 1 | finansowanie lub dofinansowanie:

Art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. a | zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami,

Art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. b | ustawowo określonych zadań, w tym zadań z zakresu mecenatu państwa nad kulturą, realizowanych przez jednostki inne niż jednostki samorządu terytorialnego,

Art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. c | bieżących zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego,

Art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. d | zadań agencji wykonawczych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b,

Art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. e | zadań zleconych do realizacji organizacjom pozarządowym,

Art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. f | kosztów realizacji inwestycji;

Art. 127 ust. 1 pkt 2 | dopłaty do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach.

Art. 127 ust. 2 | Dotacjami celowymi są także środki przeznaczone na:

Art. 127 ust. 2 pkt 1 | realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 6, wydatkowane przez podmioty realizujące te programy, inne niż państwowe jednostki budżetowe;

Art. 127 ust. 2 pkt 2 | realizację projektów pomocy technicznej finansowanych z udziałem środków europejskich i środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b;

Art. 127 ust. 2 pkt 3 | finansowanie lub dofinansowanie zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz inne podmioty, ze środków przekazywanych przez jednostki, o których mowa w art. 9 pkt 5, 7 i 14;

Art. 127 ust. 2 pkt 4 | realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5;

Art. 127 ust. 2 pkt 5 | współfinansowanie realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich;

Art. 127 ust. 2 pkt 6 | wyprzedzające finansowanie wspólnej polityki rolnej, o którym mowa w odrębnych przepisach, w części podlegającej refundacji ze środków Unii Europejskiej.

Art. 128 ust. 1 | Udzielanie dotacji celowych dla jednostek samorządu terytorialnego określają odrębne ustawy.

Art. 128 ust. 2 | Kwota dotacji na dofinansowanie zadań własnych bieżących i inwestycyjnych nie może stanowić więcej niż 80 % kosztów realizacji zadania, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.

Art. 129 | Kwoty dotacji celowych na zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego określane są przez dysponentów części budżetowych według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

Art. 130 ust. 1 | Dotacje przedmiotowe są to środki przeznaczone na dopłaty do określonych rodzajów wyrobów lub usług, kalkulowane według stawek jednostkowych.

Art. 130 ust. 2 | Dotacje przedmiotowe mogą być udzielane na podstawie odrębnych ustaw lub przepisów Unii Europejskiej:

Art. 130 ust. 2 pkt 1 | dla przedsiębiorców wytwarzających określone rodzaje wyrobów lub świadczących określone rodzaje usług,

Art. 130 ust. 2 pkt 2 | dla podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa – z uwzględnieniem ich równoprawności.

Art. 130 ust. 3 | Ustawa budżetowa ustala kwoty i przedmiot dotacji, o których mowa w ust. 2.

Art. 130 ust. 4 | Minister Finansów ustala, w drodze rozporządzenia, stawki dotacji przedmiotowych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, oraz określa szczegółowy sposób i tryb udzielania i rozliczania tych dotacji, z zastrzeżeniem ust. 6 i 7, w tym formę składania wniosków, informowania o ich przyjęciu lub odrzuceniu, warunki przekazywania i rozliczenia dotacji, termin zwrotu dotacji, uwzględniając łączne kwoty dotacji na poszczególne cele określone w ustawie budżetowej oraz mając na celu zapewnienie jawności i przejrzystości gospodarowania środkami budżetu państwa.

Art. 130 ust. 5 | Minister właściwy do spraw rolnictwa oraz minister właściwy do spraw rozwoju wsi w porozumieniu z Ministrem Finansów ustalają, w drodze rozporządzenia, stawki dotacji, o których mowa w ust. 2 pkt 2, na jednostkę usługi lub produktu oraz szczegółowy sposób i tryb udzielania oraz rozliczania tych dotacji, z uwzględnieniem równoprawności podmiotów, w tym formę składania wniosków, informowania o ich przyjęciu lub odrzuceniu, warunki przekazywania i rozliczenia dotacji, termin zwrotu dotacji, uwzględniając łączne kwoty dotacji na poszczególne cele określone w ustawie budżetowej oraz mając na celu zapewnienie jawności i przejrzystości gospodarowania środkami budżetu państwa.

Art. 130 ust. 6 | W przypadku gdy ustawa budżetowa ustali dotacje przedmiotowe do podręczników szkolnych minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z Ministrem Finansów ustala, w drodze rozporządzenia, stawki oraz określa szczegółowy sposób oraz tryb udzielania i rozliczania dotacji, w tym formę składania wniosków, informowania o ich przyjęciu lub odrzuceniu, warunki przekazywania i rozliczenia dotacji, termin zwrotu dotacji, uwzględniając łączne kwoty dotacji na poszczególne cele określone w ustawie budżetowej oraz mając na celu zapewnienie jawności i przejrzystości gospodarowania środkami budżetu państwa.

Art. 130 ust. 7 | W przypadku gdy ustawa budżetowa ustali dotacje przedmiotowe do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych, Minister Finansów ustala, w drodze rozporządzenia, stawki oraz określa szczegółowy sposób oraz tryb udzielania i rozliczania dotacji, w tym formę składania wniosków, informowania o ich przyjęciu lub odrzuceniu, warunki przekazywania i rozliczenia dotacji, termin zwrotu dotacji, uwzględniając łączne kwoty dotacji na poszczególne cele określone w ustawie budżetowej oraz mając na celu zapewnienie jawności i przejrzystości gospodarowania środkami budżetu państwa.

Art. 131 | Dotacje podmiotowe obejmują środki dla podmiotu wskazanego w odrębnej ustawie lub w umowie międzynarodowej, wyłącznie na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie określonym w odrębnej ustawie lub umowie międzynarodowej.

Art. 132 ust. 1 | Z budżetu państwa są finansowane inwestycje państwowych jednostek budżetowych.

Art. 132 ust. 2 | Z budżetu państwa mogą być udzielane dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji:

Art. 132 ust. 2 pkt 1 | agencji wykonawczych;

Art. 132 ust. 2 pkt 2 | instytucji gospodarki budżetowej;

Art. 132 ust. 2 pkt 3 | innych państwowych osób prawnych, dla których zasady gospodarki finansowej określają odrębne ustawy;

Art. 132 ust. 2 pkt 4 | jednostek niezaliczanych do sektora finansów publicznych, na podstawie odrębnej ustawy;

Art. 132 ust. 2 pkt 5 | w zakresie zadań zleconych do realizacji organizacjom pozarządowym;

Art. 132 ust. 2 pkt 6 | realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego jako zadania:

Art. 132 ust. 2 pkt 6 lit. a | własne,

Art. 132 ust. 2 pkt 6 lit. b | z zakresu administracji rządowej;

Art. 132 ust. 2 pkt 7 | związanych z badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi.

Art. 132 ust. 3 | Dotacje celowe z budżetu państwa na finansowanie lub dofinansowywanie kosztów realizacji inwestycji:

Art. 132 ust. 3 pkt 1 | przedsiębiorców – są udzielane z uwzględnieniem przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;

Art. 132 ust. 3 pkt 2 | związanych z badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi – są udzielane z uwzględnieniem kryteriów i trybu określonych w odrębnych przepisach;

Art. 132 ust. 3 pkt 3 | w ramach umów o partnerstwie publiczno-prywatnym – są udzielane z uwzględnieniem przepisów o partnerstwie publiczno- -prywatnym.

Art. 132 ust. 4 | Do realizacji inwestycji finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, stosuje się przepisy odrębne.

Art. 133 | Łączna kwota dotacji przyznanych w kolejnych latach na dofinansowanie inwestycji realizowanej przez jednostkę niezaliczaną do sektora finansów publicznych, o której mowa w art. 132 ust. 2 pkt 4, ze środków niepochodzących z budżetu Unii Europejskiej nie może być wyższa niż 50 % planowanej wartości kosztorysowej inwestycji, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.

Art. 133a | Inwestycje finansowane lub dofinansowane z budżetu państwa w łącznej kwocie stanowiącej minimum 50 % wartości kosztorysowej, z wyłączeniem inwestycji współfinansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, podlegają obowiązkowi przeprowadzania corocznej oceny stopnia realizacji założonych celów, w ramach kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych.

Art. 133aa ust. 1 | Przed podjęciem decyzji o realizacji inwestycji, której szacunkowy łączny koszt wynosi co najmniej 10 000 tys. zł, finansowanej lub dofinansowanej w łącznej kwocie stanowiącej co najmniej 50 % szacunkowego łącznego kosztu inwestycji:

Art. 133aa ust. 1 pkt 1 | z wydatków:

Art. 133aa ust. 1 pkt 1 lit. a | budżetu państwa lub

Art. 133aa ust. 1 pkt 1 lit. b | państwowych funduszy celowych, lub

Art. 133aa ust. 1 pkt 1 lit. c | funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw, lub

Art. 133aa ust. 1 pkt 2 | z wykorzystaniem skarbowych papierów wartościowych otrzymanych nieodpłatnie na podstawie przepisów odrębnych – podmiot, który zamierza ją realizować, sporządza ocenę w zakresie zgodności wydatkowania tych środków z zasadami celowego i oszczędnego dokonywania wydatków publicznych określonymi w art. 44 ust. 3 pkt 1, zwaną dalej „oceną inwestycji”.

Art. 133aa ust. 2 | Przepisu ust. 1 nie stosuje się do inwestycji:

Art. 133aa ust. 2 pkt 1 | współfinansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2–3;

Art. 133aa ust. 2 pkt 2 | organów i jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2;

Art. 133aa ust. 2 pkt 3 | jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków, związków metropolitalnych, a także ich jednostek organizacyjnych, samorządowych osób prawnych oraz spółek kapitałowych, w których wartość nominalna udziałów albo akcji należących do jednostek samorządu terytorialnego, ich związków albo związków metropolitalnych stanowi niemniej niż 51 % kapitału zakładowego spółki lub w których jednostki samorządu terytorialnego, ich związki albo związki metropolitalne dysponują bezpośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo walnym zgromadzeniu;

Art. 133aa ust. 2 pkt 4 | w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa, w tym służących:

Art. 133aa ust. 2 pkt 4 lit. a | zabezpieczeniu granicy państwowej,

Art. 133aa ust. 2 pkt 4 lit. b | zapewnieniu bezpieczeństwa paliwowego państwa i bezpieczeństwa gazowego państwa w rozumieniu odpowiednio art. 2 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1281 oraz z 2025 r. poz. 1168 i 1303),

Art. 133aa ust. 2 pkt 4 lit. c | zapewnieniu bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm.).

Art. 133aa ust. 3 | Ocena inwestycji jest sporządzana z uwzględnieniem w szczególności następujących kryteriów:

Art. 133aa ust. 3 pkt 1 | zgodności z:

Art. 133aa ust. 3 pkt 1 lit. a | celami wynikającymi odpowiednio ze strategii rozwoju, o których mowa w art. 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, lub

Art. 133aa ust. 3 pkt 1 lit. b | politykami społecznymi lub gospodarczymi państwa;

Art. 133aa ust. 3 pkt 2 | celowości objęcia inwestycji finansowaniem lub dofinansowaniem ze środków publicznych;

Art. 133aa ust. 3 pkt 3 | oceny finansowej inwestycji, w tym przewidywanych kosztów jej utrzymania;

Art. 133aa ust. 3 pkt 4 | efektywności inwestycji;

Art. 133aa ust. 3 pkt 5 | możliwości wykorzystania alternatywnych źródeł finansowania lub dofinansowania inwestycji.

Art. 133aa ust. 4 | Ocena inwestycji jest brana pod uwagę przez:

Art. 133aa ust. 4 pkt 1 | udzielającego finansowania lub dofinansowania inwestycji – w przypadku wydatków, o których mowa w ust. 1 pkt 1;

Art. 133aa ust. 4 pkt 2 | organ nadzorujący jednostkę, która miałaby otrzymać skarbowe papiery wartościowe – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.

Art. 133aa ust. 5 | Minister kierujący działem dla kierowanego przez niego działu oraz Prezes Rady Ministrów dla jednostek, o których mowa w art. 33a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275 i 1846 oraz z 2026 r. poz. 160 i 187), dla zapewnienia jednolitości i obiektywnego stosowania kryteriów, o których mowa w ust. 3, opracowują opisy tych kryteriów i publikują je w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych obsługujących ich urzędów.

Art. 133aa ust. 6 | Oceny inwestycji nie przeprowadza się, jeżeli przepisy odrębne przewidują przeprowadzenie oceny takiej inwestycji i określają elementy tej oceny odpowiadające kryteriom wskazanym w ust. 3, a opis tych elementów jest opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych urzędów obsługujących organy, o których mowa w ust. 5.

Art. 133aa ust. 7 | Przez inwestycję, o której mowa w ust. 1, rozumie się nakłady na niefinansowe aktywa trwałe (wydatki inwestycyjne), do których zalicza się wydatki na:

Art. 133aa ust. 7 pkt 1 | nabycie lub wytworzenie aktywów trwałych;

Art. 133aa ust. 7 pkt 2 | ulepszenie istniejących środków trwałych;

Art. 133aa ust. 7 pkt 3 | pierwsze wyposażenie obiektów budowlanych.

Art. 133aa ust. 8 | Dla ustalenia wartości finansowania lub dofinansowania inwestycji, o której mowa w ust. 1, w zakresie, w jakim następuje ono z wykorzystaniem skarbowych papierów wartościowych, przyjmuje się wartość nominalną tych skarbowych papierów wartościowych.

Art. 133aa ust. 9 | Podmiot realizujący inwestycję, o której mowa w ust. 1, nie może w celu uniknięcia stosowania przepisu ust. 1 dzielić inwestycji.

Art. 133ab ust. 1 | Jeżeli szacunkowy łączny koszt inwestycji, o której mowa w art. 133aa ust. 1, przekracza 500 000 tys. zł, podmiot, o którym mowa w art. 133aa ust. 4, publikuje ocenę inwestycji w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu go obsługującego.

Art. 133ab ust. 2 | Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w art. 133aa ust. 6.

Art. 133ac ust. 1 | W przypadku gdy wartość kosztorysowa inwestycji, o której mowa w art. 133aa ust. 1, w odniesieniu do której podjęto decyzję o realizacji, przekracza kwotę 100 000 tys. zł, właściwy dysponent części budżetowej będący ministrem, kierownikiem urzędu centralnego lub wojewodą corocznie sporządza informację o inwestycji.

Art. 133ac ust. 2 | Informacja, o której mowa w ust. 1, jest sporządzana także w przypadku inwestycji finansowanej lub dofinansowanej z wydatków lub skarbowych papierów wartościowych, o których mowa odpowiednio w art. 133aa ust. 1 pkt 1 lit. b i c i pkt 2.

Art. 133ac ust. 3 | Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku inwestycji, o których mowa w art. 133aa ust. 2.

Art. 133ac ust. 4 | Informacja, o której mowa w ust. 1, obejmuje co najmniej wskazanie:

Art. 133ac ust. 4 pkt 1 | nazwy inwestycji;

Art. 133ac ust. 4 pkt 2 | podmiotu realizującego inwestycję;

Art. 133ac ust. 4 pkt 3 | wartości kosztorysowej inwestycji;

Art. 133ac ust. 4 pkt 4 | okresu realizacji inwestycji;

Art. 133ac ust. 4 pkt 5 | źródeł finansowania inwestycji;

Art. 133ac ust. 4 pkt 6 | wysokości wydatków lub wartości nominalnej skarbowych papierów wartościowych, przeznaczonych na ten cel do końca roku poprzedzającego rok budżetowy;

Art. 133ac ust. 4 pkt 7 | wysokości wydatków lub wartości nominalnej skarbowych papierów wartościowych, przeznaczonych na ten cel w tym roku budżetowym;

Art. 133ac ust. 4 pkt 8 | oczekiwanych korzyści wynikających z realizacji inwestycji.

Art. 133ac ust. 5 | Informacja, o której mowa w ust. 1, jest publikowana w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych urzędów obsługujących organy, o których mowa w ust. 1, w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej.

Art. 133ac ust. 6 | Minister Finansów publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu wzór informacji, o której mowa w ust. 1.

Art. 133b ust. 1 | Planowanie inwestycji przez podmiot publiczny, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1637), w tym inwestycji objętych programami rozwoju, o których mowa w art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wymaga wydania niewiążącej opinii ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego w przedmiocie sposobu realizacji inwestycji, jeżeli planowana kwota finansowania z budżetu państwa tych inwestycji przekracza 500 000 tys. zł.

Art. 133b ust. 2 | Opinia, o której mowa w ust. 1, nie jest wymagana, jeżeli inwestycja:

Art. 133b ust. 2 pkt 1 | będzie realizowana na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym albo

Art. 133b ust. 2 pkt 2 | będzie realizowana na podstawie ustawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. z 2023 r. poz. 140 oraz z 2025 r. poz. 620, 794, 1165 i 1173), albo

Art. 133b ust. 2 pkt 3 | będzie współfinansowana ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, albo

Art. 133b ust. 2 pkt 4 | dotyczy obronności lub bezpieczeństwa, w tym obejmuje zamówienia publiczne, o których mowa w art. 7 pkt 36 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.

Art. 133b ust. 3 | Podmiot publiczny nie może w celu uniknięcia stosowania ust. 1 dzielić inwestycji na kilka inwestycji.

Art. 133c ust. 1 | Opinię, o której mowa w art. 133b ust. 1, wydaje się na wniosek podmiotu publicznego.

Art. 133c ust. 2 | Podmiot publiczny składa wniosek w dwóch egzemplarzach. Do wniosku załącza się w postaci papierowej lub elektronicznej:

Art. 133c ust. 2 pkt 1 | opis planowanej inwestycji;

Art. 133c ust. 2 pkt 2 | wskazanie sposobu realizacji inwestycji, wraz z uzasadnieniem;

Art. 133c ust. 2 pkt 3 | ocenę efektywności realizacji inwestycji w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego w porównaniu do efektywności jego realizacji w sposób wskazany we wniosku;

Art. 133c ust. 2 pkt 4 | opis sposobu i źródeł finansowania inwestycji obejmujący w szczególności przewidywaną wysokość środków z budżetu państwa przeznaczonych w poszczególnych okresach budżetowych na realizację inwestycji;

Art. 133c ust. 2 pkt 5 | kopie aktów właściwych organów zatwierdzających realizację inwestycji lub kopie innych podobnych aktów, w szczególności plany inwestycyjne oraz opinie i oceny wydane przez właściwego ministra;

Art. 133c ust. 2 pkt 6 | opis głównych rozwiązań technicznych i technologicznych.

Art. 133c ust. 3 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego może, przed wydaniem opinii, o której mowa w art. 133b ust. 1, zwrócić się do Ministra Finansów o wydanie opinii o planowanym przez wnioskodawcę sposobie realizacji inwestycji, w zakresie wpływu planowanych wydatków z budżetu państwa na bezpieczeństwo finansów publicznych.

Art. 133c ust. 4 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego może, wyznaczając odpowiedni termin, zwrócić się do podmiotu publicznego o poprawienie, wyjaśnienie lub uzupełnienie wniosku i załączników do niego.

Art. 133c ust. 5 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego zwraca wniosek podmiotowi publicznemu, podając uzasadnienie prawne i faktyczne, jeżeli wniosek lub załączona dokumentacja nie zawierają danych, o których mowa w ust. 2.

Art. 133d ust. 1 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wydaje opinię, o której mowa w art. 133b ust. 1, podając uzasadnienie prawne i faktyczne, biorąc pod uwagę korzyść dla interesu publicznego, w szczególności zakładaną jakość wykonywania zadań podmiotu publicznego i oszczędne wykorzystanie zasobów oraz możliwość finansowania przedsięwzięcia ze środków budżetu państwa.

Art. 133d ust. 2 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego wydaje opinię w terminie 60 dni od dnia otrzymania kompletnego wniosku.

Art. 133d ust. 3 | Termin, o którym mowa w ust. 2, ulega przedłużeniu o czas nie dłuższy niż 30 dni, jeżeli wystąpi o to Minister Finansów. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego niezwłocznie zawiadamia podmiot publiczny o przedłużeniu terminu.

Art. 133d ust. 4 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego niezwłocznie po wydaniu opinii przesyła:

Art. 133d ust. 4 pkt 1 | opinię wnioskodawcy;

Art. 133d ust. 4 pkt 2 | kopię opinii Ministrowi Finansów.

Art. 133d ust. 5 | Podmiot publiczny może złożyć kolejny wniosek o wydanie opinii w zakresie tej samej inwestycji w przypadku zmiany treści załączników wskazanych w art. 133c ust. 2.

Art. 133e ust. 1 | Opinii, o której mowa w art. 133b ust. 1, nie ujawnia się osobom trzecim do chwili zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego, umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym lub umowy koncesji na roboty budowlane lub usługi albo zakończenia postępowania w inny sposób w zakresie inwestycji, będącej przedmiotem tej opinii. W przypadku gdy mimo wydania opinii nie wszczęto postępowania w sprawie wyboru partnera prywatnego, zawarcia umowy koncesji lub zamówienia, opinia może zostać ujawniona nie wcześniej niż w terminie 2 lat od jej wydania.

Art. 133e ust. 2 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego nie ujawnia informacji pozyskanych w związku z wydaniem opinii, o której mowa w art. 133b ust. 1, jeżeli groziłoby to ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic ustawowo chronionych.

Art. 134 | Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i tryb finansowania inwestycji z budżetu państwa, w tym określania wysokości kwot dotacji w kolejnych latach realizacji inwestycji, a w szczególności:

Art. 134 pkt 1 | warunki finansowania inwestycji ze środków budżetu państwa i ocenę efektywności ich wykorzystania,

Art. 134 pkt 2 | sposób przekazywania środków budżetu państwa przewidzianych na finansowanie inwestycji,

Art. 134 pkt 3 | sposób rozliczania inwestycji finansowanych ze środków budżetu państwa – z uwzględnieniem zasady, że łączna kwota środków z budżetu państwa nie może być wyższa niż wartość kosztorysowa inwestycji określona przy rozpoczęciu jej realizacji, obejmująca koszty przygotowania do realizacji, koszty robót budowlanych, koszty nadzoru nad wykonywaniem robót budowlanych i koszty pierwszego wyposażenia, oraz z uwzględnieniem warunków dokonywania wydatków przez państwowe jednostki budżetowe i zasad udzielania dotacji na realizację inwestycji innym jednostkom.

Art. 135 ust. 1 | Zakup nieruchomości lub budowa budynku na potrzeby organów administracji rządowej wymaga zgody ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.

Art. 135 ust. 2 | (uchylony)

Art. 135 ust. 3 | (uchylony)

Art. 135 ust. 4 | (uchylony)

Art. 136 ust. 1 | Ustawa budżetowa może określać, w ramach limitów wydatków na rok budżetowy, limity wydatków na programy wieloletnie.

Art. 136 ust. 2 | Programy wieloletnie są ustanawiane przez Radę Ministrów w celu realizacji strategii przyjętych przez Radę Ministrów, w tym w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa. Rada Ministrów, ustanawiając program, wskazuje jego wykonawcę.

Art. 136 ust. 3 | Realizacja programów wieloletnich może być podzielona na etapy.

Art. 136 ust. 4 | Jednostki realizujące program wieloletni mogą zaciągać zobowiązania w celu sfinansowania w poszczególnych latach realizacji tego programu do wysokości łącznej kwoty wydatków określonych dla całego programu. W razie wspólnej realizacji programu wieloletniego przez dwa lub więcej podmioty, zobowiązania zaciągane przez każdy podmiot nie mogą przekroczyć kwoty planowanej dla tego podmiotu.

Art. 137 ust. 1 | Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób finansowania zadań realizowanych w ramach międzynarodowej współpracy z zakresu wewnętrznego i zewnętrznego bezpieczeństwa państwa, wynikających z umów i porozumień.

Art. 137 ust. 2 | Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, określi w szczególności rodzaj realizowanych zadań, źródła i formę ich finansowania oraz wykorzystania wpływów uzyskanych w wyniku realizowanych zadań w przypadku przejściowego ich finansowania, uwzględniając postanowienia umów i porozumień wskazanych w ust. 1.

Rozdział 4 | Tryb opracowywania i uchwalania budżetu państwa

Art. 138 ust. 1 | Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów projekt wieloletnich założeń makroekonomicznych wykorzystywanych na potrzeby opracowania projektu ustawy budżetowej.

Art. 138 ust. 1a | Rada Ministrów przyjmuje wieloletnie założenia makroekonomiczne, o których mowa w ust. 1, w terminie do dnia 30 kwietnia, które następnie są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Finansów.

Art. 138 ust. 2 | Materiały do projektu ustawy budżetowej oraz do uzasadnienia do projektu tej ustawy opracowują i przedstawiają Ministrowi Finansów dysponenci części budżetowych, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.

Art. 138 ust. 3 | Materiały do projektu ustawy budżetowej w zakresie programów finansowanych z udziałem środków europejskich i środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5, opracowuje i przedstawia Ministrowi Finansów minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, z uwzględnieniem wieloletnich limitów wydatków, o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. c, z zastrzeżeniem ust. 4.

Art. 138 ust. 4 | Materiały do projektu ustawy budżetowej w zakresie środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4, opracowuje i przedstawia Ministrowi Finansów odpowiednio minister właściwy do spraw rybołówstwa lub minister właściwy do spraw rozwoju wsi, a w zakresie środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5b – minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

Art. 138 ust. 5 | Właściwe organy oraz kierownicy jednostek opracowują i przedstawiają projekty planów finansowych właściwym ministrom w terminach określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 6.

Art. 138 ust. 6 | Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób i zakres, w tym wzory formularzy, oraz tryb i terminy opracowania materiałów, o których mowa w ust. 2–5, w ujęciu rocznym i wieloletnim, w tym:

Art. 138 ust. 6 pkt 1 | planów rzeczowych zadań realizowanych ze środków budżetowych,

Art. 138 ust. 6 pkt 2 | projektów planów dochodów i wydatków poszczególnych części budżetowych,

Art. 138 ust. 6 pkt 3 | zestawienia programów wieloletnich,

Art. 138 ust. 6 pkt 4 | wykazu wydatków związanych z realizacją wspólnej polityki rolnej oraz innych programów, projektów i zadań finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2,

Art. 138 ust. 6 pkt 5 | projektów planów finansowych jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 14, dla których organem założycielskim lub nadzorującym jest organ administracji rządowej,

Art. 138 ust. 6 pkt 6 | materiałów do opracowania zestawienia i planu, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt 10 i 11 – kierując się koniecznością uwzględniania klasyfikacji dochodów i wydatków budżetowych, opracowania budżetu w układzie zadaniowym oraz zakresem podmiotowym i przedmiotowym spraw wymagających ujęcia w projekcie ustawy budżetowej oraz w uzasadnieniu do projektu tej ustawy.

Art. 138a | Zasoby własne Unii Europejskiej ujmuje się w projekcie ustawy budżetowej w wysokości umożliwiającej realizację zobowiązań wynikających z umowy międzynarodowej oraz z uwzględnieniem ich wysokości ustalonej w toku procedury budżetowej Unii Europejskiej.

Art. 139 ust. 1 | Minister Finansów przedstawia Radzie Ministrów projekt ustawy budżetowej na rok następny wraz z uzasadnieniem.

Art. 139 ust. 2 | Minister Finansów włącza do projektu ustawy budżetowej dochody i wydatki Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunału Konstytucyjnego, Najwyższej Izby Kontroli, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z wojewódzkimi sądami administracyjnymi, Krajowej Rady Sądownictwa, sądownictwa powszechnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Krajowego Biura Wyborczego, Państwowej Inspekcji Pracy i Biura Rady Fiskalnej.

Art. 140 ust. 1 | W projekcie ustawy budżetowej planuje się rezerwę ogólną nie wyższą niż 0,2 % wydatków budżetu.

Art. 140 ust. 2 | W projekcie ustawy budżetowej mogą zostać zaplanowane rezerwy celowe:

Art. 140 ust. 2 pkt 1 | na wydatki, których określenie wysokości lub szczegółowy podział na pozycje klasyfikacji budżetowej nie jest możliwy do dokonania w okresie opracowywania projektu ustawy budżetowej;

Art. 140 ust. 2 pkt 2 | na wydatki, których realizacja jest uwarunkowana zaciągnięciem kredytu w międzynarodowej instytucji finansowej lub pozyskaniem środków z innych źródeł;

Art. 140 ust. 2 pkt 3 | na wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, oraz na rozliczenia z budżetem Unii Europejskiej;

Art. 140 ust. 2 pkt 3a | na wydatki związane z przeciwdziałaniem chorobie zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2 (COVID-19) lub na rzecz pomocy Ukrainie w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju;

Art. 140 ust. 2 pkt 4 | gdy odrębne ustawy tak stanowią.

Art. 140 ust. 3 | Suma rezerw celowych, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, nie może przekroczyć 5 % wydatków budżetu.

Art. 140 ust. 4 | W częściach budżetu państwa, których dysponentami są poszczególni wojewodowie, może być tworzona rezerwa w wysokości do 2 % planowanych wydatków. Przy ustalaniu wysokości rezerwy nie uwzględnia się dotacji planowanych dla jednostek samorządu terytorialnego.

Art. 140 ust. 5 | W rezerwie, o której mowa w ust. 4, mogą być planowane wydatki na wynagrodzenia z tytułu odpraw emerytalnych i odpraw w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Art. 140 ust. 6 | Środki na wydatki, o których mowa w ust. 5, planuje się w ramach ogólnej kwoty wynagrodzeń dla części budżetu państwa, których dysponentami są poszczególni wojewodowie, ustalanej w ustawie budżetowej zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1356).

Art. 141 | Rada Ministrów uchwala projekt ustawy budżetowej i wraz z uzasadnieniem przedkłada go Sejmowi w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy.

Art. 142 ust. 1 | Do projektu ustawy budżetowej dołącza się uzasadnienie zawierające w szczególności:

Art. 142 ust. 1 pkt 1 | główne cele polityki społecznej i gospodarczej;

Art. 142 ust. 1 pkt 2 | omówienie scenariusza makroekonomicznego na rok budżetowy i trzy kolejne lata, w szczególności założeń makroekonomicznych dotyczących prognozy:

Art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. a | produktu krajowego brutto i jego składowych, w tym:

Art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret 1 | eksportu netto,

Art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret 2 | popytu krajowego, w tym konsumpcji prywatnej i publicznej oraz nakładów brutto na środki trwałe,

Art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. aa | deflatora produktu krajowego brutto,

Art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. b | średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych,

Art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. c | kursu walutowego,

Art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. d | przeciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej,

Art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. e | poziomu zatrudnienia i bezrobocia,

Art. 142 ust. 1 pkt 2 lit. f | salda obrotów bieżących – wraz z przewidywanym wykonaniem dla roku poprzedzającego rok budżetowy;

Art. 142 ust. 1 pkt 2a | porównanie scenariusza makroekonomicznego z najbardziej aktualnymi prognozami Komisji Europejskiej i prognozami przygotowanymi przez inne niezależne instytucje wraz z omówieniem znaczących różnic;

Art. 142 ust. 1 pkt 2b | informacje o działaniach podjętych w przypadku wystąpienia znaczących odchyleń negatywnie wpływających na prognozy makroekonomiczne w okresie czterech kolejnych lat budżetowych poprzedzających opracowanie scenariusza makroekonomicznego;

Art. 142 ust. 1 pkt 2c | analizę wrażliwości w zakresie deficytu i długu sektora instytucji rządowych i samorządowych w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2009 z dnia 25 maja 2009 r. o stosowaniu Protokołu w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, państwowego długu publicznego oraz poziomu kwoty wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1, przy różnych założeniach dotyczących wzrostu gospodarczego i stóp procentowych wraz z omówieniem istotnych czynników ryzyka;

Art. 142 ust. 1 pkt 3 | kierunki polityki fiskalnej, zawierające w szczególności założenia dotyczące średniookresowego celu budżetowego oraz działania z zakresu polityki fiskalnej i polityki gospodarczej zmierzające do jego osiągnięcia;

Art. 142 ust. 1 pkt 4 | przewidywane wykonanie budżetu państwa za rok budżetowy poprzedzający rok budżetowy, którego dotyczy projekt ustawy budżetowej;

Art. 142 ust. 1 pkt 5 | omówienie projektowanych:

Art. 142 ust. 1 pkt 5 lit. a | przychodów i rozchodów oraz dochodów i wydatków budżetowych,

Art. 142 ust. 1 pkt 5 lit. b | (uchylony)

Art. 142 ust. 1 pkt 5 lit. c | (uchylony)

Art. 142 ust. 1 pkt 5 lit. d | wykazów określonych w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. b i c,

Art. 142 ust. 1 pkt 5 lit. e | planów finansowych, o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1;

Art. 142 ust. 1 pkt 6 | omówienie przewidywanego wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz długu sektora finansów publicznych;

Art. 142 ust. 1 pkt 6a | omówienie kwoty planowanych wydatków obliczonej zgodnie z art. 112aa ust. 1 albo art. 112d ust. 3 oraz kwoty planowanego limitu wydatków, o którym mowa w art. 112aa ust. 3;

Art. 142 ust. 1 pkt 6b | informacje o:

Art. 142 ust. 1 pkt 6b lit. a | wielkości wskaźnika średniookresowej dynamiki wartości produktu krajowego brutto, o którym mowa w art. 112aa ust. 1,

Art. 142 ust. 1 pkt 6b lit. b | wielkości korekty kwoty wydatków, o której mowa w art. 112aa ust. 1,

Art. 142 ust. 1 pkt 6b lit. c | wartości klauzuli obronnej, o której mowa w art. 112aa ust. 4a,

Art. 142 ust. 1 pkt 6b lit. d | (uchylony)

Art. 142 ust. 1 pkt 6b lit. e | każdym dyskrecjonalnym działaniu przekraczającym 0,03 % wartości produktu krajowego brutto, o którym mowa w art. 112aa ust. 1,

Art. 142 ust. 1 pkt 6b lit. f | aktualizacji wartości działań dyskrecjonalnych, o których mowa w art. 112aa ust. 1,

Art. 142 ust. 1 pkt 6b lit. g | każdym jednorazowym i tymczasowym działaniu po stronie dochodów przekraczającym 0,03 % wartości produktu krajowego brutto, o którym mowa w art. 112aa ust. 3;

Art. 142 ust. 1 pkt 6c | opinię Rady Fiskalnej, o której mowa w:

Art. 142 ust. 1 pkt 6c lit. a | art. 112ab ust. 2,

Art. 142 ust. 1 pkt 6c lit. b | art. 112ac ust. 1,

Art. 142 ust. 1 pkt 6c lit. c | art. 112da ust. 1,

Art. 142 ust. 1 pkt 6c lit. d | art. 112db ust. 1 i 7 – albo informację o jej nieprzedstawieniu w wyznaczonym terminie wraz z wnioskiem odpowiednio Ministra Finansów albo Rady Ministrów, o którym mowa odpowiednio w art. 112ab ust. 2, art. 112ac ust. 3, art. 112da ust. 1 albo art. 112db ust. 1 albo 7;

Art. 142 ust. 1 pkt 7 | omówienie wielkości zasobów własnych Unii Europejskiej oraz środków ujętych w budżecie środków europejskich;

Art. 142 ust. 1 pkt 8 | informacje o udzielonych przez Skarb Państwa kwotach poręczeń i gwarancji, według przewidywanego wykonania na koniec roku budżetowego poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczy projekt ustawy budżetowej;

Art. 142 ust. 1 pkt 9 | (uchylony)

Art. 142 ust. 1 pkt 10 | zestawienie zadań i celów priorytetowych na dany rok budżetowy;

Art. 142 ust. 1 pkt 11 | skonsolidowany plan wydatków na rok budżetowy i dwa kolejne lata państwowych jednostek budżetowych, państwowych funduszy celowych, agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej oraz państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14, sporządzany w układzie zadań budżetowych określonych w art. 2 pkt 3, wraz z celami i miernikami stopnia realizacji celów;

Art. 142 ust. 1 pkt 12 | plany finansowe lub projekty planów finansowych funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw.

Art. 142 ust. 2 | W roku s, o którym mowa w art. 112d ust. 3, uzasadnienie nie zawiera omówienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 6a, i informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 6b.

Art. 142 ust. 3 | (uchylony)

Art. 143 ust. 1 | Dysponenci części budżetowych, w terminie do dnia 25 października, przekazują informacje o przyjętych przez Radę Ministrów w projekcie ustawy budżetowej kwotach:

Art. 143 ust. 1 pkt 1 | dochodów i wydatków, w tym wynagrodzeń – jednostkom podległym;

Art. 143 ust. 1 pkt 2 | dotacji na zadania z zakresu administracji rządowej, zadania inspekcji i straży, dotacji na realizację zadań własnych oraz o kwotach dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej – jednostkom samorządu terytorialnego;

Art. 143 ust. 1 pkt 3 | środków na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, dla których zarządy województw są instytucją zarządzającą lub pośredniczącą – zarządom województw.

Art. 143 ust. 2 | W terminie do dnia 25 listopada jednostki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, opracowują i przekazują właściwym dysponentom części budżetowych projekty planów finansowych na następny rok budżetowy, zgodne z projektem ustawy budżetowej.

Art. 143 ust. 3 | Przepisu ust. 1 nie stosuje się do kwot dochodów z podatków i ceł pobieranych przez jednostki podległe Ministrowi Finansów.

Art. 144 ust. 1 | W przypadku gdy Rada Ministrów przedkłada Sejmowi projekt ustawy o prowizorium budżetowym, przepis art. 141 stosuje się odpowiednio.

Art. 144 ust. 2 | Do projektu ustawy o prowizorium budżetowym stosuje się przepisy odnoszące się do projektu ustawy budżetowej, z wyłączeniem art. 142 ust. 1 pkt 10 i 11.

Art. 144 ust. 3 | W przypadku przedstawienia Sejmowi projektu ustawy o prowizorium budżetowym, Rada Ministrów przedstawia Sejmowi projekt ustawy budżetowej nie później niż na 3 miesiące przed zakończeniem okresu obowiązywania ustawy o prowizorium budżetowym.

Art. 145 ust. 1 | W przypadku gdy ustawa budżetowa albo ustawa o prowizorium budżetowym nie zostaną ogłoszone przed dniem 1 stycznia, to do czasu ogłoszenia odpowiedniej ustawy:

Art. 145 ust. 1 pkt 1 | podstawą gospodarki finansowej jest przedstawiony Sejmowi odpowiedni projekt ustawy, o którym mowa w art. 141 lub w art. 144;

Art. 145 ust. 1 pkt 2 | obowiązują stawki należności budżetowych oraz składki na państwowe fundusze celowe w wysokości ustalonej dla roku poprzedzającego rok budżetowy.

Art. 145 ust. 2 | Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy podstawą gospodarki finansowej państwa jest ustawa albo projekt ustawy o prowizorium budżetowym, a przed upływem terminu obowiązywania ustawy o prowizorium budżetowym nie zostanie ogłoszona ustawa budżetowa.

Rozdział 5 | Wykonywanie ustawy budżetowej

Art. 146 ust. 1 | Dysponenci części budżetowych, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej, przekazują jednostkom podległym informacje o kwotach dochodów i wydatków, w tym wynagrodzeń.

Art. 146 ust. 2 | Jednostki, o których mowa w ust. 1, sporządzają plany finansowe celem zapewnienia ich zgodności z ustawą budżetową.

Art. 146 ust. 3 | Przepisu ust. 1 nie stosuje się do kwot dochodów z podatków i ceł pobieranych przez jednostki podległe Ministrowi Finansów.

Art. 147 ust. 1 | Minister Finansów, w porozumieniu z dysponentami części budżetowych, opracowuje harmonogram realizacji budżetu państwa.

Art. 147 ust. 2 | Harmonogram, o którym mowa w ust. 1, obejmuje:

Art. 147 ust. 2 pkt 1 | prognozę dochodów budżetu państwa w poszczególnych miesiącach roku budżetowego;

Art. 147 ust. 2 pkt 2 | wielkość wydatków planowanych do sfinansowania w poszczególnych miesiącach roku budżetowego.

Art. 147 ust. 3 | Harmonogram realizacji wydatków podlega aktualizacji na wniosek dysponenta części budżetowej lub Ministra Finansów.

Art. 147 ust. 4 | Dysponent części budżetowej może poinformować podległe i nadzorowane jednostki o harmonogramie, o którym mowa w ust. 1.

Art. 148 | W terminie 21 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej dysponenci części budżetowych przekazują:

Art. 148 pkt 1 | jednostkom samorządu terytorialnego informacje o kwotach dotacji celowych, dotacji na zadania z zakresu administracji rządowej, zadania inspekcji i straży, dotacji na realizację zadań własnych oraz o kwotach dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego, określonych w ustawie budżetowej;

Art. 148 pkt 2 | samorządom województw informacje o środkach na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, dla których zarządy województw są instytucją zarządzającą lub pośredniczącą, określonych w ustawie budżetowej.

Art. 149 ust. 1 | Dotacje celowe na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami są przekazywane jednostce samorządu terytorialnego przez wojewodę w terminie umożliwiającym pełne i terminowe wykonywanie zadań.

Art. 149 ust. 2 | Dotacje celowe na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami mogą również być przekazywane – w terminach określonych w odrębnych przepisach – przez:

Art. 149 ust. 2 pkt 1 | Szefa Krajowego Biura Wyborczego lub działających z jego upoważnienia dyrektorów zespołów i delegatur Krajowego Biura Wyborczego na finansowanie zadań związanych z aktualizowaniem Centralnego Rejestru Wyborców oraz organizacją i przeprowadzaniem wyborów i referendów;

Art. 149 ust. 2 pkt 2 | dyrektorów urzędów statystycznych na finansowanie zadań związanych z organizacją spisów powszechnych i rolnych.

Art. 150 | Dysponent części budżetowej lub dysponent środków, o których mowa w art. 127 ust. 2, udzielając dotacji celowej, w tym jednostce sektora finansów publicznych, w przypadku gdy odrębne przepisy lub umowa międzynarodowa nie określają trybu i zasad udzielania lub rozliczania tej dotacji, zawiera umowę, która określa w szczególności:

Art. 150 pkt 1 | szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania;

Art. 150 pkt 2 | wysokość udzielonej dotacji;

Art. 150 pkt 3 | termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego;

Art. 150 pkt 4 | termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji;

Art. 150 pkt 5 | termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż 15 dni od określonego w umowie dnia wykonania zadania, a w przypadku zadania realizowanego za granicą – 30 dni od określonego w umowie dnia jego wykonania;

Art. 150 pkt 6 | tryb kontroli wykonania zadania; w umowie można postanowić, że kontrola będzie prowadzona na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji rządowej.

Art. 151 ust. 1 | Dysponent części budżetowej może zlecić organizacji pozarządowej realizację swoich zadań na podstawie zawartej z tą organizacją umowy, przyznając jednocześnie dotację celową na realizację tych zadań.

Art. 151 ust. 2 | Umowa, o której mowa w ust. 1, powinna określać:

Art. 151 ust. 2 pkt 1 | szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania;

Art. 151 ust. 2 pkt 2 | wysokość udzielonej dotacji i tryb płatności;

Art. 151 ust. 2 pkt 3 | termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego;

Art. 151 ust. 2 pkt 4 | tryb kontroli wykonywania zadania;

Art. 151 ust. 2 pkt 5 | termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji;

Art. 151 ust. 2 pkt 6 | termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż 15 dni od określonego w umowie dnia wykonania zadania, a w przypadku zadania realizowanego za granicą – 30 dni od określonego w umowie dnia jego wykonania.

Art. 151a | Od kwoty niewykorzystanej części dotacji zwróconej po terminie określonym w umowie, o której mowa w art. 150 i art. 151 ust. 1, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin zwrotu tej dotacji.

Art. 152 ust. 1 | Jednostki, którym została udzielona dotacja, o której mowa w art. 150 i art. 151 ust. 1, są obowiązane do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków otrzymanych z dotacji oraz wydatków dokonywanych z tych środków.

Art. 152 ust. 2 | Zatwierdzenie przez dysponenta części budżetowej lub dysponenta środków, o których mowa w art. 127 ust. 2, rozliczenia dotacji w zakresie rzeczowym i finansowym, przedstawionego przez obowiązaną do tego jednostkę, powinno nastąpić w terminie 30 dni od dnia jego przedstawienia, a w przypadku dotacji na realizację zadania za granicą – 60 dni od dnia jego przedstawienia.

Art. 152 ust. 3 | W przypadku stwierdzenia na podstawie rozliczenia, o którym mowa w ust. 2, że dotacja wykorzystana została w części lub całości niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrana w nadmiernej wysokości, dysponent części budżetowej lub dysponent środków, o których mowa w art. 127 ust. 2, określa, w drodze decyzji, wysokość kwoty podlegającej zwrotowi do budżetu państwa.

Art. 153 ust. 1 | Minister Finansów, na wniosek dysponenta części budżetowej, może udzielić zapewnienia finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa w bieżącym roku budżetowym lub w kolejnych latach:

Art. 153 ust. 1 pkt 1 | projektów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1–5c i 6;

Art. 153 ust. 1 pkt 2 | wydatków, o których mowa w art. 124 ust. 1, z wyłączeniem wydatków na projekty, o których mowa w pkt 1;

Art. 153 ust. 1 pkt 3 | programów wieloletnich.

Art. 153 ust. 2 | Zapewnienie finansowania lub dofinansowania, o którym mowa w ust. 1, dotyczące bieżącego roku budżetowego może być udzielone, o ile środki na ten cel zostały ujęte w rezerwie celowej na ten rok. Środki na zapewnienie finansowania lub dofinansowania na kolejne lata są ujmowane w rezerwach celowych w projektach ustaw budżetowych na lata kolejne.

Art. 153 ust. 3 | Zmiana zapewnienia finansowania lub dofinansowania, o którym mowa w ust. 1, może dotyczyć bieżącego roku budżetowego lub kolejnych lat, przy czym zmiana dotycząca bieżącego roku budżetowego może być dokonana do dnia 31 grudnia, na wniosek dysponenta części budżetowej. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, wniosek należy złożyć niepóźniej niż na 10 dni roboczych przed upływem tego terminu.

Art. 153 ust. 4 | Minister Finansów może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb składania wniosków, o których mowa w ust. 1 i 3, wzór tych wniosków i dokumenty niezbędne do ich rozpatrzenia, mając na względzie właściwość podmiotów realizujących zadania, zakres przedmiotowy tych zadań oraz efektywność wykorzystania środków budżetu państwa.

Art. 154 ust. 1 | Podziału rezerw celowych dokonuje Minister Finansów, w porozumieniu z właściwymi dysponentami części budżetowych, niepóźniej niż do dnia 15 października roku budżetowego.

Art. 154 ust. 2 | Dysponenci części budżetowych, o których mowa w ust. 1, przekazują wojewodom informację o wysokości środków rezerw celowych przeznaczonych na zwiększenie wydatków w częściach budżetu państwa, którymi dysponują wojewodowie, do dnia 30 września roku budżetowego.

Art. 154 ust. 3 | Podziału rezerw celowych:

Art. 154 ust. 3 pkt 1 | o których mowa w art. 140 ust. 2 pkt 2 i 3,

Art. 154 ust. 3 pkt 2 | przeznaczonych na finansowanie zobowiązań Skarbu Państwa,

Art. 154 ust. 3 pkt 3 | przeznaczonych na przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i usuwanie ich skutków,

Art. 154 ust. 3 pkt 4 | przeznaczonych na finansowanie zadań, dla których udzielone zostały zapewnienia finansowania lub dofinansowania, o których mowa w art. 153 – dokonuje Minister Finansów, w porozumieniu z właściwymi dysponentami części budżetowych, do końca roku budżetowego.

Art. 154 ust. 4 | Rezerwy celowe mogą być przeznaczone wyłącznie na cel, na jaki zostały utworzone, oraz wykorzystane zgodnie z klasyfikacją wydatków.

Art. 154 ust. 5 | Zmiana klasyfikacji wydatków może być dokonana przez Ministra Finansów do końca roku budżetowego na wniosek dysponenta części budżetowej, przy czym w przypadku rezerw celowych, o których mowa w ust. 1 i ust. 3 pkt 4, wniosek ten należy złożyć niepóźniej niż 10 dni roboczych przed upływem roku budżetowego.

Art. 154 ust. 6 | Minister Finansów może, po uzyskaniu pozytywnej opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu, dokonać zmiany przeznaczenia rezerwy celowej.

Art. 154 ust. 7 | Podziału rezerw celowych przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, z wyłączeniem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6, dokonuje Minister Finansów na wniosek:

Art. 154 ust. 7 pkt 1 | ministra pełniącego funkcję instytucji zarządzającej lub koordynującego realizację programów finansowanych z udziałem tych środków;

Art. 154 ust. 7 pkt 2 | ministra właściwego do spraw rozwoju wsi – w zakresie wspólnej polityki rolnej.

Art. 154 ust. 8 | Dysponent części budżetowej składa do Ministra Finansów wniosek o podział rezerwy celowej, o której mowa w ust. 1 i ust. 3 pkt 4, niepóźniej niż 10 dni roboczych przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1 albo 3.

Art. 154a | Podziału rezerwy celowej, o której mowa w art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw, z wyłączeniem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, dokonuje Rada Ministrów, na wniosek właściwych dysponentów części budżetowych, do dnia 30 września roku budżetowego, uwzględniając wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych w państwowych jednostkach budżetowych.

Art. 155 ust. 1 | Rezerwą ogólną dysponuje Rada Ministrów.

Art. 155 ust. 2 | Rada Ministrów może upoważnić, w drodze rozporządzenia, Prezesa Rady Ministrów i Ministra Finansów do dysponowania rezerwą ogólną do wysokości określonych kwot, uwzględniając zróżnicowanie tych kwot.

Art. 155 ust. 3 | Rezerwa ogólna nie może być przeznaczona na zwiększenie wydatków, które zostały zmniejszone w trakcie realizacji budżetu w wyniku przeniesień, dokonanych na podstawie art. 171.

Art. 156 | (uchylony)

Art. 157 | Nie stanowią rezerwy, o której mowa w art. 140 ust. 4, środki niepodzielone przez wojewodów, przeznaczone na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami.

Art. 158 | Ograniczenia, o których mowa w art. 154 ust. 4, 5 i 7 oraz w art. 155 ust. 3, nie mają zastosowania w przypadku realizacji zadań wynikających z przepisów dotyczących wprowadzenia stanów nadzwyczajnych na terytorium państwa lub na jego części.

Art. 159 | Rada Ministrów kieruje wykonywaniem budżetu państwa.

Art. 160 ust. 1 | W celu rzetelnego i gospodarnego wykonania budżetu państwa Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, określić:

Art. 160 ust. 1 pkt 1 | organy administracji rządowej uprawnione do dokonywania określonych rodzajów wydatków;

Art. 160 ust. 1 pkt 2 | wytyczne dotyczące:

Art. 160 ust. 1 pkt 2 lit. a | szczegółowego sposobu dokonywania wydatków, o których mowa w pkt 1,

Art. 160 ust. 1 pkt 2 lit. b | szczegółowego sposobu i terminów sporządzania informacji z wykonania wydatków, o których mowa w pkt 1, oraz jednostki obowiązane do ich sporządzania.

Art. 160 ust. 1 pkt 2 lit. c | (uchylona)

Art. 160 ust. 2 | Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia zakres i rodzaj określanych wydatków oraz konieczność zachowania zasady przejrzystości finansów publicznych przy sporządzaniu informacji z ich wykonania.

Art. 161 ust. 1 | Zobowiązania na okres dłuższy niż rok budżetowy w ramach realizacji współpracy rozwojowej na terytoriach uznanych za strefę działań wojennych mogą być zaciągane, jeżeli wydatki niezbędne na obsługę zobowiązania są ujęte w ustawie budżetowej.

Art. 161 ust. 2 | Środki niewykorzystane w ramach zaciągniętego zobowiązania wieloletniego nie podlegają zwrotowi do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego i traktowane są jako środki niewygasające, podlegające zwrotowi najpóźniej do dnia 30 czerwca kolejnego roku.

Art. 161 ust. 3 | Rada Ministrów może wydawać, w drodze rozporządzenia, wytyczne dotyczące zasad zaciągania zobowiązań na okres dłuższy niż rok budżetowy w ramach realizacji współpracy rozwojowej na terytoriach uznanych za strefę działań wojennych, określając:

Art. 161 ust. 3 pkt 1 | podmioty uprawnione do dokonywania określonych rodzajów wydatków;

Art. 161 ust. 3 pkt 2 | szczegółowy sposób dokonywania wydatków, o których mowa w pkt 1;

Art. 161 ust. 3 pkt 3 | szczegółowy sposób i termin sporządzania informacji z wykonania wydatków, o których mowa w pkt 1, oraz jednostki obowiązane do ich sporządzania.

Art. 161 ust. 4 | Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 3, uwzględnia właściwość podmiotów realizujących zadania oraz zakres tych zadań.

Art. 162 | W toku wykonywania budżetu państwa obowiązują następujące zasady gospodarki finansowej:

Art. 162 pkt 1 | ustalanie, pobieranie i odprowadzanie dochodów budżetu państwa następuje na zasadach i w terminach wynikających z obowiązujących przepisów;

Art. 162 pkt 2 | pełna realizacja zadań następuje w terminach określonych przepisami i harmonogramem, o którym mowa w art. 147 ust. 1;

Art. 162 pkt 3 | dokonywanie wydatków następuje w granicach kwot określonych w planie finansowym, z uwzględnieniem prawidłowo dokonanych przeniesień i zgodnie z planowanym przeznaczeniem, w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów;

Art. 162 pkt 4 | zlecanie zadań powinno następować na zasadzie wyboru najkorzystniejszej oferty, z uwzględnieniem przepisów o zamówieniach publicznych, o partnerstwie publiczno-prywatnym oraz o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi, a w odniesieniu do organizacji pozarządowych – z odpowiednim zastosowaniem art. 43 i art. 151.

Art. 163 ust. 1 | Państwowe jednostki budżetowe mające siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, podległe ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych albo ministrowi właściwemu do spraw gospodarki, mogą gromadzić na wydzielonym rachunku bankowym dochody uzyskiwane z:

Art. 163 ust. 1 pkt 1 | odszkodowań i wpłat za utracone lub uszkodzone mienie będące w zarządzie bądź użytkowaniu jednostki budżetowej;

Art. 163 ust. 1 pkt 2 | wpływów z najmu, dzierżawy lub sprzedaży składników majątkowych;

Art. 163 ust. 1 pkt 3 | tytułu odsetek od środków zgromadzonych na rachunku.

Art. 163 ust. 2 | Dochody, o których mowa w ust. 1, są przeznaczane na sfinansowanie wydatków bieżących i inwestycyjnych związanych z remontami i odtworzeniem mienia państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 163 ust. 2a | Dochody, o których mowa w ust. 1, mogą być przeznaczone na sfinansowanie zakupu nieruchomości na potrzeby państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 163 ust. 3 | Wydatki mogą być dokonywane do wysokości kwot zgromadzonych dochodów, w ramach planu finansowego obejmującego bieżące dochody i pozostałości środków z okresów poprzednich.

Art. 163 ust. 3a | Odpowiednio minister właściwy do spraw zagranicznych albo minister właściwy do spraw gospodarki opracowuje, na podstawie informacji otrzymanych od kierowników podległych państwowych jednostek budżetowych, o których mowa w ust. 1, zestawienie dochodów, o których mowa w ust. 1, oraz wydatków nimi finansowanych i przekazuje je Ministrowi Finansów w trybie i terminach określonych w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej.

Art. 163 ust. 4 | Środki pieniężne gromadzone na wydzielonym rachunku bankowym, o którym mowa w ust. 1, w zależności od potrzeb wskazanych przez odpowiednio ministra właściwego do spraw zagranicznych albo ministra właściwego do spraw gospodarki mogą być przekazywane na wydzielony rachunek bankowy do innych państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, podległych tym ministrom.

Art. 164 ust. 1 | Wydatki nieprzewidziane, których obowiązkowe płatności wynikają z tytułów wykonawczych, wyroków sądowych lub ugód, mogą być dokonywane bez względu na poziom środków finansowych zaplanowanych na ten cel. Odpowiednia zmiana planu wydatków powinna nastąpić w trybie przeniesień wydatków z innych podziałek klasyfikacji wydatków lub z rezerw celowych.

Art. 164 ust. 2 | Do przeniesień, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się ograniczeń wynikających z art. 171 ust. 1–5.

Art. 165 ust. 1 | Wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa są dokonywane przed innymi wydatkami budżetu państwa.

Art. 165 ust. 2 | (uchylony)

Art. 166 ust. 1 | Środki finansowe uzyskane przez Ministra Finansów z tytułu transakcji finansowych na instrumentach pochodnych, polegających na wymianie płatności odsetkowych, pomniejszają wydatki związane z obsługą długu Skarbu Państwa.

Art. 166 ust. 2 | Środki finansowe uzyskane przez Ministra Finansów z tytułu transakcji finansowych na instrumentach pochodnych, polegających na wymianie płatności kapitałowych, pomniejszają rozchody.

Art. 167 ust. 1 | Wpłaty zasobów własnych Unii Europejskiej do budżetu Unii Europejskiej są dokonywane w terminach i wysokości umożliwiających realizację zobowiązań wynikających z umowy międzynarodowej.

Art. 167 ust. 2 | W przypadku gdy w trakcie roku budżetowego – w wyniku zmian wprowadzonych w budżecie ogólnym Unii Europejskiej – wpłata zasobów własnych Unii Europejskiej ulegnie zwiększeniu i nie będzie możliwe pokrycie zwiększonych środków z rezerw celowych, Rada Ministrów przedstawia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu propozycje sfinansowania zwiększonego wydatku.

Art. 167 ust. 3 | W pierwszej kolejności na cel, o którym mowa w ust. 2, przeznacza się:

Art. 167 ust. 3 pkt 1 | wydatki zablokowane na podstawie art. 177;

Art. 167 ust. 3 pkt 2 | niepodzielone rezerwy celowe.

Art. 167 ust. 4 | Pozytywna opinia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu o propozycjach sfinansowania zwiększonych wpłat zasobów własnych Unii Europejskiej oznacza:

Art. 167 ust. 4 pkt 1 | upoważnienie dla Ministra Finansów do przeniesienia wydatków między częściami i działami w przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1;

Art. 167 ust. 4 pkt 2 | zgodę na zmianę przeznaczenia rezerw celowych bez stosowania trybu określonego w art. 154 ust. 6 w przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2;

Art. 167 ust. 4 pkt 3 | upoważnienie dla Rady Ministrów do dokonania przeniesienia planowanych wydatków między częściami i działami budżetu państwa – w przypadku innych wydatków.

Art. 167a ust. 1 | Rada Ministrów może przedstawić sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu propozycje przekazania przez Ministra Obrony Narodowej do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, o którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825, 1014 i 1080), dodatkowych środków na realizację zadań Funduszu, w tym spłaty zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów, pożyczek i wyemitowanych obligacji oraz zobowiązań finansowych, o których mowa odpowiednio w art. 45 ust. 1 i art. 45a ust. 1 tej ustawy.

Art. 167a ust. 2 | W pierwszej kolejności na cel, o którym mowa w ust. 1, przeznacza się:

Art. 167a ust. 2 pkt 1 | wydatki zablokowane na podstawie art. 177;

Art. 167a ust. 2 pkt 2 | niepodzielone rezerwy celowe.

Art. 167a ust. 3 | Pozytywna opinia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu o propozycji, o której mowa w ust. 1, oznacza:

Art. 167a ust. 3 pkt 1 | upoważnienie dla Ministra Finansów do przeniesienia wydatków między częściami i działami budżetu państwa w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1;

Art. 167a ust. 3 pkt 2 | zgodę na zmianę przeznaczenia rezerw celowych bez stosowania trybu określonego w art. 154 ust. 6 w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2;

Art. 167a ust. 3 pkt 3 | upoważnienie dla Rady Ministrów do dokonania przeniesienia, w drodze rozporządzenia, planowanych wydatków między częściami i działami budżetu państwa – w przypadku innych wydatków.

Art. 168 ust. 1 | Dotacje udzielone z budżetu państwa w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego lub w terminie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 181 ust. 2 podlegają zwrotowi do budżetu państwa odpowiednio do dnia 31 stycznia następnego roku albo w terminie 21 dni od dnia określonego w tych przepisach, z zastrzeżeniem art. 150 pkt 5 i art. 151 ust. 2 pkt 6 oraz terminów wynikających z przepisów wydanych na podstawie art. 189 ust. 4, 4a i 4b.

Art. 168 ust. 2 | Dotacje udzielone z budżetu państwa na realizację zadań za granicą w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu państwa do dnia 28 lutego następnego roku.

Art. 168 ust. 3 | Od kwot dotacji zwróconych po terminie określonym w ust. 1 lub 2 nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin zwrotu dotacji.

Art. 168 ust. 4 | Wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Przekazanie środków na rachunek beneficjenta nie oznacza wykorzystania dotacji.

Art. 168 ust. 5 | W przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach.

Art. 168 ust. 6 | Dotacje celowe przyznane jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, w części niewykorzystanej w danym roku, podlegają zwrotowi do budżetu państwa w części, w jakiej zadanie nie zostało wykonane, w terminie określonym w ust. 1.

Art. 169 ust. 1 | Dotacje udzielone z budżetu państwa:

Art. 169 ust. 1 pkt 1 | wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

Art. 169 ust. 1 pkt 2 | pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Art. 169 ust. 2 | Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa w wysokości wyższej niż określona w przepisach niniejszej ustawy, przepisach odrębnych lub umowie lub w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Art. 169 ust. 3 | Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

Art. 169 ust. 4 | Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Art. 169 ust. 5 | Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia następującego po dniu:

Art. 169 ust. 5 pkt 1 | przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem,

Art. 169 ust. 5 pkt 2 | stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji – z zastrzeżeniem, że jeżeli dotacja stanowi pomoc publiczną, w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji beneficjentowi.

Art. 169 ust. 6 | W przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 oraz w art. 150 pkt 5, art. 151 ust. 2 pkt 6, art. 168 ust. 1 i 2, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

Art. 169 ust. 7 | Do subwencji dla podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki przepisy ust. 1–6 stosuje się odpowiednio.

Art. 170 ust. 1 | Zmiany kwot dotacji celowych na zadania z zakresu administracji rządowej lub inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego oraz zmiany kwot dotacji na dofinansowanie zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego mogą następować w terminie do dnia 15 grudnia roku budżetowego.

Art. 170 ust. 2 | Termin określony w ust. 1 nie obowiązuje w przypadku:

Art. 170 ust. 2 pkt 1 | dofinansowania zadań jednostek samorządu terytorialnego realizowanych w związku ze zdarzeniem losowym lub finansowania zobowiązań Skarbu Państwa;

Art. 170 ust. 2 pkt 2 | uprzedniego udzielenia zapewnienia finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa.

Art. 171 ust. 1 | Dysponenci części budżetowych mogą dokonywać przeniesień wydatków między rozdziałami i paragrafami klasyfikacji wydatków, z zastrzeżeniem ust. 5, w ramach danej części i działu budżetu państwa.

Art. 171 ust. 2 | Przeniesienie polegające na zmniejszeniu lub zwiększeniu wydatków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, z zastrzeżeniem art. 194 ust. 5 i 6.

Art. 171 ust. 2a | O udzieleniu zgody na dokonanie przeniesienia, o której mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego informuje niezwłocznie Ministra Finansów.

Art. 171 ust. 3 | Przeniesienie z grup wydatków lub do grup wydatków, o których mowa w art. 124 ust. 1 pkt 1–3, polegające na zmniejszeniu lub zwiększeniu wydatków majątkowych lub transferów majątkowych jednorazowo o kwotę powyżej 500 tys. zł wymaga zgody Ministra Finansów.

Art. 171 ust. 3a | Dysponenci części budżetowych informują niezwłocznie Ministra Finansów o przeniesieniach wydatków majątkowych i transferów majątkowych w zakresie budżetu środków europejskich dokonanych poniżej kwoty 500 tys. zł.

Art. 171 ust. 4 | W przypadku wydatków na inwestycje budowlane, każde przeniesienie polegające na zmniejszeniu lub zwiększeniu tych wydatków wymaga zgody Ministra Finansów.

Art. 171 ust. 5 | Dysponenci części budżetowych mogą upoważnić kierowników podległych jednostek do dokonywania przeniesień wydatków w obrębie jednego rozdziału.

Art. 171 ust. 6 | Upoważnienie, o którym mowa w ust. 5, nie obejmuje przenoszenia wydatków, na dokonanie których wymagana jest zgoda ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego lub Ministra Finansów.

Art. 171 ust. 7 | Przeniesienia wydatków, o których mowa w ust. 1 i 5, nie mogą zwiększać planowanych wydatków na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 171 ust. 8 | Przepisy ust. 1–7 nie mają zastosowania do podziału rezerw budżetu państwa.

Art. 171 ust. 9 | Ministrowie będący dysponentami więcej niż jednej części budżetowej mogą dokonywać przeniesień wydatków między częściami w ramach jednego działu i rozdziału budżetu państwa. O podjętych decyzjach ministrowie informują niezwłocznie Radę Ministrów. Rada Ministrów może uchylić decyzję ministra.

Art. 171 ust. 10 | Kierownik jednostki, która zapewnia obsługę więcej niż jednego dysponenta części budżetowej, może dokonywać, za zgodą tych dysponentów, przeniesień wydatków między rozdziałami i paragrafami klasyfikacji wydatków w ramach danego działu budżetu państwa. Przepisy ust. 2–9 stosuje się odpowiednio.

Art. 171 ust. 11 | Wojewodowie mogą, w celu zapewnienia realizacji zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego, dokonywać w ramach danej części budżetu państwa przeniesień wydatków między działami, rozdziałami i paragrafami klasyfikacji wydatków, które nie powodują powstania zobowiązania Skarbu Państwa. O dokonanych przeniesieniach wojewodowie informują niezwłocznie Ministra Finansów. Przepisy ust. 3, 3a i 4 stosuje się odpowiednio.

Art. 171 ust. 12 | Wydatki, które zostały zmniejszone w trakcie roku budżetowego w wyniku przeniesień, o których mowa w ust. 11, nie mogą być zwiększane ze środków rezerw celowych.

Art. 172 ust. 1 | W razie zniesienia lub przekształcenia ministerstwa Prezes Rady Ministrów może, w drodze rozporządzenia, dokonywać przeniesienia planowanych dochodów i wydatków budżetowych między częściami budżetu państwa, z zachowaniem przeznaczenia środków publicznych wynikającego z ustawy budżetowej.

Art. 172 ust. 2 | Prezes Rady Ministrów w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, może określić dla utworzonego lub przekształconego ministerstwa kwoty wynagrodzeń w podziale na części i działy budżetu państwa.

Art. 172 ust. 3 | Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również w przypadku zniesienia lub przekształcenia, będących dysponentami części budżetowych, organów, urzędów i jednostek organizacyjnych podległych Prezesowi Rady Ministrów albo ministrowi lub przez nich nadzorowanych.

Art. 173 ust. 1 | Środki z budżetu państwa przeznaczone na finansowanie programów wieloletnich nie mogą być, z zastrzeżeniem ust. 2, wykorzystane na inne cele.

Art. 173 ust. 2 | Niewykorzystane środki na finansowanie programów wieloletnich Rada Ministrów może przeznaczyć na finansowanie innych programów wieloletnich lub zobowiązań Skarbu Państwa.

Art. 174 | Minister Finansów sprawuje ogólną kontrolę:

Art. 174 pkt 1 | realizacji dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów budżetu państwa;

Art. 174 pkt 2 | (uchylony)

Art. 174 pkt 3 | wykorzystania środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2;

Art. 174 pkt 4 | finansów publicznych.

Art. 175 ust. 1 | Dysponenci części budżetowych sprawują nadzór i kontrolę:

Art. 175 ust. 1 pkt 1 | nad całością gospodarki finansowej podległych im jednostek organizacyjnych, w tym nad dokonywaniem przez te jednostki wstępnej oceny celowości poniesionych wydatków oraz realizacją właściwych procedur, w tym stosowaniem kryteriów oceny inwestycji;

Art. 175 ust. 1 pkt 2 | wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu państwa;

Art. 175 ust. 1 pkt 3 | realizacji zadań finansowanych z budżetu państwa;

Art. 175 ust. 1 pkt 4 | efektywności i skuteczności realizacji planów w układzie zadaniowym na podstawie mierników stopnia realizacji celów.

Art. 175 ust. 2 | Przedmiotem nadzoru i kontroli, o których mowa w ust. 1, jest w szczególności:

Art. 175 ust. 2 pkt 1 | prawidłowość i terminowość pobierania dochodów;

Art. 175 ust. 2 pkt 2 | zgodność wydatków z planowanym przeznaczeniem;

Art. 175 ust. 2 pkt 3 | prawidłowość wykorzystania środków finansowych, w tym zakres zrealizowanych zadań;

Art. 175 ust. 2 pkt 4 | wysokość i terminy przekazywania dotacji;

Art. 175 ust. 2 pkt 5 | prawidłowość wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu państwa, pod względem zgodności z przeznaczeniem oraz wysokości wykorzystanej dotacji a stopniem realizacji zadań przewidzianych do sfinansowania dotacją z budżetu państwa.

Art. 175 ust. 3 | Dysponenci części budżetowych ustalają, w tym w odniesieniu do podległych jednostek organizacyjnych, sposób dokonywania wydatków przy wykorzystaniu służbowych kart płatniczych, w szczególności:

Art. 175 ust. 3 pkt 1 | funkcje, stanowiska i zakres obowiązków służbowych uprawniających do korzystania ze służbowej karty płatniczej;

Art. 175 ust. 3 pkt 2 | tryb i warunki przyznawania służbowej karty płatniczej i ustalania wysokości miesięcznych limitów wydatków;

Art. 175 ust. 3 pkt 3 | rodzaje towarów i usług, za które może być dokonywana zapłata za pomocą służbowej karty płatniczej;

Art. 175 ust. 3 pkt 4 | przypadki, kiedy może być dokonana wypłata gotówki za pomocą służbowej karty płatniczej;

Art. 175 ust. 3 pkt 5 | sposób prowadzenia ewidencji wydanych służbowych kart płatniczych;

Art. 175 ust. 3 pkt 6 | sposób i terminy rozliczania płatności dokonanych przy wykorzystaniu służbowej karty płatniczej.

Art. 175a ust. 1 | Minister Finansów może prowadzić przegląd wydatków (kosztów) jednostek sektora finansów publicznych w celu oddziaływania w perspektywie wykraczającej poza rok budżetowy na poziom, strukturę oraz jakość wydatków publicznych, w szczególności stopień, w jakim przyczyniają się one do skutecznej i efektywnej realizacji celów działalności państwa, zwany dalej „przeglądem wydatków”.

Art. 175a ust. 2 | Minister Finansów nie prowadzi przeglądu wydatków:

Art. 175a ust. 2 pkt 1 | jednostek, o których mowa w art. 9 pkt 2, 2a, 4 i 11 oraz art. 139 ust. 2;

Art. 175a ust. 2 pkt 2 | instytucji gospodarki budżetowej utworzonych przez organ lub kierownika jednostki, o których mowa w art. 139 ust. 2;

Art. 175a ust. 2 pkt 3 | samorządowych jednostek budżetowych, samorządowych instytucji kultury oraz samorządowych osób prawnych utworzonych na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych.

Art. 175b ust. 1 | Przegląd wydatków prowadzi się na podstawie planu przeglądu wydatków sporządzonego przez Ministra Finansów, po zasięgnięciu opinii:

Art. 175b ust. 1 pkt 1 | dysponentów części budżetowych,

Art. 175b ust. 1 pkt 2 | organów nadzorujących jednostki – których wydatki (koszty) będą podlegały przeglądowi wydatków.

Art. 175b ust. 2 | W uzasadnionych przypadkach przegląd wydatków może być prowadzony poza planem przeglądu wydatków w porozumieniu z:

Art. 175b ust. 2 pkt 1 | dysponentem części budżetowej,

Art. 175b ust. 2 pkt 2 | organem nadzorującym jednostkę – których wydatki (koszty) będą podlegały przeglądowi wydatków.

Art. 175b ust. 3 | Plan przeglądu wydatków określa co najmniej:

Art. 175b ust. 3 pkt 1 | okres, na jaki jest sporządzany;

Art. 175b ust. 3 pkt 2 | jednostki, których wydatki będą podlegały przeglądowi wydatków;

Art. 175b ust. 3 pkt 3 | zakres przeglądu wydatków.

Art. 175c | Minister Finansów sporządza program przeglądu wydatków, który zawiera w szczególności cel i szczegółowy zakres przeglądu wydatków, w porozumieniu z:

Art. 175c pkt 1 | dysponentem części budżetowej, którego wydatki (koszty) będą podlegały przeglądowi wydatków;

Art. 175c pkt 2 | organem nadzorującym jednostkę, której wydatki (koszty) będą podlegały przeglądowi wydatków;

Art. 175c pkt 3 | Szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, jeżeli będzie uczestniczył w przeglądzie wydatków.

Art. 175d ust. 1 | W przeglądzie wydatków uczestniczą, w szczególności dokonują identyfikacji i analizy nakładów oraz efektów wydatkowania środków publicznych:

Art. 175d ust. 1 pkt 1 | dysponent części budżetowej,

Art. 175d ust. 1 pkt 2 | organ nadzorujący jednostkę – których wydatki (koszty) podlegają przeglądowi wydatków.

Art. 175d ust. 2 | W przeglądzie wydatków może uczestniczyć Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Art. 175e ust. 1 | Minister Finansów dokumentuje przegląd wydatków, w szczególności po jego przeprowadzeniu sporządza raport w porozumieniu z:

Art. 175e ust. 1 pkt 1 | dysponentem części budżetowej, którego wydatki (koszty) podlegały przeglądowi wydatków;

Art. 175e ust. 1 pkt 2 | organem nadzorującym jednostkę, której wydatki (koszty) podlegały przeglądowi wydatków;

Art. 175e ust. 1 pkt 3 | Szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, jeżeli uczestniczył w przeglądzie wydatków.

Art. 175e ust. 2 | Raport zawiera w szczególności propozycje zmian w zakresie jakości wydatków publicznych oraz wskazuje podmioty odpowiedzialne za ich wdrożenie.

Art. 175e ust. 3 | Raport może zawierać propozycje zmian poziomu lub struktury wydatków publicznych.

Art. 175e ust. 4 | Minister Finansów udostępnia raport:

Art. 175e ust. 4 pkt 1 | jednostce, której wydatki (koszty) podlegały przeglądowi wydatków;

Art. 175e ust. 4 pkt 2 | dysponentowi części budżetowej, którego wydatki (koszty) podlegały przeglądowi wydatków;

Art. 175e ust. 4 pkt 3 | organowi nadzorującemu jednostkę, której wydatki (koszty) podlegały przeglądowi wydatków;

Art. 175e ust. 4 pkt 4 | Szefowi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, jeżeli uczestniczył w przeglądzie wydatków.

Art. 175e ust. 5 | Podmioty, o których mowa w ust. 4 pkt 1–3, wykorzystują propozycje zmian, o których mowa w ust. 3, przy opracowaniu materiałów do projektu ustawy budżetowej.

Art. 175e ust. 6 | Minister Finansów monitoruje wykorzystanie propozycji zmian, o których mowa w ust. 2 i 3.

Art. 175f | Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:

Art. 175f pkt 1 | tryb:

Art. 175f pkt 1 lit. a | sporządzania i opiniowania planu przeglądu wydatków,

Art. 175f pkt 1 lit. b | sporządzania i uzgadniania programu przeglądu wydatków oraz raportu,

Art. 175f pkt 2 | sposób monitorowania przez Ministra Finansów wykorzystania propozycji zmian, o których mowa w art. 175e ust. 2 i 3 – mając na względzie konieczność zapewnienia sprawnej i skutecznej realizacji przeglądu wydatków oraz potrzebę osiągnięcia celu przeglądu wydatków.

Art. 175g | Minister Finansów zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu go obsługującego wytyczne w zakresie prowadzenia przeglądu wydatków.

Art. 175h | W związku z prowadzonym przeglądem wydatków jednostki, których wydatki (koszty) podlegają przeglądowi wydatków, dysponenci części budżetowych, których wydatki (koszty) podlegają przeglądowi wydatków, oraz organy nadzorujące jednostki, których wydatki (koszty) podlegają przeglądowi wydatków, przekazują Ministrowi Finansów, na jego żądanie, dokumenty, informacje i dane dotyczące:

Art. 175h pkt 1 | celów działalności państwa, których osiąganiu służą poniesione wydatki,

Art. 175h pkt 2 | środków służących osiągnięciu zamierzonych celów,

Art. 175h pkt 3 | poniesionych wydatków,

Art. 175h pkt 4 | uzyskanych efektów – z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej.

Art. 176 ust. 1 | Minister Finansów może dokonać oceny planowania i gospodarowania środkami publicznymi w jednostkach sektora finansów publicznych, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2, i jednostek samorządu terytorialnego.

Art. 176 ust. 2 | Ocenę, o której mowa w ust. 1, przeprowadzają osoby upoważnione przez Ministra Finansów.

Art. 176 ust. 3 | Podczas przeprowadzania oceny planowania i gospodarowania środkami publicznymi osoby upoważnione przez Ministra Finansów kierują się wskazówkami zawartymi w standardach audytu wewnętrznego, o których mowa w art. 273 ust. 1.

Art. 176 ust. 4 | Osoby upoważnione przez Ministra Finansów mają prawo wstępu do pomieszczeń jednostki oraz wglądu do wszelkich dokumentów, informacji i danych oraz do innych materiałów związanych z funkcjonowaniem jednostki, w tym zawartych na elektronicznych nośnikach danych, jak również do wykonywania z nich kopii, odpisów, wyciągów, zestawień lub wydruków, z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej.

Art. 176 ust. 5 | Pracownicy jednostki, w której przeprowadzana jest ocena, są obowiązani udzielać informacji i wyjaśnień, a także potwierdzać kopie, odpisy, wyciągi lub zestawienia, o których mowa w ust. 4.

Art. 177 ust. 1 | W przypadku stwierdzenia:

Art. 177 ust. 1 pkt 1 | niegospodarności w określonych jednostkach,

Art. 177 ust. 1 pkt 2 | opóźnień w realizacji zadań,

Art. 177 ust. 1 pkt 3 | nadmiaru posiadanych środków,

Art. 177 ust. 1 pkt 4 | naruszenia zasad gospodarki finansowej, o których mowa w art. 162 – może być podjęta decyzja o blokowaniu planowanych wydatków budżetowych.

Art. 177 ust. 1a | W zakresie budżetu środków europejskich decyzja o blokowaniu planowanych wydatków może być podjęta do dnia 15 grudnia roku budżetowego.

Art. 177 ust. 2 | Blokowanie planowanych wydatków budżetowych oznacza obowiązujący do końca roku zakaz dysponowania częścią lub całością planowanych wydatków.

Art. 177 ust. 3 | Decyzje o blokowaniu planowanych wydatków, w przypadkach określonych w ust. 1, podejmują:

Art. 177 ust. 3 pkt 1 | Minister Finansów – w zakresie całego budżetu państwa, z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 139 ust. 2;

Art. 177 ust. 3 pkt 2 | dysponenci części budżetowych – w zakresie ich części budżetu państwa.

Art. 177 ust. 4 | Dysponenci części budżetowych niezwłocznie informują Ministra Finansów o decyzjach, o których mowa w ust. 3 pkt 2, dotyczących planowanych wydatków z budżetu środków europejskich.

Art. 177 ust. 5 | Decyzje, o których mowa w ust. 3 pkt 2, dotyczące planowanych wydatków z budżetu środków europejskich zawierają wykaz wydatków, które nie mogą być dokonywane, oraz wskazują programy albo programy operacyjne, w których wydatki zostały zablokowane.

Art. 177 ust. 6 | Minister Finansów, po uzyskaniu pozytywnej opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu, może utworzyć nową rezerwę celową i przenieść do tej rezerwy kwoty wydatków zablokowane na podstawie ust. 1 pkt 2 i 3.

Art. 177 ust. 7 | Rezerwę, o której mowa w ust. 6, przeznacza się na sfinansowanie zobowiązań Skarbu Państwa lub na cele osobno wskazane w ustawie budżetowej.

Art. 177 ust. 8 | (uchylony)

Art. 177a ust. 1 | W celu realizacji zadań związanych z:

Art. 177a ust. 1 pkt 1 | przeciwdziałaniem klęskom żywiołowym i usuwaniem ich skutków,

Art. 177a ust. 1 pkt 2 | przeciwdziałaniem i usuwaniem skutków epidemii,

Art. 177a ust. 1 pkt 3 | przeciwdziałaniem zdarzeniom bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu państwa związanym z sytuacją geopolityczną oraz usuwaniem ich skutków – Prezes Rady Ministrów może wydać Ministrowi Finansów polecenie utworzenia nowej rezerwy celowej i przeniesienia do tej rezerwy kwot wydatków zablokowanych na podstawie art. 177 ust. 1.

Art. 177a ust. 2 | Utworzenie rezerwy, o której mowa w ust. 1, może nastąpić w terminie do dnia 20 grudnia roku budżetowego i nie wymaga uzyskania opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu.

Art. 177a ust. 3 | W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisu art. 170 ust. 1.

Art. 177a ust. 4 | Podziału rezerwy, o której mowa w ust. 1, dokonuje Minister Finansów na wniosek właściwego ministra.

Art. 178 ust. 1 | W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 177 ust. 1, dotyczących wydatkowania środków przeznaczonych na programy finansowane z udziałem środków europejskich, z wyłączeniem programów finansowanych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4, Minister Finansów, na wniosek odpowiednio ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego lub ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, może utworzyć nową rezerwę celową i przenieść do niej zablokowane kwoty wydatków, po poinformowaniu sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu.

Art. 178 ust. 2 | Rezerwę, o której mowa w ust. 1, przeznacza się na te programy, w których realizacji nie występują opóźnienia.

Art. 179 ust. 1 | W przypadku zagrożenia realizacji ustawy budżetowej może nastąpić blokowanie na czas oznaczony planowanych wydatków budżetu państwa.

Art. 179 ust. 2 | Blokowanie planowanych wydatków budżetu państwa, o którym mowa w ust. 1, oznacza wstrzymanie przekazywania środków na realizację zadań finansowanych z budżetu państwa lub okresowy albo obowiązujący do końca roku zakaz dysponowania częścią lub całością planowanych wydatków.

Art. 179 ust. 3 | Blokowanie, o którym mowa w ust. 2, nie może dotyczyć subwencji ogólnej dla samorządu terytorialnego oraz subwencji dla podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki.

Art. 179 ust. 4 | Rada Ministrów po uzyskaniu pozytywnej opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu podejmuje, w drodze rozporządzenia, decyzję o blokowaniu wydatków.

Art. 179 ust. 5 | W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, Rada Ministrów określa w szczególności:

Art. 179 ust. 5 pkt 1 | część budżetu państwa,

Art. 179 ust. 5 pkt 2 | łączną kwotę wydatków, która podlega blokowaniu – uwzględniając stopień zagrożenia realizacji poszczególnych zadań oraz stopień zagrożenia realizacji ustawy budżetowej.

Art. 179 ust. 6 | Szczegółową klasyfikację wydatków, które podlegają blokowaniu, ustala dysponent części budżetowej.

Art. 180 | W przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego na terytorium państwa lub na jego części Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, dokonywać przeniesienia planowanych wydatków budżetowych między częściami i działami budżetu państwa w celu realizacji zadań wynikających z przepisów dotyczących wprowadzenia tego stanu.

Art. 180a | W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, dokonywać przeniesienia planowanych wydatków budżetowych między częściami i działami budżetu państwa w celu wsparcia realizacji zadań wynikających z przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, uwzględniając wysokość oraz rodzaj koniecznego wsparcia i bieżące wykonanie wydatków w poszczególnych częściach i działach budżetu państwa.

Art. 180b | W przypadku uruchomienia Planu zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych realizowanych przez przedsiębiorców, o którym mowa w art. 651 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, dokonywać przeniesienia planowanych wydatków budżetowych między częściami i działami budżetu państwa w celu wsparcia realizacji zadań wynikających z ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, uwzględniając wysokość oraz rodzaj koniecznego wsparcia i bieżące wykonanie wydatków w poszczególnych częściach i działach budżetu państwa.

Art. 181 ust. 1 | Niezrealizowane kwoty wydatków budżetu państwa wygasają, z zastrzeżeniem ust. 2 i 9, z upływem roku budżetowego.

Art. 181 ust. 2 | Nie później niż do dnia 15 grudnia roku budżetowego Rada Ministrów może ustalić, w drodze rozporządzenia, po uzyskaniu w tej sprawie opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu, wykaz oraz plan finansowy wydatków, do których nie stosuje się przepisów ust. 1, w szczegółowości określonej w art. 116 ust. 2, i ostateczny termin ich dokonania, nie dłuższy niż 31 marca następnego roku budżetowego.

Art. 181 ust. 3 | Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 2, Rada Ministrów uwzględni terminy zakończenia procedur wynikających z przepisów o zamówieniach publicznych, stopień zaawansowania realizacji programów wieloletnich, a w przypadku wydatków inwestycyjnych – zrealizowany, ale niezafakturowany zakres zadań rzeczowych danej inwestycji.

Art. 181 ust. 4 | W wykazie, o którym mowa w ust. 2, nie mogą być ujęte wydatki, które w toku realizacji budżetu zostały zwiększone w trybie art. 171 ust. 3 lub 4 lub art. 173 ust. 2.

Art. 181 ust. 5 | Środki finansowe na wydatki, o których mowa w ust. 2, Minister Finansów, do dnia 31 grudnia roku budżetowego, przekazuje na wyodrębniony rachunek wydatków centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa.

Art. 181 ust. 6 | (uchylony)

Art. 181 ust. 7 | (uchylony)

Art. 181 ust. 8 | Środki finansowe niewykorzystane w terminie określonym przez Radę Ministrów podlegają przekazaniu na dochody budżetu państwa na wyodrębniony rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa w terminie 21 dni od dnia określonego w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 2.

Art. 181 ust. 9 | Minister Finansów może, na wniosek dysponenta części budżetowej, wyrazić zgodę na regulowanie zobowiązań wymagalnych według stanu na dzień 31 grudnia roku ubiegłego w ciężar planu wydatków tego roku w terminie do 9 dni roboczych roku następnego.

Art. 182 ust. 1 | Wykonanie ustawy budżetowej podlega kontroli Sejmu.

Art. 182 ust. 2 | Rada Ministrów przedstawia Sejmowi i Najwyższej Izbie Kontroli, w terminie do dnia 31 maja roku następnego, roczne sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej oraz:

Art. 182 ust. 2 pkt 1 | sprawozdanie o dochodach i wydatkach związanych z zadaniami z zakresu administracji rządowej, realizowanymi przez jednostki samorządu terytorialnego, i innymi zadaniami zleconymi jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami;

Art. 182 ust. 2 pkt 2 | zbiorczą informację o wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 182 ust. 2 pkt 3 | ocenę realizacji scenariusza makroekonomicznego;

Art. 182 ust. 2 pkt 4 | (uchylony)

Art. 182 ust. 2 pkt 5 | informację o wykonaniu wydatków w układzie zadaniowym.

Art. 182 ust. 3 | Sprawozdanie z wykonania ustawy budżetowej powinno zawierać:

Art. 182 ust. 3 pkt 1 | omówienie wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych;

Art. 182 ust. 3 pkt 2 | dochody i wydatki wynikające z zamknięć rachunków budżetu państwa, sporządzone według szczegółowości i układu ustawy budżetowej;

Art. 182 ust. 3 pkt 2a | wykonanie planów finansowych, o których mowa w art. 32a ust. 1 i art. 122 ust. 1 pkt 1;

Art. 182 ust. 3 pkt 3 | (uchylony)

Art. 182 ust. 3 pkt 4 | (uchylony)

Art. 182 ust. 3 pkt 5 | (uchylony)

Art. 182 ust. 3 pkt 6 | (uchylony)

Art. 182 ust. 4 | Do sprawozdania dołącza się:

Art. 182 ust. 4 pkt 1 | omówienie wykonania budżetu państwa, z uwzględnieniem różnic między wielkościami uchwalonymi a wykonanymi;

Art. 182 ust. 4 pkt 2 | informację o realizacji wydatków, które nie wygasły z upływem roku budżetowego;

Art. 182 ust. 4 pkt 3 | omówienie wielkości zasobów własnych Unii Europejskiej, z uwzględnieniem różnic między wielkościami uchwalonymi a wykonanymi;

Art. 182 ust. 4 pkt 4 | informacje dotyczące otrzymanych i wydatkowanych środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3;

Art. 182 ust. 4 pkt 5 | (uchylony)

Art. 182 ust. 4 pkt 6 | informację o realizacji kwoty wydatków obliczonej zgodnie z art. 112aa ust. 1 albo art. 112d ust. 3 oraz kwoty limitu wydatków, o którym mowa w art. 112aa ust. 3;

Art. 182 ust. 4 pkt 6a | (uchylony)

Art. 182 ust. 4 pkt 7 | (uchylony)

Art. 182 ust. 4 pkt 6b | informację o wykonaniu planów finansowych funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw.

Art. 182 ust. 4a | W roku s, o którym mowa w art. 112d ust. 3, do sprawozdania nie dołącza się informacji, o której mowa w ust. 4 pkt 6.

Art. 182 ust. 4b | (uchylony)

Art. 182 ust. 5 | Zbiorcza informacja o wykonaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego powinna zawierać, odrębnie dla każdego stopnia jednostki samorządu terytorialnego:

Art. 182 ust. 5 pkt 1 | zestawienie dochodów według ważniejszych źródeł;

Art. 182 ust. 5 pkt 2 | zestawienie wydatków według działów;

Art. 182 ust. 5 pkt 3 | zestawienie wydatków według ważniejszych rodzajów wydatków;

Art. 182 ust. 5 pkt 4 | zestawienie przychodów i kosztów samorządowych zakładów budżetowych;

Art. 182 ust. 5 pkt 5 | omówienie wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego;

Art. 182 ust. 5 pkt 6 | kwotę nadwyżki albo deficytu jednostek samorządu terytorialnego.

Art. 182 ust. 6 | Informacja o wykonaniu wydatków w układzie zadaniowym, z wyodrębnieniem wydatków na programy wieloletnie, powinna zawierać:

Art. 182 ust. 6 pkt 1 | (uchylony)

Art. 182 ust. 6 pkt 2 | omówienie i zestawienie planowanych i poniesionych wydatków oraz planowanych i osiągniętych wartości mierników stopnia realizacji celów sporządzane w układzie zadań budżetowych określonych w art. 2 pkt 3.

Art. 182 ust. 7 | Do sprawozdania, o którym mowa w ust. 2, Rada Ministrów dołącza:

Art. 182 ust. 7 pkt 1 | sprawozdanie dotyczące przestrzegania zasady stanowiącej, że kwota państwowego długu publicznego nie może przekroczyć 60 % wartości rocznego produktu krajowego brutto w danym roku budżetowym;

Art. 182 ust. 7 pkt 2 | informację dotyczącą długu, poręczeń i gwarancji sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 38;

Art. 182 ust. 7 pkt 3 | omówienie przyczyn przekroczenia kwoty limitu wydatków, o którym mowa w art. 112aa ust. 3;

Art. 182 ust. 7 pkt 4 | opinię, o której mowa w art. 112ac ust. 1.

Art. 183 | Minister Finansów przedstawia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu i Najwyższej Izbie Kontroli informację o przebiegu wykonania ustawy budżetowej za pierwsze półrocze w terminie do dnia 10 września tego roku.

Rozdział 6 | Wykonywanie budżetu środków europejskich

Art. 184 ust. 1 | Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Art. 184 ust. 2 | Przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa.

Art. 185 | W trakcie wykonywania budżetu środków europejskich wydatki dokonywane w ramach płatności są klasyfikowane w podziale na części, działy, rozdziały i paragrafy klasyfikacji wydatków.

Art. 186 | Wydatki na realizację programów i projektów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, mogą być przeznaczone na:

Art. 186 pkt 1 | realizację projektów przez jednostki budżetowe;

Art. 186 pkt 2 | płatności w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich;

Art. 186 pkt 3 | dotacje celowe dla beneficjentów;

Art. 186 pkt 4 | realizację projektów finansowanych w ramach Programu Środki Przejściowe;

Art. 186 pkt 5 | realizację wspólnej polityki rolnej zgodnie z odrębnymi ustawami;

Art. 186 pkt 6 | realizację planu rozwojowego, o którym mowa w art. 5 pkt 7aa ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Art. 187 | Za obsługę płatności w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, zwanych dalej „płatnościami”, odpowiada Minister Finansów.

Art. 188 ust. 1 | Podstawą dokonania płatności na rzecz beneficjenta jest zlecenie płatności wystawione przez instytucję, z którą beneficjent zawarł umowę o dofinansowanie projektu, oraz pisemna zgoda dysponenta części budżetowej na dokonanie płatności, z zastrzeżeniem, że w przypadku gdy projekt realizuje instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca będąca zarządem województwa lub przez zarząd województwa upoważniona, zlecenia płatności są wystawiane przez zarząd województwa.

Art. 188 ust. 1a | Instytucja, o której mowa w ust. 1, może, za zgodą dysponenta części budżetowej, upoważnić pisemnie inny podmiot będący państwową jednostką budżetową lub agencją wykonawczą, realizujący projekt finansowany z udziałem środków europejskich, do wystawiania zleceń płatności.

Art. 188 ust. 2 | Dysponent części budżetowej może upoważnić na piśmie instytucję, o której mowa w ust. 1, lub podmiot, o którym mowa w ust. 1a, do wydawania zgody na dokonywanie płatności.

Art. 188 ust. 3 | Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do decyzji, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo w art. 9 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo w art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy o zasadach realizacji programów.

Art. 188 ust. 4 | Instytucja, o której mowa w ust. 1, informuje właściwego dysponenta części budżetowej o zleceniach płatności przekazywanych do Banku Gospodarstwa Krajowego, a w przypadku programów finansowanych z udziałem środków europejskich, dla których instytucją zarządzającą lub pośredniczącą jest zarząd województwa, także zarząd województwa.

Art. 188 ust. 5 | Płatności mogą być przekazywane na rachunek beneficjenta, podmiotu upoważnionego przez beneficjenta lub wykonawcy.

Art. 188 ust. 6 | Minister Finansów w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego, ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego oraz ministrem właściwym do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia:

Art. 188 ust. 6 pkt 1 | wzór zlecenia płatności,

Art. 188 ust. 6 pkt 2 | zakres, terminy i tryb przekazywania przez Bank Gospodarstwa Krajowego informacji dotyczących płatności,

Art. 188 ust. 6 pkt 3 | wzory, zakres, terminy i tryb przekazywania informacji przez instytucję, o której mowa w ust. 1, do dysponenta części budżetowej lub do zarządu województwa – mając na względzie sprawność realizacji płatności, wymogi prowadzenia przez dysponentów części budżetowych ewidencji księgowej wydatków w ramach programów oraz zapewnienie skutecznej kontroli nad środkami przekazanymi do Banku Gospodarstwa Krajowego.

Art. 189 ust. 1 | Zlecenie płatności może dotyczyć kwoty wydatków kwalifikowalnych zgodnie z kryteriami określonymi na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy o zasadach realizacji programów, albo ustawy o zasadach realizacji programów 2021–2027, albo ustawy o pomocy społecznej, albo rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającego instrument „Łącząc Europę”, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010, albo rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiającego instrument „Łącząc Europę” i uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014, a w przypadku programów finansowanych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury albo Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo Europejskiego Funduszu Rybackiego – na podstawie odpowiednio ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021–2027 albo ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, wynikającej z wniosku o płatność, zweryfikowanego pozytywnie przez instytucję, o której mowa w art. 188 ust. 1.

Art. 189 ust. 2 | Instytucja, o której mowa w art. 188 ust. 1, może wystawić zlecenie dokonania płatności zaliczkowej dla beneficjenta.

Art. 189 ust. 3 | W przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę wydatków kwalifikowalnych lub niezwrócenia niewykorzystanej części zaliczki w terminie 14 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4–4b, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność lub do dnia zwrócenia niewykorzystanej części zaliczki.

Art. 189 ust. 3a | W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 3, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do:

Art. 189 ust. 3a pkt 1 | zapłaty odsetek lub

Art. 189 ust. 3a pkt 2 | wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Art. 189 ust. 3b | Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 3a, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej, instytucji pośredniczącej albo instytucji wdrażającej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy o zasadach realizacji programów, albo ustawy o zasadach realizacji programów 2021–2027, albo ustawy o pomocy społecznej albo organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021–2027 lub ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, lub ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego wydaje decyzję o zapłacie odsetek określającą:

Art. 189 ust. 3b pkt 1 | kwotę środków, od których nalicza się odsetki;

Art. 189 ust. 3b pkt 2 | termin, od którego nalicza się odsetki, a także sposób ich zapłaty. Przepis art. 207 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 189 ust. 3c | Decyzji, o której mowa w ust. 3b, nie wydaje się, jeżeli przed jej wydaniem dokonano zapłaty odsetek oraz środki, od których te odsetki zostały naliczone, beneficjent rozliczył w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie ust. 4–4b.

Art. 189 ust. 3d | Instytucja zarządzająca lub instytucja pośrednicząca mogą, na podstawie porozumienia lub umowy, o których mowa w art. 27 i art. 32 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach realizacji programów, albo w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach realizacji programów 2021–2027, upoważnić instytucję wdrażającą będącą jednostką sektora finansów publicznych do wydawania decyzji, o której mowa w ust. 3b.

Art. 189 ust. 3e | Od decyzji, o której mowa w ust. 3b, wydanej przez instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą, o której mowa w ust. 3d, służy odwołanie odpowiednio do właściwej instytucji zarządzającej albo, jeżeli rozpatrywanie odwołań od decyzji instytucji wdrażającej zostało powierzone instytucji pośredniczącej – instytucji pośredniczącej. W przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez instytucję zarządzającą służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tej instytucji.

Art. 189 ust. 3f | (uchylony)

Art. 189 ust. 4 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego w porozumieniu z Ministrem Finansów określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, w tym zwrotu środków pochodzących z dotacji z budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego, a także terminy składania wniosków o płatność oraz ich zakres, uwzględniając rodzaje beneficjentów i sposób wdrażania działań w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich.

Art. 189 ust. 4a | Minister właściwy do spraw rybołówstwa w porozumieniu z Ministrem Finansów określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, w tym zwrotu środków pochodzących z dotacji z budżetu państwa, a także terminy składania wniosków o płatność oraz ich zakres w ramach programu finansowanego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, uwzględniając rodzaje beneficjentów i sposób wdrażania działań w ramach programu finansowanego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego.

Art. 189 ust. 4b | Minister właściwy do spraw rybołówstwa w porozumieniu z Ministrem Finansów określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek, w tym zwrotu środków pochodzących z dotacji z budżetu państwa, a także terminy składania wniosków o płatność oraz ich zakres w ramach programu finansowanego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, uwzględniając rodzaje beneficjentów i sposób wdrażania działań w ramach programu finansowanego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury.

Art. 189 ust. 5 | W przypadku programów realizowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, udzielenie, wypłata i rozliczenie zaliczki następuje w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, z uwzględnieniem wytycznych państw darczyńców lub umów zawartych z tymi państwami.

Art. 189 ust. 6 | Przepisy ust. 1–4 stosuje się odpowiednio do projektów realizowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2.

Art. 190 | W przypadku gdy beneficjentem projektu finansowanego ze środków europejskich jest jednostka sektora finansów publicznych:

Art. 190 pkt 1 | wydatek kwalifikowalny rozliczany w sposób określony w art. 67 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 lub w sposób określony w art. 53 ust. 1 lit. a rozporządzenia ogólnego powinien zostać ujęty we wniosku o płatność przekazywanym właściwej instytucji w terminie do 3 miesięcy, licząc od ostatniego dnia miesiąca, w którym został poniesiony;

Art. 190 pkt 2 | wydatek kwalifikowalny rozliczany w sposób określony w art. 67 ust. 1 lit. b–e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 lub w sposób określony w art. 53 ust. 1 lit. b–d rozporządzenia ogólnego powinien zostać ujęty we wniosku o płatność po spełnieniu warunków określonych w umowie lub decyzji o dofinansowaniu, nie później niż we wniosku o płatność końcową.

Art. 191 ust. 1 | Instytucja, o której mowa w art. 188 ust. 1, przekazuje dysponentowi części budżetowej lub do zarządu województwa, w terminie do 5 dnia każdego miesiąca, zbiorcze harmonogramy wydatków wynikających z podpisanych umów, o których mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo w art. 134a pkt 7 i art. 134b ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, albo w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021–2027, albo w art. 17 ust. 1 i w art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo w art. 9 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo w art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy o zasadach realizacji programów.

Art. 191 ust. 2 | Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do zbiorczych harmonogramów wydatków wynikających z decyzji, o których mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo w art. 9 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo w art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy o zasadach realizacji programów.

Art. 191 ust. 3 | Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do zbiorczych harmonogramów wydatków wynikających z umów o dofinansowanie projektów finansowanych ze środków pochodzących z instrumentu „Łącząc Europę”.

Art. 192 ust. 1 | Minister Finansów przekazuje na rachunki w Banku Gospodarstwa Krajowego środki na płatności na rzecz beneficjentów, w przypadku wspólnej polityki rolnej – na rzecz agencji płatniczej, o której mowa w odrębnych ustawach, a w przypadku planu rozwojowego, o którym mowa w art. 5 pkt 7aa ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – na rzecz Polskiego Funduszu Rozwoju Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, zwanego dalej „PFR”.

Art. 192 ust. 2 | Kwota środków, o których mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż łączny limit wydatków dla programów finansowanych z udziałem środków europejskich, określony w budżecie środków europejskich.

Art. 192 ust. 3 | Bank Gospodarstwa Krajowego może prowadzić obsługę wypłat na współfinansowanie realizacji programów i projektów finansowanych z udziałem środków europejskich, w ramach umowy zawartej z właściwym dysponentem części budżetowej.

Art. 192 ust. 4 | Właściwy dysponent części budżetowej może zlecić Bankowi Gospodarstwa Krajowego dokonywanie wypłat, o których mowa w ust. 3, i przekazać środki na rachunek prowadzony przez ten Bank.

Art. 192 ust. 5 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przekazuje Ministrowi Finansów kwartalne prognozy płatności w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich w terminie do 15 dnia miesiąca poprzedzającego dany kwartał. W odniesieniu do programu finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury albo Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo Europejskiego Funduszu Rybackiego prognozy przekazuje minister właściwy do spraw rybołówstwa, w odniesieniu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 – minister właściwy do spraw rozwoju wsi oraz minister właściwy do spraw rynków rolnych, a w odniesieniu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5b – minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.

Art. 192 ust. 6 | Minister Finansów informuje ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, ministra właściwego do spraw rybołówstwa oraz ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego o kwocie środków wypłaconych przez Bank Gospodarstwa Krajowego beneficjentom w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, z wyłączeniem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4, w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano płatności.

Art. 192 ust. 7 | Minister Finansów informuje niezwłocznie ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego oraz ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i ministra właściwego do spraw rybołówstwa o kwocie środków przekazanych przez Komisję Europejską w związku z realizacją programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz o odsetkach narosłych od tych środków w ramach poszczególnych programów.

Art. 193 ust. 1 | Jednostki realizujące program finansowany z udziałem środków europejskich mogą zaciągać zobowiązania, rozumiane jako suma limitów wydatków wynikających z decyzji o dofinansowaniu lub umów z beneficjentami programów finansowanych z udziałem środków europejskich, do wysokości łącznej kwoty wydatków określonych dla całego programu, z uwzględnieniem wieloletnich limitów wydatków, o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. c.

Art. 193 ust. 2 | Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przedstawia Radzie Ministrów, w terminie do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału, informacje o wysokości zobowiązań wynikających z zawartych z beneficjentami umów w ramach poszczególnych programów, wysokości środków przekazanych beneficjentom i planowanych do przekazania do końca roku budżetowego.

Art. 193 ust. 3 | Rada Ministrów, na wniosek Ministra Finansów zaopiniowany przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, może podjąć decyzję o wstrzymaniu zaciągania zobowiązań w ramach danego programu w przypadku zagrożenia wykonania planu dochodów budżetu z tytułu realizacji programów finansowanych ze środków europejskich, określonych w ustawie budżetowej.

Art. 193 ust. 4 | Na wniosek instytucji zarządzającej lub organu pełniącego funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w porozumieniu z Ministrem Finansów, może wyrazić zgodę na zaciągnięcie zobowiązań przekraczających łączną kwotę wydatków programu, o której mowa w ust. 1.