--- a/DU/1960/168 Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 (1961-01-01)
+++ b/DU/1960/168 Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 (1980-03-28)
@@ -1,432 +1,669 @@
-Art. 1 | Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie w indywidualnych sprawach z zakresu administracji państwowej.
-Art. 2 § 1 | Kodeks normuje postępowanie przed organami administracji państwowej.
-Art. 2 § 2 | Kodeks stosuje się również w postępowaniu przed organami:
-Art. 2 § 2 pkt 1 | przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych,
-Art. 2 § 2 pkt 2 | organizacji zawodowych, samorządowych, spółdzielczych i innych organizacji społecznych
-Art. 2 § 2 | - gdy organy te są powołane z mocy prawa do załatwiania spraw określonych w art. 1.
-Art. 2 § 3 | Ilekroć w dalszych przepisach kodeksu jest mowa o organach administracji państwowej, rozumie się przez nie także organy wymienione w § 2.
-Art. 3 | Kodeks reguluje ponadto postępowanie przed organami władzy i administracji państwowej oraz przed innymi organami państwowymi w sprawie skarg i wniosków (dział IV).
-Art. 4 | Organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa kierując się interesem ludu pracującego i zadaniami budownictwa socjalistycznego.
-Art. 5 | W toku postępowania organy administracji państwowej stoją na straży praworządności ludowej i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
-Art. 6 | Organy administracji państwowej powinny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa.
-Art. 7 | Organy administracji państwowej w toku postępowania czuwają nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa i w tym celu udzielają stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
-Art. 8 § 1 | Przed wydaniem decyzji organy administracji państwowej powinny umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
-Art. 8 § 2 | Organy administracji państwowej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.
-Art. 9 | Organy administracji państwowej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
-Art. 10 § 1 | Organy administracji państwowej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
-Art. 10 § 2 | Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
-Art. 11 § 1 | Sprawy należy załatwiać w formie pisemnej.
-Art. 11 § 2 | Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.
-Art. 12 | Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne i mogą być uchylane lub zmieniane tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie.
-Art. 13 | Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są:
-Art. 13 pkt 1 | w stosunku do prezydiów rad narodowych - prezydia rad narodowych wyższego stopnia, w stosunku zaś do prezydiów wojewódzkich rad narodowych - Rada Ministrów z zastrzeżeniem przepisu art. 110 § 4,
-Art. 13 pkt 2 | w stosunku do organów administracyjnych prezydiów rad narodowych - odpowiednie organy prezydiów rad narodowych wyższego stopnia i właściwi ministrowie,
-Art. 13 pkt 3 | w stosunku do innych organów administracji państwowej, przedsiębiorstw państwowych i innych podstawowych jednostek organizacyjnych - odpowiednie organy nadrzędne i właściwi ministrowie,
-Art. 13 pkt 4 | w stosunku do organów organizacji wymienionych w art. 2 § 2 pkt 2 - odpowiedni organ wyższego stopnia tych organizacji, a w razie jego braku - organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością.
-Art. 14 | Organami naczelnymi w rozumieniu kodeksu są:
-Art. 14 pkt 1 | w stosunku do prezydiów rad narodowych - Rada Ministrów, w stosunku do organów administracyjnych prezydiów rad narodowych oraz do innych organów administracji państwowej, przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych - właściwi ministrowie,
-Art. 14 pkt 2 | w stosunku do organów organizacji wymienionych w art. 2 § 2 pkt 2 - naczelny organ tych organizacji lub naczelny organ administracji państwowej, jeżeli sprawuje zwierzchni nadzór nad ich działalnością.
-Art. 15 | Organy administracji państwowej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
-Art. 16 § 1 | Właściwość rzeczową organu administracji państwowej ustala się według przepisów o zakresie jego działania.
-Art. 16 § 2 | Jeżeli nie można ustalić właściwości rzeczowej w sposób wskazany w § 1, właściwy jest organ prezydium powiatowej rady narodowej, wyznaczony przez to prezydium.
-Art. 17 § 1 | Właściwość miejscową organu administracji państwowej ustala się:
-Art. 17 § 1 pkt 1 | w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia,
-Art. 17 § 1 pkt 2 | w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony,
-Art. 17 § 1 pkt 3 | w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.
-Art. 17 § 2 | Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu, właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m. st. Warszawie.
-Art. 18 | Spory o właściwość rozstrzyga:
-Art. 18 pkt 1 | między prezydiami rad narodowych - prezydium rady narodowej wyższego stopnia, a między prezydiami wojewódzkich rad narodowych - Rada Ministrów,
-Art. 18 pkt 2 | między organami administracyjnymi prezydium rady narodowej - prezydium tej rady, a między organami prezydiów różnych rad narodowych - wspólne dla tych prezydiów prezydium rady narodowej wyższego stopnia,
-Art. 18 pkt 3 | między organami administracyjnymi prezydiów różnych wojewódzkich rad narodowych - wspólny dla nich minister, a gdy organy te podlegają różnym organom naczelnym - Prezes Rady Ministrów,
-Art. 18 pkt 4 | między innymi organami administracji państwowej oraz między tymi organami a organami administracyjnymi prezydiów rad narodowych - wspólny dla nich organ bezpośrednio wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - Prezes Rady Ministrów.
-Art. 19 | Do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji państwowej, na którego obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu.
-Art. 20 | Zasady i tryb rozstrzygania sporów o właściwość między organami administracji państwowej a sądami określi ustawa.
-Art. 21 § 1 | Pracownik organu administracji państwowej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:
-Art. 21 § 1 pkt 1 | w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki,
-Art. 21 § 1 pkt 2 | swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia,
-Art. 21 § 1 pkt 3 | osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
-Art. 21 § 1 pkt 4 | w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3,
-Art. 21 § 1 pkt 5 | w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji,
-Art. 21 § 1 pkt 6 | z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne,
-Art. 21 § 1 pkt 7 | w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.
-Art. 21 § 2 | Bezpośredni przełożony pracownika, a jeżeli chodzi o pracownika organu administracyjnego prezydium rady narodowej również przewodniczący tego prezydium, jest obowiązany na żądanie pracownika lub strony albo z urzędu wyłączyć pracownika od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
-Art. 21 § 3 | Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron.
-Art. 22 § 1 | Organ administracji państwowej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
-Art. 22 § 1 pkt 1 | jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 21 § 1 pkt 2 i 3,
-Art. 22 § 1 pkt 2 | osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 21 § 1 pkt 2 i 3.
-Art. 22 § 2 | Przepis art. 21 § 3 stosuje się odpowiednio.
-Art. 23 § 1 | W przypadku wyłączenia pracownika (art. 21) bezpośredni jego przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy. Jeżeli wyłączony został kierownik organu administracyjnego prezydium rady narodowej, przewodniczący tego prezydium wyznaczy pracownika do prowadzenia sprawy.
-Art. 23 § 2 | W przypadku wyłączenia organu (art. 22) sprawę załatwia organ bezpośrednio wyższego stopnia, który do załatwienia sprawy może wyznaczyć inny podległy sobie organ.
-Art. 24 § 1 | Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 21 § 1. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 21 § 2 postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu.
-Art. 24 § 2 | Jeżeli wskutek wyłączenia członków organu kolegialnego organ ten stał się niezdolny do podjęcia uchwały z braku wymaganego quorum, stosuje się odpowiednio przepisy art. 23 § 2.
-Art. 25 | Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
-Art. 26 | Stronami mogą być osoby fizyczne, osoby prawne oraz państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne.
-Art. 27 § 1 | Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
-Art. 27 § 2 | Osoby nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli.
-Art. 27 § 3 | Strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli.
-Art. 28 | Organ administracji państwowej dopuści organizację społeczną do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym innej osoby, jeżeli udział taki jest uzasadniony statutowymi celami tej organizacji i interes społeczny wymaga tego. Organizacji społecznej, której nie dopuszczono do udziału w postępowaniu, służy z tego powodu zażalenie.
-Art. 29 | Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.
-Art. 30 § 1 | Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna, posiadająca zdolność do czynności prawnych.
-Art. 30 § 2 | Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu.
-Art. 30 § 3 | Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.
-Art. 30 § 4 | W sprawach mniejszej wagi organ administracji państwowej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.
-Art. 31 § 1 | Organ administracji państwowej może wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawicieli dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.
-Art. 31 § 2 | W przypadku konieczności podjęcia czynności nie cierpiącej zwłoki organ administracji państwowej może dla osoby nieobecnej sam wyznaczyć przedstawiciela uprawnionego do działania do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd.
-Art. 32 § 1 | Organ administracji państwowej powinien załatwić sprawę w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od daty otrzymania odwołania przez organ odwoławczy.
-Art. 32 § 2 | Do terminów określonych w § 1 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawnych dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
-Art. 33 § 1 | O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 32 organ administracji państwowej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
-Art. 33 § 2 | Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji państwowej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
-Art. 33 § 3 | Organ administracji państwowej obowiązany jest o przypadkach niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 32 zawiadomić również organ wyższego stopnia, a organ administracyjny prezydium rady narodowej - także to prezydium, w trybie określonym przez Radę Ministrów.
-Art. 34 | Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 32 lub ustalonym w myśl art. 33 stronie służy zażalenie do organu administracji państwowej wyższego stopnia.
-Art. 35 | Pracownik organu administracji państwowej, który nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 33 albo nie załatwił sprawy w nowym terminie ustalonym w myśl art. 33, podlega odpowiedzialności służbowej lub dyscyplinarnej.
-Art. 36 | Organ administracji państwowej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
-Art. 37 § 1 | Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
-Art. 37 § 2 | Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
-Art. 37 § 3 | W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism.
-Art. 38 § 1 | W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji państwowej o każdej zmianie swego adresu.
-Art. 38 § 2 | W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
-Art. 39 § 1 | Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.
-Art. 39 § 2 | Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji państwowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
-Art. 39 § 3 | W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
-Art. 40 | W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata.
-Art. 41 | W razie niemożności dokonania doręczenia w sposób wskazany w art. 39 i 40 pismo składa się na okres dwóch tygodni w urzędzie pocztowym lub w biurze gromadzkiej rady narodowej (w prezydium miejskiej, dzielnicowej rady narodowej, rady narodowej osiedla), a zawiadomienie o tym umieszcza się na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym wykonuje on swoje czynności zarobkowe, albo na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
-Art. 42 | Państwowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom zawodowym, samorządowym, spółdzielczym oraz innym osobom prawnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.
-Art. 43 § 1 | Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.
-Art. 43 § 2 | Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu.
-Art. 44 § 1 | Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu:
-Art. 44 § 1 pkt 1 | przez pocztę - pismo zwrócone przez organ pocztowy z jego adnotacją o odmowie przyjęcia i podaniem jej daty uważa się za doręczone w tym dniu i załącza do akt sprawy;
-Art. 44 § 1 pkt 2 | w inny sposób - pismo doręcza się przez pozostawienie go w miejscu doręczenia, a gdy to jest niemożliwe, przez złożenie go w urzędzie pocztowym lub w biurze gromadzkiej rady narodowej (prezydium miejskiej, dzielnicowej rady narodowej, rady narodowej osiedla).
-Art. 44 § 2 | W przypadkach określonych w § 1 pkt 2 doręczający stwierdza datę pozostawienia pisma w miejscu doręczenia albo złożenia go w urzędzie pocztowym lub w biurze (prezydium) rady narodowej.
-Art. 45 | Pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, pozostawia się w aktach sprawy, o czym wywiesza się obwieszczenie na okres czternastu dni w biurze gromadzkiej rady narodowej (prezydium miejskiej, dzielnicowej rady narodowej, rady narodowej osiedla). Pisma te uważa się za doręczone w ostatnim dniu okresu, na który wywieszono obwieszczenie.
-Art. 46 § 1 | Organ administracji państwowej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.
-Art. 46 § 2 | Organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było dla strony uciążliwe.
-Art. 47 § 1 | Do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie powiatu (miasta stanowiącego powiat miejski, miasta wyłączonego z województwa), w którym on zamieszkuje albo przebywa.
-Art. 47 § 2 | Miasto stanowiące powiat miejski lub wyłączone z województwa oraz otaczający je lub graniczący z nim powiat uważa się za jeden powiat w rozumieniu § 1.
-Art. 48 | W toku postępowania organ administracji państwowej zwraca się do innego organu stopnia powiatowego lub niższego o wezwanie osoby zamieszkałej lub przebywającej w jego okręgu do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem. Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane.
-Art. 49 | Przepisów art. 47 i 48 nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji państwowej prowadzącym postępowanie.
-Art. 50 § 1 | W wezwaniu należy wskazać:
-Art. 50 § 1 pkt 1 | nazwę i adres organu wzywającego,
-Art. 50 § 1 pkt 2 | imię i nazwisko wzywanego,
-Art. 50 § 1 pkt 3 | w jakiej sprawie oraz w jakim charakterze i w jakim celu zostaje wezwany,
-Art. 50 § 1 pkt 4 | czy wezwany powinien się stawić osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie,
-Art. 50 § 1 pkt 5 | termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce stawienia się wezwanego lub jego pełnomocnika,
-Art. 50 § 1 pkt 6 | skutki prawne niezastosowania się do wezwania.
-Art. 50 § 2 | Wezwanie powinno być zaopatrzone podpisem pracownika organu wzywającego, z podaniem imienia, nazwiska i stopnia służbowego podpisującego.
-Art. 51 | W sprawach nie cierpiących zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes strony wezwania można dokonać również telegraficznie z podaniem danych wymienionych w art. 50 § 1.
-Art. 52 § 1 | Osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności według przepisów o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym. Dotyczy to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została bez swojej winy błędnie wezwana do stawienia się.
-Art. 52 § 2 | Żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji państwowej, przed którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia.
-Art. 53 § 1 | Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
-Art. 53 § 2 | Terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu.
-Art. 53 § 3 | Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.
-Art. 53 § 4 | Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.
-Art. 53 § 5 | Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w urzędzie pocztowym lub telegraficznym.
-Art. 54 § 1 | W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
-Art. 54 § 2 | Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
-Art. 54 § 3 | Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
-Art. 55 § 1 | O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji państwowej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.
-Art. 55 § 2 | O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
-Art. 56 | Przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia organ administracji państwowej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia.
-Art. 57 § 1 | Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
-Art. 57 § 2 | Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji państwowej.
-Art. 57 § 3 | O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
-Art. 58 § 1 | Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie lub telegraficznie. Podania mogą być wnoszone również ustnie do protokołu.
-Art. 58 § 2 | Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
-Art. 58 § 3 | Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.
-Art. 58 § 4 | Organ administracji państwowej obowiązany jest potwierdzić wniesienie podania, jeżeli wnoszący je tego zażąda.
-Art. 59 § 1 | Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania.
-Art. 59 § 2 | Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
-Art. 60 § 1 | Jeżeli organ administracji państwowej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie.
-Art. 60 § 2 | Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.
-Art. 61 § 1 | Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwianiu przez różne organy, organ administracji państwowej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu i poinformuje go o treści § 2.
-Art. 61 § 2 | Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania.
-Art. 61 § 3 | Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem.
-Art. 62 § 1 | Organ administracji państwowej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie.
-Art. 62 § 2 | W szczególności sporządza się protokół:
-Art. 62 § 2 pkt 1 | przyjęcia wniesionego ustnie podania,
-Art. 62 § 2 pkt 2 | przesłuchania strony, świadka i biegłego,
-Art. 62 § 2 pkt 3 | oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji państwowej,
-Art. 62 § 2 pkt 4 | rozprawy,
-Art. 62 § 2 pkt 5 | ustnego ogłoszenia decyzji i postanowienia.
-Art. 63 § 1 | Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.
-Art. 63 § 2 | Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.
-Art. 64 § 1 | Protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej niezwłocznie po złożeniu zeznania.
-Art. 64 § 2 | W protokołach przesłuchania osoby, która złożyła zeznanie w języku obcym, należy podać w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazać osobę i adres tłumacza, który dokonał przekładu; tłumacz ten powinien podpisać protokół przesłuchania.
-Art. 65 | Organ administracji państwowej może zezwolić na dołączenie do protokołu zeznania na piśmie, podpisanego przez zeznającego, oraz innych dokumentów mających znaczenie dla sprawy.
-Art. 66 | Skreśleń i poprawek w protokole należy tak dokonywać, aby wyrazy skreślone i poprawione były czytelne. Skreślenia i poprawki powinny być stwierdzone w protokole przed jego podpisaniem.
-Art. 67 | Czynności organu administracji państwowej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.
-Art. 68 § 1 | W każdym stadium postępowania organ administracji państwowej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.
-Art. 68 § 2 | Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
-Art. 69 | Przepisu art. 68 nie stosuje się do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych akt, które kierownik organu administracji państwowej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy.
-Art. 70 | Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków oraz opinie biegłych.
-Art. 71 § 1 | Organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
-Art. 71 § 2 | Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.
-Art. 71 § 3 | Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 48) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania.
-Art. 71 § 4 | Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie.
-Art. 72 § 1 | Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
-Art. 72 § 2 | Organ administracji państwowej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
-Art. 73 § 1 | Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.
-Art. 73 § 2 | Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
-Art. 74 | Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
-Art. 75 | Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 8 § 2.
-Art. 76 | Świadkami nie mogą być:
-Art. 76 pkt 1 | osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń,
-Art. 76 pkt 2 | osoby obowiązane do zachowania tajemnicy państwowej i służbowej na okoliczności objęte tajemnicą, jeżeli nie zostały w trybie określonym obowiązującymi przepisami zwolnione od obowiązku zachowania tej tajemnicy,
-Art. 76 pkt 3 | duchowni co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi.
-Art. 77 § 1 | Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
-Art. 77 § 2 | Świadek może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub jego bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej.
-Art. 77 § 3 | Przed odebraniem zeznania organ administracji państwowej uprzedza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.
-Art. 78 § 1 | Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji państwowej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.
-Art. 78 § 2 | Strona może zażądać wyłączenia biegłego w przypadkach określonych w art. 21. Poza tym do biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków.
-Art. 79 § 1 | Organ administracji państwowej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.
-Art. 79 § 2 | Jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin.
-Art. 80 | Organ kolegialny, właściwy do wydania decyzji w sprawie, może zlecić przeprowadzenie postępowania dowodowego lub jego części jednemu ze swych członków lub pracowników, jeżeli szczególne przepisy temu się nie sprzeciwiają.
-Art. 81 § 1 | Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 47), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako strona, świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 300 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 500 zł.
-Art. 81 § 2 | Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie.
-Art. 81 § 3 | Ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu, przewidzianych w przepisach szczególnych.
-Art. 82 § 1 | Organ administracji państwowej może przeprowadzić w toku postępowania rozprawę, jeżeli w ten sposób da się osiągnąć znaczne przyspieszenie lub uproszczenie postępowania.
-Art. 82 § 2 | Organ powinien przeprowadzić rozprawę:
-Art. 82 § 2 pkt 1 | jeżeli jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin,
-Art. 82 § 2 pkt 2 | gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron,
-Art. 82 § 2 pkt 3 | jeżeli wymagają tego przepisy prawne.
-Art. 83 § 1 | Organ administracji państwowej podejmuje przed rozprawą czynności niezbędne do jej przeprowadzenia.
-Art. 83 § 2 | W szczególności organ wzywa:
-Art. 83 § 2 pkt 1 | strony do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów i do stawienia się na rozprawę osobiście lub przez przedstawicieli albo pełnomocników,
-Art. 83 § 2 pkt 2 | świadków i biegłych do stawienia się na rozprawę.
-Art. 83 § 3 | Ponadto organ zawiadamia o rozprawie państwowe jednostki organizacyjne, organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot. W tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie albo do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla jego poparcia.
-Art. 84 § 1 | W wezwaniu na rozprawę określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy.
-Art. 84 § 2 | Stronom, świadkom, biegłym oraz państwowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom i innym osobom, wezwanym do udziału w rozprawie (art. 83 § 3), doręcza się wezwanie na piśmie.
-Art. 84 § 3 | Jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu, mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nie znane organowi administracji państwowej, należy ponadto o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłosić w drodze obwieszczeń albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.
-Art. 85 | Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie o rozprawie nastąpiły przynajmniej na siedem dni przed rozprawą.
-Art. 86 | Rozprawą kieruje wyznaczony do przeprowadzenia rozprawy pracownik tego organu administracji państwowej, przed którym toczy się postępowanie. Gdy postępowanie toczy się przed organem kolegialnym, rozprawą kieruje przewodniczący albo wyznaczony członek organu kolegialnego.
-Art. 87 § 1 | Nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia.
-Art. 87 § 2 | Kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny.
-Art. 88 § 1 | Na rozprawie strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego.
-Art. 88 § 2 | Kierujący rozprawą może uchylić zadawane świadkom, biegłym i stronom pytania, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy. Jednakże na żądanie strony należy zamieścić w protokole osnowę treści uchylonego pytania.
-Art. 89 | Za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne osoby uczestniczące w rozprawie mogą być po uprzednim ostrzeżeniu wydalone z miejsca rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 500 zł. Na postanowienie kierującego rozprawą o ukaraniu służy zażalenie.
-Art. 90 § 1 | Organ administracji państwowej zawiesza postępowanie:
-Art. 90 § 1 pkt 1 | w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 98),
-Art. 90 § 1 pkt 2 | w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony,
-Art. 90 § 1 pkt 3 | w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych,
-Art. 90 § 1 pkt 4 | gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
-Art. 90 § 2 | Gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji państwowej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.
-Art. 91 § 1 | Organ administracji państwowej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.
-Art. 91 § 2 | Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
-Art. 92 | Organ administracji państwowej, który z przyczyny określonej w art. 90 § 1 pkt 1-3 zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Tak samo postąpi organ w razie zawieszenia z tej samej przyczyny postępowania wszczętego na żądanie strony, jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy.
-Art. 93 § 1 | Organ administracji państwowej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 90 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.
-Art. 93 § 2 | Jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 90 § 1 pkt 4 mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ administracji państwowej załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie.
-Art. 93 § 3 | Przepis § 2 stosuje się także wówczas, gdy strona mimo wezwania (§ 1) nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo gdy zawieszenie postępowania mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. W tym ostatnim przypadku organ może uzależnić załatwienie sprawy od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia.
-Art. 94 § 1 | O postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji państwowej zawiadamia strony.
-Art. 94 § 2 | W przypadku zawieszenia postępowania na żądanie strony lub jednej ze stron (art. 91 § 1) organ pouczy je o treści przepisu art. 91 § 2.
-Art. 94 § 3 | Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie.
-Art. 95 | W czasie zawieszenia postępowania organ administracji państwowej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.
-Art. 96 | Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.
-Art. 97 § 1 | Organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji.
-Art. 97 § 2 | Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
-Art. 98 | Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
-Art. 99 § 1 | Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji państwowej i strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, osnowę i datę decyzji, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego.
-Art. 99 § 2 | Jeżeli decyzja nie uwzględnia żądania strony w całości lub w części, rozstrzyga sporne interesy stron albo nakłada na stronę lub stwierdza nałożony na nią obowiązek, powinna zawierać faktyczne i prawne uzasadnienie.
-Art. 99 § 3 | Decyzja wydana na skutek odwołania powinna zawierać zawsze faktyczne i prawne uzasadnienie.
-Art. 99 § 4 | Organ może ograniczyć treść decyzji do danych wymienionych w § 1 w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny.
-Art. 100 § 1 | Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji państwowej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.
-Art. 100 § 2 | W przypadkach określonych w § 1 rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. Wówczas organ wydaje osobną decyzję, od której służy stronie odwołanie.
-Art. 101 § 1 | Decyzję doręcza się stronom na piśmie.
-Art. 101 § 2 | W przypadkach wymienionych w art. 11 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie.
-Art. 102 | Organ administracji państwowej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
-Art. 103 § 1 | Strona może w terminie czternastu dni od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do osnowy. Strona może również w tym samym terminie zażądać uzupełnienia decyzji pouczeniem co do prawa odwołania albo sprostowania tego pouczenia zamieszczonego w decyzji.
-Art. 103 § 2 | W przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi.
-Art. 104 | Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
-Art. 105 § 1 | Organ administracji państwowej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
-Art. 105 § 2 | Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji.
-Art. 105 § 3 | Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie.
-Art. 106 § 1 | W toku postępowania organ administracji państwowej wydaje postanowienia.
-Art. 106 § 2 | Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy.
-Art. 107 | Postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji państwowej i strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, osnowę i datę postanowienia oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego. Gdy na postanowienie służy stronie zażalenie, postanowienie powinno zawierać ponadto zwięzłe uzasadnienie oraz pouczenie o trybie wniesienia zażalenia.
-Art. 108 § 1 | Postanowienia, od których służy stronom zażalenie, doręcza się na piśmie.
-Art. 108 § 2 | W przypadkach wymienionych w art. 11 § 2 postanowienia mogą być stronom ogłaszane ustnie.
-Art. 109 | Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 99 § 3 i 4 oraz art. 103-105.
-Art. 110 § 1 | Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.
-Art. 110 § 2 | Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji państwowej bezpośrednio wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje szczególny organ odwoławczy.
-Art. 110 § 3 | Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej nie służy odwołanie.
-Art. 110 § 4 | Od decyzji prezydium wojewódzkiej rady narodowej, mocą której uchylono lub zmieniono decyzję organu administracyjnego tego prezydium (art. 140), służy stronie odwołanie do właściwego ministra.
-Art. 111 | Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarcza, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
-Art. 112 § 1 | Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
-Art. 112 § 2 | Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
-Art. 112 § 3 | Pozostają w mocy przepisy ustaw, przewidujące inne terminy do wniesienia odwołania.
-Art. 113 § 1 | Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.
-Art. 113 § 2 | Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.
-Art. 113 § 3 | Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy:
-Art. 113 § 3 pkt 1 | decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 100),
-Art. 113 § 3 pkt 2 | decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy.
-Art. 113 § 4 | Ponadto decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy:
-Art. 113 § 4 pkt 1 | jest zgodna z żądaniem wszystkich stron,
-Art. 113 § 4 pkt 2 | wszystkie strony zgodnie zrzekły się na piśmie wniesienia odwołania.
-Art. 114 | O wniesieniu odwołania organ administracji państwowej, który wydał decyzję, zawiadomi strony.
-Art. 115 § 1 | Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji państwowej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.
-Art. 115 § 2 | Od nowej decyzji służy stronom odwołanie.
-Art. 116 | Organ administracji państwowej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie czternastu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 115.
-Art. 117 | Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
-Art. 118 | Organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji.
-Art. 119 | Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
-Art. 120 § 1 | Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
-Art. 120 § 1 pkt 1 | utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
-Art. 120 § 1 pkt 2 | uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i wydaje w tym zakresie nową decyzję.
-Art. 120 § 2 | Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia dowodów, których przeprowadzenie bezpośrednio przed organem odwoławczym byłoby zbyt uciążliwe lub połączone ze znacznymi kosztami.
-Art. 121 | W przypadku określonym w art. 120 § 1 pkt 2 organ odwoławczy może wydać decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, gdy zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem lub sprzeczna z interesem społecznym.
-Art. 122 | W sprawach nie uregulowanych w art. 119-121 - w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
-Art. 123 § 1 | Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
-Art. 123 § 2 | Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
-Art. 124 | Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
-Art. 125 | Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji państwowej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione.
-Art. 126 | W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
-Art. 127 § 1 | W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
-Art. 127 § 1 pkt 1 | dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
-Art. 127 § 1 pkt 2 | decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
-Art. 127 § 1 pkt 3 | decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji państwowej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 21 i 22,
-Art. 127 § 1 pkt 4 | strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
-Art. 127 § 1 pkt 5 | wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, które istniały już przy wydaniu decyzji, lub nowe dowody, o ile te okoliczności i dowody nie były w toku postępowania znane organowi, który wydał decyzję, i nie mogły być wówczas powołane przez stronę zainteresowaną we wznowieniu bez jej winy,
-Art. 127 § 1 pkt 6 | zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjęte przy wydaniu decyzji (art. 93 § 2),
-Art. 127 § 1 pkt 7 | decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
-Art. 127 § 2 | Z przyczyny określonej w § 1 pkt 1 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu państwowego, jeżeli jest to niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
-Art. 128 | Wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 127 § 1 pkt 5 może nastąpić tylko w okresie trzech lat od dnia wydania decyzji ostatecznej.
-Art. 129 | Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 127 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony.
-Art. 130 § 1 | Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
-Art. 130 § 2 | Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 127 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
-Art. 131 | Decyzję o wznowieniu postępowania wydaje organ administracji państwowej, który w sprawie wydał decyzję w ostatniej instancji, z wyjątkiem przypadku, gdy przyczynę wznowienia stanowi działalność tego organu albo okoliczność, że ten organ podlega wyłączeniu. W tym przypadku o wznowieniu postępowania decyduje organ wyższego stopnia. Nie dotyczy to przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał naczelny organ administracji państwowej.
-Art. 132 | W decyzji o wznowieniu postępowania organ administracji państwowej uchyla dotychczasową decyzję i ustala, w której instancji i w jakim zakresie ma nastąpić ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie nowej decyzji.
-Art. 133 § 1 | Od decyzji o wznowieniu postępowania nie służy stronie odwołanie.
-Art. 133 § 2 | Od decyzji o odmowie wznowienia postępowania służy stronie odwołanie, chyba że decyzję wydał naczelny organ administracji państwowej.
-Art. 134 § 1 | Organ administracji państwowej, właściwy w sprawie wznowienia postępowania, może przed rozpatrzeniem tej sprawy postanowić o wstrzymaniu wykonania decyzji wydanej w ostatniej instancji, jeżeli decyzja nie została jeszcze wykonana, gdy zostało uprawdopodobnione, że decyzję tę wydano przy istnieniu okoliczności stanowiącej przyczynę wznowienia postępowania.
-Art. 134 § 2 | Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał naczelny organ administracji państwowej.
-Art. 135 § 1 | Decyzja, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który decyzję wydał, lub przez organ wyższego stopnia.
-Art. 135 § 2 | W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję o uchyleniu lub zmianie dotychczasowej decyzji.
-Art. 136 | Decyzja, na mocy której strony nabyły prawo, może być za ich zgodą uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który decyzję wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji. Przepis art. 135 § 2 stosuje się odpowiednio.
-Art. 137 § 1 | Podlega uchyleniu jako nieważna decyzja, która:
-Art. 137 § 1 pkt 1 | została wydana przez organ administracji państwowej niewłaściwy ze względu na przedmiot decyzji,
-Art. 137 § 1 pkt 2 | została wydana bez jakiejkolwiek podstawy prawnej,
-Art. 137 § 1 pkt 3 | dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
-Art. 137 § 1 pkt 4 | została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
-Art. 137 § 1 pkt 5 | jest niewątpliwie niewykonalna,
-Art. 137 § 1 pkt 6 | w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
-Art. 137 § 1 pkt 7 | zawiera wadę powodującą nieważność tej decyzji z mocy wyraźnego przepisu prawa.
-Art. 137 § 2 | Jeżeli jedna z wad określonych w § 1 dotyczy tylko części decyzji, decyzja ta podlega uchyleniu tylko w niezbędnym zakresie.
-Art. 138 § 1 | Właściwy do uchylenia nieważnej decyzji w przypadkach wymienionych w art. 137 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez naczelny organ administracji państwowej - ten organ.
-Art. 138 § 2 | Właściwy organ wydaje decyzję o uchyleniu nieważnej decyzji na żądanie strony lub z urzędu.
-Art. 138 § 3 | Od decyzji o uchyleniu nieważnej decyzji służy stronie odwołanie, chyba że decyzję o uchyleniu wydał naczelny organ administracji państwowej.
-Art. 139 § 1 | Organ administracji państwowej, właściwy do uchylenia decyzji jako nieważnej, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, gdy zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 137.
-Art. 139 § 2 | Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie.
-Art. 140 | Przewidziane w art. 135-139 uprawnienia organów wyższego stopnia do uchylenia i zmiany decyzji służą w stosunku do decyzji wydanych przez organy administracji prezydiów rad narodowych także tym prezydiom.
-Art. 141 § 1 | Naczelny organ administracji państwowej może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.
-Art. 141 § 2 | Uprawnienia określone w § 1 przysługują także prezydium wojewódzkiej rady narodowej co do decyzji wydanych przez organy administracyjne prezydiów rad narodowych niższego stopnia.
-Art. 141 § 3 | W przypadkach określonych w § 1 i 2 stronom poszkodowanym służy prawo do odszkodowania od Państwa. Strony mogą dochodzić odszkodowania także na drodze sądowej.
-Art. 142 | Organ administracji państwowej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.
-Art. 143 | Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji państwowej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem.
-Art. 144 | Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem.
-Art. 145 § 1 | Prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli zachodzą:
-Art. 145 § 1 pkt 1 | określone w art. 127 przyczyny wznowienia postępowania,
-Art. 145 § 1 pkt 2 | określone w art. 137 i 141 lub w innych przepisach prawnych przyczyny uchylenia lub zmiany decyzji.
-Art. 145 § 2 | Prokurator wnosi sprzeciw do organu wyższego stopnia.
-Art. 146 § 1 | Sprzeciw prokuratora powinien być rozpatrzony i załatwiony w terminie trzydziestu dni od daty jego wniesienia.
-Art. 146 § 2 | W razie niezałatwienia sprzeciwu w terminie określonym w § 1 mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 33-35.
-Art. 147 | Jeżeli organ administracji państwowej właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu, uzna sprzeciw za uzasadniony, powinien zależnie od jego podstawy, spowodować wznowienie postępowania albo uchylić lub zmienić decyzję.
-Art. 148 | W przypadku wniesienia przez prokuratora sprzeciwu organ administracji państwowej, do którego sprzeciw wniesiono, obowiązany jest niezwłocznie rozpatrzyć, czy zachodzi potrzeba wstrzymania wykonania decyzji do chwili załatwienia sprzeciwu.
-Art. 149 | Prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w art. 143-145, służą prawa strony.
-Art. 150 | Przepisów niniejszego działu o sprzeciwie prokuratora nie stosuje się do decyzji wydanej przez naczelny organ administracji państwowej. Jednakże decyzja ta może być z przyczyn określonych w art. 145 § 1 przedmiotem wystąpienia Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej do naczelnego organu administracji państwowej, który wydał decyzję. Organ ten powinien rozpatrzyć wystąpienie Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i udzielić mu odpowiedzi w ciągu 30 dni.
-Art. 151 § 1 | Obywatelom oraz organizacjom zawodowym, samorządowym, spółdzielczym i innym organizacjom społecznym służy zagwarantowane w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej prawo składania skarg i wniosków do organów państwowych.
-Art. 151 § 2 | Skargi i wnioski można składać w interesie własnym, innych osób, a także w interesie społecznym.
-Art. 152 § 1 | Skargi i wnioski składane do organów państwowych mogą dotyczyć wszelkich spraw wchodzących w zakres zadań organów państwowych i państwowych jednostek organizacyjnych, a także zadań wynikających dla organów organizacji zawodowych, samorządowych i spółdzielczych i innych organizacji społecznych z załatwiania przez nie spraw określonych w art. 1.
-Art. 152 § 2 | O tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna.
-Art. 153 § 1 | Organy państwowe obowiązane są skargi i wnioski rozpatrzyć i załatwić w ramach swojej właściwości.
-Art. 153 § 2 | Pracownik organu państwowego winny przewlekłego lub biurokratycznego załatwiania skarg i wniosków podlega odpowiedzialności służbowej lub dyscyplinarnej.
-Art. 154 | Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do skarg i wniosków składanych do organów organizacji zawodowych, samorządowych, spółdzielczych i innych organizacji społecznych, w związku z załatwianiem przez te organy spraw określonych w art. 1. W tych przypadkach przepis art. 153 § 2 ma zastosowanie do osób załatwiających skargi i wnioski składane do organów tych organizacji.
-Art. 155 | Nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału do publikacji o znamionach skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych.
-Art. 156 | Rada Ministrów wyda przepisy o organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków.
-Art. 157 | Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub słusznych interesów obywateli, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
-Art. 158 | Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia.
-Art. 159 | Jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności:
-Art. 159 pkt 1 | rady narodowej - rada narodowa bezpośrednio wyższego stopnia, a w stosunku do wojewódzkiej rady narodowej i rady narodowej miasta wyłączonego z województwa - Rada Państwa,
-Art. 159 pkt 2 | prezydium rady narodowej - prezydium rady narodowej wyższego stopnia, a w stosunku do prezydium wojewódzkiej rady narodowej - Rada Ministrów,
-Art. 159 pkt 3 | ministra - Rada Ministrów,
-Art. 159 pkt 4 | urzędu centralnego i jego kierownika - Prezes Rady Ministrów lub minister, któremu urząd podlega,
-Art. 159 pkt 5 | organu administracyjnego prezydium rady narodowej - prezydium tej rady oraz odpowiedni organ prezydium rady narodowej wyższego stopnia, a w stosunku do organu administracyjnego prezydium wojewódzkiej rady narodowej - prezydium tej rady oraz właściwy minister,
-Art. 159 pkt 6 | innego organu administracji państwowej, przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór.
-Art. 160 | Do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności organu organizacji zawodowej, samorządowej, spółdzielczej i innej organizacji społecznej w zakresie administracji państwowej (art. 2 § 2) właściwy jest organ bezpośrednio wyższego stopnia tej organizacji, a w stosunku do organu naczelnego tej organizacji - organ państwowy sprawujący nadzór nad organizacją.
-Art. 161 | Jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest w terminie siedmiu dni przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ.
-Art. 162 § 1 | Organ właściwy do rozpatrzenia skargi może ją przekazać do załatwienia organowi niższego stopnia, o ile skarga nie zawiera zarzutów dotyczących działalności tego organu.
-Art. 162 § 2 | Skargę na pracownika można przekazać do załatwienia również jego przełożonemu służbowemu, z obowiązkiem zawiadomienia organu właściwego do rozpatrzenia skargi o sposobie jej załatwienia.
-Art. 162 § 3 | O przekazaniu skargi zawiadamia się równocześnie skarżącego.
-Art. 163 | Skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony.
-Art. 164 | W sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne:
-Art. 164 pkt 1 | skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu,
-Art. 164 pkt 2 | skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu.
-Art. 165 § 1 | Skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za podanie o wznowienie postępowania lub za żądanie uchylenia lub zmiany decyzji z urzędu.
-Art. 165 § 2 | W przypadkach określonych w § 1 postępowanie zostanie wznowione, a decyzja zostanie uchylona lub zmieniona, gdy zachodzą przewidziane w kodeksie warunki do wznowienia postępowania albo do uchylenia lub zmiany decyzji.
-Art. 166 § 1 | Gdy organ właściwy do rozpatrzenia skargi uzna ją za uzasadnioną, przekaże ją w przypadkach określonych w art. 163 i 165 organowi właściwemu do wszczęcia lub wznowienia postępowania albo do uchylenia lub zmiany decyzji, a w przypadku określonym w art. 164 - organowi, przed którym toczy się postępowanie.
-Art. 166 § 2 | O rozpatrzeniu skargi i przekazaniu jej do załatwienia zawiadamia się równocześnie skarżącego.
-Art. 167 § 1 | Organ, któremu przekazana została skarga do załatwienia, powinien ją załatwić w ciągu dwóch miesięcy.
-Art. 167 § 2 | O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego.
-Art. 167 § 3 | W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art. 33-35.
-Art. 168 | Gdy skarga dotyczy sprawy, która nie podlega rozpatrzeniu według przepisów kodeksu (art. 194) albo nie należy do zakresu administracji państwowej, przepisy art. 163-167 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w miejsce pozostałych przepisów kodeksu mają zastosowanie przepisy postępowania właściwego dla danej sprawy.
-Art. 169 | Przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności społecznej, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.
-Art. 170 § 1 | Wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku.
-Art. 170 § 2 | Wnioski w sprawach dotyczących zadań organów organizacji zawodowych, samorządowych, spółdzielczych i innych organizacji społecznych w zakresie administracji państwowej (art. 2 § 2) składa się do organów tych organizacji.
-Art. 171 | Jeżeli organ, który otrzymał wniosek, nie jest właściwy do jego rozpatrzenia, obowiązany jest w ciągu czternastu dni przekazać go właściwemu organowi. O przekazaniu wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę.
-Art. 172 § 1 | Wniosek powinien być rozpatrzony i załatwiony w ciągu dwóch miesięcy.
-Art. 172 § 2 | O sposobie załatwienia wniosku należy równocześnie zawiadomić wnioskodawcę.
-Art. 173 | W razie niemożności załatwienia wniosku w terminie określonym w art. 172 właściwy organ obowiązany jest w tym terminie zawiadomić wnioskodawcę o czynnościach podjętych w celu rozpatrzenia wniosku oraz o przewidywanym terminie załatwienia wniosku.
-Art. 174 § 1 | Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w rozdziale 2 niniejszego działu.
-Art. 174 § 2 | Wnioskodawcy służy prawo wniesienia skargi w przypadku niezałatwienia wniosku w terminie określonym w art. 172 albo wskazanym w zawiadomieniu (art. 173).
-Art. 175 § 1 | Skargi i wnioski przekazane przez redakcje prasowe do organów właściwych w myśl art. 158-160 i 170 podlegają rozpatrzeniu i załatwieniu w trybie określonym w przepisach rozdziałów 2 i 3 niniejszego działu.
-Art. 175 § 2 | Właściwy organ zawiadamia w przepisanym terminie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku albo o ich przekazaniu innemu organowi w celu załatwienia również redakcję prasową, jeżeli zażądała takiego zawiadomienia.
-Art. 176 | Przepisy art. 175 stosuje się odpowiednio do skarg i wniosków przekazanych przez organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne do organów właściwych w myśl art. 158-160 i 170.
-Art. 177 § 1 | Artykuły, notatki i inne wiadomości opublikowane w prasie, których treść ma znamiona skargi (art. 157) lub wniosku (art. 169) i które przesłane zostały przez redakcję prasową do organu właściwego w myśl art. 158-160 lub art. 170, podlegają rozpatrzeniu i załatwieniu jako skargi lub wnioski w trybie przepisów rozdziału 2 lub 3 niniejszego działu.
-Art. 177 § 2 | Właściwy organ zawiadamia w przepisanym terminie o sposobie załatwienia sprawy albo o jej przekazaniu innemu organowi w celu załatwienia redakcję prasową, która te materiały (§ 1) przesłała, a w miarę możności także osoby, których sprawa dotyczy.
-Art. 178 | Przepisy art. 167 § 3 oraz art. 173 i 174 stosuje się odpowiednio do redakcji prasowej, która opublikowała i przesłała do właściwego organu administracji państwowej artykuł, notatkę lub inną wiadomość, w trybie przewidzianym w niniejszym rozdziale.
-Art. 179 | Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do skarg, wniosków oraz wiadomości przekazanych właściwym organom przez redakcję radia, telewizji i kroniki filmowej.
-Art. 180 § 1 | Jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji państwowej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni.
-Art. 180 § 2 | Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.
-Art. 180 § 3 | Organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności:
-Art. 180 § 3 pkt 1 | jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony,
-Art. 180 § 3 pkt 2 | jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity,
-Art. 180 § 3 pkt 3 | jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą.
-Art. 181 § 1 | Stronę obciążają te koszty postępowania, które:
-Art. 181 § 1 pkt 1 | wynikły z winy strony,
-Art. 181 § 1 pkt 2 | zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
-Art. 181 § 2 | W uzasadnionych przypadkach organ administracji państwowej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.
-Art. 182 § 1 | Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 52, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.
-Art. 182 § 2 | Organ administracji państwowej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.
-Art. 183 § 1 | Jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji państwowej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.
-Art. 183 § 2 | Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie.
-Art. 184 | Wszelkie nie uiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych.
-Art. 185 | Pracownik organu administracji państwowej winny błędnego wezwania strony (art. 52 § 1) obowiązany jest do zwrotu wynikłych stąd kosztów. Orzekanie i ściąganie należności od tego pracownika następuje w trybie administracyjnym.
-Art. 186 | W razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji państwowej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach.
-Art. 187 | Przepisy kodeksu dotyczące:
-Art. 187 pkt 1 | ministrów i naczelnych organów administracji państwowej - stosuje się również do urzędów centralnych i ich kierowników,
-Art. 187 pkt 2 | prezydiów wojewódzkich rad narodowych - stosuje się również do prezydiów miejskich rad narodowych miast wyłączonych z województw,
-Art. 187 pkt 3 | prezydiów powiatowych rad narodowych - stosuje się również do prezydiów miejskich rad narodowych miast stanowiących powiaty miejskie oraz prezydiów dzielnicowych rad narodowych w miastach wyłączonych z województw.
-Art. 188 | Rada Ministrów może swoje uprawnienia wynikające z kodeksu, z wyjątkiem art. 156, przekazać do właściwości Prezesa Rady Ministrów albo odrębnego organu, a gdy chodzi o stosunek do prezydiów rad narodowych - również właściwemu ze względu na rodzaj sprawy ministrowi.
-Art. 189 | Jeżeli przepis prawny powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu administracyjnym, należy przez to rozumieć przepisy kodeksu.
-Art. 190 | Decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważa się za ostateczne, chyba że z przepisów tych wynika, iż dotyczą one takiej decyzji, która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym bądź też nie została zaskarżona w tym postępowaniu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi.
-Art. 191 § 1 | Sprawy wszczęte przed dniem wejścia w życie kodeksu rozpoznawane będą aż do ich ukończenia w danej instancji według przepisów dotychczasowych.
-Art. 191 § 2 | Termin do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej lub ogłoszonej przed dniem wejścia w życie kodeksu oblicza się według przepisów dotychczasowych.
-Art. 192 | Pozostają w mocy przepisy ustaw szczególnych, przewidujące drogę postępowania sądowego w sprawach z zakresu administracji państwowej.
-Art. 193 | Kodeks nie narusza przepisów o szczególnych uprawnieniach osób korzystających z immunitetów dyplomatycznych.
-Art. 194 § 1 | Przepisów kodeksu nie stosuje się do postępowania:
-Art. 194 § 1 pkt 1 | przed organami państwowego arbitrażu gospodarczego,
-Art. 194 § 1 pkt 2 | karno-administracyjnego,
-Art. 194 § 1 pkt 3 | karnego skarbowego,
-Art. 194 § 1 pkt 4 | przed komisjami rozjemczymi,
-Art. 194 § 1 pkt 5 | w sprawach ubezpieczeń społecznych oraz rent i zaopatrzeń z innych tytułów,
-Art. 194 § 1 pkt 6 | dyscyplinarnego,
-Art. 194 § 1 pkt 7 | podatkowego,
-Art. 194 § 1 pkt 8 | przed organami administracji wojskowej w sprawach unormowanych w przepisach szczególnych,
-Art. 194 § 1 pkt 9 | przed Urzędem Patentowym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej,
-Art. 194 § 1 pkt 10 | przed polskimi przedstawicielstwami dyplomatycznymi i konsularnymi za granicą.
-Art. 194 § 2 | Przepisów kodeksu nie stosuje się również do postępowania w sprawach:
-Art. 194 § 2 pkt 1 | powszechnego obowiązku wojskowego,
-Art. 194 § 2 pkt 2 | dostarczania środków transportowych dla potrzeb obrony Państwa i bezpieczeństwa publicznego oraz w sprawach świadczeń osobistych i rzeczowych dla potrzeb obrony Państwa,
-Art. 194 § 2 pkt 3 | odpowiedzialności majątkowej za szkody wyrządzone w majątku państwowym, unormowanej w przepisach szczególnych.
-Art. 194 § 3 | Do spraw rozpatrywanych w postępowaniach wymienionych w § 1 i 2 stosuje się jednak przepisy działu IV oraz art. 189 kodeksu.
-Art. 194 § 4 | Rada Ministrów może rozciągnąć w drodze rozporządzenia przepisy kodeksu w całości lub w części na postępowania przed organami administracji państwowej w sprawach wymienionych w § 1 i 2.
-Art. 195 § 1 | Tracą moc dotychczasowe przepisy w sprawach uregulowanych w niniejszym kodeksie.
-Art. 195 § 2 | W szczególności traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym.
-Art. 196 | Kodeks wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1961 r.
+Art. 1 § 1 | Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:
+Art. 1 § 1 pkt 1 | przed organami administracji państwowej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych,
+Art. 1 § 1 pkt 2 | w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami administracji państwowej a sądami,
+Art. 1 § 1 pkt 3 | w sprawach zaskarżania decyzji administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem,
+Art. 1 § 1 pkt 4 | w sprawach wydawania zaświadczeń.
+Art. 1 § 2 | Kodeks stosuje się również w postępowaniu przed organami:
+Art. 1 § 2 pkt 1 | przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych,
+Art. 1 § 2 pkt 2 | organizacji zawodowych, samorządowych, spółdzielczych i innych organizacji społecznych
+Art. 1 § 2 | - gdy są one powołane z mocy prawa do załatwiania spraw określonych w § 1 pkt 1 i 4.
+Art. 2 | Kodeks postępowania administracyjnego normuje ponadto postępowanie przed organami państwowymi, organami przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych oraz przed organami organizacji społecznych w sprawie skarg i wniosków (dział VIII).
+Art. 3 § 1 | Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania w sprawach:
+Art. 3 § 1 pkt 1 | unormowanych przepisami o postępowaniu arbitrażowym,
+Art. 3 § 1 pkt 2 | karnych skarbowych.
+Art. 3 § 2 | Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się również do postępowania w sprawach:
+Art. 3 § 2 pkt 1 | powszechnego obowiązku obrony,
+Art. 3 § 2 pkt 2 | należących do właściwości wojskowych organów administracji państwowej,
+Art. 3 § 2 pkt 3 | dyscyplinarnych,
+Art. 3 § 2 pkt 4 | należących do właściwości polskich przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych,
+Art. 3 § 2 | o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
+Art. 3 § 3 | Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się także do postępowania w sprawach wynikających z:
+Art. 3 § 3 pkt 1 | nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji państwowej i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi,
+Art. 3 § 3 pkt 2 | podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych wymienionych w pkt 1,
+Art. 3 § 3 | o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
+Art. 3 § 4 | Do postępowania w sprawach wymienionych w § 1, 2 i 3 pkt 2 stosuje się jednak przepisy działu VIII.
+Art. 3 § 5 | Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w całości lub w części na postępowania w sprawach wymienionych w § 2.
+Art. 4 | Kodeks postępowania administracyjnego nie narusza szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu dyplomatycznego i konsularnego oraz umów i zwyczajów międzynarodowych.
+Art. 5 § 1 | Jeżeli przepis prawa powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu administracyjnym, rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
+Art. 5 § 2 | Ilekroć w dalszych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o:
+Art. 5 § 2 pkt 1 | kodeksie - rozumie się przez to Kodeks postępowania administracyjnego,
+Art. 5 § 2 pkt 2 | sądzie administracyjnym - rozumie się przez to Naczelny Sąd Administracyjny,
+Art. 5 § 2 pkt 3 | organach administracji państwowej - rozumie się przez to także organy wymienione w art. 1 § 2.
+Art. 5 § 2 pkt 4 | ministrach i innych naczelnych organach administracji państwowej - rozumie się przez to również urzędy centralne i inne równorzędne organy, a także kierowników tych urzędów i organów,
+Art. 5 § 2 pkt 5 | organizacjach społecznych - rozumie się przez to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne.
+Art. 6 | Organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa kierując się interesem ludu pracującego i zadaniami budownictwa socjalistycznego.
+Art. 7 | W toku postępowania organy administracji państwowej stoją na straży praworządności ludowej i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
+Art. 8 | Organy administracji państwowej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
+Art. 9 | Organy administracji państwowej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
+Art. 10 § 1 | Organy administracji państwowej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
+Art. 10 § 2 | Organy administracji państwowej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.
+Art. 10 § 3 | Organ administracji państwowej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.
+Art. 11 | Organy administracji państwowej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
+Art. 12 § 1 | Organy administracji państwowej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
+Art. 12 § 2 | Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.
+Art. 13 § 1 | Sprawy, w których uczestniczą strony o spornych interesach, mogą być załatwiane w drodze ugody sporządzonej przed organem administracji państwowej (ugoda administracyjna).
+Art. 13 § 2 | Organ administracji państwowej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie, powinien w tych przypadkach podejmować czynności skłaniające strony do zawarcia ugody.
+Art. 14 § 1 | Sprawy należy załatwiać w formie pisemnej.
+Art. 14 § 2 | Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.
+Art. 15 | Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
+Art. 16 § 1 | Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie.
+Art. 16 § 2 | Decyzje mogą być - na zasadach i w trybie określonym w kodeksie - zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem.
+Art. 17 | Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są:
+Art. 17 pkt 1 | w stosunku do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego - terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, zaś w stosunku do terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego - właściwi w sprawie ministrowie,
+Art. 17 pkt 2 | w stosunku do innych organów administracji państwowej, przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych - odpowiednie organy nadrzędne i właściwi ministrowie,
+Art. 17 pkt 3 | w stosunku do organów organizacji społecznych - odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku - organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością.
+Art. 18 | Organami naczelnymi w rozumieniu kodeksu są:
+Art. 18 pkt 1 | w stosunku do organów administracji państwowej, przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych - Prezes Rady Ministrów i właściwi ministrowie,
+Art. 18 pkt 2 | w stosunku do organów organizacji społecznych - naczelne organy tych organizacji, a w razie braku takiego organu - naczelny organ administracji państwowej, sprawujący zwierzchni nadzór nad ich działalnością.
+Art. 19 | Organy administracji państwowej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
+Art. 20 | Właściwość rzeczową organu administracji państwowej ustala się według przepisów o zakresie jego działania.
+Art. 21 § 1 | Właściwość miejscową organu administracji państwowej ustala się:
+Art. 21 § 1 pkt 1 | w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości,
+Art. 21 § 1 pkt 2 | w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony,
+Art. 21 § 1 pkt 3 | w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.
+Art. 21 § 2 | Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m. st. Warszawie.
+Art. 22 | Spory o właściwość rozstrzygają:
+Art. 22 pkt 1 | między terenowymi organami administracji państwowej stopnia podstawowego - wspólny dla nich terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego,
+Art. 22 pkt 2 | między terenowymi organami administracji państwowej stopnia podstawowego różnych województw oraz między terenowymi organami administracji państwowej stopnia wojewódzkiego - Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska,
+Art. 22 pkt 3 | między terenowymi organami administracji państwowej a innymi organami administracji państwowej - Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska po porozumieniu z organem sprawującym nadzór nad organem pozostającym w sporze z terenowym organem administracji państwowej,
+Art. 22 pkt 4 | między organami administracji państwowej innymi niż wymienione w pkt 1-3 - wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - Minister Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska,
+Art. 22 pkt 5 | między organami administracji państwowej, o których mowa w pkt 3 i 4, gdy jednym z nich jest naczelny organ administracji państwowej - Prezes Rady Ministrów.
+Art. 23 | Do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji państwowej, na którego obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu.
+Art. 24 § 1 | Pracownik organu administracji państwowej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:
+Art. 24 § 1 pkt 1 | w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki,
+Art. 24 § 1 pkt 2 | swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia,
+Art. 24 § 1 pkt 3 | osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli,
+Art. 24 § 1 pkt 4 | w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3,
+Art. 24 § 1 pkt 5 | w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji,
+Art. 24 § 1 pkt 6 | z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne,
+Art. 24 § 1 pkt 7 | w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.
+Art. 24 § 2 | Powody wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu trwają także po ustaniu małżeństwa (§ 1 pkt 2), przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1 pkt 3).
+Art. 24 § 3 | Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.
+Art. 24 § 4 | Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron.
+Art. 25 § 1 | Organ administracji państwowej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:
+Art. 25 § 1 pkt 1 | jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3,
+Art. 25 § 1 pkt 2 | osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.
+Art. 25 § 2 | Przepis art. 24 § 4 stosuje się odpowiednio.
+Art. 26 § 1 | W przypadku wyłączenia pracownika (art. 24) jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy.
+Art. 26 § 2 | W przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia:
+Art. 26 § 2 pkt 1 | w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 1 - organ wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę,
+Art. 26 § 2 pkt 2 | w okolicznościach przewidzianych w art. 25 § 1 pkt 2 - organ wyższego stopnia nad organem, w którym osoba wymieniona w tym przepisie zajmuje stanowisko kierownicze.
+Art. 26 § 2 | Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ. W razie gdy osobą wymienioną w art. 25 § 1 pkt 2 jest osoba pełniąca funkcję naczelnego organu administracji państwowej, organ właściwy do załatwienia sprawy wyznacza Prezes Rady Ministrów.
+Art. 27 § 1 | Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu.
+Art. 27 § 2 | Jeżeli wskutek wyłączenia członków organu kolegialnego organ ten stał się niezdolny do podjęcia uchwały z braku wymaganego quorum, stosuje się odpowiednio przepisy art. 26 § 2.
+Art. 28 | Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
+Art. 29 | Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.
+Art. 30 § 1 | Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
+Art. 30 § 2 | Osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli.
+Art. 30 § 3 | Strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli.
+Art. 30 § 4 | W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
+Art. 30 § 5 | W sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji państwowej.
+Art. 31 § 1 | Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:
+Art. 31 § 1 pkt 1 | wszczęcia postępowania,
+Art. 31 § 1 pkt 2 | dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,
+Art. 31 § 1 | jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
+Art. 31 § 2 | Organ administracji państwowej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.
+Art. 31 § 3 | Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.
+Art. 31 § 4 | Organ administracji państwowej, wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej innej osoby, zawiadamia o tym organizację społeczną, jeżeli uzna, że może ona być zainteresowana udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe, i gdy przemawia za tym interes społeczny.
+Art. 31 § 5 | Organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może za zgodą organu administracji państwowej przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego.
+Art. 31 § 6 | Przepisy § 1-5 stosuje się odpowiednio do przewodniczącego komitetu kontroli społecznej, jako rzecznika kontroli społecznej, zaś przepis § 5 odpowiednio do organów samorządu mieszkańców.
+Art. 32 | Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.
+Art. 33 § 1 | Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.
+Art. 33 § 2 | Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu.
+Art. 33 § 3 | Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.
+Art. 33 § 4 | W sprawach mniejszej wagi organ administracji państwowej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.
+Art. 34 § 1 | Organ administracji państwowej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.
+Art. 34 § 2 | W przypadku konieczności podjęcia czynności nie cierpiącej zwłoki organ administracji państwowej wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania w postępowaniu do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd.
+Art. 35 § 1 | Organy administracji państwowej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
+Art. 35 § 2 | Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.
+Art. 35 § 3 | Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
+Art. 35 § 4 | Organy wyższego stopnia mogą określać rodzaje spraw, które załatwiane są w terminach krótszych niż określone w § 3.
+Art. 35 § 5 | Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
+Art. 36 § 1 | O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji państwowej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
+Art. 36 § 2 | Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji państwowej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
+Art. 37 § 1 | Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji państwowej wyższego stopnia.
+Art. 37 § 2 | Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości.
+Art. 38 | Pracownik organu administracji państwowej, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie lub nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 albo nie załatwił sprawy w dodatkowym terminie ustalonym w myśl art. 37 § 2, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.
+Art. 39 | Organ administracji państwowej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.
+Art. 40 § 1 | Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.
+Art. 40 § 2 | Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
+Art. 40 § 3 | W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism.
+Art. 41 § 1 | W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji państwowej o każdej zmianie swego adresu.
+Art. 41 § 2 | W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
+Art. 42 § 1 | Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.
+Art. 42 § 2 | Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji państwowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
+Art. 42 § 3 | W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
+Art. 43 | W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata.
+Art. 44 | W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym lub w urzędzie terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, a zawiadomienie o tym umieszcza się na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
+Art. 45 | Państwowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom społecznym oraz innym jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.
+Art. 46 § 1 | Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.
+Art. 46 § 2 | Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu.
+Art. 47 § 1 | Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy.
+Art. 47 § 2 | W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata.
+Art. 48 § 1 | Pisma skierowane do osób nie znanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34.
+Art. 48 § 2 | Pisma kierowane do osób korzystających ze szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu dyplomatycznego lub konsularnego doręcza się w sposób przewidziany w przepisach szczególnych, w umowach i zwyczajach międzynarodowych.
+Art. 49 | Strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji państwowej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.
+Art. 50 § 1 | Organ administracji państwowej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.
+Art. 50 § 2 | Organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe.
+Art. 50 § 3 | W przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej nie dającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba.
+Art. 51 § 1 | Do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym zamieszkuje albo przebywa.
+Art. 51 § 2 | Obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy również wezwanego, zamieszkałego lub przebywającego w sąsiedniej gminie albo mieście.
+Art. 52 | W toku postępowania organ administracji państwowej zwraca się do właściwego terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego o wezwanie osoby zamieszkałej lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem. Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane.
+Art. 53 | Przepisów art. 51 i 52 nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji państwowej prowadzącym postępowanie.
+Art. 54 § 1 | W wezwaniu należy wskazać:
+Art. 54 § 1 pkt 1 | nazwę i adres organu wzywającego,
+Art. 54 § 1 pkt 2 | imię i nazwisko wzywanego,
+Art. 54 § 1 pkt 3 | w jakiej sprawie oraz w jakim charakterze i w jakim celu zostaje wezwany,
+Art. 54 § 1 pkt 4 | czy wezwany powinien się stawić osobiście lub przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienie lub zeznanie na piśmie,
+Art. 54 § 1 pkt 5 | termin, do którego żądanie powinno być spełnione, albo dzień, godzinę i miejsce stawienia się wezwanego lub jego pełnomocnika,
+Art. 54 § 1 pkt 6 | skutki prawne niezastosowania się do wezwania.
+Art. 54 § 2 | Wezwanie powinno być zaopatrzone podpisem pracownika organu wzywającego, z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego.
+Art. 55 § 1 | W sprawach nie cierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telegraficznie lub telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych wymienionych w art. 54.
+Art. 55 § 2 | Wezwanie dokonane w sposób określony w § 1 powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy nie ma wątpliwości, że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie.
+Art. 56 § 1 | Osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności według przepisów o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym. Dotyczy to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została bez swojej winy błędnie wezwana do stawienia się.
+Art. 56 § 2 | Żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji państwowej, przed którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia.
+Art. 57 § 1 | Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.
+Art. 57 § 2 | Terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu.
+Art. 57 § 3 | Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.
+Art. 57 § 4 | Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.
+Art. 57 § 5 | Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskim urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Termin uważa się za zachowany również w przypadku, gdy przed jego upływem żołnierz lub członek załogi statku morskiego złożył je w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku, a także gdy osoba pozbawiona wolności złożyła pismo w administracji zakładu karnego.
+Art. 58 § 1 | W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
+Art. 58 § 2 | Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
+Art. 58 § 3 | Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
+Art. 59 § 1 | O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji państwowej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.
+Art. 59 § 2 | O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
+Art. 60 | Przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia organ administracji państwowej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia.
+Art. 61 § 1 | Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
+Art. 61 § 2 | Organ administracji państwowej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.
+Art. 61 § 3 | Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji państwowej.
+Art. 61 § 4 | O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
+Art. 62 | W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji państwowej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.
+Art. 63 § 1 | Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, a także ustnie do protokołu.
+Art. 63 § 2 | Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
+Art. 63 § 3 | Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.
+Art. 63 § 4 | Organ administracji państwowej obowiązany jest potwierdzić wniesienie podania, jeżeli wnoszący je tego zażąda.
+Art. 64 § 1 | Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podania pozostawia się bez rozpoznania.
+Art. 64 § 2 | Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
+Art. 65 § 1 | Jeżeli organ administracji państwowej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie.
+Art. 65 § 2 | Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.
+Art. 66 § 1 | Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwianiu przez różne organy, organ administracji państwowej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podania do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2.
+Art. 66 § 2 | Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania.
+Art. 66 § 3 | Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem.
+Art. 67 § 1 | Organ administracji państwowej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie.
+Art. 67 § 2 | W szczególności sporządza się protokół:
+Art. 67 § 2 pkt 1 | przyjęcia wniesionego ustnie podania,
+Art. 67 § 2 pkt 2 | przesłuchania strony, świadka i biegłego,
+Art. 67 § 2 pkt 3 | oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela organu administracji państwowej,
+Art. 67 § 2 pkt 4 | rozprawy,
+Art. 67 § 2 pkt 5 | ustnego ogłoszenia decyzji i postanowienia.
+Art. 68 § 1 | Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.
+Art. 68 § 2 | Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.
+Art. 69 § 1 | Protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej niezwłocznie po złożeniu zeznania.
+Art. 69 § 2 | W protokołach przesłuchania osoby, która złożyła zeznanie w języku obcym, należy podać w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazać osobę i adres tłumacza, który dokonał przekładu; tłumacz ten powinien podpisać protokół przesłuchania.
+Art. 70 | Organ administracji państwowej może zezwolić na dołączenie do protokołu zeznania na piśmie, podpisanego przez zeznającego, oraz innych dokumentów mających znaczenie dla sprawy.
+Art. 71 | Skreśleń i poprawek w protokole należy tak dokonywać, aby wyrazy skreślone i poprawione były czytelne. Skreślenia i poprawki powinny być stwierdzone w protokole przed jego podpisaniem.
+Art. 72 | Czynności organu administracji państwowej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.
+Art. 73 § 1 | W każdym stadium postępowania organ administracji państwowej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.
+Art. 73 § 2 | Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
+Art. 74 § 1 | Przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych akt, które organ administracji państwowej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy.
+Art. 74 § 2 | Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
+Art. 75 | Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
+Art. 76 § 1 | Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
+Art. 76 § 2 | Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy innych państwowych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych w zakresie poruczonych im z mocy prawa spraw wymienionych w art. 1 § 2.
+Art. 76 § 3 | Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach.
+Art. 77 § 1 | Organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
+Art. 77 § 2 | Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.
+Art. 77 § 3 | Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania.
+Art. 77 § 4 | Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie.
+Art. 78 § 1 | Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
+Art. 78 § 2 | Organ administracji państwowej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.
+Art. 79 § 1 | Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.
+Art. 79 § 2 | Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
+Art. 80 | Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona
+Art. 81 | Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.
+Art. 82 | Świadkami nie mogą być:
+Art. 82 pkt 1 | osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń,
+Art. 82 pkt 2 | osoby obowiązane do zachowania tajemnicy państwowej i służbowej na okoliczności objęte tajemnicą, jeżeli nie zostały w trybie określonym obowiązującymi przepisami zwolnione od obowiązku zachowania tej tajemnicy,
+Art. 82 pkt 3 | duchowni co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi.
+Art. 83 § 1 | Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli. Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.
+Art. 83 § 2 | Świadek może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub jego bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej.
+Art. 83 § 3 | Przed odebraniem zeznania organ administracji państwowej uprzedza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.
+Art. 84 § 1 | Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji państwowej może zwrocić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.
+Art. 84 § 2 | Biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24. Poza tym do biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków.
+Art. 85 § 1 | Organ administracji państwowej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.
+Art. 85 § 2 | Jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin.
+Art. 86 | Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji państwowej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.
+Art. 87 | Organ kolegialny, właściwy do wydania decyzji w sprawie, może zlecić przeprowadzenie postępowania dowodowego lub jego części jednemu ze swych członków lub pracowników, jeżeli szczególne przepisy temu się nie sprzeciwiają.
+Art. 88 § 1 | Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako strona, świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 1000 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 1500 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.
+Art. 88 § 2 | Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie.
+Art. 88 § 3 | Ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu przewidzianych w przepisach szczególnych.
+Art. 89 § 1 | Organ administracji państwowej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa.
+Art. 89 § 2 | Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.
+Art. 90 § 1 | Organ administracji państwowej podejmuje przed rozprawą czynności niezbędne do jej przeprowadzenia.
+Art. 90 § 2 | W szczególności organ wzywa:
+Art. 90 § 2 pkt 1 | strony do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów i do stawienia się na rozprawę osobiście lub przez przedstawicieli albo pełnomocników,
+Art. 90 § 2 pkt 2 | świadków i biegłych do stawienia się na rozprawę.
+Art. 90 § 3 | Ponadto organ zawiadamia o rozprawie państwowe jednostki organizacyjne, organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot. W tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie albo do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla jego poparcia.
+Art. 91 § 1 | W wezwaniu na rozprawę określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy.
+Art. 91 § 2 | Stronom, świadkom, biegłym oraz państwowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom i innym osobom, wezwanym do udziału w rozprawie (art. 90 § 3), doręcza się wezwanie na piśmie.
+Art. 91 § 3 | Jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu, mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nie znane organowi administracji państwowej, należy ponadto o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłosić w drodze obwieszczeń albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.
+Art. 92 | Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie o rozprawie nastąpiły przynajmniej na siedem dni przed rozprawą.
+Art. 93 | Rozprawą kieruje wyznaczony do przeprowadzenia rozprawy pracownik tego organu administracji państwowej, przed którym toczy się postępowanie. Gdy postępowanie toczy się przed organem kolegialnym, rozprawą kieruje przewodniczący albo wyznaczony członek organu kolegialnego.
+Art. 94 § 1 | Nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia.
+Art. 94 § 2 | Kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny.
+Art. 95 § 1 | Na rozprawie strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego.
+Art. 95 § 2 | Kierujący rozprawą może uchylić zadawane świadkom, biegłym i stronom pytania, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy. Jednakże na żądanie strony należy zamieścić w protokole osnowę treści uchylonego pytania.
+Art. 96 | Za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne osoby uczestniczące w rozprawie mogą być po uprzednim ostrzeżeniu wydalone z miejsca rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 1000 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.
+Art. 97 § 1 | Organ administracji państwowej zawiesza postępowanie:
+Art. 97 § 1 pkt 1 | w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105),
+Art. 97 § 1 pkt 2 | w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony,
+Art. 97 § 1 pkt 3 | w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych,
+Art. 97 § 1 pkt 4 | gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
+Art. 97 § 2 | Gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszanie postępowania, organ administracji państwowej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.
+Art. 98 § 1 | Organ administracji państwowej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.
+Art. 98 § 2 | Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
+Art. 99 | Organ administracji państwowej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3 zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Tak samo postąpi organ w razie zawieszenia z tej samej przyczyny postępowania wszczętego na żądanie strony, jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy.
+Art. 100 § 1 | Organ administracji państwowej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.
+Art. 100 § 2 | Jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ administracji państwowej załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie.
+Art. 100 § 3 | Przepis § 2 stosuje się także wówczas, gdy strona mimo wezwania (§ 1) nie wystąpiła o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo gdy zawieszenie postępowania mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. W tym ostatnim przypadku organ może uzależnić załatwienie sprawy od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia.
+Art. 101 § 1 | O postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji państwowej zawiadamia strony.
+Art. 101 § 2 | W przypadku zawieszenia postępowania na żądanie strony lub jednej ze stron (art. 98 § 1) organ pouczy je o treści przepisu art. 98 § 2.
+Art. 101 § 3 | Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie.
+Art. 102 | W czasie zawieszenia postępowania organ administracji państwowej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.
+Art. 103 | Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.
+Art. 104 § 1 | Organ administracji państwowej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
+Art. 104 § 2 | Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
+Art. 105 § 1 | Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
+Art. 105 § 2 | Organ administracji państwowej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.
+Art. 106 § 1 | Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ.
+Art. 106 § 2 | Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę.
+Art. 106 § 3 | Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin.
+Art. 106 § 4 | Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.
+Art. 106 § 5 | Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie.
+Art. 106 § 6 | W przypadku niezajęcia stanowiska w terminie określonym w § 3 stosuje się odpowiednio przepisy art. 36-38.
+Art. 107 § 1 | Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji państwowej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.
+Art. 107 § 2 | Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.
+Art. 107 § 3 | Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarogodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
+Art. 107 § 4 | Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania.
+Art. 107 § 5 | Organ może ograniczyć treść decyzji do danych wymienionych w § 1 w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny.
+Art. 108 § 1 | Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji państwowej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.
+Art. 108 § 2 | Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.
+Art. 109 § 1 | Decyzję doręcza się stronom na piśmie.
+Art. 109 § 2 | W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie.
+Art. 110 | Organ administracji państwowej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
+Art. 111 § 1 | Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.
+Art. 111 § 2 | W przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi.
+Art. 112 | Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
+Art. 113 § 1 | Organ administracji państwowej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
+Art. 113 § 2 | Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji.
+Art. 113 § 3 | Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie.
+Art. 114 | W sprawie, w której toczy się postępowanie przed organem administracji państwowej, strony mogą zawrzeć ugodę - jeżeli przemawia za tym charakter sprawy, przyczyni się to do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania i nie sprzeciwia się temu przepis prawa.
+Art. 115 | Ugoda może być zawarta przed organem administracji państwowej, przed którym toczy się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie.
+Art. 116 § 1 | Organ administracji państwowej odroczy wydanie decyzji i wyznaczy stronom termin do zawarcia ugody, jeżeli złożą one zgodne oświadczenie o zamiarze jej zawarcia.
+Art. 116 § 2 | W przypadku zawiadomienia przez jedną ze stron o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody lub niedotrzymania przez strony terminu wyznaczonego w myśl § 1, organ administracji państwowej załatwia sprawę w drodze decyzji.
+Art. 117 § 1 | Ugodę sporządza się w formie pisemnej. Powinna ona zawierać: oznaczenie organu, przed którym została zawarta, datę sporządzenia, oznaczenie stron, przedmiot i treść ugody, wzmiankę o jej odczytaniu i przyjęciu, podpisy stron oraz podpis pracownika organu administracji państwowej, upoważnionego do sporządzenia ugody.
+Art. 117 § 2 | Organ administracji państwowej utrwala fakt zawarcia ugody w aktach sprawy, w formie protokołu podpisanego przez osobę upoważnioną do sporządzenia ugody.
+Art. 118 § 1 | Ugoda wymaga zatwierdzenia przez organ administracji państwowej, przed którym została zawarta.
+Art. 118 § 2 | Jeżeli ugoda dotyczy kwestii, których rozstrzygnięcie wymaga zajęcia stanowiska przez inny organ, stosuje się odpowiednio przepis art. 106.
+Art. 118 § 3 | Organ administracji państwowej odmówi zatwierdzenia ugody zawartej z naruszeniem prawa, nie uwzględniającej stanowiska organu, o którym mowa w § 2, albo naruszającej interes społeczny bądź słuszny interes stron.
+Art. 119 § 1 | Zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia ugody następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie; postanowienie w tej sprawie powinno być wydane w ciągu siedmiu dni od dnia zawarcia ugody.
+Art. 119 § 2 | W przypadku gdy ugoda zawarta została w toku postępowania odwoławczego, z dniem, w którym stało się ostateczne postanowienie zatwierdzające ugodę, traci moc decyzja organu pierwszej instancji, o czym zamieszcza się wzmiankę w tym postanowieniu.
+Art. 119 § 3 | Łącznie z postanowieniem zatwierdzającym ugodę doręcza się stronom odpis ugody.
+Art. 120 § 1 | Ugoda staje się wykonalna z dniem, w którym postanowienie o jej zatwierdzeniu stało się ostateczne.
+Art. 120 § 2 | Organ administracji państwowej, przed którym została zawarta ugoda, potwierdza jej wykonalność na egzemplarzu ugody.
+Art. 121 | Zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania administracyjnego.
+Art. 122 | W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do ugody i postanowienia w sprawie jej zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji.
+Art. 123 § 1 | W toku postępowania organ administracji państwowej wydaje postanowienia.
+Art. 123 § 2 | Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
+Art. 124 § 1 | Postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji państwowej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.
+Art. 124 § 2 | Postanowienie powinno zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.
+Art. 125 § 1 | Postanowienia, od których służy stronom zażalenie, doręcza się na piśmie.
+Art. 125 § 2 | W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 postanowienia mogą być stronom ogłaszane ustnie.
+Art. 126 | Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113.
+Art. 127 § 1 | Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.
+Art. 127 § 2 | Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji państwowej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.
+Art. 127 § 3 | Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracji państwowej nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
+Art. 128 | Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.
+Art. 129 § 1 | Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
+Art. 129 § 2 | Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
+Art. 129 § 3 | Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania.
+Art. 130 § 1 | Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.
+Art. 130 § 2 | Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.
+Art. 130 § 3 | Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy:
+Art. 130 § 3 pkt 1 | decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108),
+Art. 130 § 3 pkt 2 | decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy.
+Art. 130 § 4 | Ponadto decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.
+Art. 131 | O wniesieniu odwołania organ administracji państwowej, który wydał decyzję, zawiadomi strony.
+Art. 132 § 1 | Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji państwowej, który wydał decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.
+Art. 132 § 2 | Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania.
+Art. 132 § 3 | Od nowej decyzji służy stronom odwołanie.
+Art. 133 | Organ administracji państwowej, który wydał decyzję obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132.
+Art. 134 | Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
+Art. 135 | Organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji.
+Art. 136 | Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
+Art. 137 | Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.
+Art. 138 § 1 | Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
+Art. 138 § 1 pkt 1 | utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
+Art. 138 § 1 pkt 2 | uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchyla się decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
+Art. 138 § 1 pkt 3 | umarza postępowanie odwoławcze.
+Art. 138 § 2 | Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazuje sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
+Art. 139 | Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
+Art. 140 | W sprawach nie uregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.
+Art. 141 § 1 | Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
+Art. 141 § 2 | Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.
+Art. 142 | Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
+Art. 143 | Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji państwowej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione.
+Art. 144 | W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
+Art. 145 § 1 | W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
+Art. 145 § 1 pkt 1 | dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
+Art. 145 § 1 pkt 2 | decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
+Art. 145 § 1 pkt 3 | decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji państwowej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 i 25,
+Art. 145 § 1 pkt 4 | strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
+Art. 145 § 1 pkt 5 | wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
+Art. 145 § 1 pkt 6 | decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
+Art. 145 § 1 pkt 7 | zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
+Art. 145 § 1 pkt 8 | decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
+Art. 145 § 2 | Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.
+Art. 145 § 3 | Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.
+Art. 146 § 1 | Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
+Art. 146 § 2 | Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
+Art. 147 | Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony.
+Art. 148 § 1 | Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
+Art. 148 § 2 | Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
+Art. 149 § 1 | Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.
+Art. 149 § 2 | Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
+Art. 149 § 3 | Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.
+Art. 150 § 1 | Organem administracji państwowej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.
+Art. 150 § 2 | Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2.
+Art. 150 § 3 | Przepis § 2 nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał naczelny organ administracji państwowej.
+Art. 151 § 1 | Organ administracji państwowej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
+Art. 151 § 1 pkt 1 | odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, albo
+Art. 151 § 1 pkt 2 | uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
+Art. 151 § 2 | W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji państwowej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
+Art. 152 § 1 | Organ administracji państwowej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
+Art. 152 § 2 | Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał naczelny organ administracji państwowej.
+Art. 153 § 1 | Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 albo uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, służy roszczenie o odszkodowanie w zakresie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.
+Art. 153 § 2 | Dochodzenie odszkodowania następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.
+Art. 154 § 1 | Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
+Art. 154 § 2 | W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.
+Art. 155 | Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
+Art. 156 § 1 | Organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która:
+Art. 156 § 1 pkt 1 | wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,
+Art. 156 § 1 pkt 2 | wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
+Art. 156 § 1 pkt 3 | dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
+Art. 156 § 1 pkt 4 | została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,
+Art. 156 § 1 pkt 5 | była niewykonalna w dniu jej wydanie i jej niewykonalność ma charakter trwały,
+Art. 156 § 1 pkt 6 | w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
+Art. 156 § 1 pkt 7 | zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
+Art. 156 § 2 | Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
+Art. 157 § 1 | Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez naczelny organ administracji państwowej - ten organ.
+Art. 157 § 2 | Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
+Art. 157 § 3 | Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
+Art. 158 § 1 | Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.
+Art. 158 § 2 | Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji państwowej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
+Art. 159 § 1 | Organ administracji państwowej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1.
+Art. 159 § 2 | Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie.
+Art. 160 § 1 | Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie.
+Art. 160 § 2 | Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu.
+Art. 160 § 3 | Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 156 § 1, chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji, w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności.
+Art. 160 § 4 | O odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji państwowej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 albo stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że została ona wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Dochodzenie odszkodowania od strony winnej powstania okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.
+Art. 160 § 5 | Strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji państwowej wymieniony w § 4, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego.
+Art. 160 § 6 | Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1.
+Art. 161 § 1 | Naczelny organ administracji państwowej może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.
+Art. 161 § 2 | Uprawnienie określone w § 1 w stosunku do decyzji wydanych przez terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego przysługuje także terenowemu organowi administracji państwowej stopnia wojewódzkiego.
+Art. 161 § 3 | Stronie, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę od organu, który uchylił lub zmienił tę decyzję; organ ten, w drodze decyzji, orzeka również o odszkodowaniu.
+Art. 161 § 4 | Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja uchylająca lub zmieniająca decyzję.
+Art. 161 § 5 | Do odszkodowania tego stosuje się odpowiednio przepisy art. 160 § 2 i 5.
+Art. 162 § 1 | Organ administracji państwowej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:
+Art. 162 § 1 pkt 1 | stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony,
+Art. 162 § 1 pkt 2 | została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.
+Art. 162 § 2 | Organ administracji państwowej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.
+Art. 162 § 3 | Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1 i 2 w drodze decyzji.
+Art. 163 | Organ administracji państwowej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.
+Art. 164 | Rada Ministrów może ustalać właściwość miejscową organów podatkowych odmiennie, niż to wynika z przepisu art. 21. Odmienne ustalenie tej właściwości w sprawach dotyczących określonych grup podatników nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej następuje w drodze rozporządzenia.
+Art. 165 § 1 | W postępowaniu w sprawach ustalania podstaw opodatkowania i podatków z organami podatkowymi współdziałają organizacje samorządu społeczno-zawodowego i gospodarczego podatników.
+Art. 165 § 2 | Minister Finansów w drodze rozporządzenia określi organizacje samorządu społeczno-zawodowego i gospodarczego współdziałające z organami podatkowymi w sprawach, o których mowa w § 1, rodzaje podatków, których współdziałanie to dotyczy, a także zakres i zasady współdziałania.
+Art. 166 | W postępowaniu w sprawach ustalania podstaw opodatkowania i podatków zawieszenie postępowania może nastąpić, jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy organ lub sąd.
+Art. 167 § 1 | Czynności kontrolnych dokonuje się w obecności podatnika, osoby zastępującej podatnika lub przez niego zatrudnionej, a w razie nieobecności tych osób - w obecności przywołanego świadka.
+Art. 167 § 2 | Osoba dokonująca czynności kontrolnych obowiązana jest okazać pisemne upoważnienie do dokonywania tych czynności.
+Art. 167 § 3 | Osoba dokonująca czynności kontrolnych w razie powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że okazane lub ujawnione księgi, zapiski lub inne dokumenty są nierzetelne oraz że w razie ich pozostawienia na miejscu mogą być usunięte lub przerobione, może je odebrać za pokwitowaniem na czas nie dłuższy niż miesiąc.
+Art. 167 § 4 | Kopię protokołu z czynności kontrolnych doręcza się podatnikowi, a gdy nie był obecny przy czynnościach kontrolnych - osobie wymienionej w § 1, w obecności której dokonano czynności kontrolnych.
+Art. 167 § 5 | Przepisu § 4 nie stosuje się do świadków przywołanych do czynności kontrolnych.
+Art. 167 § 6 | Jeżeli podatnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole, może zgłosić niezwłocznie do protokołu odpowiednie wyjaśnienia bądź zastrzeżenia albo w terminie czternastu dni od dnia jego doręczenia przedłożyć je w formie pisemnej; podatnik może równocześnie wskazać, w miarę potrzeby, odpowiednie dowody.
+Art. 168 § 1 | Jeżeli podatnik jest obowiązany do złożenia zeznania, wykazu lub deklaracji, zwanych dalej zeznaniem, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z zeznaniem, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalania wysokości zobowiązania podatkowego albo gdy zeznanie jest nierzetelne.
+Art. 168 § 2 | W razie wątpliwości co do rzetelności złożonego zeznania, organ podatkowy wzywa podatnika do udzielenia niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia zeznania, wyznaczając mu odpowiedni termin oraz wskazując przyczyny, z powodu których zeznanie poddaje się w wątpliwość.
+Art. 169 § 1 | Księgi prowadzone przez podatnika stanowią dowód w postępowaniu podatkowym, jeżeli są prowadzone rzetelnie i zgodnie z ustalonymi wymaganiami.
+Art. 169 § 2 | Organ podatkowy może nie uznać za dowód w postępowaniu podatkowym ksiąg prowadzonych przez podatnika, jeżeli analiza tych ksiąg wykazuje istnienie sprzeczności poszczególnych składników działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika lub znacznie niższy obrót od przeciętnego osiąganego w danej branży i podobnych warunkach prowadzenia działalności albo też dochód rażąco niższy od tego, jaki byłby konieczny dla pokrycia wydatków ponoszonych przez podatnika, a podatnik tych okoliczności nie wyjaśnił. W decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego organ podatkowy jest obowiązany uzasadnić nieuznanie ksiąg za dowód.
+Art. 170 | Odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.
+Art. 171 | Organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu w terminie jednego miesiąca od dnia jego wpływu, jeżeli w tym terminie nie wyda decyzji na podstawie art. 132. Organ podatkowy przekazując sprawę obowiązany jest ustosunkować się do przedstawionych zarzutów.
+Art. 172 | Organ odwoławczy powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania.
+Art. 173 § 1 | Wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania, jednakże organ odwoławczy wstrzyma wykonanie decyzji w przypadku uzasadnionym interesem społecznym lub ważnym interesem podatnika.
+Art. 173 § 2 | W przypadku niezałatwienia odwołania w terminie określonym w art. 172 i niewykonania do tego czasu w całości lub w części zaskarżonej decyzji - jej wykonanie ulega wstrzymaniu z mocy prawa, w granicach żądania będącego przedmiotem odwołania.
+Art. 174 | W przypadku gdy w toku postępowania odwoławczego organ rozpatrujący odwołanie stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe zostało ustalone w kwocie niższej, niż wynika to z obowiązujących przepisów, zwraca sprawę organowi podatkowemu pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego oraz zmiany w tym zakresie dotychczasowej decyzji. Od nowej decyzji służy odwołanie, które podlega rozpatrzeniu łącznie z odwołaniem wniesionym od decyzji ustalającej pierwotny wymiar.
+Art. 175 § 1 | Jeżeli obliczanie i pobranie podatku odbywa się za pośrednictwem płatnika, a podatnik kwestionuje obliczenie bądź istnienie obowiązku podatkowego, może on w terminie jednego miesiąca od dnia pobrania podatku przez płatnika wystąpić do organu podatkowego z żądaniem sprostowania obliczenia podatku bądź uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz o zwrot niesłusznie pobranej kwoty. Od decyzji organu podatkowego służy odwołanie.
+Art. 175 § 2 | W zakresie podatku od wynagrodzeń pobieranego przez płatników będących jednostkami gospodarki uspołecznionej uprawnienia, o których mowa w § 1, zastrzeżone dla organów podatkowych przysługują również tym płatnikom. Wydanie decyzji w tych sprawach następuje na żądanie podatnika, wniesione przed upływem roku od pobrania podatku. W tym samym terminie płatnik może wydać decyzję z urzędu. Od wydanej decyzji służy podatnikowi odwołanie do organu podatkowego.
+Art. 176 § 1 | Organem odwoławczym w sprawach niektórych podatków jest podatkowa komisja odwoławcza, działająca przy terenowym organie administracji państwowej stopnia wojewódzkiego.
+Art. 176 § 2 | Minister Finansów w drodze rozporządzenia określa rodzaje podatków, o których mowa w § 1, skład oraz tryb powoływania podatkowych komisji odwoławczych i ich organizację.
+Art. 176 § 3 | Decyzje podatkowej komisji odwoławczej są ostateczne.
+Art. 176 § 4 | Do uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej komisji odwoławczej na podstawie przepisów art. 154-161 właściwy jest terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, przy którym działa ta komisja.
+Art. 177 | Żądanie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ustalającej zobowiązanie podatkowe, wniesione po upływie roku od doręczenia tej decyzji, nie podlega rozpatrzeniu.
+Art. 178 | Do osobistego stawienia się w przypadkach określonych w art. 88 § 1 oraz do czynności wymienionych w tym przepisie - w sprawach zobowiązań podatkowych stosuje się przepisy prawa karnego skarbowego.
+Art. 179 | Rada Ministrów może ustalić inne niż określone w przepisach poprzedzających szczególne przepisy o postępowaniu w sprawach zobowiązań podatkowych jednostek gospodarki uspołecznionej.
+Art. 180 § 1 | W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.
+Art. 180 § 2 | Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne.
+Art. 181 | Organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne, do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1.
+Art. 182 | Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji państwowej o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem.
+Art. 183 § 1 | Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem.
+Art. 183 § 2 | Organ administracji państwowej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu za potrzebny.
+Art. 184 § 1 | Prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę.
+Art. 184 § 2 | Prokurator wnosi sprzeciw do organu właściwego do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.
+Art. 184 § 3 | Sprzeciw od decyzji wydanej przez naczelny organ administracji państwowej wnosi Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
+Art. 184 § 4 | Jeżeli podstawą sprzeciwu jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4, wniesienie sprzeciwu wymaga zgody strony.
+Art. 185 § 1 | Sprzeciw prokuratora powinien być rozpatrzony i załatwiony w terminie trzydziestu dni od daty jego wniesienia.
+Art. 185 § 2 | W razie niezałatwienia sprzeciwu w terminie określonym w § 1 mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 36-38.
+Art. 186 | W przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji państwowej wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony.
+Art. 187 | W przypadku wniesienia przez prokuratora sprzeciwu organ administracji państwowej, do którego sprzeciw wniesiono, obowiązany jest niezwłocznie rozpatrzyć, czy zachodzi potrzeba wstrzymania wykonania decyzji do chwili załatwienia sprzeciwu.
+Art. 188 | Prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w art. 182-184, służą prawa strony.
+Art. 189 | Prokurator, który wniósł skargę na decyzję organu administracji państwowej do sądu administracyjnego, nie może z tych samych przyczyn wnieść sprzeciwu.
+Art. 190 § 1 | Spory o właściwość między organami administracji państwowej a sądami rozstrzyga Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym.
+Art. 190 § 2 | W przypadku powstania sporu przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.
+Art. 191 § 1 | Kolegium Kompetencyjne tworzy trzech sędziów Sądu Najwyższego oraz przedstawiciele Ministra Sprawiedliwości i ministra zainteresowanego ze względu na przedmiot sprawy.
+Art. 191 § 2 | Kolegium działa pod przewodnictwem sędziego.
+Art. 191 § 3 | Sędziów do Kolegium Kompetencyjnego, w tym sędziego przewodniczącego, wyznacza Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego każdorazowo po wniesieniu sprawy. Ministrowie wymienieni w § 1 wyznaczają swoich przedstawicieli do Kolegium w terminie siedmiu dni od dnia zawiadomienia ich przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o wniesieniu sprawy.
+Art. 192 § 1 | Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu mogą występować:
+Art. 192 § 1 pkt 1 | zainteresowany organ administracji państwowej lub sąd - gdy uznają się równocześnie za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny),
+Art. 192 § 1 pkt 2 | strona - gdy w sprawie za niewłaściwy uznaje się zarówno organ administracji państwowej, jak i sąd (spór negatywny),
+Art. 192 § 1 pkt 3 | Minister Sprawiedliwości,
+Art. 192 § 1 pkt 4 | Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
+Art. 192 § 2 | Wniosek o rozpatrzenie sporu kieruje się do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. O wpłynięciu wniosku Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zawiadamia:
+Art. 192 § 2 pkt 1 | naczelne organy administracji państwowej wymienione w art. 191 § 1,
+Art. 192 § 2 pkt 2 | Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
+Art. 193 § 1 | W rozprawie dotyczącej rozpatrzenia sporu o właściwość między organem administracji państwowej a sądem bierze udział przedstawiciel organu administracji państwowej, którego spór dotyczy, strona postępowania administracyjnego oraz przedstawiciel Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
+Art. 193 § 2 | Osobom, o których mowa w § 1, służy prawo składania wyjaśnień i zgłaszania wniosków.
+Art. 193 § 3 | Nieobecność którejkolwiek z osób wymienionych w § 1 nie wstrzymuje rozprawy.
+Art. 194 | Rozstrzygnięcia Kolegium Kompetencyjnego nie podlegają zaskarżeniu.
+Art. 195 | W postępowaniu przed Kolegium Kompetencyjnym w zakresie nie uregulowanym w niniejszym dziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
+Art. 196 § 1 | Decyzja organu administracji państwowej może być zaskarżona do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem.
+Art. 196 § 2 | Do sądu administracyjnego mogą być zaskarżone decyzje w sprawach:
+Art. 196 § 2 pkt 1 | budownictwa, nadzoru budowlanego, materiałów budowlanych, urbanistyki i architektury,
+Art. 196 § 2 pkt 2 | cen, opłat i stawek taryfowych,
+Art. 196 § 2 pkt 3 | dróg publicznych, ich utrzymania i ochrony (w tym świadczeń osobistych na rzecz utrzymania dróg), ruchu na drogach publicznych, komunikacji, łączności, żeglugi, transportu i spedycji,
+Art. 196 § 2 pkt 4 | działalności w dziedzinie wytwórczości, rzemiosła, usług nierzemieślniczych, handlu, przemysłu gastronomicznego i żywienia zbiorowego oraz innych rodzajów działalności gospodarczej,
+Art. 196 § 2 pkt 5 | ewidencji ludności, dowodów tożsamości, aktów stanu cywilnego, imion i nazwisk oraz obywatelstwa,
+Art. 196 § 2 pkt 6 | geologii, geodezji i kartografii,
+Art. 196 § 2 pkt 7 | gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, gospodarki terenami, zasobami mieszkań i budynków oraz utrzymania czystości w miastach i gminach,
+Art. 196 § 2 pkt 8 | gospodarki paliwowo-energetycznej, surowcowej i materiałowej, wydobywania i pozyskiwania w inny sposób kopalin i innych surowców naturalnych oraz ich zagospodarowywania, szkód górniczych oraz obrotu surowcami, materiałami i wyrobami,
+Art. 196 § 2 pkt 9 | gospodarki wodnej,
+Art. 196 § 2 pkt 10 | gospodarki żywnościowej, żywności i żywienia,
+Art. 196 § 2 pkt 11 | zobowiązań podatkowych i innych świadczeń pieniężnych, do których mają zastosowanie przepisy o podatkach, oraz należności celnych, z wyłączeniem zobowiązań podatkowych i należności celnych od państwowych jednostek organizacyjnych,
+Art. 196 § 2 pkt 12 | obrotu nieruchomościami oraz składnikami majątku ruchomego,
+Art. 196 § 2 pkt 13 | ochrony przyrody oraz środowiska,
+Art. 196 § 2 pkt 14 | oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego, kultury i sztuki oraz dóbr kultury i muzeów, jak również działalności artystycznej i rozrywkowej,
+Art. 196 § 2 pkt 15 | planowania przestrzennego,
+Art. 196 § 2 pkt 16 | rolnictwa i leśnictwa, w tym: gospodarki terenami rolniczymi i leśnymi, sposobu zagospodarowywania i użytkowania tych terenów, scalania i wymiany gruntów, przejmowania nieruchomości rolnych i leśnych na własność Państwa, własności i obrotu tymi nieruchomościami, produkcji roślinnej i zwierzęcej, upraw, hodowli i nasiennictwa, ochrony zwierząt i roślin, gospodarki łowieckiej oraz rybołówstwa,
+Art. 196 § 2 pkt 17 | uprawnień do wykonywania określonych czynności i zajęć,
+Art. 196 § 2 pkt 18 | wywłaszczeń nieruchomości i innych praw,
+Art. 196 § 2 pkt 19 | zatrudnienia i spraw socjalnych,
+Art. 196 § 2 pkt 20 | zdrowia i opieki społecznej, wymagań sanitarno-epidemiologicznych, kultury fizycznej, sportu i turystyki, jak również działalności sportowej.
+Art. 196 § 3 | Ustawy szczególne mogą przewidywać możliwość zaskarżania do sądu administracyjnego z przyczyn określonych w § 1 decyzji administracyjnych także w innych sprawach niż określone w § 2.
+Art. 197 | Skarga na decyzję organu administracji państwowej służy:
+Art. 197 pkt 1 | stronie,
+Art. 197 pkt 2 | organizacji społecznej, która brała udział w postępowaniu administracyjnym,
+Art. 197 pkt 3 | prokuratorowi.
+Art. 198 | Skargę na decyzję organu administracji państwowej można wnieść do sądu administracyjnego po wyczerpaniu toku instancji w postępowaniu administracyjnym, chyba że skargę wnosi prokurator.
+Art. 199 § 1 | Skargę na decyzję organu administracji państwowej wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
+Art. 199 § 2 | Prokurator może wnieść do sądu administracyjnego skargę na decyzję w terminie sześciu miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia stronie.
+Art. 199 § 3 | Nie można wnieść skargi do sądu administracyjnego na decyzję, jeżeli właściwy organ administracji państwowej wszczął postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji albo wznowił postępowanie.
+Art. 200 § 1 | Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji państwowej, który wydał zaskarżoną decyzję w ostatniej instancji.
+Art. 200 § 2 | Organ administracji państwowej, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę wraz z aktami sprawy do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Może też w tym terminie, jeżeli uzna w całości skargę za słuszną, zmienić lub uchylić decyzję; w tym przypadku nie nadaje skardze dalszego biegu.
+Art. 200 § 3 | Organ administracji państwowej, przekazując skargę sądowi administracyjnemu, obowiązany jest wnieść równocześnie odpowiedź na tę skargę.
+Art. 201 § 1 | Wniesienie skargi na decyzję administracyjną nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednakże organ administracji państwowej przed przekazaniem skargi do sądu administracyjnego może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
+Art. 201 § 2 | Po przekazaniu skargi do sądu administracyjnego o wstrzymaniu wykonania decyzji orzeka ten sąd na posiedzeniu niejawnym.
+Art. 202 § 1 | W postępowaniu sądowym stroną przeciwną w stosunku do skarżącego jest organ administracji państwowej, który wydał decyzje.
+Art. 202 § 2 | Osoby, których praw dotyczy wynik postępowania, mogą wziąć udział w postępowaniu sądowym na prawach strony.
+Art. 203 § 1 | Postępowanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne toczy się z udziałem prokuratora, gdy prokurator wniósł skargę, brał udział w postępowaniu administracyjnym albo gdy zgłosił swój udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
+Art. 203 § 2 | Sąd administracyjny zawiadamia prokuratora o wniesieniu skargi.
+Art. 203 § 3 | Nieobecność prokuratora nie wstrzymuje rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
+Art. 204 § 1 | Sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia lub z innych przyczyn niedopuszczalną, a także gdy skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie takich braków skargi, które uniemożliwiają nadanie jej dalszego biegu.
+Art. 204 § 2 | Sąd administracyjny może na posiedzeniu niejawnym przywrócić termin do wniesienia skargi z przyczyn i w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania cywilnego.
+Art. 204 § 3 | O terminie posiedzenia niejawnego zawiadamia się prokuratora.
+Art. 205 | Sąd administracyjny wyznacza rozprawę, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 204 § 1.
+Art. 206 | Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.
+Art. 207 § 1 | Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, a w miarę potrzeby również decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, albo stwierdza nieważność bądź niezgodność decyzji z prawem.
+Art. 207 § 2 | Decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi:
+Art. 207 § 2 pkt 1 | naruszenie prawa materialnego, chyba że naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy,
+Art. 207 § 2 pkt 2 | naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1,
+Art. 207 § 2 pkt 3 | inne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
+Art. 207 § 3 | Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1.
+Art. 207 § 4 | Sąd administracyjny ogranicza się do stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 145 § 1 lub art. 156 § 1, jeżeli zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 § 1 lub w art. 156 § 2.
+Art. 207 § 5 | W razie nieuwzględnienia skargi sąd administracyjny skargę oddala.
+Art. 207 § 6 | Sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 204 § 1.
+Art. 208 | W orzeczeniu uwzględniającym skargę sąd administracyjny orzeka od organu administracji państwowej, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
+Art. 209 | Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji państwowej.
+Art. 210 | Minister Sprawiedliwości, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego oraz Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej może od orzeczenia sądu administracyjnego ze skargi na decyzję wnieść rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego, jeżeli orzeczenie to rażąco narusza prawo lub interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
+Art. 211 | W sprawach nie uregulowanych w niniejszym dziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, rozpoznanie skargi następuje według przepisów tego Kodeksu o postępowaniu rewizyjnym.
+Art. 212 | Od skargi na decyzję administracyjną pobiera się wpis. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi zasady pobierania wpisu i jego wysokość. W sprawach tych skarg stosuje się odpowiednio także przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
+Art. 213 | Sąd administracyjny, po wydaniu orzeczenia i sporządzeniu jego uzasadnienia, zwraca niezwłocznie akta sprawy organowi administracji państwowej. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji państwowej przewidziany w kodeksie liczy się od dnia zwrócenia mu akt sprawy.
+Art. 214 | W razie stwierdzenia w toku postępowania sądowego istotnego uchybienia w pracy organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję, albo wadliwości lub niezgodności z ustawą przepisów aktu wykonawczego, stanowiącego podstawę wydania decyzji - sąd administracyjny zawiadamia o tym organ, którego dotyczy skarga, oraz właściwy organ wyższego stopnia, a gdy chodzi o niezgodność przepisów aktu wykonawczego z ustawą - także organ, który wydał ten akt.
+Art. 215 § 1 | W przypadkach gdy sąd administracyjny w swoim orzeczeniu:
+Art. 215 § 1 pkt 1 | uchyli zaskarżoną decyzję, a organ administracji państwowej, rozpatrując sprawę ponownie, umorzy postępowanie,
+Art. 215 § 1 pkt 2 | stwierdzi nieważność zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzi, w myśl art. 158 § 2, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 156 § 1, stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania lub uchylenia albo stwierdzenia nieważności tej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności stanowiących podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji bądź stwierdzenia, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 156 § 1.
+Art. 215 § 2 | Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję wymienioną w § 1 pkt 1 lub pkt 2, chyba że winę za powstanie okoliczności stanowiących podstawę wadliwości decyzji ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności.
+Art. 215 § 3 | O odszkodowaniu od organu wymienionego w § 2 orzeka organ administracji państwowej wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję. Dochodzenie odszkodowania od innej strony postępowania następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.
+Art. 215 § 4 | Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia doręczenia określonego w § 1 orzeczenia sądu administracyjnego.
+Art. 215 § 5 | Do odszkodowania tego stosuje się odpowiednio przepisy art. 160 § 2 i 5.
+Art. 216 § 1 | Do sądu administracyjnego można wnieść również skargę, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji państwowej nie wydał decyzji w postępowaniu w pierwszej instancji lub w postępowaniu odwoławczym w sprawach, o których mowa w art. 196.
+Art. 216 § 2 | Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków przewidzianych w art. 37.
+Art. 216 § 3 | Skarga może być wniesiona w każdym czasie po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, aż do chwili jej załatwienia.
+Art. 216 § 4 | Sąd administracyjny, gdy uzna skargę za uzasadnioną, zobowiązuje organ administracji państwowej do wydania decyzji w określonym terminie. Sąd może też zwrócić uwagę organowi administracji państwowej, a w razie potrzeby organowi wyższego stopnia, na rażące zaniedbania obowiązków przy załatwianiu spraw.
+Art. 216 § 5 | W kwestiach nie unormowanych w § 1-4 do skargi na niewydanie w terminie decyzji stosuje się odpowiednio przepisy niniejszego działu.
+Art. 217 § 1 | Organ administracji państwowej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
+Art. 217 § 2 | Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
+Art. 217 § 2 pkt 1 | urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
+Art. 217 § 2 pkt 2 | osoba ubiegająca się o zaświadczenie uprawdopodobni swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
+Art. 217 § 3 | Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie czternastu dni.
+Art. 218 § 1 | W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji państwowej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
+Art. 218 § 2 | Organ administracji państwowej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
+Art. 219 | Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
+Art. 220 | Organ administracji państwowej nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, znanych organowi z urzędu bądź możliwych do ustalenia przez organ na podstawie posiadanej ewidencji, rejestrów lub innych danych albo na podstawie przedstawionych przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych (dowodu osobistego, dowodów rejestracyjnych i innych).
+Art. 221 § 1 | Obywatelom oraz organizacjom społecznym służy zagwarantowane w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej prawo składania skarg i wniosków do organów państwowych.
+Art. 221 § 2 | Skargi i wnioski dotyczące działalności organizacji społecznych mogą być składane do organów tych organizacji.
+Art. 221 § 3 | Skargi i wnioski można składać w interesie własnym, innych osób, a także w interesie społecznym.
+Art. 222 § 1 | Skargi i wnioski składane do:
+Art. 222 § 1 pkt 1 | organów państwowych - mogą dotyczyć wszelkich spraw wchodzących w zakres zadań organów państwowych i państwowych jednostek organizacyjnych oraz spraw załatwianych przez organizacje społeczne w myśl art. 1 § 2 pkt 2.
+Art. 222 § 1 pkt 2 | organów organizacji społecznych - mogą dotyczyć zadań wchodzących w zakres zadań i działalności tych organizacji.
+Art. 222 § 2 | O tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna.
+Art. 223 § 1 | Organy państwowe oraz organy organizacji społecznych rozpatrują i załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości.
+Art. 223 § 2 | Pracownik organu państwowego oraz organu organizacji społecznej, winny niewłaściwego i nieterminowego załatwiania skarg i wniosków, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.
+Art. 224 | Ilekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o organach państwowych - rozumie się przez to także organy przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych.
+Art. 225 § 1 | Nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału do publikacji o znamionach skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych.
+Art. 225 § 2 | Organy państwowe oraz organy organizacji społecznych są obowiązane przeciwdziałać hamowaniu krytyki i innym działaniom ograniczającym prawo obywateli do składania skarg i wniosków bądź dostarczania informacji do publikacji o znamionach skargi lub wniosku.
+Art. 226 | Rada Ministrów wyda przepisy o organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków.
+Art. 227 | Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub słusznych interesów obywateli, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
+Art. 228 | Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia.
+Art. 229 | Jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności:
+Art. 229 pkt 1 | rady narodowej stopnia podstawowego - prezydium rady narodowej stopnia wojewódzkiego, a w stosunku do rady narodowej stopnia wojewódzkiego- Rada Państwa,
+Art. 229 pkt 2 | prezydium rady narodowej - rada narodowa, której organem jest prezydium,
+Art. 229 pkt 3 | ministra - Rada Ministrów,
+Art. 229 pkt 4 | innego organu centralnego i jego kierownika- organ, któremu podlega,
+Art. 229 pkt 5 | terenowego organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego w sprawach podlegających rozpatrzeniu według przepisów kodeksu - właściwy minister, a w innych sprawach - Prezes Rady Ministrów,
+Art. 229 pkt 6 | terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego - terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego,
+Art. 229 pkt 7 | innego organu administracji państwowej, przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór.
+Art. 230 | Do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań i działalności organizacji społecznej właściwy jest organ bezpośrednio wyższego stopnia tej organizacji, a w stosunku do organu naczelnego organizacji - naczelny organ administracji państwowej sprawujący nadzór nad działalnością tej organizacji.
+Art. 231 | Jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ.
+Art. 232 § 1 | Organ właściwy do rozpatrzenia skargi może ją przekazać do załatwienia organowi niższego stopnia, o ile skarga nie zawiera zarzutów dotyczących działalności tego organu.
+Art. 232 § 2 | Skargę na pracownika można przekazać do załatwienia również jego przełożonemu służbowemu, z obowiązkiem zawiadomienia organu właściwego do rozpatrzenia skargi o sposobie jej załatwienia.
+Art. 232 § 3 | O przekazaniu skargi zawiadamia się równocześnie skarżącego.
+Art. 233 | Skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę. Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony.
+Art. 234 | W sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne:
+Art. 234 pkt 1 | skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu,
+Art. 234 pkt 2 | skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu.
+Art. 235 § 1 | Skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu.
+Art. 235 § 2 | W przypadkach określonych w § 1 żądanie zostanie uwzględnione, gdy zachodzą przewidziane w kodeksie warunki do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.
+Art. 236 | W przypadkach określonych w art. 233 i 234 organem właściwym do rozpatrzenia skargi jest organ uprawniony do wszczęcia postępowania lub organ, przed którym toczy się postępowanie, a w przypadkach określonych w art. 235 - organ właściwy do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo do jej uchylenia lub zmiany.
+Art. 237 § 1 | Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca.
+Art. 237 § 2 | Posłowie na Sejm i radni rad narodowych, którzy wnieśli skargę we własnym imieniu albo przekazali do załatwienia skargę innej osoby, powinni być zawiadomieni o sposobie załatwienia skargi, a gdy jej załatwienie wymaga zebrania dowodów, informacji lub wyjaśnień - także o stanie rozpatrzenia skargi, najpóźniej w terminie czternastu dni od dnia jej wniesienia albo przekazania.
+Art. 237 § 3 | O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego.
+Art. 237 § 4 | W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art. 36-38.
+Art. 238 § 1 | Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać: oznaczenie organu, od którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia skargi. Zawiadomienie o odmownym załatwianiu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne.
+Art. 238 § 2 | W zawiadomieniu, o którym mowa w § 1, w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej można pominąć imię i nazwisko osoby upoważnionej do załatwienia skargi.
+Art. 239 § 1 | W przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, uznana została za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może, w odpowiedzi na tę skargę, podtrzymać swoje poprzednie stanowisko.
+Art. 239 § 2 | O załatwieniu w sposób określony w § 1 skargi wniesionej ponownie organ załatwiający tę skargę zawiadamia organ wyższego stopnia; nie dotyczy to skarg załatwianych przez organy naczelne.
+Art. 240 | Gdy skarga dotyczy sprawy, która nie podlega rozpatrzeniu według przepisów kodeksu (art. 3 § 1 i 2) albo nie należy do właściwości organów administracji państwowej, przepisy art. 233-239 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w miejsce pozostałych przepisów kodeksu stosuje się przepisy postępowania właściwego dla danej sprawy.
+Art. 241 | Przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawniania pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności społecznej, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.
+Art. 242 § 1 | Wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku.
+Art. 242 § 2 | Wnioski w sprawach dotyczących zadań organizacji społecznych składa się do organów tych organizacji.
+Art. 243 | Jeżeli organ, który otrzymał wniosek, nie jest właściwy do jego rozpatrzenia, obowiązany jest w ciągu siedmiu dni przekazać go właściwemu organowi. O przekazaniu wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę.
+Art. 244 § 1 | W sprawie terminu załatwiania wniosków stosuje się przepis art. 237 § 1.
+Art. 244 § 2 | O sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę.
+Art. 245 | W razie niemożności załatwienia wniosku w terminie określonym w art. 244 właściwy organ obowiązany jest w tym terminie zawiadomić wnioskodawcę o czynnościach podjętych w celu rozpatrzenia wniosku oraz o przewidywanym terminie załatwienia wniosku.
+Art. 246 § 1 | Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w rozdziale 2 niniejszego działu.
+Art. 246 § 2 | Wnioskodawcy służy prawo wniesienia skargi w przypadku niezałatwienia wniosku w terminie określonym w art. 244 albo wskazanym w zawiadomieniu (art. 245).
+Art. 247 | Do wniosków stosuje się odpowiednio przepisy art. 230, 237 § 2 i art. 238.
+Art. 248 § 1 | Skargi i wnioski przekazane przez redakcje prasowe do organów właściwych w myśl art. 228- 230 i 242 podlegają rozpatrzeniu i załatwieniu w trybie określonym w przepisach rozdziałów 2 i 3 niniejszego działu.
+Art. 248 § 2 | Właściwy organ zawiadamia w przepisanym terminie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku albo o ich przekazaniu innemu organowi w celu załatwienia również redakcję prasową, jeżeli zażądała takiego zawiadomienia.
+Art. 249 | Przepis art. 248 stosuje się odpowiednio do skarg i wniosków przekazanych przez organizacje społeczne do organów właściwych w myśl art. 228-230 oraz art. 242.
+Art. 250 § 1 | Artykuły, notatki i inne wiadomości opublikowane w prasie, których treść ma znamiona skargi (art. 227) lub wniosku (art. 241) i które przesłane zostały przez redakcję prasową do organu właściwego, w myśl art. 228-230 lub art. 242, podlegają rozpatrzeniu i załatwieniu jako skargi lub wnioski w trybie przepisów rozdziału 2 lub 3 niniejszego działu.
+Art. 250 § 2 | Właściwy organ zawiadamia w przepisanym terminie o sposobie załatwienia sprawy albo o jej przekazaniu innemu organowi w celu załatwienia redakcję prasową, która te materiały (§ 1) przesłała, a w miarę możności także osoby, których sprawa dotyczy.
+Art. 251 | Przepisy art. 237 § 4 oraz art. 245 i 246 stosuje się odpowiednio do redakcji prasowej, która opublikowała i przesłała do właściwego organu administracji państwowej artykuł, notatkę lub inną wiadomość, w trybie przewidzianym w niniejszym rozdziale.
+Art. 252 | Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do skarg, wniosków oraz wiadomości przekazanych właściwym organom przez redakcję radia, telewizji i kroniki filmowej.
+Art. 253 § 1 | Organy państwowe oraz organy organizacji społecznych obowiązane są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków w ustalonych przez siebie dniach i godzinach.
+Art. 253 § 2 | Kierownicy organów wymienionych w § 1 lub wyznaczeni przez nich zastępcy obowiązani są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków co najmniej raz w tygodniu.
+Art. 253 § 3 | Dni i godziny przyjęć powinny być dostosowane do potrzeb ludności, przy czym przynajmniej raz w tygodniu przyjęcia powinny się odbywać w ustalonym dniu po godzinach pracy.
+Art. 253 § 4 | Informacja o dniach i godzinach przyjęć powinna być wywieszona na widocznym miejscu w siedzibie danej jednostki organizacyjnej oraz w podporządkowanych jej jednostkach organizacyjnych.
+Art. 253 § 5 | Naczelny organ państwowy oraz naczelny organ organizacji społecznej mogą ustalać sposób, dni i godziny przyjmowania obywateli w sprawach skarg i wniosków przez podporządkowane im organy i jednostki organizacyjne.
+Art. 254 | Skargi i wnioski składane i przekazywane do organów państwowych i organów organizacji społecznych oraz związane z nimi pisma i inne dokumenty rejestruje się i przechowuje w sposób ułatwiający kontrolę przebiegu i terminów załatwiania poszczególnych skarg i wniosków.
+Art. 255 § 1 | We wszystkich handlowych, gastronomicznych i usługowych jednostkach organizacyjnych skargi i wnioski mogą być zgłaszane przez ich wpisywanie do „Książki skarg i wniosków”. Książki te powinny być udostępniane obywatelom bez jakichkolwiek ograniczeń w czasie pracy danej placówki.
+Art. 255 § 2 | Prezes Rady Ministrów w drodze rozporządzenia określi tryb postępowania w sprawach skarg i wniosków wpisanych do „Książki skarg i wniosków”, organy właściwe do ich rozpatrywania oraz sprawowania nadzoru i kontroli nad przyjmowaniem i załatwianiem tych skarg i wniosków.
+Art. 256 | Pracownik, który otrzymał skargę dotyczącą jego działalności, obowiązany jest przekazać ją niezwłocznie swojemu przełożonemu służbowemu.
+Art. 257 | Zwierzchni nadzór nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków składanych do rad narodowych, sądów i organów prokuratury sprawuje Rada Państwa, zaś składanych do innych organów i jednostek organizacyjnych - Prezes Rady Ministrów.
+Art. 258 § 1 | Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków sprawują:
+Art. 258 § 1 pkt 1 | ministrowie - gdy chodzi o skargi załatwiane przez ministerstwa i inne jednostki organizacyjne bezpośrednio podległe ministrowi,
+Art. 258 § 1 pkt 2 | właściwi rzeczowo ministrowie we współdziałaniu z Ministrem Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska - gdy chodzi o skargi załatwiane przez terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, zaś terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego - gdy chodzi o skargi załatwiane przez terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego,
+Art. 258 § 1 pkt 3 | terenowe organy administracji państwowej - gdy chodzi o skargi załatwiane przez jednostki organizacyjne nadzorowane przez te organy,
+Art. 258 § 1 pkt 4 | organy wyższego stopnia oraz właściwe organy naczelne - gdy chodzi o skargi załatwiane przez pozostałe organy państwowe i organy państwowych jednostek organizacyjnych.
+Art. 258 § 2 | Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków w organach organizacji społecznych sprawują statutowe organy nadzorcze tych organizacji oraz organy wyższego stopnia, zaś w organach naczelnych tych organizacji - naczelny organ administracji państwowej sprawujący nadzór nad działalnością danej organizacji.
+Art. 259 § 1 | Organy, o których mowa w art. 258, dokonują okresowo ocen przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez organy i jednostki organizacyjne poddane ich nadzorowi.
+Art. 259 § 2 | Terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego dokonują okresowo ocen sposobu przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez wszystkie organy administracji państwowej i innych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych działających na ich terenie.
+Art. 259 § 3 | W wyniku przeprowadzonych kontroli oraz ocen organy wymienione w § 1 i 2 obowiązane są podejmować środki zmierzające do usunięcia przyczyn skarg oraz do pełnego wykorzystania wniosków dla polepszenia działalności poszczególnych organów i innych państwowych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych.
+Art. 260 | Tryb przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez organy państwowe i organy innych państwowych jednostek organizacyjnych oraz organizacji społecznych w gminach, miastach, dzielnicach miast i województwach pozostaje pod społeczną kontrolą właściwych rad narodowych.
+Art. 261 § 1 | Jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji państwowej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni.
+Art. 261 § 2 | Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.
+Art. 261 § 3 | Na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie.
+Art. 261 § 4 | Organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności:
+Art. 261 § 4 pkt 1 | jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony,
+Art. 261 § 4 pkt 2 | jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawiły,
+Art. 261 § 4 pkt 3 | jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą.
+Art. 262 § 1 | Stronę obciążają te koszty postępowania, które:
+Art. 262 § 1 pkt 1 | wynikły z winy strony,
+Art. 262 § 1 pkt 2 | zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
+Art. 262 § 2 | W uzasadnionych przypadkach organ administracji państwowej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.
+Art. 263 § 1 | Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.
+Art. 263 § 2 | Organ administracji państwowej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.
+Art. 264 § 1 | Jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji państwowej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.
+Art. 264 § 2 | Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie.
+Art. 265 | Wszelkie nie uiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych.
+Art. 266 | Pracownik organu administracji państwowej winny błędnego wezwania strony (art. 56 § 1) obowiązany jest do zwrotu wynikłych stąd kosztów. Orzekanie i ściąganie należności od tego pracownika następuje w trybie administracyjnym.
+Art. 267 | W razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji państwowej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach.
+Art. 268 | Rada Ministrów może swoje uprawnienia wynikające z art. 229 pkt 3 przekazać do właściwości Prezesa Rady Ministrów.
+Art. 269 | Decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważa się za ostateczne, chyba że z przepisów tych wynika, iż dotyczą one takiej decyzji, która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym bądź też nie została zaskarżona w tym postępowaniu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi.