--- a/DU/2014/1585 Dz.U. 2025 poz. 146 (2025-02-19)
+++ b/DU/2014/1585 Dz.U. 2025 poz. 573 (2025-04-30)
@@ -1,24 +1,25 @@
+Rozdział 1 | Przepisy ogólne
Art. 1 | Ustawa określa zasady i tryb zawierania umowy odwróconego kredytu hipotecznego, prawa i obowiązki stron oraz zasady rozliczenia zobowiązań z niej wynikających.
Art. 2 ust. 1 | Użyte w ustawie określenia oznaczają:
-Art. 2 ust. 1 pkt 1 | całkowita kwota do zapłaty - sumę wypłaconej kwoty odwróconego kredytu hipotecznego, odsetek oraz innych kosztów niezapłaconych przez kredytobiorcę przed spłatą kredytu, należnych do dnia spłaty;
-Art. 2 ust. 1 pkt 2 | inne koszty - koszty, inne niż odsetki, które kredytobiorca jest zobowiązany ponieść w związku z umową odwróconego kredytu hipotecznego, w szczególności prowizje i inne opłaty.
-Art. 2 ust. 2 | Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o banku, należy przez to rozumieć także oddział banku zagranicznego, oddział instytucji kredytowej lub instytucję kredytową prowadzącą działalność transgraniczną, o których mowa w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
-Art. 3 | W sprawach związanych z umową odwróconego kredytu hipotecznego nie stosuje się art. 69 ust. 1 i 2, art. 70, art. 74-75a, art. 76a, art. 77, art. 78 i art. 78a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe oraz art. 387¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339).
+Art. 2 ust. 1 pkt 1 | całkowita kwota do zapłaty – sumę wypłaconej kwoty odwróconego kredytu hipotecznego, odsetek oraz innych kosztów niezapłaconych przez kredytobiorcę przed spłatą kredytu, należnych do dnia spłaty;
+Art. 2 ust. 1 pkt 2 | inne koszty – koszty, inne niż odsetki, które kredytobiorca jest zobowiązany ponieść w związku z umową odwróconego kredytu hipotecznego, w szczególności prowizje i inne opłaty.
+Art. 2 ust. 2 | Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o banku, należy przez to rozumieć także oddział banku zagranicznego, oddział instytucji kredytowej lub instytucję kredytową prowadzącą działalność transgraniczną, o których mowa w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, 1685 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146 i 222).
+Art. 3 | W sprawach związanych z umową odwróconego kredytu hipotecznego nie stosuje się art. 69 ust. 1 i 2, art. 70, art. 74–75a, art. 76a, art. 77, art. 78 i art. 78a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe oraz art. 387 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 i 1237).
Art. 4 ust. 1 | Przez umowę odwróconego kredytu hipotecznego bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas nieoznaczony określoną sumę środków pieniężnych, których spłata nastąpi po śmierci kredytobiorcy, a kredytobiorca zobowiązuje się do ustanowienia zabezpieczenia spłaty tej sumy wraz z należnymi odsetkami oraz innymi kosztami.
Art. 4 ust. 2 | Kredytobiorcą może być osoba fizyczna, która jest właścicielem nieruchomości lub której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub prawo użytkowania wieczystego. Kredytobiorcą może być również osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości lub której przysługuje udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu lub w prawie użytkowania wieczystego.
Art. 5 ust. 1 | Wierzytelność banku wynikająca z umowy odwróconego kredytu hipotecznego może być zabezpieczona wyłącznie przez:
Art. 5 ust. 1 pkt 1 | ustanowienie hipoteki na nieruchomości lub prawie, o którym mowa w art. 4 ust. 2, oraz
Art. 5 ust. 1 pkt 2 | ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości lub prawa, o którym mowa w art. 4 ust. 2.
-Art. 5 ust. 2 | Podstawą wpisu roszczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, do księgi wieczystej jest oświadczenie banku o zawarciu umowy odwróconego kredytu hipotecznego spełniające wymagania, o których mowa w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
+Art. 5 ust. 2 | Podstawą wpisu roszczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, do księgi wieczystej jest oświadczenie banku o zawarciu umowy odwróconego kredytu hipotecznego spełniające wymagania, o których mowa w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe.
Art. 5 ust. 3 | Bank nie może uzależniać zawarcia umowy odwróconego kredytu hipotecznego od zawarcia innych umów, z wyjątkiem umowy ubezpieczenia od zdarzeń losowych nieruchomości lub lokalu, do którego kredytobiorcy przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Art. 6 ust. 1 | Podstawą do ustalenia kwoty odwróconego kredytu hipotecznego jest wartość rynkowa:
Art. 6 ust. 1 pkt 1 | nieruchomości będącej własnością kredytobiorcy lub do której kredytobiorcy przysługuje prawo użytkowania wieczystego lub
-Art. 6 ust. 1 pkt 2 | lokalu, do którego kredytobiorcy przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
-Art. 6 ust. 1 | - na których kredytobiorca ustanowi zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego.
-Art. 6 ust. 2 | Do określenia wartości rynkowej nieruchomości lub lokalu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
+Art. 6 ust. 1 pkt 2 | lokalu, do którego kredytobiorcy przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu – na których kredytobiorca ustanowi zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego.
+Art. 6 ust. 2 | Do określenia wartości rynkowej nieruchomości lub lokalu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, 1222, 1717 i 1881).
Art. 7 ust. 1 | Wypłata kwoty odwróconego kredytu hipotecznego następuje jednorazowo albo w ratach, przez okres i w wysokości określonych w umowie odwróconego kredytu hipotecznego, nie dłużej jednak niż do dnia śmierci kredytobiorcy.
Art. 7 ust. 2 | Jeżeli umowa odwróconego kredytu hipotecznego została zawarta z więcej niż jednym kredytobiorcą, w przypadku śmierci jednego z kredytobiorców prawo do wypłaty rat odwróconego kredytu hipotecznego przysługujących zmarłemu kredytobiorcy przysługuje tym z żyjących kredytobiorców, którzy nabyli po zmarłym udział we własności nieruchomości lub w prawie, o którym mowa w art. 4 ust. 2, stanowiących zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego, proporcjonalnie do wysokości nabytego przez nich udziału.
-Art. 8 ust. 1 | Bank, w terminie nie krótszym niż 14 dni przed zawarciem umowy odwróconego kredytu hipotecznego, dostarcza kredytobiorcy, według jego wyboru, w postaci papierowej lub elektronicznej, formularz informacyjny zawierający informacje o ofercie odwróconego kredytu hipotecznego. Termin, o którym mowa w zdaniu pierwszym, może być skrócony na żądanie kredytobiorcy. Formularz informacyjny nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
+Rozdział 2 | Zasady i tryb zawierania umowy odwróconego kredytu hipotecznego
+Art. 8 ust. 1 | Bank, w terminie nie krótszym niż 14 dni przed zawarciem umowy odwróconego kredytu hipotecznego, dostarcza kredytobiorcy, według jego wyboru, w postaci papierowej lub elektronicznej, formularz informacyjny zawierający informacje o ofercie odwróconego kredytu hipotecznego. Termin, o którym mowa w zdaniu pierwszym, może być skrócony na żądanie kredytobiorcy. Formularz informacyjny nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Art. 8 ust. 2 | W formularzu informacyjnym bank wskazuje:
Art. 8 ust. 2 pkt 1 | dane identyfikacyjne banku;
Art. 8 ust. 2 pkt 2 | kwotę odwróconego kredytu hipotecznego, sposób jej ustalenia, w tym stosunek tej kwoty do wartości nieruchomości będącej własnością kredytobiorcy lub do której przysługuje mu prawo użytkowania wieczystego, lub lokalu, do którego przysługuje kredytobiorcy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu;
@@ -28,14 +29,13 @@
Art. 8 ust. 2 pkt 5 lit. a | prowizji,
Art. 8 ust. 2 pkt 5 lit. b | opłaty za przygotowanie i rozpatrzenie wniosku kredytowego,
Art. 8 ust. 2 pkt 5 lit. c | kosztu wyceny nieruchomości lub lokalu, o których mowa w pkt 2,
-Art. 8 ust. 2 pkt 5 lit. d | kosztu monitorowania wartości nieruchomości lub lokalu, o których mowa w pkt 2
-Art. 8 ust. 2 pkt 5 | - oraz sposób ich rozliczania;
+Art. 8 ust. 2 pkt 5 lit. d | kosztu monitorowania wartości nieruchomości lub lokalu, o których mowa w pkt 2 – oraz sposób ich rozliczania;
Art. 8 ust. 2 pkt 6 | stronę umowy odwróconego kredytu hipotecznego zobowiązaną do poniesienia kosztu wyceny nieruchomości lub lokalu, o których mowa w pkt 2, oraz kosztu monitorowania ich wartości;
Art. 8 ust. 2 pkt 7 | częstotliwość i sposób monitorowania wartości nieruchomości lub lokalu, o których mowa w pkt 2;
Art. 8 ust. 2 pkt 8 | sposób zabezpieczenia wierzytelności banku;
Art. 8 ust. 2 pkt 9 | prawa i obowiązki kredytobiorcy;
Art. 8 ust. 2 pkt 10 | zasady rozliczenia odwróconego kredytu hipotecznego;
-Art. 8 ust. 2 pkt 11 | informację, że formularz informacyjny nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny;
+Art. 8 ust. 2 pkt 11 | informację, że formularz informacyjny nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny;
Art. 8 ust. 2 pkt 12 | inne informacje niezbędne do podjęcia przez kredytobiorcę decyzji o zawarciu umowy odwróconego kredytu hipotecznego.
Art. 8 ust. 3 | Kwoty, o których mowa w ust. 2 pkt 2, 4 i 5, mogą mieć charakter szacunkowy.
Art. 8 ust. 4 | Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza informacyjnego, uwzględniając konieczność prawidłowego zapoznania się przez kredytobiorcę ze szczegółowymi warunkami udzielania i rozliczania odwróconego kredytu hipotecznego.
@@ -58,10 +58,11 @@
Art. 10 ust. 2 pkt 13 | warunki wypowiedzenia umowy;
Art. 10 ust. 2 pkt 14 | zasady i termin rozliczenia umowy odwróconego kredytu hipotecznego;
Art. 10 ust. 2 pkt 15 | osoby do kontaktu po śmierci kredytobiorcy.
-Art. 10 ust. 3 | Do umowy odwróconego kredytu hipotecznego bank dołącza wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawierający w szczególności adres oraz adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, o ile taki posiada, pod który należy je złożyć.
+Art. 10 ust. 3 | Do umowy odwróconego kredytu hipotecznego bank dołącza wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawierający w szczególności adres oraz adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 i 1841), o ile taki posiada, pod który należy je złożyć.
Art. 10 ust. 4 | Zmiana umowy odwróconego kredytu hipotecznego w zakresie wskazania osoby do kontaktu po śmierci kredytobiorcy jest bezpłatna.
-Art. 11 | W umowie odwróconego kredytu hipotecznego kredytobiorca może zobowiązać się do niezbywania własności nieruchomości lub prawa, o którym mowa w art. 4 ust. 2, stanowiących zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego, bez zgody banku. Przepisu art. 72 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece nie stosuje się.
-Art. 12 ust. 1 | Kredytobiorca może bez podania przyczyny odstąpić od umowy odwróconego kredytu hipotecznego, w terminie 30 dni od dnia jej zawarcia. Termin do odstąpienia uważa się za zachowany, jeżeli kredytobiorca złoży oświadczenie o odstąpieniu od umowy przed upływem tego terminu pod wskazany przez kredytodawcę adres lub nada je w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467, 1222 i 1717) albo placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej albo wyśle je na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
+Art. 11 | W umowie odwróconego kredytu hipotecznego kredytobiorca może zobowiązać się do niezbywania własności nieruchomości lub prawa, o którym mowa w art. 4 ust. 2, stanowiących zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego, bez zgody banku. Przepisu art. 72 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2025 r. poz. 341) nie stosuje się.
+Rozdział 3 | Prawa i obowiązki stron umowy odwróconego kredytu hipotecznego
+Art. 12 ust. 1 | Kredytobiorca może bez podania przyczyny odstąpić od umowy odwróconego kredytu hipotecznego, w terminie 30 dni od dnia jej zawarcia. Termin do odstąpienia uważa się za zachowany, jeżeli kredytobiorca złoży oświadczenie o odstąpieniu od umowy przed upływem tego terminu pod wskazany przez kredytodawcę adres lub nada je w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366) albo placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej albo wyśle je na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
Art. 12 ust. 2 | Kredytobiorca nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy odwróconego kredytu hipotecznego, z wyjątkiem niepodlegających zwrotowi opłat lub ich części poniesionych przez bank na rzecz organów administracji państwowej lub sądów.
Art. 12 ust. 3 | Kredytobiorca zwraca bankowi wypłaconą kwotę odwróconego kredytu hipotecznego wraz z odsetkami należnymi do dnia odstąpienia od umowy odwróconego kredytu hipotecznego, nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.
Art. 12 ust. 4 | Dniem spłaty odwróconego kredytu hipotecznego jest dzień złożenia dyspozycji przekazania bankowi środków pieniężnych w kwocie, o której mowa w ust. 3.
@@ -89,10 +90,11 @@
Art. 17 ust. 1 pkt 4 | kredytobiorca odmówił udzielenia bankowi upoważnienia w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 4.
Art. 17 ust. 2 | Okres wypowiedzenia przez bank umowy odwróconego kredytu hipotecznego wynosi 30 dni.
Art. 18 | W przypadku wypowiedzenia umowy odwróconego kredytu hipotecznego z przyczyn, o których mowa w art. 17 ust. 1:
-Art. 18 pkt 1 | pkt 1 lub 2 - bank wstrzymuje wypłatę odwróconego kredytu hipotecznego;
-Art. 18 pkt 2 | pkt 3 lub 4 - bank może wstrzymać wypłatę odwróconego kredytu hipotecznego.
+Art. 18 pkt 1 | pkt 1 lub 2 – bank wstrzymuje wypłatę odwróconego kredytu hipotecznego;
+Art. 18 pkt 2 | pkt 3 lub 4 – bank może wstrzymać wypłatę odwróconego kredytu hipotecznego.
Art. 19 ust. 1 | Bank jest obowiązany ustalić zasady zarządzania ryzykiem długowieczności.
-Art. 19 ust. 2 | Jeżeli suma wierzytelności banku z tytułu zawartych umów odwróconego kredytu hipotecznego przekracza 5% odpowiednio funduszy własnych lub funduszy oddziału, do czynności szacowania ryzyka długowieczności bank powołuje aktuariusza, o którym mowa w art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.
+Art. 19 ust. 2 | Jeżeli suma wierzytelności banku z tytułu zawartych umów odwróconego kredytu hipotecznego przekracza 5 % odpowiednio funduszy własnych lub funduszy oddziału, do czynności szacowania ryzyka długowieczności bank powołuje aktuariusza, o którym mowa w art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 838, 1565 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146).
+Rozdział 4 | Rozliczenie odwróconego kredytu hipotecznego
Art. 20 ust. 1 | Całkowita kwota do zapłaty staje się wymagalna z upływem:
Art. 20 ust. 1 pkt 1 | okresu wypowiedzenia umowy odwróconego kredytu hipotecznego;
Art. 20 ust. 1 pkt 2 | roku od dnia śmierci kredytobiorcy.
@@ -116,7 +118,7 @@
Art. 26 ust. 2 | Sąd upoważnia kuratora do przeniesienia na bank własności nieruchomości lub prawa, o którym mowa w art. 4 ust. 2, stanowiących zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego, i rozliczenia odwróconego kredytu hipotecznego. W sprawach wynikających z rozliczenia odwróconego kredytu hipotecznego kurator może pozywać lub być pozywany.
Art. 26 ust. 3 | Kurator podejmuje czynności do dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia po kredytobiorcy.
Art. 26 ust. 4 | Koszty działania kuratora ponosi bank.
-Art. 26 ust. 5 | Do przeniesienia przez kuratora własności nieruchomości lub prawa, o którym mowa w art. 4 ust. 2, stanowiących zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego, na rzecz banku nie stosuje się art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
+Art. 26 ust. 5 | Do przeniesienia przez kuratora własności nieruchomości lub prawa, o którym mowa w art. 4 ust. 2, stanowiących zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego, na rzecz banku nie stosuje się art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837).
Art. 27 | Umowę o przeniesienie własności nieruchomości lub prawa, o którym mowa w art. 4 ust. 2, stanowiących zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego, bank zawiera:
Art. 27 pkt 1 | ze spadkobiercami kredytobiorcy;
Art. 27 pkt 2 | z wykonawcą testamentu, jeżeli został powołany;
@@ -128,7 +130,9 @@
Art. 29 | Do wartości stanu czynnego spadku może zostać zaliczona wyłącznie kwota, którą bank zwraca spadkobiercom lub wykonawcy testamentu, albo kwota, którą bank złożył do depozytu sądowego, zgodnie z art. 28 ust. 2.
Art. 30 | Wartości nieruchomości lub lokalu, o których mowa w art. 6 ust. 1, nie uwzględnia się przy obliczaniu zachowku do wysokości całkowitej kwoty do zapłaty.
Art. 31 | Zapis zwykły lub zapis windykacyjny nieruchomości lub prawa, o którym mowa w art. 4 ust. 2, stanowiących zabezpieczenie odwróconego kredytu hipotecznego, dokonany przez kredytobiorcę lub spadkobierców kredytobiorców na rzecz osoby trzeciej jest bezskuteczny.
+Rozdział 5 | Upadłość banku
Art. 32 | Z chwilą ogłoszenia upadłości banku umowa odwróconego kredytu hipotecznego ulega rozwiązaniu w zakresie niewykonanej części.
Art. 33 | Niezwłocznie po ogłoszeniu upadłości banku syndyk masy upadłości składa do właściwego sądu rejonowego wniosek o zmniejszenie sumy hipotecznej do kwoty odpowiadającej całkowitej kwocie do zapłaty, z zastrzeżeniem że odsetki nalicza się do dnia ogłoszenia upadłości banku.
-Art. 34-37 | (pominięte)
+Rozdział 6 | Zmiany w przepisach obowiązujących Art. 34–37. (pominięte)
+Rozdział 7 | Przepis końcowy
Art. 38 | Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.