--- a/DU/1997/884 Dz.U. 2000 nr 122 poz. 1314 (2001-01-01)
+++ b/DU/1997/884 Dz.U. 2001 nr 55 poz. 578 (2001-06-04)
@@ -1,8 +1,8 @@
-Art. 1 | Ustawa określa warunki świadczenia, przez przedsiębiorców i przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 oraz z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz. 1193), zwanych dalej «przedsiębiorcami», usług turystycznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także za granicą, jeżeli umowy z klientami o świadczenie tych usług są zawierane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
+Art. 1 | Ustawa określa warunki świadczenia, przez przedsiębiorców i przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej, zwanych dalej „przedsiębiorcami”, usług turystycznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także za granicą, jeżeli umowy z klientami o świadczenie tych usług są zawierane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
 Art. 2 | Zawieranie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w imieniu przedsiębiorcy zagranicznego umów z klientami o świadczenie usług turystycznych jest dopuszczalne, jeżeli przedsiębiorca ten prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą na warunkach określonych w ustawie, o której mowa w art. 1.
 Art. 3 | Przez użyte w ustawie określenia należy rozumieć:
 Art. 3 pkt 1 | usługi turystyczne - usługi przewodnickie, usługi hotelarskie oraz wszystkie inne usługi świadczone turystom lub odwiedzającym,
-Art. 3 pkt 2 | impreza turystyczna - co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólna ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu,
+Art. 3 pkt 2 | impreza turystyczna - co najmniej dwie usługi turystyczne tworzące jednolity program i objęte wspólną ceną, jeżeli usługi te obejmują nocleg lub trwają ponad 24 godziny albo jeżeli program przewiduje zmianę miejsca pobytu,
 Art. 3 pkt 3 | wycieczka - rodzaj imprezy turystycznej, której program obejmuje zmianę miejsca pobytu jej uczestników,
 Art. 3 pkt 4 | organizowanie imprez turystycznych - przygotowywanie lub oferowanie, a także realizacja imprez turystycznych,
 Art. 3 pkt 5 | organizator turystyki - przedsiębiorca organizujący imprezę turystyczną,
@@ -10,43 +10,40 @@
 Art. 3 pkt 7 | agent turystyczny - przedsiębiorca, którego działalność polega na stałym pośredniczeniu w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na rzecz organizatorów turystyki posiadających zezwolenia w kraju lub na rzecz innych usługodawców posiadających siedzibę w kraju,
 Art. 3 pkt 7a | przewodnik turystyczny - osobę zawodowo oprowadzającą grupy wycieczkowe po wybranych obszarach, miejscowościach i obiektach oraz udzielającą o nich informacji,
 Art. 3 pkt 7b | pilot wycieczek - osobę towarzyszącą, w imieniu organizatora turystyki, uczestnikom imprezy turystycznej, sprawującą opiekę nad nimi i czuwającą nad sposobem wykonania na ich rzecz usług,
-Art. 3 pkt 8 | usługi hotelarskie - krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawienie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczenie usług z tym związanych,
-Art. 3 pkt 9 | turysta - osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nie przekraczający 12 miesięcy, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości i która korzysta z noclegu przynajmniej przez jedną noc,
-Art. 3 pkt 10 | odwiedzający - osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości oraz nie korzystającą z noclegu,
+Art. 3 pkt 8 | usługi hotelarskie - krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawienie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczenie, w obrębie obiektu, usług z tym związanych,
+Art. 3 pkt 9 | turysta - osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu na okres nieprzekraczający 12 miesięcy, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości i która korzysta z noclegu przynajmniej przez jedną noc,
+Art. 3 pkt 10 | odwiedzający - osobę, która podróżuje do innej miejscowości poza swoim stałym miejscem pobytu, dla której celem podróży nie jest podjęcie stałej pracy w odwiedzanej miejscowości oraz niekorzystającą z noclegu,
 Art. 3 pkt 11 | klient - osobę, która zamierza zawrzeć lub zawarła umowę o świadczenie usług turystycznych na swoją rzecz lub na rzecz innej osoby, a zawarcie tej umowy nie stanowi przedmiotu jej działalności gospodarczej, jak i osobę, na rzecz której umowa została zawarta, a także osobę, której przekazano prawo do korzystania z usług turystycznych objętych uprzednio zawartą umową,
-Art. 3 pkt 12 | (uchylony)
-Art. 3 pkt 13 | (uchylony)
-Art. 4 ust. 1 | Działalność gospodarcza, polegająca na organizowaniu imprez turystycznych, wymaga uzyskania koncesji organizatora turystyki.
-Art. 4 ust. 2 | Działalność gospodarcza, polegająca na wykonywaniu na zlecenie klientów czynności faktycznych i prawnych związanych z zawieraniem umów o świadczenie usług turystycznych, wymaga uzyskania koncesji organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego.
-Art. 4 ust. 3 | Nie wymaga uzyskiwania koncesji działalność agentów turystycznych polegająca na stałym pośredniczeniu w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na rzecz organizatorów turystyki posiadających koncesję lub na rzecz innych usługodawców posiadających siedzibę w kraju.
-Art. 4 ust. 4 | Nie wymaga uzyskiwania koncesji niezarobkowe organizowanie wycieczki i imprez turystycznych przez organizacje, stowarzyszenia, szkoły, kościoły i inne związki wyznaniowe oraz kościelne osoby prawne dla swoich uczniów, członków lub wyznawców.
-Art. 5 ust. 1 | Koncesji organizatora turystyki i koncesji pośrednika turystycznego udziela się, jeżeli przedsiębiorca występujący o koncesję spełnia następujące warunki:
-Art. 5 ust. 1 pkt 1 | organizowanie imprez turystycznych lub wykonywanie pośrednictwa turystycznego stanowi podstawowy przedmiot jego działalności lub jest wyodrębnione organizacyjnie,
-Art. 5 ust. 1 pkt 2 | zapewni kierowanie działalnością wymienioną w pkt 1 oraz działalnością samodzielnie dokonujących czynności prawnych oddziałów, filii i ekspozytur przez osoby:
-Art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a | posiadające odpowiednie wykształcenie i praktykę, o których mowa w art. 6,
-Art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b | nie karane za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i dokumentom,
-Art. 5 ust. 1 pkt 3 | przedstawi dowód zapewnienia pokrycia kosztów powrotu klienta do kraju, w wypadku gdy organizator turystyki wbrew obowiązkowi nie zapewnia tego powrotu, a także na pokrycie zwrotu wpłat wniesionych przez klientów w razie niewykonania zobowiązań umownych w formie:
-Art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. a | umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej albo
-Art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. b | umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na rzecz klientów,
-Art. 5 ust. 1 pkt 4 | dysponuje lokalem odpowiednim do prowadzonej działalności.
-Art. 5 ust. 2 | Obowiązek utrzymywania gwarancji lub umowy ubezpieczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, dotyczy całego okresu prowadzonej działalności.
-Art. 5 ust. 3 | Treść gwarancji lub umowy ubezpieczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, obejmuje upoważnienie dla organu koncesyjnego do wydawania dyspozycji wypłaty środków na pokrycie kosztów powrotu klientów do kraju.
+Art. 3 pkt 12 | (skreślony),
+Art. 3 pkt 13 | (skreślony),
+Art. 4 ust. 1 | Działalność gospodarcza polegająca na organizowaniu imprez turystycznych oraz na pośredniczeniu na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych wymaga uzyskania zezwolenia.
+Art. 4 ust. 2 | Nie wymaga uzyskania zezwolenia działalność agentów turystycznych polegająca na stałym pośredniczeniu w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na rzecz organizatorów turystyki posiadających zezwolenie lub na rzecz innych usługodawców posiadających siedzibę w kraju.
+Art. 5 ust. 1 | Zezwolenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, udziela się na czas nieoznaczony, jeżeli przedsiębiorca spełnia następujące warunki:
+Art. 5 ust. 1 pkt 1 | zapewnia kierowanie działalnością przedsiębiorstwa oraz działalnością jego jednostek organizacyjnych samodzielnie dokonujących czynności prawnych przez osoby:
+Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a | posiadające odpowiednie wykształcenie i praktykę, o których mowa w art. 6 ust. 1 i 2,
+Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b | niekarane za przestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu, wiarygodności dokumentów, mieniu oraz przeciwko obrotowi gospodarczemu,
+Art. 5 ust. 1 pkt 2 | przedstawi dowód zapewnienia pokrycia kosztów powrotu klienta do kraju, w wypadku gdy organizator turystyki wbrew obowiązkowi nie zapewnia tego powrotu, a także na pokrycie zwrotu wpłat wniesionych przez klientów w razie niewykonania zobowiązań umownych, w formie:
+Art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a | umowy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej albo
+Art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b | umowy ubezpieczenia na rzecz klientów.
+Art. 5 ust. 2 | Obowiązek posiadania gwarancji lub umowy ubezpieczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, dotyczy całego okresu prowadzonej działalności.
+Art. 5 ust. 3 | Treść gwarancji lub umowy ubezpieczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, obejmuje upoważnienie dla wojewody lub wskazanej przez niego jednostki do wydawania dyspozycji wypłaty zaliczki na pokrycie kosztów powrotu klienta do kraju.
 Art. 5 ust. 4 | Wojewoda jest uprawniony do występowania na rzecz klientów w sprawach wypłaty środków z tytułu umowy gwarancji bankowej, umowy gwarancji ubezpieczeniowej lub umowy ubezpieczenia, na zasadach określonych w treści tych umów.
 Art. 5 ust. 5 | Z sumy określonej w umowie gwarancji bankowej, umowie gwarancji ubezpieczeniowej lub umowie ubezpieczenia pokrywa się w pierwszej kolejności koszty sprowadzenia do kraju klientów, o których mowa w ust. 1 pkt 2. Jeżeli pozostała suma gwarancji jest niewystarczająca na zwrot wszystkich wpłat wniesionych przez klientów, wypłaty obniża się proporcjonalnie do wysokości pozostałej sumy.
-Art. 6 ust. 1 | Działalnością w zakresie organizowania imprez turystycznych, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, mogą kierować osoby posiadające:
-Art. 6 ust. 1 pkt 1 | 2 lata praktyki w organizowaniu imprez turystycznych i ukończone studia wyższe z zakresu turystyki i rekreacji, prawa, ekonomii, zarządzania i marketingu,
-Art. 6 ust. 1 pkt 2 | 4 lata praktyki w organizowaniu imprez turystycznych i ukończoną szkołę ponadpodstawową z zakresu obsługi ruchu turystycznego lub ukończone inne studia wyższe niż wymienione w pkt 1,
-Art. 6 ust. 1 pkt 3 | 6 lat praktyki w organizowaniu imprez turystycznych i ukończoną szkołę średnią inną niż wymienione w pkt 2,
+Art. 6 ust. 1 | Działalnością w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz działalnością w zakresie pośrednictwa w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych, o której mowa w art. 4 ust. 1, mogą kierować osoby posiadające:
+Art. 6 ust. 1 pkt 1 | 1 rok praktyki w obsłudze turystów i ukończone studia wyższe z zakresu turystyki i rekreacji, prawa, ekonomii, zarządzania i marketingu,
+Art. 6 ust. 1 pkt 2 | 2 lata praktyki w obsłudze turystów i ukończoną szkołę średnią z zakresu obsługi turystów lub ukończone studia wyższe inne niż wymienione w pkt 1,
+Art. 6 ust. 1 pkt 3 | 4 lata praktyki w obsłudze turystów i ukończoną szkołę średnią inną niż wymieniona w pkt 2,
 Art. 6 ust. 1 pkt 4 | 6 lat praktyki w obsłudze turystów, w pozostałych przypadkach.
-Art. 6 ust. 2 | Działalnością w zakresie pośrednictwa w zawieraniu umów oświadczenie usług turystycznych, o których, mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, mogą kierować osoby posiadające:
-Art. 6 ust. 2 pkt 1 | 1 rok praktyki w obsłudze turystów - przy ukończonych studiach wyższych, o których mowa w ust. 1 pkt 1,
-Art. 6 ust. 2 pkt 2 | 2 lata praktyki w obsłudze turystów - przy ukończonej szkole średniej zawodowej z zakresu obsługi ruchu turystycznego lub przy ukończonych studiach wyższych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 1,
-Art. 6 ust. 2 pkt 3 | 3 lata praktyki w obsłudze turystów - przy ukończonej innej szkole średniej.
-Art. 6 ust. 3 | Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, w drodze zarządzenia, określa czynności, których wykonywanie uznaje się za praktykę w rozumieniu ust. 1 i 2, oraz dokumenty stwierdzające jej posiadanie.
-Art. 7 ust. 1 | Organem właściwym do udzielenia, odmowy udzielenia i cofnięcia koncesji, o których mowa w art. 4, jest Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki.
-Art. 7 ust. 2 | Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki odmawia udzielenia koncesji, a wydaną koncesję cofa, jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymagań niezbędnych do jej udzielenia.
-Art. 7 ust. 3 | Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki może wydaną koncesję cofnąć, w wypadkach określonych w niniejszej ustawie i przepisach ustawy o działalności gospodarczej, o której mowa w art. 47.
-Art. 7 ust. 4 | Przedsiębiorca, któremu cofnięto koncesję organizatora turystyki lub koncesję pośrednika turystycznego, a także przedsiębiorca, który prowadził działalność w tym zakresie bez uzyskania wymaganej koncesji, nie może uzyskać żadnej z tych koncesji w okresie 3 lat od daty cofnięcia koncesji lub ujawnienia prowadzenia działalności bez koncesji.
+Art. 6 ust. 2 | Za praktykę w obsłudze turystów, o której mowa w ust. 1, uważa się samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie organizowania imprez turystycznych lub pośrednictwa w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych, kierowanie jednostkami organizującymi imprezy turystyczne, pracę na stanowiskach związanych z przygotowywaniem i zawieraniem umów o świadczenie usług turystycznych, samodzielne przygotowywanie programów imprez turystycznych, a także wykonywanie zadań przewodnika turystycznego i pilota wycieczek.
+Art. 6 ust. 3 | Potwierdzeniem praktyki, o której mowa w ust. 2, jest zaświadczenie o wpisie do ewidencji gospodarczej albo zaświadczenie wydane przez jednostkę organizacyjną powierzającą zainteresowanemu czynności przy obsłudze turystów.
+Art. 7 ust. 1 | Udzielenie, odmowa udzielenia, cofnięcie i ograniczenie zakresu zezwolenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, następuje w formie decyzji administracyjnej.
+Art. 7 ust. 2 | Organem właściwym do udzielenia, odmowy udzielenia, cofnięcia i ograniczenia zakresu zezwolenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, jest wojewoda właściwy dla siedziby przedsiębiorcy.
+Art. 7 ust. 3 | Wniosek o udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, powinien zawierać:
+Art. 7 ust. 3 pkt 1 | oznaczenie przedsiębiorcy i jego siedziby (miejsca zamieszkania),
+Art. 7 ust. 3 pkt 2 | określenie zakresu i rodzaju działalności wymagającej zezwolenia,
+Art. 7 ust. 3 pkt 3 | wskazanie miejsca wykonywania działalności objętej zezwoleniem,
+Art. 7 ust. 3 pkt 4 | dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 5.
+Art. 7 ust. 4 | Wojewoda odmawia udzielenia zezwolenia albo ogranicza jego zakres w stosunku do wniosku o udzielenie zezwolenia, jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymagań niezbędnych do jego udzielenia.
 Art. 8 ust. 1 | Wojewoda przesyła kopię zezwolenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, oraz dane dotyczące formy zapewnienia pokrycia kosztów i zwrotu wpłat, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, ministrowi właściwemu do spraw turystyki.
 Art. 8 ust. 2 | Minister właściwy do spraw turystyki, na podstawie zezwoleń i danych dotyczących form zapewnienia pokrycia kosztów i zwrotu wpłat, o których mowa w ust. 1, prowadzi centralny rejestr zezwoleń, zwany dalej „rejestrem”.
 Art. 8 ust. 3 | Wpisu do rejestru dokonuje się z urzędu, na podstawie zezwoleń i danych, o których mowa w ust. 1.
@@ -59,9 +56,22 @@
 Art. 9 ust. 1a | Minister właściwy do spraw turystyki oraz wojewoda jest upoważniony do kontroli działalności agentów turystycznych w zakresie:
 Art. 9 ust. 1a pkt 1 | zgodności prowadzonej działalności z zawartymi umowami agencyjnymi,
 Art. 9 ust. 1a pkt 2 | przestrzegania przez przedsiębiorców dających zlecenie agentom warunków wykonywania działalności gospodarczej określonych ustawą.
-Art. 9 ust. 2 | Organizator turystyki oraz pośrednik turystyczny są obowiązani przedkładać organowi koncesyjnemu dokumenty potwierdzające zawarcie kolejnych umów gwarancji lub ubezpieczenia, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3, przed upływem terminu obowiązywania umowy poprzedniej.
+Art. 9 ust. 2 | Wojewoda może wezwać przedsiębiorcę do usunięcia stwierdzonych uchybień w wyznaczonym terminie, pod rygorem cofnięcia lub ograniczenia zakresu zezwolenia.
 Art. 9 ust. 3 | W razie stwierdzenia przez ministra właściwego do spraw turystyki w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 1 i 1a, uchybień w sposobie prowadzenia działalności gospodarczej, występuje on do właściwego wojewody o podjęcie działań, o których mowa w ust. 2.
-Art. 10 | Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, w drodze zarządzenia, może określić dokumenty i zakres informacji, jakie przedsiębiorcy ubiegający się o koncesję organizatora turystyki i pośrednika turystycznego powinny przedstawić organowi koncesyjnemu w celu uprawdopodobnienia, że spełnią warunki określone ustawą.
+Art. 10 ust. 1 | Organizator turystyki oraz pośrednik turystyczny są obowiązani przedkładać organowi udzielającemu zezwolenia dokumenty potwierdzające zawarcie kolejnych umów gwarancji lub ubezpieczenia, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, przed upływem terminu obowiązywania umowy poprzedniej.
+Art. 10 ust. 2 | Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, uwzględniając zakres i rodzaj działalności prowadzonej przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych, określa:
+Art. 10 ust. 2 pkt 1 | minimalną wysokość sumy gwarancji, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a),
+Art. 10 ust. 2 pkt 2 | minimalną wysokość sumy gwarancyjnej na rzecz jednego klienta z tytułu umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b).
+Art. 10a ust. 1 | Wojewoda może cofnąć wydane zezwolenie albo ograniczyć jego zakres w następujących wypadkach:
+Art. 10a ust. 1 pkt 1 | prawomocnego orzeczenia sądu zakazującego przedsiębiorcy-osobie fizycznej prowadzenia działalności objętej zezwoleniem,
+Art. 10a ust. 1 pkt 2 | naruszania obowiązków określonych ustawą, gdy powoduje to zagrożenie bezpieczeństwa lub dóbr osobistych klientów, a także poważne zagrożenie interesów majątkowych klientów,
+Art. 10a ust. 1 pkt 3 | nieusunięcia przez przedsiębiorcę stwierdzonych uchybień, pomimo wezwania, o którym mowa w art. 9 ust. 2.
+Art. 10a ust. 2 | Przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, a także przedsiębiorca, który prowadził działalność bez uzyskania wymaganego zezwolenia, nie może uzyskać żadnego z tych zezwoleń, o których mowa w art. 4 ust. 1, w okresie 3 lat od daty cofnięcia zezwolenia lub ujawnienia prowadzenia działalności bez zezwolenia.
+Art. 10a ust. 3 | Przepis ust. 2 stosuje się także do osób kierujących działalnością przedsiębiorstwa w imieniu przedsiębiorcy, któremu cofnięto zezwolenie lub który prowadził działalność bez wymaganego zezwolenia. Osoby te w okresie wskazanym w ust. 2 nie mogą również kierować działalnością przedsiębiorstwa lub jego jednostek organizacyjnych w zakresie wymagającym zezwolenia.
+Art. 10b | Przedsiębiorcę występującego wobec klientów jako agent turystyczny uważa się za organizatora turystyki w rozumieniu ustawy, jeżeli:
+Art. 10b pkt 1 | w umowach zawieranych z klientami nie wskazuje jednoznacznie właściwego organizatora turystyki, którego reprezentuje, lub
+Art. 10b pkt 2 | działa jako agent organizatora turystyki, który nie jest uprawniony do zawierania umów z klientami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
+Art. 10b pkt 3 | działa bez ważnej umowy agencyjnej lub przekracza jej zakres.
 Art. 11 | W zakresie nieuregulowanym ustawą do umów z klientami zawieranych przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego oraz inne przepisy dotyczące ochrony konsumenta.
 Art. 11a ust. 1 | Organizator turystyki odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług turystycznych, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest spowodowane wyłącznie:
 Art. 11a ust. 1 pkt 1 | działaniem lub zaniechaniem klienta,
@@ -80,13 +90,13 @@
 Art. 12 ust. 1 pkt 5 | ilość i rodzaj posiłków,
 Art. 12 ust. 1 pkt 6 | program zwiedzania i atrakcji turystycznych,
 Art. 12 ust. 1 pkt 7 | kwotę lub procentowy udział zaliczki w cenie imprezy turystycznej lub usługi turystycznej oraz termin zapłaty całej ceny,
-Art. 12 ust. 1 pkt 8 | termin powiadomienia klienta na piśmie o ewentualnym odwołaniu imprezy turystycznej z powodu niewystarczającej liczby zgłoszeń, jeżeli realizacja usług jest uzależniona od liczby zgłoszeń,
-Art. 12 ust. 1 pkt 9 | podstawy prawne umowy i koncesje prawne wynikające z umowy,
+Art. 12 ust. 1 pkt 8 | termin powiadomienia klienta na piśmie o ewentualnym odwołaniu imprezy turystycznej lub usługi turystycznej z powodu niewystarczającej liczby zgłoszeń, jeżeli realizacja usług jest uzależniona od liczby zgłoszeń,
+Art. 12 ust. 1 pkt 9 | podstawy prawne umowy i konsekwencje prawne wynikające z umowy,
 Art. 12 ust. 1 pkt 10 | ogólne informacje o obowiązujących przepisach paszportowych, wizowych i sanitarnych oraz o wymaganiach zdrowotnych dotyczących udziału w imprezie turystycznej.
 Art. 12 ust. 1a | Informacje, o których mowa w ust. 1, nie mogą wprowadzać klienta w błąd.
 Art. 12 ust. 2 | Jeżeli umowa zawarta z klientem nie zawiera odmiennych postanowień, to odpowiednie wskazania zawarte w informacjach pisemnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1-8, stają się elementem umowy.
 Art. 13 ust. 1 | Organizator turystyki lub pośrednik turystyczny jest obowiązany podać klientowi, przed zawarciem umowy:
-Art. 13 ust. 1 pkt 1 | ogólne informacje o obowiązujących przepisach paszportowych, wizowych i sanitarnych, w szczególności o terminach oczekiwania na wydanie paszportu i wizy oraz o wymaganiach zdrowotnych dotyczących udziału w imprezie turystycznej
+Art. 13 ust. 1 pkt 1 | ogólne informacje o obowiązujących przepisach paszportowych, wizowych i sanitarnych, w szczególności o terminach oczekiwania na wydanie paszportu i wizy oraz o wymaganiach zdrowotnych dotyczących udziału w imprezie turystycznej,
 Art. 13 ust. 1 pkt 2 | informację o możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia od kosztów rezygnacji z udziału w imprezie turystycznej oraz o zakresie ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia.
 Art. 13 ust. 2 | Organizator turystyki jest obowiązany poinformować klienta o szczególnych zagrożeniach życia i zdrowia na odwiedzanych obszarach oraz o możliwości ubezpieczenia z tym związanego. Dotyczy to także zagrożeń powstałych po zawarciu umowy.
 Art. 13 ust. 3 | Organizator turystyki jest obowiązany we właściwym czasie, przed rozpoczęciem imprezy turystycznej, podać klientom:
@@ -95,32 +105,41 @@
 Art. 13 ust. 3 pkt 3 | planowany czas przejazdu, miejsca i czas trwania postojów,
 Art. 13 ust. 3 pkt 4 | szczegółowe informacje dotyczące połączeń komunikacyjnych oraz miejsca, jakie klient będzie zajmował w środku transportu, w szczególności kabiny na statku lub przedziału sypialnego w pociągu.
 Art. 13 ust. 3a | Informacje, o których mowa w ust. 1-3, powinny być podane klientowi na piśmie.
-Art. 13 ust. 4 | Udzielanie informacji, o których mowa w ust. 1-3, nie zwalnia organizatora turystyki od obowiązku opieki nad turystami.
+Art. 13 ust. 4 | Udzielenie informacji, o których mowa w ust. 1-3, nie zwalnia organizatora turystyki od obowiązku opieki nad turystami.
 Art. 14 ust. 1 | Umowa o świadczenie usług turystycznych polegających na organizowaniu imprez turystycznych wymaga formy pisemnej.
 Art. 14 ust. 2 | Umowa powinna określać:
-Art. 14 ust. 2 pkt 1 | organizatora turystyki i numer jego koncesji oraz imię i nazwisko osoby, która w jego imieniu umowę podpisała,
+Art. 14 ust. 2 pkt 1 | organizatora turystyki i numer jego zezwolenia oraz imię i nazwisko osoby, która w jego imieniu umowę podpisała,
 Art. 14 ust. 2 pkt 2 | miejsce pobytu lub trasę wycieczki,
 Art. 14 ust. 2 pkt 3 | czas trwania imprezy turystycznej,
 Art. 14 ust. 2 pkt 4 | program imprezy turystycznej obejmujący rodzaj, jakość i terminy oferowanych usług, w tym:
 Art. 14 ust. 2 pkt 4 lit. a | rodzaj, charakter i kategorię środka transportu oraz datę, godzinę, miejsce wyjazdu i planowanego powrotu,
-Art. 14 ust. 2 pkt 4 lit. b | położenie, rodzaj i kategorię obiektu hotelarskiego zgodnie z przepisami kraju pobytu lub opis wyposażenia obiektów nie zaliczanych do rodzajów i kategorii,
+Art. 14 ust. 2 pkt 4 lit. b | położenie, rodzaj i kategorię obiektu hotelarskiego zgodnie z przepisami kraju pobytu lub opis wyposażenia obiektów niezaliczanych do rodzajów i kategorii,
 Art. 14 ust. 2 pkt 4 lit. c | ilość i rodzaj posiłków,
 Art. 14 ust. 2 pkt 4 lit. d | program zwiedzania i inne usługi wliczone w cenę imprezy turystycznej,
 Art. 14 ust. 2 pkt 5 | cenę imprezy turystycznej, wraz z wyszczególnieniem wszelkich koniecznych należności, podatków i opłat, jeżeli nie są one zawarte w cenie, oraz wyraźne sformułowanie okoliczności, które mogą spowodować podwyższenie ceny zgodnie z art. 17,
 Art. 14 ust. 2 pkt 6 | sposób zapłaty,
-Art. 14 ust. 2 pkt 7 | (uchylony)
+Art. 14 ust. 2 pkt 7 | rodzaj i zakres ubezpieczenia turystów oraz nazwę i adres ubezpieczyciela,
 Art. 14 ust. 2 pkt 7a | termin powiadomienia klienta na piśmie o ewentualnym odwołaniu imprezy turystycznej lub usługi turystycznej z powodu niewystarczającej liczby zgłoszeń, jeżeli realizacja usług jest uzależniona od liczby zgłoszeń,
-Art. 14 ust. 2 pkt 7b | termin zawiadomienia o przeniesieniu uprawnień i przejęciu obowiązków, o którym mowa w art. 16 ust. 2.
+Art. 14 ust. 2 pkt 7b | termin zawiadomienia o przeniesieniu uprawnień i przejęciu obowiązków, o którym mowa w art. 16 ust. 2,
 Art. 14 ust. 2 pkt 8 | sposób zgłaszania reklamacji związanych z wykonywaniem usług przez organizatora turystyki lub osobę z nim współpracującą wraz z podaniem terminu zgłaszania takich reklamacji,
 Art. 14 ust. 2 pkt 9 | wymagania specjalne, o których klient powiadomił organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego i na które strony umowy wyraziły zgodę,
 Art. 14 ust. 2 pkt 10 | podstawy prawne umowy i konsekwencje prawne wynikające z umowy.
 Art. 14 ust. 2a | Osoba, która zawarła z klientem umowę o świadczenie usług turystycznych, jest obowiązana niezwłocznie dostarczyć klientowi jeden egzemplarz tej umowy.
 Art. 14 ust. 3 | Organizatorzy turystyki, organizujący imprezy turystyczne za granicą, mają obowiązek zawarcia na rzecz osób uczestniczących w tych imprezach umów ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia.
 Art. 14 ust. 4 | Organizator turystyki jest obowiązany wydać klientowi wpłacającemu należność za imprezę turystyczną lub zaliczkę przekraczającą 10% tej sumy:
-Art. 14 ust. 4 pkt 1 | dokument potwierdzający posiadanie gwarancji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. a), wraz ze wskazaniem sposobu ubiegania się o wypłatę środków z tej gwarancji w wypadkach określonych ustawą, lub
-Art. 14 ust. 4 pkt 2 | dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 lit. b).
-Art. 15 ust. 1 | Niedopełnienie obowiązków określonych w art. 12 ust. 1, art. 13 art. 14 i art. 16a może być, zgodnie z art. 7 ust. 3, uznane przez organ koncesyjny za podstawę cofnięcia koncesji. Nie uchybia to możliwości dochodzenia przez klienta odszkodowania.
-Art. 15 ust. 2 | Powierzenie przez organizatora turystyki samodzielnego wykonania zdań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek osobie nieuprawnionej lub nie znającej odpowiedniego języka może stanowić również podstawę cofnięcia koncesji organizatora turystyki.
+Art. 14 ust. 4 pkt 1 | pisemne potwierdzenie posiadania gwarancji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), wraz ze wskazaniem sposobu ubiegania się o wypłatę środków z tej gwarancji w wypadkach określonych ustawą, lub
+Art. 14 ust. 4 pkt 2 | pisemne potwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b), wraz ze wskazaniem sposobu ubiegania się o wypłatę środków z umowy ubezpieczenia.
+Art. 14 ust. 5 | Organizator, który przed rozpoczęciem imprezy turystycznej jest zmuszony, z przyczyn od niego niezależnych, zmienić istotne warunki umowy z klientem, z zastrzeżeniem art. 17, powinien niezwłocznie o tym powiadomić klienta. W takiej sytuacji klient powinien niezwłocznie poinformować organizatora, czy:
+Art. 14 ust. 5 pkt 1 | przyjmuje proponowaną zmianę umowy albo
+Art. 14 ust. 5 pkt 2 | odstępuje od umowy za natychmiastowym zwrotem wszystkich wniesionych świadczeń i bez obowiązku zapłaty kary umownej.
+Art. 14 ust. 6 | Jeżeli klient, zgodnie z ust. 5, odstępuje od umowy lub jeżeli organizator odwołuje imprezę turystyczną z przyczyn niezależnych od klienta, klient ma prawo, według swojego wyboru:
+Art. 14 ust. 6 pkt 1 | uczestniczyć w imprezie zastępczej o tym samym lub wyższym standardzie, chyba że zgodzi się na imprezę o niższym standardzie za zwrotem różnicy w cenie,
+Art. 14 ust. 6 pkt 2 | żądać natychmiastowego zwrotu wszystkich wniesionych świadczeń.
+Art. 14 ust. 7 | W wypadkach określonych w ust. 6 klient może dochodzić odszkodowania za niewykonanie umowy, chyba że odwołanie imprezy turystycznej nastąpiło z powodu:
+Art. 14 ust. 7 pkt 1 | zgłoszenia się mniejszej liczby uczestników niż liczba minimalna określona w umowie, a organizator powiadomił o tym klienta na piśmie w uzgodnionym terminie,
+Art. 14 ust. 7 pkt 2 | siły wyższej.
+Art. 15 ust. 1 | Niedopełnienie obowiązków określonych w art. 12 ust. 1, art. 13, art. 14 i art. 16a może być, zgodnie z art. 10a ust. 1 pkt 2, uznane przez wojewodę za podstawę cofnięcia lub ograniczenia zezwolenia. Nie ogranicza to możliwości dochodzenia przez klienta odszkodowania.
+Art. 15 ust. 2 | Powierzenie przez organizatora turystyki samodzielnego wykonania zadań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek osobie nieuprawnionej lub nieznającej odpowiedniego języka może stanowić również podstawę cofnięcia lub ograniczenia zezwolenia organizatora turystyki.
 Art. 16 ust. 1 | Klient może bez zgody organizatora turystyki przenieść na osobę spełniającą warunki udziału w imprezie turystycznej wszystkie przysługujące mu z tytułu umowy o świadczenie usług turystycznych uprawnienia, jeżeli jednocześnie osoba ta przejmuje wszystkie wynikające z tej umowy obowiązki.
 Art. 16 ust. 2 | Przeniesienie uprawnień i przejęcie obowiązków, o którym mowa w ust. 1, jest skuteczne wobec organizatora turystyki, jeżeli klient zawiadomi go o tym przed rozpoczęciem imprezy turystycznej w terminie określonym w umowie.
 Art. 16 ust. 3 | Za nieuiszczoną część ceny imprezy turystycznej oraz koszty poniesione przez organizatora turystyki w wyniku zmiany uczestnika imprezy turystycznej klient i osoba przejmująca jego uprawnienia odpowiadają solidarnie.
@@ -135,9 +154,9 @@
 Art. 17 ust. 1 | Cena ustalona w umowie nie może być podwyższona, chyba że umowa wyraźnie przewiduje możliwość podwyższenia ceny, a organizator turystyki udokumentuje wpływ na podwyższenie ceny jednej z następujących okoliczności:
 Art. 17 ust. 1 pkt 1 | wzrostu kosztów transportu,
 Art. 17 ust. 1 pkt 2 | wzrostu opłat urzędowych, podatków lub opłat należnych za takie usługi, jak lotniskowe, załadunkowe lub przeładunkowe w portach morskich i lotniczych,
-Art. 17 ust. 1 pkt 3 | wzrost kursów walut.
+Art. 17 ust. 1 pkt 3 | wzrostu kursów walut.
 Art. 17 ust. 2 | W okresie 20 dni przed datą wyjazdu cena ustalona w umowie nie może być podwyższona.
-Art. 18 | (uchylony)
+Art. 18 | (skreślony).
 Art. 19 ust. 1 | Postanowienia umów zawieranych przez organizatorów turystyki z klientami mniej korzystne dla klientów niż postanowienia niniejszej ustawy są nieważne.
 Art. 19 ust. 2 | W miejsce postanowień umowy mniej korzystnych dla klienta obowiązują przepisy ustawy.
 Art. 19a | Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy działającego w okolicznościach określonych w art. 10b.
@@ -159,8 +178,8 @@
 Art. 22 pkt 5 | odbyła szkolenie i praktykę oraz zdała egzamin na przewodnika turystycznego lub na pilota wycieczek.
 Art. 23 | Osoba ubiegająca się o wydanie uprawnień przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek podlega badaniom lekarskim wstępnym, a osoba posiadająca uprawnienia - badaniom okresowym, w trybie i zakresie określonym w przepisach o badaniach lekarskich pracowników.
 Art. 24 ust. 1 | Szkolenie, o którym mowa w art. 22 pkt 5, mogą prowadzić jednostki organizacyjne lub osoby upoważnione na podstawie decyzji administracyjnej wojewody, które:
-Art. 24 ust. 1 pkt 1 | dysponują kadrą wykładowców posiadających wykształcenie wyższe oraz praktykę - w zakresie zagadnień objętym programem,
-Art. 24 ust. 1 pkt 2 | zapewnia warunki umożliwiające realizację zajęć, w tym także praktycznych, oraz odpowiednią obsługę biurową wraz z przechowywaniem i udostępnieniem dokumentacji szkolenia.
+Art. 24 ust. 1 pkt 1 | dysponują kadrą wykładowców posiadających wykształcenie wyższe oraz praktykę - w zakresie zagadnień objętych programem,
+Art. 24 ust. 1 pkt 2 | zapewnią warunki umożliwiające realizację zajęć, w tym także praktycznych, oraz odpowiednią obsługę biurową wraz z przechowywaniem i udostępnianiem dokumentacji szkolenia.
 Art. 24 ust. 2 | Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na przeprowadzenie jednego szkolenia lub na stałe. Upoważnienie wydane na stałe może zostać cofnięte, jeżeli upoważniona jednostka organizacyjna lub osoba przestała spełniać warunki określone w ust. 1 lub gdy szkolenie jest prowadzone niezgodnie z obowiązującym programem.
 Art. 25 ust. 1 | Egzamin przeprowadza komisja egzaminacyjna powoływana przez wojewodę właściwego ze względu na:
 Art. 25 ust. 1 pkt 1 | obszar uprawnień - dla przewodników turystycznych,
@@ -178,7 +197,7 @@
 Art. 28 ust. 1 | Uprawnienia przewodnikom turystycznym i pilotom wycieczek wydają, odmawiają wydania, zawieszają i przywracają oraz cofają wojewodowie, właściwi dla miejsca zamieszkania przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, w drodze decyzji administracyjnej.
 Art. 28 ust. 2 | Ewidencję nadanych uprawnień przewodnikom turystycznym i pilotom wycieczek prowadzi wojewoda.
 Art. 29 ust. 1 | Osoby wykonujące zadania przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek podlegają kontroli. Kontrola obejmuje:
-Art. 29 ust. 1 pkt 1 | posiadane uprawnień co do ich obszaru i ważności,
+Art. 29 ust. 1 pkt 1 | posiadanie uprawnień co do ich obszaru i ważności,
 Art. 29 ust. 1 pkt 2 | poprawność wykonywania zadań przewodnika turystycznego i pilota wycieczek.
 Art. 29 ust. 2 | Kontroli podlega także zapewnienie przez organizatorów turystyki opieki przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek nad uczestnikami imprezy turystycznej, przewidzianej w art. 30 i art. 31.
 Art. 29 ust. 3 | Kontroli, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonują osoby imiennie upoważnione przez ministra właściwego do spraw turystyki oraz przez wojewodów.
@@ -186,25 +205,25 @@
 Art. 29 ust. 5 | Wojewoda, o którym mowa w ust. 4, otrzymane wyniki kontroli przekazuje odpowiednio:
 Art. 29 ust. 5 pkt 1 | wojewodzie, który nadał uprawnienia przewodnikowi turystycznemu lub pilotowi wycieczek,
 Art. 29 ust. 5 pkt 2 | ministrowi właściwemu do spraw turystyki w sprawach dotyczących działalności organizatora turystyki.
-Art. 30 ust. 1 | Organizatorzy turystyki podlegający obowiązkowi uzyskania koncesji, określonej w art. 4 ust. 1 i 2, organizujący wycieczki w kraju i za granicą, w których uczestniczy co najmniej 10 osób realizujących wspólny program, są obowiązani, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, zapewnić uczestnikom opiekę osób posiadających uprawnienia;
+Art. 30 ust. 1 | Organizatorzy turystyki podlegający obowiązkowi uzyskania zezwolenia, określonego w art. 4 ust. 1, organizujący wycieczki w kraju i za granicą, w których uczestniczy co najmniej 10 osób realizujących wspólny program, są obowiązani, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, zapewnić uczestnikom opiekę osób posiadających uprawnienia:
 Art. 30 ust. 1 pkt 1 | przewodnika turystycznego - dla wycieczek w kraju,
-Art. 30 ust. 1 pkt 2 | pilota wycieczek - dla wycieczek w kraju, z wyjątkiem wymagających udziału przewodnika turystycznego zgodnie z art. 34 ust. 2 pkt 4 ustawy, oraz dla grupowych wycieczek turystycznych za granicą.
+Art. 30 ust. 1 pkt 2 | pilota wycieczek - dla wycieczek w kraju, z wyjątkiem wymagających udziału przewodnika turystycznego zgodnie z art. 34 ust. 2 pkt 4 ustawy, oraz dla wycieczek za granicą.
 Art. 30 ust. 2 | Przedsiębiorcy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani wystawić przewodnikowi turystycznemu i pilotowi wycieczek pisemne zlecenie, określając w nim miejsce (obszar) i czas usługi przewodnickiej lub pilotarskiej, oraz upoważnienie do działania w imieniu organizatora w zakresie niezbędnym do prowadzenia imprezy turystycznej.
 Art. 31 ust. 1 | Organizator turystyki organizujący wycieczki za granicą jest obowiązany zapewnić opiekę pilota posiadającego znajomość języka powszechnie znanego w kraju odwiedzanym lub języka uzgodnionego z kontrahentem zagranicznym.
 Art. 31 ust. 2 | Organizator turystyki organizujący wycieczki dla turystów z zagranicy jest obowiązany zapewnić opiekę przewodnika turystycznego i pilota wycieczek posiadających znajomość języka umożliwiającego swobodny kontakt z uczestnikami lub języka uzgodnionego z kontrahentem zagranicznym.
 Art. 32 ust. 1 | Znajomość języka obcego dokumentuje się dyplomem ukończenia studiów filologicznych, nauczycielskiego kolegium języków obcych lub świadectwem ukończenia szkoły z obcym językiem wykładowym za granicą.
 Art. 32 ust. 2 | Osoby, które nie legitymują się dokumentami wymienionymi w ust. 1, mogą złożyć egzamin ze znajomości języka obcego przed komisją egzaminacyjną języków obcych, o której mowa w ust. 3.
 Art. 32 ust. 3 | Komisje egzaminacyjne języków obcych powołują wojewodowie spośród osób znajdujących się na liście ministra właściwego do spraw turystyki, ogłoszonej w formie obwieszczenia w dzienniku urzędowym urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw turystyki.
-Art. 32 ust. 4 | Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z Prezesem Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, w drodze rozporządzenia, może uznać za udokumentowaną znajomość języka obcego potwierdzoną świadectwem wystawionym przez inne instytucje niż wymienione w ust. 1.
+Art. 32 ust. 4 | Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w drodze rozporządzenia, może uznać za udokumentowaną znajomość języka obcego potwierdzoną świadectwem wystawionym przez inne instytucje niż wymienione w ust. 1.
 Art. 33 ust. 1 | Przewodnicy turystyczni mogą po przeszkoleniu oprowadzać obsługiwane wycieczki po muzeach, wystawach i zabytkach, gdy zadania tego nie wykonuje uprawniony pracownik etatowy.
 Art. 33 ust. 2 | W programie szkolenia przewodników turystycznych uwzględnia się znajomość muzeów położonych na obszarze ważności ich uprawnień.
-Art. 33 ust. 3 | Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w porozumieniu z Prezesem Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, w drodze rozporządzenia, określa zasady szkolenia i wykonywania funkcji przewodnika turystycznego w muzeach i zabytkach.
+Art. 33 ust. 3 | Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w drodze rozporządzenia, określa zasady szkolenia i wykonywania funkcji przewodnika turystycznego w muzeach i zabytkach.
 Art. 33a | Za sprawdzenie kwalifikacji osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego i pilota wycieczek oraz sprawdzenie znajomości języka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek pobiera się opłaty.
-Art. 34 ust. 1 | Minister właściwy do spraw administracji publicznej w porozumieniu z Prezesem Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, w drodze rozporządzenia, określa właściwość terytorialną organów powołujących komisje egzaminacyjne dla przewodników górskich.
-Art. 34 ust. 2 | Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, w drodze zarządzenia, określa:
+Art. 34 ust. 1 | Minister właściwy do spraw administracji publicznej, w drodze rozporządzenia, określa właściwość terytorialną organów powołujących komisje egzaminacyjne dla przewodników górskich.
+Art. 34 ust. 2 | Minister właściwy do spraw turystyki, w drodze rozporządzenia, określa:
 Art. 34 ust. 2 pkt 1 | warunki, jakim powinien odpowiadać wniosek o nadanie uprawnień przewodnika turystycznego i pilota wycieczek,
 Art. 34 ust. 2 pkt 2 | warunki, jakim powinien odpowiadać wniosek o upoważnienie, o którym mowa w art. 24 ust. 1,
-Art. 34 ust. 2 pkt 3 | wysokość opłat za sprawdzenie kwalifikacji osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego i plota wycieczek, sprawdzenie znajomości języka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek oraz wysokość wynagrodzenia egzaminatorów,
+Art. 34 ust. 2 pkt 3 | wysokość opłat za sprawdzenie kwalifikacji osób ubiegających się o uprawnienia przewodnika turystycznego i pilota wycieczek, sprawdzenie znajomości języka obcego przez przewodnika turystycznego i pilota wycieczek oraz wysokość wynagrodzenia egzaminatorów,
 Art. 34 ust. 2 pkt 4 | miasta i obszary, na których organizatorzy turystyki mają obowiązek zapewnienia udziału przewodnika turystycznego,
 Art. 34 ust. 2 pkt 5 | programy szkolenia i zasady egzaminowania kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek,
 Art. 34 ust. 2 pkt 6 | warunki uzyskiwania poszczególnych klas przewodników górskich, zakres terytorialny uprawnień przewodników górskich i stopień trudności tras oraz wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich posiadających uprawnienia odpowiedniej klasy,
@@ -216,29 +235,29 @@
 Art. 35 ust. 1 pkt 2 | wymagania sanitarne, przeciwpożarowe oraz inne określone odrębnymi przepisami.
 Art. 35 ust. 2 | Usługi hotelarskie mogą być świadczone również w innych obiektach, jeżeli obiekty te spełniają minimalne wymagania co do wyposażenia, o których mowa w art. 45 pkt 4, oraz wymagania określone w ust. 1 pkt 2.
 Art. 36 | Ustala się następujące rodzaje obiektów hotelarskich:
-Art. 36 pkt 1 | hotele - obiekty posiadające co najmniej 10 pokoi, w tym większość miejsc w pokojach jedno- i dwu-osobowych, świadczące szeroki zakres usług związanych z pobytem klientów,
+Art. 36 pkt 1 | hotele - obiekty posiadające co najmniej 10 pokoi, w tym większość miejsc w pokojach jedno- i dwuosobowych, świadczące szeroki zakres usług związanych z pobytem klientów,
 Art. 36 pkt 2 | motele - hotele położone przy drogach, zapewniające możliwość korzystania z usług motoryzacyjnych i dysponujące parkingiem,
-Art. 36 pkt 3 | pensjonat - obiekty posiadające co najmniej 7 pokoi, świadczące dla swoich klientów całodzienne wyżywienie,
+Art. 36 pkt 3 | pensjonaty - obiekty posiadające co najmniej 7 pokoi, świadczące dla swoich klientów całodzienne wyżywienie,
 Art. 36 pkt 4 | kempingi - obiekty strzeżone, umożliwiające nocleg w namiotach i przyczepach samochodowych, domkach turystycznych lub innych obiektach stałych, oraz przyrządzanie posiłków i parkowanie samochodów,
 Art. 36 pkt 5 | domy wycieczkowe - obiekty posiadające co najmniej 30 miejsc noclegowych, dostosowane do samoobsługi klientów oraz świadczące minimalny zakres usług związanych z pobytem klientów,
 Art. 36 pkt 6 | schroniska młodzieżowe - obiekty przeznaczone do indywidualnej i grupowej turystyki młodzieżowej, dostosowane do samoobsługi klientów,
 Art. 36 pkt 7 | schroniska - obiekty zlokalizowane poza obszarami zabudowanymi, przy szlakach turystycznych, świadczące minimalny zakres usług związanych z pobytem klientów,
-Art. 36 pkt 8 | pola biwakowe - obiekty nie strzeżone, umożliwiające nocleg w namiotach.
+Art. 36 pkt 8 | pola biwakowe - obiekty niestrzeżone, umożliwiające nocleg w namiotach.
 Art. 37 | Ustala się dla:
 Art. 37 pkt 1 | hoteli, moteli i pensjonatów - pięć kategorii oznaczonych gwiazdkami,
 Art. 37 pkt 2 | kempingów - cztery kategorie oznaczone gwiazdkami,
 Art. 37 pkt 3 | domów wycieczkowych i schronisk młodzieżowych - trzy kategorie oznaczone cyframi rzymskimi.
 Art. 38 ust. 1 | Zaszeregowania obiektów hotelarskich do poszczególnych rodzajów dokonuje, kategorię nadaje oraz prowadzi ich ewidencję wojewoda właściwy ze względu na miejsce położenia obiektu hotelarskiego, z zastrzeżeniem ust. 2.
 Art. 38 ust. 2 | Ewidencję pól biwakowych prowadzi wójt (burmistrz, prezydent) właściwy ze względu na miejsce ich położenia.
-Art. 38 ust. 3 | Wójt (burmistrz, prezydent) właściwy ze względu na miejsce położenia obiektów, o których mowa w art. 35 ust. 2, prowadzi ich ewidencje.
+Art. 38 ust. 3 | Wójt (burmistrz, prezydent) właściwy ze względu na miejsce położenia obiektów, o których mowa w art. 35 ust. 2, prowadzi ich ewidencję.
 Art. 38 ust. 4 | Przed wydaniem decyzji w zakresie rodzajów i kategorii obiektów hotelarskich organy wymienione w ust. 1 mogą zwracać się o opinię do wyspecjalizowanych stowarzyszeń.
 Art. 38 ust. 5 | Zadania określone w ust. 2 i 3 są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej.
 Art. 38 ust. 6 | Zadania zlecone gminom, określone w ustawie, są finansowane ze środków będących w dyspozycji właściwego wojewody, który przekazuje je gminom.
 Art. 39 ust. 1 | Przed rozpoczęciem świadczenia usług hotelarskich w obiekcie hotelarskim, o którym mowa w art. 35 ust. 1, przedsiębiorca jest obowiązany uzyskać zaszeregowanie tego obiektu hotelarskiego do odpowiedniego rodzaju i kategorii.
 Art. 39 ust. 2 | Przed rozpoczęciem świadczenia usług hotelarskich w obiekcie, o którym mowa w art. 35 ust. 2, przedsiębiorca jest obowiązany zgłosić ten obiekt do ewidencji wymienionej w art. 38 ust. 3.
 Art. 39 ust. 3 | Przedsiębiorcy świadczący usługi hotelarskie w obiektach, o których mowa w art. 35, mają obowiązek informowania właściwego organu o okolicznościach powodujących zmianę rodzaju lub kategorii obiektu hotelarskiego oraz o zakończeniu świadczenia usług hotelarskich.
-Art. 40 ust. 1 | (uchylony)
-Art. 40 ust. 2 | (uchylony)
+Art. 40 ust. 1 | (skreślony).
+Art. 40 ust. 2 | (skreślony).
 Art. 40 ust. 3 | Organy wymienione w art. 38 mają prawo kontrolować, w zakresie swojej właściwości miejscowej, przestrzeganie wymagań, określonych w art. 35, w stosunku do wszystkich obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie. Jeżeli obiekt, pozostający poza ewidencją organu dokonującego kontroli, nie spełnia wymagań przewidzianych dla rodzaju i kategorii, do których został zaszeregowany, lub minimalnych wymagań dla innych obiektów świadczących usługi hotelarskie, organ kontrolujący zawiadamia organ prowadzący ewidencję obiektu.
 Art. 40 ust. 4 | Organy, o których mowa w art. 38, mogą wykonywać następujące czynności kontrolne:
 Art. 40 ust. 4 pkt 1 | dokonywać kontroli wszystkich pomieszczeń i urządzeń wchodzących w skład kontrolowanych obiektów,
@@ -247,7 +266,7 @@
 Art. 40 ust. 5 | Minister właściwy do spraw turystyki może dokonywać kontroli w zakresie spełniania przez obiekt hotelarski wymagań przewidzianych dla rodzaju i kategorii, do których został zaszeregowany. Do kontroli wykonywanej przez ministra właściwego do spraw turystyki stosuje się odpowiednio ust. 3 i 4.
 Art. 40 ust. 6 | W razie stwierdzenia, że obiekt hotelarski nie spełnia wymagań przewidzianych dla rodzaju i kategorii, do których został zaszeregowany, minister właściwy do spraw turystyki występuje do właściwego organu o dokonanie zmiany rodzaju lub kategorii obiektu.
 Art. 41 ust. 1 | Jeżeli obiekt hotelarski przestał spełniać wymagania określone dla rodzaju i kategorii, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1, właściwy organ dokonuje z urzędu zmiany rodzaju lub kategorii obiektu bądź uchyla decyzję o zaszeregowaniu obiektu do określonego rodzaju.
-Art. 41 ust. 2 | Jeżeli obiekt, w którym są świadczone usługi hotelarskie, nie spełnia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 pkt 2 lub w art. 35 ust. 2, organ prowadzący ewidencje obiektu może nakazać wstrzymanie świadczenia usług hotelarskich do czasu usunięcia stwierdzonych uchybień.
+Art. 41 ust. 2 | Jeżeli obiekt, w którym są świadczone usługi hotelarskie, nie spełnia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 pkt 2 lub w art. 35 ust. 2, organ prowadzący ewidencję obiektu może nakazać wstrzymanie świadczenia usług hotelarskich do czasu usunięcia stwierdzonych uchybień.
 Art. 41 ust. 3 | Przepis ust. 2 nie narusza uprawnień innych organów, wynikających z odrębnych przepisów.
 Art. 42 | Zaszeregowanie, odmowa zaszeregowania bądź zmiana zaszeregowania obiektu hotelarskiego do określonego rodzaju, nadanie, odmowa nadania lub zmiana kategorii, a także nakazanie wstrzymania świadczenia usług hotelarskich następuje w drodze decyzji administracyjnej.
 Art. 43 ust. 1 | Nazwy rodzajów i oznaczenia kategorii obiektów hotelarskich, o których mowa w art. 36 i art. 37, podlegają ochronie prawnej i mogą być stosowane wyłącznie w odniesieniu do obiektów hotelarskich w rozumieniu niniejszej ustawy.
@@ -263,42 +282,33 @@
 Art. 44 ust. 4 | Wykaz wymagań dla obiektów hotelarskich, odpowiadający rodzajowi i kategorii obiektu, a także pełny cennik usług powinny być udostępnione na żądanie klienta.
 Art. 44a ust. 1 | Za dokonanie oceny spełniania przez obiekt hotelarski wymagań niezbędnych do zaszeregowania obiektu do określonego rodzaju i kategorii pobiera się opłaty.
 Art. 44a ust. 2 | Minister właściwy do spraw turystyki określa, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat związanych z dokonywaniem ocen określonych w ust. 1 oraz tryb pobierania tych opłat.
-Art. 45 | Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, w drodze zarządzenia, określa:
+Art. 45 | Minister właściwy do spraw turystyki, w drodze rozporządzenia, określa:
 Art. 45 pkt 1 | wymagania dla poszczególnych rodzajów i kategorii obiektów hotelarskich co do wyposażenia, kwalifikacji personelu oraz zakresu świadczonych usług, w tym usług gastronomicznych, oraz warunki dopuszczenia odstępstw od tych wymagań,
 Art. 45 pkt 2 | szczegółowe zasady i tryb zaliczania obiektów hotelarskich do poszczególnych rodzajów i kategorii,
 Art. 45 pkt 3 | sposób dokumentowania spełnienia wymagań, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 2,
 Art. 45 pkt 4 | minimalne wymagania co do wyposażenia obiektów świadczących usługi hotelarskie, o których mowa w art. 35 ust. 2,
 Art. 45 pkt 5 | tryb sprawowania kontroli nad przestrzeganiem w poszczególnych obiektach wymagań co do wyposażenia i świadczenia usług, odpowiadających rodzajowi i kategorii obiektu, o których mowa w art. 40,
 Art. 45 pkt 6 | sposób prowadzenia ewidencji obiektów hotelarskich oraz innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie.
-Art. 46 | W Kodeksie wykroczeń w art. 60¹ dodaje się § 4 w brzmieniu:
-Art. 46 | „ § 4. Kto: 1) wykonuje bez wymaganych uprawnień zadania przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek, 2) świadcząc usługi hotelarskie używa nazw rodzajowych lub określenia kategorii obiektów hotelarskich bez decyzji lub niezgodnie z decyzją, 3) wbrew obowiązkowi świadczy usługi hotelarskie w obiekcie nie zgłoszonym do ewidencji, 4) świadczy usługi hotelarskie wbrew decyzji nakazującej wstrzymanie ich świadczenia podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny. ”
-Art. 47 | W ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej wprowadza się następujące zmiany:
-Art. 47 pkt 1 | w art. 9 w ust. 2 dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
-Art. 47 pkt 1 | „ 4) wynajmowanie turystom przez rolników pokoi lub miejsc na ustawienie namiotów w obrębie gospodarstwa, sprzedaż posiłków i świadczenie usług z tym związanych. ”
-Art. 47 pkt 2 | w art. 11:
-Art. 47 pkt 2 lit. a | w ust. 1 dodaje się pkt 20 i pkt 21 w brzmieniu:
-Art. 47 pkt 2 lit. a | „ 20) organizowania imprez turystycznych, z wyłączeniem działalności określonej w art. 9 ust 2 pkt 4, 21) pośrednictwa w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych. ”,
-Art. 47 pkt 2 lit. b | dodaje się ust. 12 w brzmieniu:
-Art. 47 pkt 2 lit. b | „ 12. Zasady udzielania koncesji, o których mowa w ust. 1 pkt 20 i pkt 21, określają przepisy o usługach turystycznych. ”.
-Art. 48 | W ustawie z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie w art. 19 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
-Art. 48 | „ 2. Warunkiem otrzymania koncesji, o której mowa w art. 17 pkt 3, jest ponadto: 1) posiadanie koncesji organizatora turystyki lub pośrednika turystycznego, zgodnie z przepisami o usługach turystycznych, 2) zatrudnienie przez organizatora turystyki osób, które złożą egzamin ze znajomości zasad wykonywania polowania oraz zasad ochrony przyrody. ”
+Art. 46 | (pominięty).
+Art. 47 | (pominięty).
+Art. 48 | (pominięty).
 Art. 49 ust. 1 | Osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy:
-Art. 49 ust. 1 pkt 1 | posiadały uprawnienia pr7zewodnika turystycznego lub pilota wycieczek krajowych, nadane im przez terenowe organy administracji rządowej,
+Art. 49 ust. 1 pkt 1 | posiadały uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek krajowych, nadane im przez terenowe organy administracji rządowej,
 Art. 49 ust. 1 pkt 2 | zdały egzamin na przewodnika turystycznego w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym albo u innego organizatora szkolenia w zakresie obowiązującym w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym,
 Art. 49 ust. 1 pkt 3 | posiadały uprawnienia pilota wycieczek zagranicznych, nadane im przez centralny organ administracji rządowej do spraw turystyki lub przez instytucję uprawnioną przez ten organ,
-Art. 49 ust. 1 | stają się odpowiednio przewodnikami turystycznymi lub pilotami wycieczek w rozumieniu ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.
+Art. 49 ust. 1 | - stają się odpowiednio przewodnikami turystycznymi lub pilotami wycieczek w rozumieniu ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.
 Art. 49 ust. 2 | Osoby, o których mowa w ust. 1, są obowiązane, pod rygorem utraty dotychczasowych uprawnień, do wystąpienia, w terminie dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy, z wnioskiem o potwierdzenie posiadanych uprawnień oraz ich udokumentowanie.
-Art. 49 ust. 3 | Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki, w drodze zarządzenia, określa sposób i tryb zaliczania uprawnień, o których mowa w ust. 1, do zakresu uprawnień przewodników turystycznych i pilotów wycieczek ustalonego ustawą.
+Art. 49 ust. 3 | Minister właściwy do spraw turystyki, w drodze rozporządzenia, określa sposób i tryb zaliczania uprawnień, o których mowa w ust. 1, do zakresu uprawnień przewodników turystycznych i pilotów wycieczek ustalonego ustawą.
 Art. 49 ust. 4 | W sprawach, o których mowa w ust. 2, wydaje się decyzję administracyjną.
 Art. 50 ust. 1 | Zaszeregowanie obiektów hotelarskich do poszczególnych rodzajów i kategorii na podstawie dotychczasowych przepisów zachowuje ważność, o ile rodzaj i kategoria obiektu odpowiada wymaganiom ustalonym w ustawie.
 Art. 50 ust. 2 | Jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy obiekt hotelarski nie został zaszeregowany do określonego rodzaju i kategorii lub dotychczasowy rodzaj i kategoria obiektu nie odpowiada wymaganiom ustalonym w ustawie, przedsiębiorca świadczący usługi hotelarskie w tym obiekcie jest obowiązany wystąpić, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie aktów wykonawczych do ustawy, o których mowa w art. 45, do właściwego organu o zaszeregowanie obiektu według nowych przepisów.
 Art. 51 ust. 1 | Wpisy do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie organizowania imprez turystycznych lub pośrednictwa w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych zachowują ważność:
-Art. 51 ust. 1 pkt 1 | w terminie do dnia 30 czerwca 1998 r.,
-Art. 51 ust. 1 pkt 2 | do czasu uprawomocnienia się decyzji wydanej na wniosek o udzielenie koncesji, złożony w terminie określonym w pkt 1, nie dłużej jednak niż do upływu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
-Art. 51 ust. 2 | Organ koncesyjny zawiadomi właściwy organ ewidencyjny o uprawomocnieniu się decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2.
-Art. 51 ust. 3 | Przedsiębiorcy nie podlegający wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej, a prowadzący w dniu wejścia w życie ustawy działalność w zakresie organizowania imprez turystycznych lub pośrednictwa w zakresie zawierania umów o świadczenie usług turystycznych, mają obowiązek wystąpienia o wydanie odpowiedniej koncesji w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
-Art. 51 ust. 4 | Do czasu udzielenia lub odmowy udzielenia koncesji, przedsiębiorcy, o których mowa w ust. 3, mają prawo działać na dotychczasowych zasadach.
-Art. 51a ust. 1 | Wojewodowie tworzą środki specjalne przeznaczone na finansowanie zadań związanych ze sprawdzaniem kwalifikacji kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek, sprawdzaniem znajomości języka obcego przez przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz dokonywaniem oceny spełniania przez obiekty hotelarskie wymagań przewidzianych dla rodzaju i kategorii, do których zostały zaszeregowane, zwane dalej «środkami specjalnymi».
+Art. 51 ust. 1 pkt 1 | w terminie do dnia 31 grudnia 1998 r.,
+Art. 51 ust. 1 pkt 2 | do czasu uprawomocnienia się decyzji wydanej na wniosek o udzielenie zezwolenia, złożony w terminie określonym w pkt 1, nie dłużej jednak niż do upływu 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
+Art. 51 ust. 2 | Organ zezwalający zawiadomi właściwy organ ewidencyjny o uprawomocnieniu się decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2.
+Art. 51 ust. 3 | Przedsiębiorcy niepodlegający wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej, a prowadzący w dniu wejścia w życie ustawy działalność w zakresie organizowania imprez turystycznych lub pośrednictwa w zakresie zawierania umów o świadczenie usług turystycznych, mają obowiązek wystąpienia o wydanie odpowiedniego zezwolenia w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
+Art. 51 ust. 4 | Do czasu udzielenia lub odmowy udzielenia zezwolenia, przedsiębiorcy, o których mowa w ust. 3, mają prawo działać na dotychczasowych zasadach.
+Art. 51a ust. 1 | Wojewodowie tworzą środki specjalne przeznaczone na finansowanie zadań związanych ze sprawdzaniem kwalifikacji kandydatów na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek, sprawdzaniem znajomości języka obcego przez przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz dokonywaniem oceny spełniania przez obiekty hotelarskie wymagań przewidzianych dla rodzaju i kategorii, do których zostały zaszeregowane, zwane dalej „środkami specjalnymi”.
 Art. 51a ust. 2 | Przychodem środków specjalnych są wpływy z opłat, o których mowa w art. 34 ust. 2 pkt 3 i art. 44a ust. 2.
 Art. 51a ust. 3 | Ze środków specjalnych mogą być finansowane:
 Art. 51a ust. 3 pkt 1 | wynagrodzenia członków komisji egzaminacyjnych dla przewodników turystycznych i pilotów wycieczek oraz komisji egzaminacyjnych języków obcych, a także członków zespołów oceniających obiekty hotelarskie,
@@ -310,4 +320,4 @@
 Art. 51a ust. 5 pkt 2 | wydatki na wynagrodzenia,
 Art. 51a ust. 5 pkt 3 | wydatki na podróże służbowe,
 Art. 51a ust. 5 pkt 4 | wydatki materiałowe.
-Art. 52 | Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
+Art. 52 | Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1998 r.