--- a/DU/1987/123 Dz.U. 2000 nr 6 poz. 69 (2000-01-01)
+++ b/DU/1987/123 Dz.U. 2000 nr 48 poz. 552 (2000-07-15)
@@ -1,7 +1,7 @@
Art. 1 ust. 1 | Ustanawia się Rzecznika Praw Obywatelskich.
-Art. 1 ust. 2 | Rzecznik Praw Obywatelskich, zwany dalej Rzecznikiem, stoi na straży praw i wolności obywateli, określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych przepisach prawa.
+Art. 1 ust. 2 | Rzecznik Praw Obywatelskich, zwany dalej «Rzecznikiem», stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji oraz w innych aktach normatywnych.
Art. 1 ust. 2a | W sprawach dzieci Rzecznik współpracuje z Rzecznikiem Praw Dziecka.
-Art. 1 ust. 3 | W sprawach o ochronę praw i wolności obywateli Rzecznik bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji i instytucji, obowiązanych do przestrzegania i realizacji tych praw i wolności, nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej.
+Art. 1 ust. 3 | W sprawach o ochronę praw i wolności obywateli Rzecznik bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji i instytucji, obowiązanych do przestrzegania i realizacji tych wolności i praw, nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej.
Art. 2 | Rzecznikiem może być obywatel polski wyróżniający się wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym oraz wysokim autorytetem ze względu na swe walory moralne i wrażliwość społeczną.
Art. 3 ust. 1 | Rzecznika powołuje Sejm za zgodą Senatu na wniosek Marszałka Sejmu albo grupy 35 posłów.
Art. 3 ust. 2 | Szczegółowy tryb zgłaszania kandydatów na Rzecznika Praw Obywatelskich określa uchwała Sejmu.
@@ -11,24 +11,22 @@
Art. 3 ust. 6 | Dotychczasowy Rzecznik pełni swoje obowiązki do czasu objęcia stanowiska przez nowego Rzecznika.
Art. 4 | Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków Rzecznik składa przed Sejmem następujące ślubowanie:
Art. 4 | „ Ślubuję uroczyście, że przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków Rzecznika Praw Obywatelskich dochowam wierności Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będę strzec praw i wolności obywateli, kierując się przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego i sprawiedliwości.Ślubuję, że powierzone mi obowiązki wypełniać będę bezstronnie, z najwyższą sumiennością i starannością, że będę strzec godności powierzonego mi stanowiska oraz dochowam tajemnicy państwowej i służbowej. ”
-Art. 5 ust. 1 | Kadencja Rzecznika trwa cztery lata, licząc od dnia złożenia ślubowania przed Sejmem.
+Art. 5 ust. 1 | Kadencja Rzecznika trwa pięć lat, licząc od dnia złożenia ślubowania przed Sejmem.
Art. 5 ust. 2 | Ta sama osoba nie może być Rzecznikiem więcej niż przez dwie kadencje.
-Art. 6 ust. 1 | Rzecznik jest w swej działalności niezawisły, niezależny od innych organów państwowych i odpowiada jedynie przed Sejmem na zasadach określonych w ustawie.
-Art. 6 ust. 2 | Rzecznik nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej, aresztowany lub zatrzymany bez zgody Sejmu.
-Art. 6 ust. 3 | Z obowiązkami Rzecznika nie można łączyć innego zatrudnienia ani funkcji publicznej.
-Art. 6 ust. 4 | Po zaprzestaniu wykonywania obowiązków Rzecznik ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio lub otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, jeżeli nie ma przeszkód prawnych.
+Art. 6 | Po zaprzestaniu wykonywania obowiązków Rzecznik ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio albo otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, jeżeli nie ma przeszkód prawnych.
Art. 7 ust. 1 | Sejm odwołuje Rzecznika przed upływem okresu, na jaki został powołany, jeżeli:
Art. 7 ust. 1 pkt 1 | zrzekł się wykonywania obowiązków,
-Art. 7 ust. 1 pkt 2 | stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby, ułomności lub upadku sił,
-Art. 7 ust. 1 pkt 3 | sprzeniewierzył się złożonemu ślubowaniu.
-Art. 7 ust. 2 | Sejm podejmuje uchwałę w sprawie odwołania Rzecznika na wniosek Marszałka Sejmu.
-Art. 8 | Rzecznik podejmuje czynności przewidziane w ustawie, jeżeli poweźmie wiadomość wskazującą na naruszenie praw i wolności obywatela.
+Art. 7 ust. 1 pkt 2 | stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby, ułomności lub upadku sił - stwierdzonych orzeczeniem lekarskim.
+Art. 7 ust. 2 | Sejm odwołuje Rzecznika przed upływem okresu, na jaki został powołany, również jeżeli Rzecznik sprzeniewierzył się złożonemu ślubowaniu.
+Art. 7 ust. 3 | Sejm podejmuje uchwałę w sprawie odwołania Rzecznika, w przypadku określonym w ust. 1 pkt 1, na wniosek Marszałka Sejmu.
+Art. 7 ust. 4 | Sejm podejmuje uchwałę w sprawie odwołania Rzecznika, w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 oraz w ust. 2, na wniosek Marszałka Sejmu lub grupy co najmniej 35 posłów, większością co najmniej 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
+Art. 8 | Rzecznik podejmuje czynności przewidziane w ustawie, jeżeli poweźmie wiadomość wskazującą na naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela.
Art. 9 | Podjęcie czynności przez Rzecznika następuje:
Art. 9 pkt 1 | na wniosek obywateli lub ich organizacji,
Art. 9 pkt 2 | na wniosek organów samorządów,
Art. 9 pkt 2a | na wniosek Rzecznika Praw Dziecka,
Art. 9 pkt 3 | z własnej inicjatywy.
-Art. 10 | Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od opłat, nie wymaga zachowania szczególnej formy, lecz powinien zawierać oznaczenie wnioskodawcy oraz osoby, której praw i wolności sprawa dotyczy, a także określać przedmiot sprawy.
+Art. 10 | Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od opłat, nie wymaga zachowania szczególnej formy, lecz powinien zawierać oznaczenie wnioskodawcy oraz osoby, której wolności i praw sprawa dotyczy, a także określać przedmiot sprawy.
Art. 11 | Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może:
Art. 11 pkt 1 | podjąć sprawę,
Art. 11 pkt 2 | poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania,
@@ -45,32 +43,34 @@
Art. 13 ust. 1 pkt 3 | żądać przedłożenia informacji o stanie sprawy prowadzonej przez sądy, a także prokuraturę i inne organy ścigania,
Art. 13 ust. 1 pkt 4 | zlecać sporządzanie ekspertyz i opinii.
Art. 13 ust. 2 | W sprawach objętych tajemnicą państwową udzielanie informacji lub umożliwianie Rzecznikowi wglądu do akt następuje na zasadach i w trybie określonych w przepisach o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.
+Art. 13 ust. 3 | Rzecznik odmawia ujawnienia nazwiska i innych danych osobowych skarżącego, w tym także wobec organów władzy publicznej, jeżeli uzna to za niezbędne dla ochrony wolności, praw i interesów jednostki.
Art. 14 | Po zbadaniu sprawy Rzecznik może:
-Art. 14 pkt 1 | wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia praw i wolności obywatela,
-Art. 14 pkt 2 | skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie praw i wolności obywatela; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej,
+Art. 14 pkt 1 | wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia wolności i praw człowieka i obywatela,
+Art. 14 pkt 2 | skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej,
Art. 14 pkt 3 | zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa,
Art. 14 pkt 4 | żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu - na prawach przysługujących prokuratorowi,
Art. 14 pkt 5 | żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu,
-Art. 14 pkt 6 | zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, zaskarżać decyzje do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi,
+Art. 14 pkt 6 | zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi,
Art. 14 pkt 7 | wystąpić z wnioskiem o ukaranie, a także o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach,
-Art. 14 pkt 8 | wnieść rewizję nadzwyczajną od każdego prawomocnego orzeczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
+Art. 14 pkt 8 | wnieść kasację lub rewizję nadzwyczajną od prawomocnego orzeczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
Art. 15 ust. 1 | W wystąpieniu, o którym mowa w art. 14 pkt 2, Rzecznik formułuje opinie i wnioski co do sposobu załatwiania sprawy, a także może żądać wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub zastosowania sankcji służbowych.
Art. 15 ust. 2 | Organ, organizacja lub instytucja, do których zostało skierowane wystąpienie, obowiązane są bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 30 dni, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku. W wypadku gdy Rzecznik nie podziela tego stanowiska, może zwrócić się do właściwej jednostki nadrzędnej o podjęcie odpowiednich działań.
Art. 16 ust. 1 | W związku z rozpatrywanymi sprawami Rzecznik może przedstawiać właściwym organom, organizacjom i instytucjom oceny i wnioski zmierzające do zapewnienia skutecznej ochrony praw i wolności obywateli i usprawnienia trybu załatwiania ich spraw.
Art. 16 ust. 2 | Rzecznik może również:
Art. 16 ust. 2 pkt 1 | występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych w sprawach dotyczących praw i wolności obywateli,
-Art. 16 ust. 2 pkt 2 | występować z wnioskami, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym, na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie,
-Art. 16 ust. 2 pkt 3 | występować do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskami o dokonanie powszechnie obowiązującej wykładni ustaw,
-Art. 16 ust. 2 pkt 4 | występować z wnioskami do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.
+Art. 16 ust. 2 pkt 2 | występować do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskami w sprawach, o których mowa w art. 188 Konstytucji,
+Art. 16 ust. 2 pkt 3 | zgłosić udział w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawach skarg konstytucyjnych i brać udział w tym postępowaniu,
+Art. 16 ust. 2 pkt 4 | występować z wnioskami do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości w praktyce lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.
Art. 17 | Organ, organizacja lub instytucja, do których zwróci się Rzecznik, obowiązane są z nim współdziałać i udzielać mu pomocy, a w szczególności:
Art. 17 pkt 1 | zapewniać dostęp do akt i dokumentów na zasadach określonych w art. 13,
Art. 17 pkt 2 | udzielać Rzecznikowi żądanych przez niego informacji i wyjaśnień,
Art. 17 pkt 3 | udzielać wyjaśnień dotyczących podstawy faktycznej i prawnej swoich rozstrzygnięć,
Art. 17 pkt 4 | ustosunkowywać się do ogólnych ocen, uwag i opinii Rzecznika.
-Art. 18 ust. 1 | Przepisy ustawy dotyczące ochrony praw i wolności obywateli odnoszą się również do osób stale zamieszkałych w Polsce, których obywatelstwo polskie nie zostało stwierdzone, a które nie są też obywatelami innego państwa.
-Art. 18 ust. 2 | Przepisy, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio także do cudzoziemców w zakresie przysługujących im w Polsce praw i wolności.
-Art. 19 ust. 1 | Rzecznik przedstawia Sejmowi i Senatowi corocznie sprawozdania ze swojej działalności i uwagi o stanie przestrzegania prawa i wolności obywateli.
-Art. 19 ust. 2 | Sprawozdanie Rzecznika podawane jest do wiadomości publicznej.
+Art. 17 ust. 2 | Rzecznik może określić termin, w jakim powinny być dokonane czynności, o których mowa w ust. 1.
+Art. 17a | Rzecznik współdziała ze stowarzyszeniami, ruchami obywatelskimi, innymi dobrowolnymi zrzeszeniami i fundacjami na rzecz ochrony wolności i praw człowieka i obywatela.
+Art. 18 | Przepisy ustawy dotyczące ochrony wolności i praw człowieka i obywatela odnoszą się również odpowiednio do osób nie będących obywatelami polskimi, znajdujących się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie przysługujących im wolności i praw.
+Art. 19 ust. 1 | Rzecznik corocznie informuje Sejm i Senat o swojej działalności oraz o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela.
+Art. 19 ust. 2 | Informacja Rzecznika podawana jest do wiadomości publicznej.
Art. 19 ust. 3 | Rzecznik może przedkładać Sejmowi i Senatowi określone sprawy wynikające z jego działalności.
Art. 19 ust. 4 | Rzecznik na wniosek Marszałka Sejmu przedstawia informację lub podejmuje czynności w określonych sprawach.
Art. 20 ust. 1 | Rzecznik wykonuje swoje zadania przy pomocy Biura Rzecznika Praw Obywatelskich.