--- a/DU/2016/195 Dz.U. 2025 poz. 619 (2025-06-01)
+++ b/DU/2016/195 Dz.U. 2025 poz. 1301 (2025-09-30)
@@ -16,9 +16,35 @@
Art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. f | - w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. f | - z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,
Art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. g | przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz członkom ich rodzin, o których mowa w art. 10 ust. 1 lit. b, d, e lub f umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz. Urz. UE L 29 z 31.01.2020, str. 7, z późn. zm.).
+Art. 1 ust. 2a | Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, za dany miesiąc, jeżeli były aktywne zawodowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc. Warunek ten nie dotyczy osób, które wnioskują o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego lub mają prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko będące obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej lub posiadające orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym bądź znacznym stopniu niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913).
+Art. 1 ust. 2b | Jeżeli osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, nie były aktywne zawodowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miesiącu poprzedzającym dany miesiąc, o którym mowa w ust. 2a, ale w tym miesiącu podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.), nabywają prawo do świadczenia wychowawczego:
+Art. 1 ust. 2b pkt 1 | na okres 3 miesięcy albo
+Art. 1 ust. 2b pkt 2 | na okres 6 miesięcy, jeżeli spełniają pozostałe warunki do świadczenia wychowawczego na troje lub więcej dzieci.
+Art. 1 ust. 2c | Prawo do świadczenia wychowawczego na zasadach określonych w ust. 2b przysługuje nie dłużej niż do końca okresu, o którym mowa w art. 18 ust. 1, oraz nie więcej niż jeden raz w okresie, o którym mowa w tym przepisie.
+Art. 1 ust. 2d | Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, jeżeli dziecko, na które ubiegają się o świadczenie wychowawcze lub otrzymują świadczenie wychowawcze, realizuje odpowiednio obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny albo obowiązek nauki, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 i 1160), co zostało potwierdzone w wyniku weryfikacji dokonanej na podstawie art. 66b ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 152, 858, 1572 i 1933 oraz z 2025 r. poz. 1019 i 1160), chyba że dziecko jest w wieku, w jakim obowiązki te go nie dotyczą, albo obowiązki te zostały mu odroczone albo dziecko realizuje obowiązek nauki przez uczęszczanie do uczelni należącej do polskiego systemu szkolnictwa wyższego, na kwalifikacyjny kurs zawodowy albo na praktykę absolwencką, o której mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz. U. z 2018 r. poz. 1244 oraz z 2025 r. poz. 620), zgodnie z art. 36 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
+Art. 1 ust. 2e | Realizację przez dziecko obowiązku nauki poprzez naukę w uczelni należącej do polskiego systemu szkolnictwa wyższego lub uczęszczanie na kwalifikacyjne kursy zawodowe albo na praktykę absolwencką, o której mowa w ustawie z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich, osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze lub je pobierająca potwierdza zaświadczeniem wydanym przez uczelnię, organizatora kwalifikacyjnego kursu zawodowego albo praktyki absolwenckiej.
+Art. 1 ust. 2f | Wypłata świadczenia wychowawczego podlega wstrzymaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli występują wątpliwości dotyczące spełnienia warunków do jego otrzymywania, w szczególności zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez wnioskodawcę, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, lub przez dziecko, na które przysługuje świadczenie wychowawcze.
+Art. 1 ust. 2g | W celu weryfikacji przesłanki zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez wnioskodawcę, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lit. c–f, lub przez dziecko, na które przysługuje świadczenie wychowawcze, Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, w drodze teletransmisji danych, informacje o cudzoziemcu oraz dziecku, na które wnioskowane jest świadczenie wychowawcze lub, na które pobierane jest świadczenie wychowawcze, w zakresie:
+Art. 1 ust. 2g pkt 1 | imienia (imion) i nazwiska (nazwisk);
+Art. 1 ust. 2g pkt 2 | daty urodzenia;
+Art. 1 ust. 2g pkt 3 | numeru PESEL;
+Art. 1 ust. 2g pkt 4 | rodzaju, serii i numeru dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy;
+Art. 1 ust. 2g pkt 5 | kraju wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy;
+Art. 1 ust. 2g pkt 6 | rodzaju, serii, numeru, daty wydania oraz daty ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
+Art. 1 ust. 2g pkt 7 | przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wjazdowym;
+Art. 1 ust. 2g pkt 8 | przekroczenia granicy Rzeczypospolitej Polskiej w kierunku wyjazdowym.
Art. 1 ust. 3 | Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Art. 2 | Ilekroć w ustawie jest mowa o:
Art. 2 pkt 1 | (uchylony)
+Art. 2 pkt 1a | aktywności zawodowej – oznacza to:
+Art. 2 pkt 1a lit. a | podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1–5a, 7 i 7b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.) oraz z tytułu wykonywania umowy uaktywniającej określonej w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2025 r. poz. 798), od podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia stanowiącej nie mniej niż 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę,
+Art. 2 pkt 1a lit. b | podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 9, 9a, 9c, 20 i 21 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
+Art. 2 pkt 1a lit. c | podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym jako osoby przebywające na urlopach wychowawczych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
+Art. 2 pkt 1a lit. d | prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.) oraz w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
+Art. 2 pkt 1a lit. e | pobieranie zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501 i 1083), zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 257, 620 i 1083), jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ostatnio przyjęta do obliczenia składek albo kwota zasiłku, świadczenia albo wynagrodzenia stanowi nie mniej niż 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w odniesieniu do osób, o których mowa w lit. a, albo nie mniej niż 30 % minimalnego wynagrodzenia za pracę w przypadku osób, o których mowa w lit. d,
+Art. 2 pkt 1a lit. f | podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 16, 16a, 24a, 25, 28c i 37 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
+Art. 2 pkt 1a lit. g | podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197, 620, 621 i 1160), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek, z wyjątkiem osób, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 2 tej ustawy,
+Art. 2 pkt 1a lit. h | podleganie dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;
Art. 2 pkt 2 | (uchylony)
Art. 2 pkt 3 | (uchylony)
Art. 2 pkt 4 | (uchylony)
@@ -26,6 +52,7 @@
Art. 2 pkt 6 | (uchylony)
Art. 2 pkt 7 | (uchylony)
Art. 2 pkt 8 | instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie;
+Art. 2 pkt 8a | minimalnym wynagrodzeniu za pracę – oznacza to minimalne wynagrodzenie za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773);
Art. 2 pkt 9 | (uchylony)
Art. 2 pkt 10 | opiekunie faktycznym dziecka - oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka;
Art. 2 pkt 11 | (uchylony)
@@ -91,11 +118,19 @@
Art. 13 ust. 2a | Informacje przedstawione we wniosku i w załącznikach do wniosku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Art. 13 ust. 3 | Wniosek zawiera:
Art. 13 ust. 3 pkt 1 | dane dotyczące osoby występującej o przyznanie świadczenia wychowawczego, w tym:
-Art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. a | w przypadku rodzica - imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość, adres poczty elektronicznej, numer telefonu oraz informację, czy osoba występująca o przyznanie świadczenia wychowawczego lub członek rodziny wykonują pracę najemną lub pracę na własny rachunek w państwie, o którym mowa w art. 11 ust. 1,
-Art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. b | w przypadku opiekuna faktycznego dziecka i opiekuna prawnego dziecka - imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, obywatelstwo, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość, adres poczty elektronicznej, numer telefonu oraz informację, czy osoba występująca o przyznanie świadczenia wychowawczego lub członek rodziny wykonują pracę najemną lub pracę na własny rachunek w państwie, o którym mowa w art. 11 ust. 1,
-Art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. c | w przypadku rodziny zastępczej i osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka - imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, obywatelstwo, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość, adres poczty elektronicznej i numer telefonu,
-Art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. d | w przypadku dyrektora domu pomocy społecznej, dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej i dyrektora interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - imię, nazwisko, datę urodzenia, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość, adres poczty elektronicznej, numer telefonu oraz nazwę, adres, NIP i REGON placówki, którą kieruje dyrektor;
-Art. 13 ust. 3 pkt 2 | dane dotyczące dzieci, na które osoba, o której mowa w ust. 1, ubiega się o przyznanie świadczenia wychowawczego, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, stan cywilny, obywatelstwo, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz, w przypadku gdy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, adres miejsca zamieszkania;
+Art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. a | w przypadku rodzica – imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, numer PESEL, adres poczty elektronicznej, numer telefonu oraz informację, czy osoba występująca o przyznanie świadczenia wychowawczego lub członek rodziny wykonują pracę najemną lub pracę na własny rachunek w państwie, o którym mowa w art. 11 ust. 1, oraz rodzaj, serię, numer i kraj wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, rodzaj, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu w Polsce, w przypadku osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f,
+Art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. b | w przypadku opiekuna faktycznego dziecka i opiekuna prawnego dziecka – imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, obywatelstwo, numer PESEL, adres poczty elektronicznej, numer telefonu oraz informację, czy osoba występująca o przyznanie świadczenia wychowawczego lub członek rodziny wykonują pracę najemną lub pracę na własny rachunek w państwie, o którym mowa w art. 11 ust. 1, oraz rodzaj, serię, numer i kraj wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, rodzaj, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu w Polsce, w przypadku osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f,
+Art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. c | w przypadku rodziny zastępczej i osoby prowadzącej rodzinny dom dziecka – imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, obywatelstwo, numer PESEL, adres poczty elektronicznej i numer telefonu oraz rodzaj, serię, numer i kraj wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, rodzaj, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu w Polsce, w przypadku osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f,
+Art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. d | w przypadku dyrektora domu pomocy społecznej, dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektora regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej i dyrektora interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - imię, nazwisko, datę urodzenia, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość, adres poczty elektronicznej, numer telefonu oraz nazwę, adres, NIP i REGON placówki, którą kieruje dyrektor,
+Art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. e | dane dotyczące aktywności zawodowej wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z art. 1 ust. 2b, w przypadku gdy o świadczenie wychowawcze ubiega się osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f;
+Art. 13 ust. 3 pkt 2 | dane dotyczące dzieci, na które osoba, o której mowa w ust. 1, ubiega się o przyznanie świadczenia wychowawczego, w tym:
+Art. 13 ust. 3 pkt 2 lit. a | imię i nazwisko,
+Art. 13 ust. 3 pkt 2 lit. b | datę urodzenia,
+Art. 13 ust. 3 pkt 2 lit. c | stan cywilny,
+Art. 13 ust. 3 pkt 2 lit. d | obywatelstwo,
+Art. 13 ust. 3 pkt 2 lit. e | numer PESEL,
+Art. 13 ust. 3 pkt 2 lit. f | adres zamieszkania – w przypadku gdy w sprawie mają lub mogą mieć zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz w przypadku dzieci osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f,
+Art. 13 ust. 3 pkt 2 lit. g | rodzaj, serię, numer i kraj wydania dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, rodzaj, serię, numer, datę wydania i datę ważności dokumentu potwierdzającego legalność pobytu w Polsce, w przypadku dzieci osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f;
Art. 13 ust. 3 pkt 3 | dane dotyczące innych osób, podane przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia wychowawczego - jeżeli w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;
Art. 13 ust. 3 pkt 4 | numer rachunku płatniczego w kraju lub numer wydanego w kraju instrumentu płatniczego w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe stanowią inaczej;
Art. 13 ust. 3 pkt 5 | oświadczenie o niewystępowaniu okoliczności pozbawiających prawa do świadczenia wychowawczego, o których mowa w art. 5 ust. 2a, art. 5a i art. 8.
@@ -293,6 +328,7 @@
Art. 20 ust. 3 | Osoby ubiegające się lub otrzymujące świadczenie wychowawcze, instytucje publiczne i organizacje pozarządowe są obowiązane do udzielania, na żądanie wojewody, wyjaśnień oraz informacji niezbędnych do realizacji obowiązków, o których mowa w art. 16 ust. 4.
Art. 20 ust. 4 | W sytuacji gdy mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenie wychowawcze, powodującej zmianę właściwości wojewody, dotychczasowy wojewoda przekazuje sprawę wojewodzie właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania osoby, której przyznano świadczenie wychowawcze. Wojewoda właściwy realizuje zadania wynikające z art. 11.
Art. 21 ust. 1 | Świadczenie wychowawcze wypłaca się w okresach miesięcznych.
+Art. 21 ust. 1a | Wypłata świadczenia wychowawczego następuje po weryfikacji spełnienia przez osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c–f, warunku, o którym mowa w art. 1 ust. 2a lub 2b, za miesiąc poprzedni.
Art. 21 ust. 2 | (uchylony)
Art. 21 ust. 3 | Wnioski w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na kolejny okres są przyjmowane od dnia 1 lutego danego roku.
Art. 21 ust. 4 | W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze na kolejny okres złoży wniosek wraz z wymaganymi dokumentami do dnia 30 kwietnia danego roku, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz wypłata przysługującego świadczenia następuje do dnia 30 czerwca tego roku.