Where each line comes from

Art. 1 | Ustawa określa zasady:

Art. 1 pkt 1 | zmiany nazw obiektów przestrzeni publicznej,

Art. 1 pkt 2 | usuwania pomników

Art. 1 | - upamiętniających osoby, grupy osób, organizacje, instytucje, wydarzenia, przedmioty, daty lub miejsca istotne dla tożsamości Narodu Polskiego, działania na rzecz budowania i umacniania Państwa Polskiego oraz rozwoju społeczeństwa.

Art. 2 | Ilekroć w ustawie jest mowa o:

Art. 2 pkt 1 | obiekcie przestrzeni publicznej - oznacza to gminną lub powiatową jednostkę organizacyjną, wojewódzką samorządową jednostkę organizacyjną, jednostkę pomocniczą gminy, budowlę, obiekt, urządzenie użyteczności publicznej, w tym drogę, ulicę, most i plac;

Art. 2 pkt 2 | patronie - oznacza to nazwę obiektu przestrzeni publicznej odwołującą się do imienia, nazwiska, przydomku lub pseudonimu:

Art. 2 pkt 2 lit. a | historycznego władcy Państwa Polskiego lub księcia polskiego okresu rozbicia dzielnicowego,

Art. 2 pkt 2 lit. b | Ojca Niepodległości w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o Narodowych Obchodach Setnej Rocznicy Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej,

Art. 2 pkt 2 lit. c | innej osoby zasłużonej dla budowania i umacniania Państwa Polskiego, tożsamości Narodu Polskiego lub dla rozwoju społeczeństwa poprzez:

Art. 2 pkt 2 lit. c tiret 1 | udział w walce o niepodległość lub ochronę granic Państwa Polskiego,

Art. 2 pkt 2 lit. c tiret 2 | zaangażowanie w rozwój gospodarczy Państwa Polskiego lub

Art. 2 pkt 2 lit. c tiret 3 | dorobek artystyczny, naukowy lub działalność społeczną,

Art. 2 pkt 2 lit. d | osoby ogłoszonej świętą lub błogosławioną przez Kościół Katolicki lub inny kościół chrześcijański;

Art. 2 pkt 3 | patronacie - oznacza to nazwę obiektu przestrzeni publicznej odwołującą się do:

Art. 2 pkt 3 lit. a | organizacji lub instytucji, w tym wojskowych i harcerskich jednostek organizacyjnych, które zasłużyły się w co najmniej jeden sposób, o którym mowa w pkt 2 lit. c,

Art. 2 pkt 3 lit. b | wydarzenia, przedmiotu, daty lub miejsca symbolicznie związanych z działalnością osób, o których mowa w pkt 2, lub z innych względów istotnych dla budowania i umacniania tożsamości Narodu Polskiego,

Art. 2 pkt 3 lit. c | grupy osób, w której skład wchodzą osoby, o których mowa w pkt 2;

Art. 2 pkt 4 | pomniku - oznacza to również kopce, obeliski, kolumny, rzeźby, posągi, popiersia, kamienie pamiątkowe, płyty i tablice pamiątkowe znajdujące się na nieruchomości stanowiącej własność lub będącej w posiadaniu jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego lub związku metropolitalnego.

Art. 3 | Za patrona lub patronat nie mogą być uznane nazwy, o których mowa w art. 1 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki.

Art. 4 | Patron lub patronat mogą być zmienione jedynie w przypadku:

Art. 4 pkt 1 | jednoczesnego ustanowienia tego patrona lub patronatu jako nazwy innego obiektu przestrzeni publicznej w celu zapewnienia godniejszej formy upamiętnienia;

Art. 4 pkt 2 | ujawnienia, nieznanych publicznie w chwili ustanowienia patrona lub patronatu, okoliczności, które kwestionują zasadność uznania danej nazwy za patrona lub patronat zgodnie z art. 2 pkt 2 lub 3;

Art. 4 pkt 3 | ujawnienia, nieznanych publicznie w chwili ustanowienia patrona lub patronatu, czynów związanych z działalnością publiczną osoby, grupy osób, organizacji lub instytucji, które polegały na:

Art. 4 pkt 3 lit. a | propagowaniu komunizmu, nazizmu, faszyzmu lub innego ustroju totalitarnego lub technik i praktyk działania właściwych takiemu ustrojowi,

Art. 4 pkt 3 lit. b | stosowaniu metod i praktyk działania właściwych ustrojowi totalitarnemu,

Art. 4 pkt 3 lit. c | szpiegostwie na rzecz obcego państwa lub udziale w spisku przeciwko suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego.

Art. 5 ust. 1 | Uchwały dotyczące zmiany patrona lub patronatu podjęte przez organ jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego albo związku metropolitalnego, które są niezgodne z przepisem art. 4, są nieważne.

Art. 5 ust. 2 | Przepisy art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662 i 912), art. 79 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1684 oraz z 2026 r. poz. 252 i 912) oraz art. 82 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2026 r. poz. 720) stosuje się odpowiednio.

Art. 5 ust. 3 | Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały dotyczącej zmiany patrona lub patronatu wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

Art. 5 ust. 4 | Organ jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego albo związku metropolitalnego w przypadku, o którym mowa w ust. 1, przywraca w terminie 7 dni oznaczenia poprzedniej nazwy, jeśli zostały usunięte.

Art. 5 ust. 5 | W przypadku nieprzywrócenia oznaczeń poprzedniej nazwy w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, wojewoda zapewnia ich przywrócenie na koszt jednostki samorządu terytorialnego albo związku jednostek samorządu terytorialnego, albo związku metropolitalnego.

Art. 6 | Do usunięcia pomnika upamiętniającego osobę, o której mowa w art. 2 pkt 2, organizację, instytucję, grupę osób, wydarzenie, przedmiot, datę lub miejsce, o których mowa w art. 2 pkt 3, stosuje się odpowiednio przepisy art. 3, art. 4 pkt 2 i 3 oraz art. 5.

Art. 7 | W ustawie z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji w art. 25:

Art. 7 pkt 1 | ust. 1 otrzymuje brzmienie:

Art. 7 pkt 1 | „ 1. Jednostki publicznej radiofonii i telewizji: 1) tworzą wszystkimi dostępnymi sposobami programy dla odbiorców za granicą w języku polskim; 2) rozpowszechniają wszystkimi dostępnymi sposobami programy dla odbiorców za granicą w języku polskim; 3) rozpowszechniają programy dla odbiorców za granicą w językach innych niż język polski oraz 4) mogą tworzyć programy dla odbiorców za granicą w językach innych niż język polski. ”;

Art. 7 pkt 2 | po ust. 1a dodaje się ust. 1b w brzmieniu:

Art. 7 pkt 2 | „ 1b. Zadania jednostek publicznej radiofonii i telewizji, o których mowa w ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1a, w zakresie tworzenia usług w językach innych niż język polski, mogą być realizowane przez podmioty trzecie na rzecz spółek, o których mowa w art. 26 ust. 2 i 3. ”;

Art. 7 pkt 3 | w ust. 4 skreśla się wyrazy „, w granicach określonych ustawą budżetową”.

Art. 8 | W ustawie z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów wprowadza się następujące zmiany:

Art. 8 pkt 1 | uchyla się art. 31b;

Art. 8 pkt 2 | w art. 31c wyrazy „W przypadkach określonych w art. 31a i art. 31b” zastępuje się wyrazami „W przypadku określonym w art. 31a”.

Art. 9 | W ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w art. 11b w ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

Art. 9 | „ Prezes Rady Ministrów może zlecać organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 realizację zadań publicznych z pominięciem otwartego konkursu ofert, w szczególności ze względu na ważny interes społeczny lub ważny interes publiczny. ”.

Art. 10 ust. 1 | Uchwały dotyczące zmiany patrona lub patronatu podjęte przez organ jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego albo związku metropolitalnego od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszej ustawy, które są niezgodne z przepisem art. 4, są nieważne.

Art. 10 ust. 2 | Przepisy art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 79 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, art. 82 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa oraz art. 16 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych stosuje się odpowiednio.

Art. 10 ust. 3 | Organ nadzoru dokonuje stwierdzenia nieważności uchwały, o której mowa w ust. 1, w ciągu miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 10 ust. 4 | Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały dotyczącej zmiany patrona lub patronatu wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

Art. 10 ust. 5 | Organ jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego albo związku metropolitalnego w przypadku, o którym mowa w ust. 1, przywraca w terminie 7 dni oznaczenia poprzedniej nazwy, jeśli zostały usunięte.

Art. 10 ust. 6 | W przypadku nieprzywrócenia oznaczeń poprzedniej nazwy w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, organ nadzoru zapewnia ich przywrócenie na koszt jednostki samorządu terytorialnego albo związku jednostek samorządu terytorialnego, albo związku metropolitalnego.

Art. 11 ust. 1 | Uchwały dotyczące usunięcia pomnika podjęte przez organ jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego albo związku metropolitalnego od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszej ustawy, które są niezgodne z przepisem art. 4 pkt 2 lub 3, są nieważne.

Art. 11 ust. 2 | Przepisy art. 10 ust. 2-6 stosuje się odpowiednio.

Art. 12 ust. 1 | W przypadku podjęcia w okresie od dnia 12 września 1989 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. uchwały o nadaniu obiektowi przestrzeni publicznej nazwy, o której mowa w art. 1 ust. 1 lub 2 ustawy, o której mowa w art. 3, organ jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego albo związku metropolitalnego w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przywraca poprzednią nazwę albo nadaje patrona lub patronat, jeśli obiekt przestrzeni publicznej nie posiadał wcześniej innej nazwy albo nazwa poprzednia była niezgodna z przepisami ustawy, o której mowa w art. 3.

Art. 12 ust. 2 | Jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 1, nazwa nie zostanie zmieniona, wojewoda może wydać zarządzenie zastępcze, w którym przywraca poprzednią nazwę albo nadaje patrona lub patronat, jeśli obiekt przestrzeni publicznej nie posiadał wcześniej innej nazwy albo nazwa poprzednia była niezgodna z przepisami ustawy, o której mowa w art. 3.

Art. 12 ust. 3 | Do czasu nadania nowej nazwy stosuje się nazwę dotychczasową.

Art. 12 ust. 4 | Przepisy art. 98 i art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 85 i art. 86 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa oraz art. 16 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych stosuje się odpowiednio.

Art. 13 | Do postępowań administracyjnych i sądowych w sprawach dotyczących uchwał organu jednostki samorządu terytorialnego, związku jednostek samorządu terytorialnego albo związku metropolitalnego dotyczących zmiany nazwy obiektu przestrzeni publicznej lub usunięcia pomnika wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się art. 4.

Art. 14 | Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.