--- a/DU/2018/648 Dz.U. 2025 poz. 769 (2025-07-13) +++ b/DU/2018/648 Dz.U. 2026 poz. 461 (2026-04-03) @@ -1,5 +1,5 @@ Art. 1 ust. 1 | Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, zwany dalej „Rzecznikiem”, stoi na straży praw mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców, w szczególności poszanowania zasady wolności działalności gospodarczej, pogłębiania zaufania przedsiębiorców do władzy publicznej, bezstronności i równego traktowania, zrównoważonego rozwoju oraz zasady uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów przedsiębiorców. -Art. 1 ust. 2 | Ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcach, rozumie się przez to mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. +Art. 1 ust. 2 | Ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcach, rozumie się przez to mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, 1795 i 1826). Art. 2 | Na stanowisko Rzecznika może być powołana osoba, która: Art. 2 pkt 1 | jest obywatelem polskim; Art. 2 pkt 2 | korzysta z pełni praw publicznych; @@ -7,16 +7,16 @@ Art. 2 pkt 4 | posiada wykształcenie wyższe; Art. 2 pkt 5 | cieszy się nieposzlakowaną opinią i daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań; Art. 2 pkt 6 | wyróżnia się wiedzą w zakresie przedsiębiorczości i regulacji prawnych tworzących otoczenie przedsiębiorców oraz posiada co najmniej pięcioletnie doświadczenie w zakresie wykonywania działalności gospodarczej lub reprezentowania interesów przedsiębiorców, lub tworzenia lub stosowania prawa gospodarczego; -Art. 2 pkt 7 | nie pełniła służby zawodowej ani nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, ani nie była ich współpracownikiem. +Art. 2 pkt 7 | nie pełniła służby zawodowej ani nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1519), ani nie była ich współpracownikiem. Art. 3 ust. 1 | Rzecznika powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki. -Art. 3 ust. 2 | Przed złożeniem wniosku, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw gospodarki zasięga opinii reprezentatywnych organizacji pracodawców w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego. +Art. 3 ust. 2 | Przed złożeniem wniosku, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw gospodarki zasięga opinii reprezentatywnych organizacji pracodawców w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z późn. zm.). Art. 4 ust. 1 | Kadencja Rzecznika trwa 6 lat i rozpoczyna się z dniem jego powołania. Art. 4 ust. 2 | Ta sama osoba może być Rzecznikiem tylko jedną kadencję. Art. 4 ust. 3 | Kadencja Rzecznika wygasa w przypadku jego śmierci lub odwołania. Art. 5 | Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki, odwołuje Rzecznika przed upływem kadencji wyłącznie w przypadku: Art. 5 pkt 1 | złożenia rezygnacji; Art. 5 pkt 2 | utraty obywatelstwa polskiego; -Art. 5 pkt 3 | trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków ze względu na stan zdrowia - stwierdzonej orzeczeniem lekarskim; +Art. 5 pkt 3 | trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków ze względu na stan zdrowia – stwierdzonej orzeczeniem lekarskim; Art. 5 pkt 4 | prawomocnego skazania za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; Art. 5 pkt 5 | rażącego naruszenia przepisów ustaw w związku z pełnieniem funkcji Rzecznika; Art. 5 pkt 6 | ustalenia niespełnienia lub zaprzestania spełniania warunków, o których mowa w art. 2 pkt 2, 4 i 7. @@ -29,8 +29,8 @@ Art. 7 ust. 2 | Minister właściwy do spraw gospodarki może powołać zastępcę Rzecznika na wniosek Rzecznika. Art. 7 ust. 3 | Kandydat na stanowisko zastępcy Rzecznika musi spełniać wymagania, o których mowa w art. 2. Przepis art. 6 stosuje się odpowiednio. Art. 7 ust. 4 | Minister właściwy do spraw gospodarki: -Art. 7 ust. 4 pkt 1 | odwołuje zastępcę Rzecznika - w przypadkach, o których mowa w art. 5; -Art. 7 ust. 4 pkt 2 | może odwołać zastępcę Rzecznika - na wniosek Rzecznika. +Art. 7 ust. 4 pkt 1 | odwołuje zastępcę Rzecznika – w przypadkach, o których mowa w art. 5; +Art. 7 ust. 4 pkt 2 | może odwołać zastępcę Rzecznika – na wniosek Rzecznika. Art. 7 ust. 5 | Rzecznik może ustanowić swoich pełnomocników terenowych spośród pracowników Biura Rzecznika, o którym mowa w art. 15. Art. 8 | Do zadań Rzecznika należy: Art. 8 pkt 1 | opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących interesów przedsiębiorców oraz zasad podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; @@ -39,19 +39,19 @@ Art. 8 pkt 4 | inicjowanie i organizowanie działalności edukacyjnej i informacyjnej w zakresie związanym z wykonywaniem działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności w dziedzinie przedsiębiorczości oraz prawa gospodarczego; Art. 8 pkt 5 | podejmowanie innych działań, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 2, o ile służą one ochronie praw przedsiębiorców. Art. 9 ust. 1 | W zakresie ochrony praw przedsiębiorców Rzecznik może: -Art. 9 ust. 1 pkt 1 | występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej albo wydanie lub zmianę innych aktów normatywnych wsprawach dotyczących działalności gospodarczej; -Art. 9 ust. 1 pkt 2 | występować do właściwych organów z wnioskiem o wydanie objaśnień prawnych, o których mowa w art. 33 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, jeśli przepisy będące przedmiotem wniosku budzą wątpliwości w praktyce lub ich stosowanie wywołało rozbieżności w rozstrzygnięciach wydawanych przez właściwy organ administracji publicznej; +Art. 9 ust. 1 pkt 1 | występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej albo wydanie lub zmianę innych aktów normatywnych w sprawach dotyczących działalności gospodarczej; +Art. 9 ust. 1 pkt 2 | występować do właściwych organów z wnioskiem o wydanie objaśnień prawnych, o których mowa w art. 33 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, jeśli przepisy będące przedmiotem wniosku budzą wątpliwości w praktyce lub ich stosowanie wywołało rozbieżności w rozstrzygnięciach wydawanych przez właściwy organ administracji publicznej; Art. 9 ust. 1 pkt 3 | informować właściwe organy nadzoru lub kontroli o dostrzeżonych nieprawidłowościach w funkcjonowaniu organów administracji publicznej; -Art. 9 ust. 1 pkt 4 | występować do właściwego ministra lub organu upoważnionego ustawowo do opracowywania i wnoszenia do rozpatrzenia przez Radę Ministrów projektów aktów normatywnych z wnioskiem, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców; -Art. 9 ust. 1 pkt 5 | występować do Sądu Najwyższego z wnioskiem, o którym mowa w art. 83 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym; +Art. 9 ust. 1 pkt 4 | występować do właściwego ministra lub organu upoważnionego ustawowo do opracowywania i wnoszenia do rozpatrzenia przez Radę Ministrów projektów aktów normatywnych z wnioskiem, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców; +Art. 9 ust. 1 pkt 5 | występować do Sądu Najwyższego z wnioskiem, o którym mowa w art. 83 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622 oraz z 2026 r. poz. 26); Art. 9 ust. 1 pkt 6 | wnosić skargę nadzwyczajną, na podstawie art. 89 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym; -Art. 9 ust. 1 pkt 6a | brać udział w postępowaniu w sprawach cywilnych z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, o których mowa w części pierwszej w księdze pierwszej w tytule VII w dziale III ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego,jeżeli stroną jest przedsiębiorca, który wyraził zgodę na piśmie na udział Rzecznika, oraz jeżeli Rzecznik brał udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym to postępowanie sądowe - na prawach przysługujących prokuratorowi; +Art. 9 ust. 1 pkt 6a | brać udział w postępowaniu w sprawach cywilnych z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, o których mowa w części pierwszej w księdze pierwszej w tytule VII w dziale III ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, z późn. zm.), jeżeli stroną jest przedsiębiorca, który wyraził zgodę na piśmie na udział Rzecznika, oraz jeżeli Rzecznik brał udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym to postępowanie sądowe – na prawach przysługujących prokuratorowi; Art. 9 ust. 1 pkt 7 | występować do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskami o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych; -Art. 9 ust. 1 pkt 8 | zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi i skargi kasacyjne do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi; +Art. 9 ust. 1 pkt 8 | zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi i skargi kasacyjne do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach – na prawach przysługujących prokuratorowi; Art. 9 ust. 1 pkt 9 | żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa wszczynane z urzędu; Art. 9 ust. 1 pkt 10 | informować właściwe organy o dostrzeżonych barierach i utrudnieniach w zakresie wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 9 ust. 2 | W celu wykonywania zadań Rzecznik może zawierać umowy na przeprowadzenie badań lub sporządzenie ekspertyz i opinii. -Art. 9 ust. 3 | W postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Rzecznika na podstawie art. 89 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym lub w sprawie skargi kasacyjnej wniesionej na podstawie art. 590 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 oraz z 2025 r. poz. 620 i 769) koszty procesu podlegają wzajemnemu zniesieniu. +Art. 9 ust. 3 | W postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie skargi nadzwyczajnej wniesionej przez Rzecznika na podstawie art. 89 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym lub w sprawie skargi kasacyjnej wniesionej na podstawie art. 590 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.) koszty procesu podlegają wzajemnemu zniesieniu. Art. 10 ust. 1 | Podjęcie czynności przez Rzecznika następuje z urzędu lub na wniosek. Art. 10 ust. 2 | Z wnioskiem mogą zwracać się do Rzecznika przedsiębiorcy lub organizacje przedsiębiorców. Art. 10 ust. 3 | Rzecznik, po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem, może: @@ -62,7 +62,7 @@ Art. 10 ust. 4 | Rzecznik, podejmując czynności, bada, czy wskutek działania lub zaniechania organu administracji publicznej nie nastąpiło naruszenie praw lub interesów przedsiębiorcy. Art. 11 ust. 1 | Rzecznik może zwracać się do właściwych organów, organizacji lub instytucji publicznych z ocenami i wnioskami o podjęcie działań zmierzających do zapewnienia skutecznej ochrony praw przedsiębiorców oraz usprawnienia trybu załatwiania spraw w tym zakresie. Art. 11 ust. 2 | Organy, organizacje i instytucje publiczne, o których mowa w ust. 1, są zobowiązane do rozpatrzenia spraw skierowanych przez Rzecznika. -Art. 11 ust. 3 | Organy, organizacje lub instytucje publiczne, o których mowa w ust. 1, do których Rzecznik zwrócił się o podjęcie działań, o których mowa w ust. 1, są obowiązane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku. +Art. 11 ust. 3 | Organy, organizacje lub instytucje publiczne, o których mowa w ust. 1, do których Rzecznik zwrócił się o podjęcie działań, o których mowa w ust. 1, są obowiązane niezwłocznie, niepóźniej jednak niż w terminie 30 dni, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku. Art. 11 ust. 4 | W przypadku gdy organy, organizacje lub instytucje publiczne, o których mowa w ust. 1, nie poinformują Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku albo gdy Rzecznik nie podziela ich stanowiska, może zwrócić się do właściwej jednostki nadrzędnej o podjęcie odpowiednich działań. Art. 11 ust. 5 | Rzecznik publikuje na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej dane dotyczące liczby nieudzielonych odpowiedzi, o których mowa w ust. 4. Art. 11 ust. 6 | W przypadku gdy Rzecznik stwierdził naruszenie praw przedsiębiorcy w działalności organów, organizacji lub instytucji publicznych, o których mowa w ust. 1, może zwrócić się z wnioskiem o wszczęcie postępowania wyjaśniającego lub dyscyplinarnego. @@ -71,10 +71,10 @@ Art. 12 ust. 2 pkt 1 | zapewnić dostęp do akt i dokumentów spraw zakończonych; Art. 12 ust. 2 pkt 2 | udzielać żądanych przez Rzecznika informacji i wyjaśnień; Art. 12 ust. 2 pkt 3 | udzielać wyjaśnień dotyczących podstawy faktycznej i prawnej swoich rozstrzygnięć. -Art. 12 ust. 3 | Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do informacji niejawnych w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych. +Art. 12 ust. 3 | Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do informacji niejawnych w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1209). Art. 12 ust. 4 | Przepisów ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do postępowań prowadzonych przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Art. 12 ust. 5 | Rzecznik jest obowiązany do ochrony oraz nieudostępniania podmiotom nieuprawnionym informacji i danych, uzyskanych zgodnie z ust. 1 i 2, jeśli stanowią one tajemnice prawnie chronione. -Art. 13 ust. 1 | Z uwzględnieniem przepisów dotyczących tajemnic prawnie chronionych Rzecznik może przetwarzać wszelkie informacje niezbędne do realizacji swoich ustawowych zadań, w tym dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, z wyłączeniem danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, danych genetycznych, danych biometrycznych oraz danych dotyczących seksualności lub orientacji seksualnej. +Art. 13 ust. 1 | Z uwzględnieniem przepisów dotyczących tajemnic prawnie chronionych Rzecznik może przetwarzać wszelkie informacje niezbędne do realizacji swoich ustawowych zadań, w tym dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 oraz z 2018 r. poz. 138 i 723), z wyłączeniem danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, danych genetycznych, danych biometrycznych oraz danych dotyczących seksualności lub orientacji seksualnej. Art. 13 ust. 2 | Rzecznik może odmówić ujawnienia danych osobowych osoby, od której uzyskał informację wskazującą na naruszenie praw przedsiębiorcy, oraz osoby, której naruszenie dotyczy, a także dokumentacji zgromadzonej w toku badania sprawy, w tym także wobec organów władzy publicznej, jeżeli uzna to za niezbędne dla ochrony wolności, praw i interesów jednostki. Art. 13 ust. 3 | Nie można odmówić ujawnienia informacji, w tym danych osobowych lub dokumentacji, o których mowa w ust. 2, gdy zatajenie takich informacji, danych osobowych lub dokumentów prowadziłoby do zagrożenia życia lub zdrowia innych osób lub mogło zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Art. 14 ust. 1 | Rzecznik przedstawia corocznie, w terminie 90 dni od zakończenia roku kalendarzowego, Prezesowi Rady Ministrów, a także podaje do wiadomości publicznej sprawozdanie ze swojej działalności w poprzednim roku kalendarzowym. @@ -84,18 +84,18 @@ Art. 15 ust. 3 | Minister właściwy do spraw gospodarki, na wniosek Rzecznika, nadaje, w drodze zarządzenia, statut, który określa organizację Biura Rzecznika. Art. 15 ust. 4 | W statucie określa się w szczególności siedzibę Biura Rzecznika oraz pełnomocników terenowych Rzecznika, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia efektywnej realizacji zadań Rzecznika i kierując się potrzebą dekoncentracji. Art. 16 | Wydatki związane z funkcjonowaniem Rzecznika są ujmowane w ustawie budżetowej i pokrywane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw gospodarki. -Art. 17 ust. 1 | W latach 2018-2027 maksymalny limit wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na wykonywanie zadań Rzecznika wynikających z niniejszej ustawy wynosi 170 500 000 zł, w tym w poszczególnych latach wynosi w: -Art. 17 ust. 1 pkt 1 | 2018 r. - 7 500 000 zł; -Art. 17 ust. 1 pkt 2 | 2019 r. - 19 000 000 zł; -Art. 17 ust. 1 pkt 3 | 2020 r. - 18 000 000 zł; -Art. 17 ust. 1 pkt 4 | 2021 r. - 18 000 000 zł; -Art. 17 ust. 1 pkt 5 | 2022 r. - 18 000 000 zł; -Art. 17 ust. 1 pkt 6 | 2023 r. - 18 000 000 zł; -Art. 17 ust. 1 pkt 7 | 2024 r. - 18 000 000 zł; -Art. 17 ust. 1 pkt 8 | 2025 r. - 18 000 000 zł; -Art. 17 ust. 1 pkt 9 | 2026 r. - 18 000 000 zł; -Art. 17 ust. 1 pkt 10 | 2027 r. - 18 000 000 zł. +Art. 17 ust. 1 | W latach 2018–2027 maksymalny limit wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na wykonywanie zadań Rzecznika wynikających z niniejszej ustawy wynosi 170 500 000 zł, w tym w poszczególnych latach wynosi w: +Art. 17 ust. 1 pkt 1 | 2018 r. – 7 500 000 zł; +Art. 17 ust. 1 pkt 2 | 2019 r. – 19 000 000 zł; +Art. 17 ust. 1 pkt 3 | 2020 r. – 18 000 000 zł; +Art. 17 ust. 1 pkt 4 | 2021 r. – 18 000 000 zł; +Art. 17 ust. 1 pkt 5 | 2022 r. – 18 000 000 zł; +Art. 17 ust. 1 pkt 6 | 2023 r. – 18 000 000 zł; +Art. 17 ust. 1 pkt 7 | 2024 r. – 18 000 000 zł; +Art. 17 ust. 1 pkt 8 | 2025 r. – 18 000 000 zł; +Art. 17 ust. 1 pkt 9 | 2026 r. – 18 000 000 zł; +Art. 17 ust. 1 pkt 10 | 2027 r. – 18 000 000 zł. Art. 17 ust. 2 | W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczenia limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, na dany rok budżetowy, stosuje się mechanizm korygujący polegający na ograniczeniu kosztów rzeczowych Biura Rzecznika związanych z realizacją zadań wynikających z ustawy. Art. 17 ust. 3 | Organem właściwym do wdrożenia mechanizmu korygującego, o którym mowa w ust. 2, jest Rzecznik. Art. 17 ust. 4 | Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, jest minister właściwy do spraw gospodarki. -Art. 18 | Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej. +Art. 18 | Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 650).