Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pending changes

Previews are not an official text. sejmdiff computes them by applying the amending instructions to the latest consolidated text. Instructions it could not apply are listed as not applied. Check the published act before relying on any change.

Published amendments not yet in a consolidated text

Ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej

DU/2026/974 In force from Aug. 5, 2026 Some instructions applied

Applied to version 133, Dz.U. 2026 poz. 639.

Instructions

Not applied w art. 50 ust. 1–3 otrzymują brzmienie: „1. Osobie, która wymaga pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn: 1) przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jest osobą samotną i jest pozbawiona pomocy, której wymaga; 2) może być przyznana pomoc w formie usług opiekuńczyc…”
Applied w art. 50 uchyla się ust. 4,
Applied w art. 50 ust. 4a i 4b otrzymują brzmienie: „4a. Osobą wykonującą usługi opiekuńcze może być osoba, która: 1) jest pełnoletnia; 2) nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; 3) nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; 4) …”
Applied w art. 50 po ust. 4b dodaje się ust. 4c w brzmieniu: „4c. Jeżeli osoba wykonująca usługi sąsiedzkie nie ukończyła szkolenia, o którym mowa w ust. 4a pkt 5, organizator usług sąsiedzkich jest obowiązany zorganizować to szkolenie.”
Applied w art. 50 ust. 5 otrzymuje brzmienie: „5. W decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych ustala się ich zakres, okres i miejsce świadczenia.”
Applied w art. 50 w ust. 6b skreśla się wyrazy „i 2”;
Applied w art. 50a w ust. 1 skreśla się wyrazy „i 2”;
Applied po art. 50a dodaje się art. 50b w brzmieniu: „Art. 50b. 1. Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania świadczy się zgodnie ze standardem świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, uwzględniającym czynności wykonywane w obszarach wskazanych w art. 50 ust. 1a, określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 5, w sposób zapewniający u…”

Preview +25 lines added −13 lines removed

--- a/DU/2004/593 Dz.U. 2026 poz. 639 (2026-05-13) +++ b/DU/2004/593 + DU/2026/974 @@ -588,24 +588,36 @@ Art. 50 ust. 3 | Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Art. 50 ust. 3a | Usługi sąsiedzkie obejmują pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, podstawową opiekę higieniczno- -pielęgnacyjną, przez którą należy rozumieć formy wsparcia niewymagające specjalistycznej wiedzy i kompetencji, oraz, w miarę potrzeb i możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Art. 50 ust. 3b | Organizatorem usług sąsiedzkich jest gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby korzystającej z usług sąsiedzkich lub podmiot uprawniony. -Art. 50 ust. 4 | Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. -Art. 50 ust. 4a | Osobą wykonującą usługi sąsiedzkie może być osoba, która: +Art. 50 ust. 4 | (uchylony) +Art. 50 ust. 4a | Osobą wykonującą usługi opiekuńcze może być osoba, która: Art. 50 ust. 4a pkt 1 | jest pełnoletnia; -Art. 50 ust. 4a pkt 2 | nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; -Art. 50 ust. 4a pkt 3 | nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; -Art. 50 ust. 4a pkt 4 | złożyła organizatorowi usług sąsiedzkich oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług; -Art. 50 ust. 4a pkt 5 | zamieszkuje w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; -Art. 50 ust. 4a pkt 6 | ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy; -Art. 50 ust. 4a pkt 7 | została zaakceptowana przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; -Art. 50 ust. 4a pkt 8 | została zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich. -Art. 50 ust. 4b | W przypadku nieukończenia szkolenia, o którym mowa w ust. 4a pkt 6, organizacja szkolenia należy do organizatora usług sąsiedzkich. -Art. 50 ust. 5 | Ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. +Art. 50 ust. 4a pkt 2 | nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; +Art. 50 ust. 4a pkt 3 | nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze; +Art. 50 ust. 4a pkt 4 | złożyła podmiotowi świadczącemu usługi opiekuńcze oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług; +Art. 50 ust. 4a pkt 5 | ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy. +Art. 50 ust. 4b | Osobą wykonującą usługi sąsiedzkie może być osoba, która: +Art. 50 ust. 4b pkt 1 | spełnia wymagania, o których mowa w ust. 4a pkt 1–3 i 5; +Art. 50 ust. 4b pkt 2 | złożyła organizatorowi usług sąsiedzkich oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług; +Art. 50 ust. 4b pkt 3 | zamieszkuje w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; +Art. 50 ust. 4b pkt 4 | została zaakceptowana przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi sąsiedzkie; +Art. 50 ust. 4b pkt 5 | została zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich. +Art. 50 ust. 4c | Jeżeli osoba wykonująca usługi sąsiedzkie nie ukończyła szkolenia, o którym mowa w ust. 4a pkt 5, organizator usług sąsiedzkich jest obowiązany zorganizować to szkolenie. +Art. 50 ust. 5 | W decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych ustala się ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Art. 50 ust. 6 | Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. Art. 50 ust. 6a | W przypadku organizowania przez gminę usług opiekuńczych w formie usług sąsiedzkich rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 6, określa także szczegółowe warunki przyznawania usług sąsiedzkich, wymiar i zakres usług sąsiedzkich oraz sposób rozliczania wykonywania takich usług. -Art. 50 ust. 6b | Rada gminy może postanowić o rozszerzeniu katalogu osób, o których mowa w ust. 1 i 2, o osoby, dla których wsparcie w postaci usług sąsiedzkich będzie miało charakter uzupełniający opiekę sprawowaną przez rodzinę, a także wspólnie niezamieszkującego małżonka, wstępnych i zstępnych. +Art. 50 ust. 6b | Rada gminy może postanowić o rozszerzeniu katalogu osób, o których mowa w ust. 1, o osoby, dla których wsparcie w postaci usług sąsiedzkich będzie miało charakter uzupełniający opiekę sprawowaną przez rodzinę, a także wspólnie niezamieszkującego małżonka, wstępnych i zstępnych. Art. 50 ust. 7 | Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację materialną tych osób. -Art. 50a ust. 1 | W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom, o których mowa w art. 50 ust. 1 i 2, w szczególności gdy doszło do nagłego pogorszenia stanu zdrowia lub gdy objęcie osób usługami opiekuńczymi lub specjalistycznymi usługami opiekuńczymi wynika z konieczności zapewnienia takim osobom odpowiedniej opieki, usługi te mogą być przyznane w trybie pilnym. +Art. 50a ust. 1 | W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom, o których mowa w art. 50 ust. 1, w szczególności gdy doszło do nagłego pogorszenia stanu zdrowia lub gdy objęcie osób usługami opiekuńczymi lub specjalistycznymi usługami opiekuńczymi wynika z konieczności zapewnienia takim osobom odpowiedniej opieki, usługi te mogą być przyznane w trybie pilnym. Art. 50a ust. 2 | Przyznanie usług w trybie pilnym następuje niezwłocznie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, a wydanie decyzji o przyznaniu usług oraz decyzji ustalającej odpłatność za przyznane usługi może nastąpić po rozpoczęciu ich rzeczywistego świadczenia, niepóźniej jednak niż w terminie 10 dni od dnia rozpoczęcia świadczenia usług. +Art. 50b ust. 1 | Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania świadczy się zgodnie ze standardem świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, uwzględniającym czynności wykonywane w obszarach wskazanych w art. 50 ust. 1a, określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 5, w sposób zapewniający uwzględnienie potrzeb osoby, na rzecz której są świadczone usługi. +Art. 50b ust. 2 | Gmina monitoruje i ocenia świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. +Art. 50b ust. 3 | Monitorowanie, o którym mowa w ust. 2, obejmuje zbieranie i analizowanie informacji na temat świadczonych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania w celu dokonania oceny świadczenia tych usług. +Art. 50b ust. 4 | Ocena, o której mowa w ust. 2, jest dokonywana w celu zapewnienia odpowiedniej jakości usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania świadczonych zgodnie ze standardem świadczenia tych usług i obejmuje w szczególności ocenę bezpieczeństwa, skuteczności i celowości tych usług. +Art. 50b ust. 5 | W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podczas świadczeniu usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania gmina podejmuje w stosunku do podmiotu świadczącego te usługi działania mające na celu wyeliminowanie nieprawidłowości. +Art. 50b ust. 6 | Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia: +Art. 50b ust. 6 pkt 1 | standard świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, +Art. 50b ust. 6 pkt 2 | sposób świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, +Art. 50b ust. 6 pkt 3 | sposób monitorowania i oceny świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania – kierując się potrzebą zapewnienia odpowiedniej jakości usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, uwzględniających indywidualne potrzeby i możliwości psychofizyczne osób korzystających z tych usług. Art. 51 ust. 1 | Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia. Art. 51 ust. 2 | Ośrodek wsparcia jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej dziennego pobytu. Art. 51 ust. 3 | W ośrodku wsparcia mogą być prowadzone miejsca całodobowe okresowego pobytu.

Ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej

DU/2026/986 In force from Aug. 7, 2026 All instructions applied

Applied to version 133, Dz.U. 2026 poz. 639.

Instructions

Applied w art. 16b po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „2a. Projekt strategii, o której mowa w ust. 1, gmina przekazuje do zaopiniowania przez koordynatora do spraw opieki długoterminowej, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej (Dz. U. poz. 986).”
Applied po art. 111a dodaje się art. 111b w brzmieniu: „Art. 111b. 1. Ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – centrum usług społecznych, oraz inne jednostki organiz…”
Applied po art. 112a dodaje się art. 112b w brzmieniu: „Art. 112b. 1. Powiatowe jednostki organizacyjne pomocy społecznej, realizujące usługi z obszaru opieki długoterminowej, współpracują z koordynatorem do spraw opieki długoterminowej, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowe…”

Preview +5 lines added −0 lines removed

--- a/DU/2004/593 Dz.U. 2026 poz. 639 (2026-05-13) +++ b/DU/2004/593 + DU/2026/986 @@ -171,6 +171,7 @@ Art. 16b ust. 2 pkt 3 lit. b | kierunków niezbędnych działań, Art. 16b ust. 2 pkt 3 lit. c | sposobu realizacji strategii oraz jej ram finansowych, Art. 16b ust. 2 pkt 3 lit. d | wskaźników realizacji działań. +Art. 16b ust. 2a | Projekt strategii, o której mowa w ust. 1, gmina przekazuje do zaopiniowania przez koordynatora do spraw opieki długoterminowej, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej (Dz. U. poz. 986). Art. 16b ust. 3 | Strategia, o której mowa w ust. 1, opracowana przez gminę i powiat określa usługi społeczne w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1–14 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, oraz zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338), zlecane w trybach, o których mowa w tej ustawie. Art. 17 ust. 1 | Do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy: Art. 17 ust. 1 pkt 1 | opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka; @@ -1346,6 +1347,8 @@ Art. 111a ust. 1 pkt 2 | dom pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku lub dla osób przewlekle somatycznie chorych z ośrodkiem wsparcia przeznaczonym dla osób starszych. Art. 111a ust. 2 | W przypadku połączenia, o którym mowa w ust. 1, ośrodek wsparcia działa w strukturze odpowiednio ośrodka pomocy społecznej, centrum usług społecznych lub domu pomocy społecznej. Art. 111a ust. 3 | Osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej będącymi w strukturze ośrodka pomocy społecznej, centrum usług społecznych lub domu pomocy społecznej obowiązane są spełniać obowiązujące wymagania dla kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. +Art. 111b ust. 1 | Ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – centrum usług społecznych, oraz inne jednostki organizacyjne gminy, o których mowa w art. 111, współpracują z koordynatorem do spraw opieki długoterminowej, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej, w zakresie wymiany informacji o dostępnych usługach i świadczeniach opieki długoterminowej w obszarze pomocy społecznej i ochrony zdrowia, w szczególności w zakresie upowszechniania informacji na temat realizowanych usług i świadczeń oraz ich dostępności. +Art. 111b ust. 2 | Informacje, o których mowa w ust. 1, w szczególności informacje na temat wolnych miejsc w domach pomocy społecznej, ośrodkach wsparcia oraz mieszkaniach wspomaganych, są przekazywane na bieżąco, przy czym nierzadziej niż raz w miesiącu, albo każdorazowo na wniosek koordynatora do spraw opieki długoterminowej. Art. 112 ust. 1 | Zadania pomocy społecznej w powiatach wykonują jednostki organizacyjne – powiatowe centra pomocy rodzinie. Art. 112 ust. 2 | Zadania powiatowych centrów pomocy rodzinie w miastach na prawach powiatu realizują miejskie ośrodki pomocy społecznej, które mogą być nazwane „miejskimi ośrodkami pomocy rodzinie”, a w przypadku przekształcenia miejskiego ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych – centrum usług społecznych. Art. 112 ust. 3 | Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie może wytaczać na rzecz obywateli powództwa o roszczenia alimentacyjne. W postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postępowaniu cywilnym. @@ -1363,6 +1366,8 @@ Art. 112a ust. 1 | Powiat może połączyć powiatowe centrum pomocy rodzinie z ośrodkiem interwencji kryzysowej. Art. 112a ust. 2 | W przypadku połączenia, o którym mowa w ust. 1, ośrodek interwencji kryzysowej działa w strukturze powiatowego centrum pomocy rodzinie. Art. 112a ust. 3 | Osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej będącymi w strukturze powiatowego centrum pomocy rodzinie są obowiązane spełniać wymagania dla kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej. +Art. 112b ust. 1 | Powiatowe jednostki organizacyjne pomocy społecznej, realizujące usługi z obszaru opieki długoterminowej, współpracują z koordynatorem do spraw opieki długoterminowej, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej, w zakresie wymiany informacji o dostępnych usługach i świadczeniach opieki długoterminowej w obszarze pomocy społecznej i ochrony zdrowia, w szczególności w zakresie upowszechniania informacji na temat realizowanych usług i świadczeń oraz ich dostępności. +Art. 112b ust. 2 | Informacje, o których mowa w ust. 1, w szczególności informacje na temat wolnych miejsc w domach pomocy społecznej, ośrodkach wsparcia oraz mieszkaniach wspomaganych, są przekazywane nierzadziej niż raz w miesiącu albo każdorazowo na wniosek koordynatora do spraw opieki długoterminowej. Art. 113 ust. 1 | Zadania pomocy społecznej w województwach samorządowych wykonują jednostki organizacyjne – regionalne ośrodki polityki społecznej. Art. 113 ust. 2 | Regionalny ośrodek polityki społecznej koordynuje realizację strategii, o której mowa w art. 21 pkt 1. Art. 113 ust. 3 | Marszałek województwa przy pomocy regionalnego ośrodka polityki społecznej sprawuje nadzór nad podległymi jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, w szczególności w zakresie spraw finansowych i administracyjnych.

Bills in the Sejm

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej

10/2415 Dated March 26, 2026 All instructions applied

Applied to version 135, Dz.U. 2026 poz. 986.

Instructions

Applied w art. 61 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: „1a. Małoletni zstępni nie są obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej.". Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.”

Preview +2 lines added −0 lines removed

--- a/DU/2004/593 Dz.U. 2026 poz. 986 (2026-08-07) +++ b/DU/2004/593 + 10/2415 @@ -857,6 +857,8 @@ Art. 61 ust. 1 pkt 1 | mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, Art. 61 ust. 1 pkt 2 | małżonek, zstępni przed wstępnymi, Art. 61 ust. 1 pkt 3 | gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. +Art. 61 ust. 1a | Małoletni zstępni nie są obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej.". +Art. 61 Art. 2 | Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. Art. 61 ust. 2 | Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: Art. 61 ust. 2 pkt 1 | mieszkaniec domu, niewięcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, niewięcej niż 70 % tego dochodu; Art. 61 ust. 2 pkt 2 | małżonek, zstępni przed wstępnymi – zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: