--- a/DU/1987/123 Dz.U. 2011 nr 222 poz. 1320 (2011-11-18)
+++ b/DU/1987/123 Dz.U. 2014 poz. 1648 (2014-11-26)
@@ -10,83 +10,87 @@
Art. 3 ust. 4 | Senat podejmuje uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na powołanie Rzecznika w ciągu miesiąca od dnia przekazania Senatowi uchwały Sejmu, o której mowa w ust. 3. Niepodjęcie uchwały przez Senat w ciągu miesiąca oznacza wyrażenie zgody.
Art. 3 ust. 5 | Jeżeli Senat odmawia wyrażenia zgody na powołanie Rzecznika, Sejm powołuje na stanowisko Rzecznika inną osobę. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio.
Art. 3 ust. 6 | Dotychczasowy Rzecznik pełni swoje obowiązki do czasu objęcia stanowiska przez nowego Rzecznika.
-Art. 4 | Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków Rzecznik składa przed Sejmem następujące ślubowanie: Ślubuję uroczyście, że przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków Rzecznika Praw Obywatelskich dochowam wierności Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będę strzec wolności i praw człowieka i obywatela, kierując się przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego i sprawiedliwości. Ślubuję, że powierzone mi obowiązki wypełniać będę bezstronnie, z najwyższą sumiennością i starannością, że będę strzec godności powierzonego mi stanowiska oraz dochowam tajemnicy prawnie chronionej.
+Art. 4 | Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków Rzecznik składa przed Sejmem następujące ślubowanie:
+Art. 4 | „ Ślubuję uroczyście, że przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków Rzecznika Praw Obywatelskich dochowam wierności Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, będę strzec wolności i praw człowieka i obywatela, kierując się przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego i sprawiedliwości. Ślubuję, że powierzone mi obowiązki wypełniać będę bezstronnie, z najwyższą sumiennością i starannością, że będę strzec godności powierzonego mi stanowiska oraz dochowam tajemnicy prawnie chronionej. ”
+Art. 4 | Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg”.
Art. 5 ust. 1 | Kadencja Rzecznika trwa pięć lat, licząc od dnia złożenia ślubowania przed Sejmem.
Art. 5 ust. 2 | Ta sama osoba nie może być Rzecznikiem więcej niż przez dwie kadencje.
Art. 6 | Po zaprzestaniu wykonywania obowiązków Rzecznik ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio albo otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, jeżeli nie ma przeszkód prawnych.
Art. 7 ust. 1 | Sejm odwołuje Rzecznika przed upływem okresu, na jaki został powołany, jeżeli:
-Art. 7 ust. 1 pkt 1 | zrzekł się wykonywania obowiązków,
-Art. 7 ust. 1 pkt 2 | stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby, ułomności lub upadku sił - stwierdzonych orzeczeniem lekarskim.
+Art. 7 ust. 1 pkt 1 | zrzekł się wykonywania obowiązków;
+Art. 7 ust. 1 pkt 2 | stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby, ułomności lub upadku sił - stwierdzonych orzeczeniem lekarskim;
+Art. 7 ust. 1 pkt 3 | złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu.
Art. 7 ust. 2 | Sejm odwołuje Rzecznika przed upływem okresu, na jaki został powołany, również jeżeli Rzecznik sprzeniewierzył się złożonemu ślubowaniu.
-Art. 7 ust. 3 | Sejm podejmuję uchwałę w sprawie odwołania Rzecznika, w przypadku określonym w ust. 1 pkt 1, na wniosek Marszałka Sejmu.
+Art. 7 ust. 3 | Sejm podejmuje uchwałę w sprawie odwołania Rzecznika, w przypadku określonym w ust. 1 pkt 1, na wniosek Marszałka Sejmu.
Art. 7 ust. 4 | Sejm podejmuje uchwałę w sprawie odwołania Rzecznika, w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 oraz w ust. 2, na wniosek Marszałka Sejmu lub grupy co najmniej 35 posłów, większością co najmniej 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
-Art. 8 | Rzecznik podejmuje czynności przewidziane w ustawie, jeżeli poweźmie wiadomość wskazującą na naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela, w tym zasady równego traktowania.
+Art. 8 ust. 1 | Rzecznik podejmuje czynności przewidziane w ustawie, jeżeli poweźmie wiadomość wskazującą na naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela, w tym zasady równego traktowania.
Art. 8 ust. 2 | Rzecznik regularnie sprawdza sposób traktowania osób pozbawionych wolności.
Art. 9 | Podjęcie czynności przez Rzecznika następuje:
-Art. 9 pkt 1 | na wniosek obywateli lub ich organizacji,
-Art. 9 pkt 2 | na wniosek organów samorządów,
-Art. 9 pkt 2a | na wniosek Rzecznika Praw Dziecka,
+Art. 9 pkt 1 | na wniosek obywateli lub ich organizacji;
+Art. 9 pkt 2 | na wniosek organów samorządów;
+Art. 9 pkt 2a | na wniosek Rzecznika Praw Dziecka;
Art. 9 pkt 3 | z własnej inicjatywy.
Art. 10 | Wniosek kierowany do Rzecznika jest wolny od opłat, nie wymaga zachowania szczególnej formy, lecz powinien zawierać oznaczenie wnioskodawcy oraz osoby, której wolności i praw sprawa dotyczy, a także określać przedmiot sprawy.
-Art. 11 | Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może:
-Art. 11 pkt 1 | podjąć sprawę,
-Art. 11 pkt 2 | poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania,
-Art. 11 pkt 3 | przekazać sprawę według właściwości,
-Art. 11 pkt 4 | nie podjąć sprawy
-Art. 11 | - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy.
+Art. 11 ust. 1 | Rzecznik po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem może:
+Art. 11 ust. 1 pkt 1 | podjąć sprawę,
+Art. 11 ust. 1 pkt 2 | poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania,
+Art. 11 ust. 1 pkt 3 | przekazać sprawę według właściwości,
+Art. 11 ust. 1 pkt 4 | nie podjąć sprawy
+Art. 11 ust. 1 | - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy.
+Art. 11 ust. 2 | W zakresie realizacji zasady równego traktowania między podmiotami prywatnymi Rzecznik może podjąć działania, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
Art. 12 | Podejmując sprawę Rzecznik może:
-Art. 12 pkt 1 | samodzielnie prowadzić postępowanie wyjaśniające,
-Art. 12 pkt 2 | zwrócić się o zbadanie sprawy lub jej części do właściwych organów, w szczególności organów nadzoru, prokuratury, kontroli państwowej, zawodowej lub społecznej,
+Art. 12 pkt 1 | samodzielnie prowadzić postępowanie wyjaśniające;
+Art. 12 pkt 2 | zwrócić się o zbadanie sprawy lub jej części do właściwych organów, w szczególności organów nadzoru, prokuratury, kontroli państwowej, zawodowej lub społecznej;
Art. 12 pkt 3 | zwrócić się do Sejmu o zlecenie Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli dla zbadania określonej sprawy lub jej części.
Art. 13 ust. 1 | Prowadząc postępowanie, o którym mowa w art. 12 pkt 1, Rzecznik ma prawo:
-Art. 13 ust. 1 pkt 1 | zbadać, nawet bez uprzedzenia, każdą sprawę na miejscu,
-Art. 13 ust. 1 pkt 2 | żądać złożenia wyjaśnień, przedstawienia akt każdej sprawy prowadzonej przez naczelne i centralne organy administracji państwowej, organy administracji rządowej, organy organizacji spółdzielczych, społecznych, zawodowych i społeczno-zawodowych oraz organy jednostek organizacyjnych posiadających osobowość prawną, a także organy jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych,
-Art. 13 ust. 1 pkt 3 | żądać przedłożenia informacji o stanie sprawy prowadzonej przez sądy, a także prokuraturę i inne organy ścigania oraz żądać do wglądu w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich akt sądowych i prokuratorskich oraz akt innych organów ścigania po zakończeniu postępowania i zapadnięciu rozstrzygnięcia,
+Art. 13 ust. 1 pkt 1 | zbadać, nawet bez uprzedzenia, każdą sprawę na miejscu;
+Art. 13 ust. 1 pkt 2 | żądać złożenia wyjaśnień, przedstawienia akt każdej sprawy prowadzonej przez naczelne i centralne organy administracji państwowej, organy administracji rządowej, organy organizacji spółdzielczych, społecznych, zawodowych i społeczno-zawodowych oraz organy jednostek organizacyjnych posiadających osobowość prawną, a także organy jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych;
+Art. 13 ust. 1 pkt 3 | żądać przedłożenia informacji o stanie sprawy prowadzonej przez sądy, a także prokuraturę i inne organy ścigania oraz żądać do wglądu w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich akt sądowych i prokuratorskich oraz akt innych organów ścigania po zakończeniu postępowania i zapadnięciu rozstrzygnięcia;
Art. 13 ust. 1 pkt 4 | zlecać sporządzanie ekspertyz i opinii.
Art. 13 ust. 1a | Podczas wykonywania zadania, o którym mowa w art. 8 ust. 2, Rzecznik ma również prawo:
-Art. 13 ust. 1a pkt 1 | rejestrować dźwięk lub obraz w miejscach, w których przebywają osoby pozbawione wolności, za zgodą osób, które będą rejestrowane,
+Art. 13 ust. 1a pkt 1 | rejestrować dźwięk lub obraz w miejscach, w których przebywają osoby pozbawione wolności, za zgodą osób, które będą rejestrowane;
Art. 13 ust. 1a pkt 2 | odbywać spotkania z osobami pozbawionymi wolności, bez obecności innych osób, a także z innymi osobami, co do których uzna, że mogą dostarczyć istotnych informacji.
Art. 13 ust. 1b | Zarejestrowany obraz i dźwięk:
-Art. 13 ust. 1b pkt 1 | przechowuje się w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, w pomieszczeniach zabezpieczonych przed dostępem osób nieupoważnionych, przez okres niezbędny w danej sprawie, jednak nie dłużej niż przez 10 lat,
+Art. 13 ust. 1b pkt 1 | przechowuje się w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, w pomieszczeniach zabezpieczonych przed dostępem osób nieupoważnionych, przez okres niezbędny w danej sprawie, jednak nie dłużej niż przez 10 lat;
Art. 13 ust. 1b pkt 2 | udostępnia się osobie, która została zarejestrowana, a także jej przedstawicielowi ustawowemu lub pełnomocnikowi.
Art. 13 ust. 2 | W sprawach stanowiących informację niejawną o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne” udzielanie informacji lub umożliwianie Rzecznikowi wglądu do akt następuje na zasadach i w trybie określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
Art. 13 ust. 3 | Rzecznik odmawia ujawnienia nazwiska i innych danych osobowych skarżącego, w tym także wobec organów władzy publicznej, jeżeli uzna to za niezbędne dla ochrony wolności, praw i interesów jednostki.
Art. 14 | Po zbadaniu sprawy Rzecznik może:
-Art. 14 pkt 1 | wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia wolności i praw człowieka i obywatela,
-Art. 14 pkt 2 | skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej,
-Art. 14 pkt 3 | zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa,
-Art. 14 pkt 4 | żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu - na prawach przysługujących prokuratorowi,
-Art. 14 pkt 5 | żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu,
-Art. 14 pkt 6 | zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi,
-Art. 14 pkt 7 | wystąpić z wnioskiem o ukaranie, a także o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach,
+Art. 14 pkt 1 | wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia wolności i praw człowieka i obywatela;
+Art. 14 pkt 2 | skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej;
+Art. 14 pkt 3 | zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa;
+Art. 14 pkt 4 | żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu - na prawach przysługujących prokuratorowi;
+Art. 14 pkt 5 | żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu;
+Art. 14 pkt 6 | zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi;
+Art. 14 pkt 7 | wystąpić z wnioskiem o ukaranie, a także o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach;
Art. 14 pkt 8 | wnieść kasację lub rewizję nadzwyczajną od prawomocnego orzeczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
Art. 15 ust. 1 | W wystąpieniu, o którym mowa w art. 14 pkt 2, Rzecznik formułuje opinie i wnioski co do sposobu załatwiania sprawy, a także może żądać wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub zastosowania sankcji służbowych.
Art. 15 ust. 2 | Organ, organizacja lub instytucja, do których zostało skierowane wystąpienie, obowiązane są bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 30 dni, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku. W wypadku gdy Rzecznik nie podziela tego stanowiska, może zwrócić się do właściwej jednostki nadrzędnej o podjęcie odpowiednich działań.
Art. 16 ust. 1 | W związku z rozpatrywanymi sprawami Rzecznik może przedstawiać właściwym organom, organizacjom i instytucjom oceny i wnioski zmierzające do zapewnienia skutecznej ochrony wolności i praw człowieka i obywatela i usprawnienia trybu załatwiania ich spraw.
Art. 16 ust. 2 | Rzecznik może również:
-Art. 16 ust. 2 pkt 1 | występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych w sprawach dotyczących wolności i praw człowieka i obywatela,
-Art. 16 ust. 2 pkt 2 | występować do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskami w sprawach, o których mowa w art. 188 Konstytucji,
-Art. 16 ust. 2 pkt 3 | zgłosić udział w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawach skarg konstytucyjnych i brać udział w tym postępowaniu,
+Art. 16 ust. 2 pkt 1 | występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych w sprawach dotyczących wolności i praw człowieka i obywatela;
+Art. 16 ust. 2 pkt 2 | występować do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskami w sprawach, o których mowa w art. 188 Konstytucji;
+Art. 16 ust. 2 pkt 3 | zgłosić udział w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawach skarg konstytucyjnych i brać udział w tym postępowaniu;
Art. 16 ust. 2 pkt 4 | występować z wnioskami do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości w praktyce lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie.
Art. 16 ust. 3 | W przypadku wystąpienia przez Rzecznika do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, informuje on o tym Rzecznika Praw Dziecka, jeżeli wniosek dotyczy praw dziecka.
Art. 17 ust. 1 | Organ, organizacja lub instytucja, do których zwróci się Rzecznik, obowiązane są z nim współdziałać i udzielać mu pomocy, a w szczególności:
-Art. 17 ust. 1 pkt 1 | zapewniać dostęp do akt i dokumentów na zasadach określonych w art. 13,
-Art. 17 ust. 1 pkt 2 | udzielać Rzecznikowi żądanych przez niego informacji i wyjaśnień,
-Art. 17 ust. 1 pkt 3 | udzielać wyjaśnień dotyczących podstawy faktycznej i prawnej swoich rozstrzygnięć,
+Art. 17 ust. 1 pkt 1 | zapewniać dostęp do akt i dokumentów na zasadach określonych w art. 13;
+Art. 17 ust. 1 pkt 2 | udzielać Rzecznikowi żądanych przez niego informacji i wyjaśnień;
+Art. 17 ust. 1 pkt 3 | udzielać wyjaśnień dotyczących podstawy faktycznej i prawnej swoich rozstrzygnięć;
Art. 17 ust. 1 pkt 4 | ustosunkowywać się do ogólnych ocen, uwag i opinii Rzecznika.
Art. 17 ust. 2 | Rzecznik może określić termin, w jakim powinny być dokonane czynności, o których mowa w ust. 1.
Art. 17a | Rzecznik współdziała ze stowarzyszeniami, ruchami obywatelskimi, innymi dobrowolnymi zrzeszeniami i fundacjami oraz z zagranicznymi i międzynarodowymi organami i organizacjami na rzecz ochrony wolności i praw człowieka i obywatela, także w zakresie równego traktowania.
Art. 17b | Do zakresu działania Rzecznika, dotyczącego realizacji zasady równego traktowania, należy również:
-Art. 17b pkt 1 | analizowanie, monitorowanie i wspieranie równego traktowania wszystkich osób,
-Art. 17b pkt 2 | prowadzenie niezależnych badań dotyczących dyskryminacji,
+Art. 17b pkt 1 | analizowanie, monitorowanie i wspieranie równego traktowania wszystkich osób;
+Art. 17b pkt 2 | prowadzenie niezależnych badań dotyczących dyskryminacji;
Art. 17b pkt 3 | opracowywanie i wydawanie niezależnych sprawozdań i wydawanie zaleceń odnośnie do problemów związanych z dyskryminacją.
-Art. 17c | Rzecznik może przetwarzać wszelkie informacje, w tym dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, z późn. zm.), niezbędne do realizacji swoich ustawowych zadań.
+Art. 17c | Rzecznik może przetwarzać wszelkie informacje, w tym dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, niezbędne do realizacji swoich ustawowych zadań.
Art. 18 | Przepisy ustawy dotyczące ochrony wolności i praw człowieka i obywatela stosuje się również odpowiednio do:
-Art. 18 pkt 1 | osób niebędących obywatelami polskimi, znajdujących się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej – w zakresie przysługujących im wolności i praw,
-Art. 18 pkt 2 | osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną – w zakresie określonym w przepisach ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700).
+Art. 18 pkt 1 | osób niebędących obywatelami polskimi, znajdujących się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie przysługujących im wolności i praw;
+Art. 18 pkt 2 | osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną - w zakresie określonym w przepisach ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania.
Art. 19 ust. 1 | Rzecznik corocznie informuje Sejm i Senat o swojej działalności oraz o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela, w tym przekazuje:
-Art. 19 ust. 1 pkt 1 | informację o prowadzonej działalności w obszarze równego traktowania oraz jej wynikach,
-Art. 19 ust. 1 pkt 2 | informację o przestrzeganiu zasady równego traktowania w Rzeczypospolitej Polskiej, przygotowaną w szczególności na podstawie badań, o których mowa w art. 17b pkt 2,
+Art. 19 ust. 1 pkt 1 | informację o prowadzonej działalności w obszarze równego traktowania oraz jej wynikach;
+Art. 19 ust. 1 pkt 2 | informację o przestrzeganiu zasady równego traktowania w Rzeczypospolitej Polskiej, przygotowaną w szczególności na podstawie badań, o których mowa w art. 17b pkt 2;
Art. 19 ust. 1 pkt 3 | wnioski oraz rekomendacje dotyczące działań, które należy podjąć w celu zapewnienia przestrzegania zasady równego traktowania.
Art. 19 ust. 2 | Informacja Rzecznika podawana jest do wiadomości publicznej.
Art. 19 ust. 3 | Rzecznik może przedkładać Sejmowi i Senatowi określone sprawy wynikające z jego działalności.
@@ -95,8 +99,10 @@
Art. 20 ust. 2 | Rzecznik nadaje, w drodze zarządzenia, statut, który określa zadania i organizację Biura.
Art. 20 ust. 3 | Rzecznik może powołać nie więcej niż trzech zastępców Rzecznika. Rzecznik odwołuje zastępców Rzecznika.
Art. 20 ust. 4 | Rzecznik określa zakres zadań zastępcy (zastępców) Rzecznika.
-Art. 20 ust. 5 | Do zastępców Rzecznika oraz pracowników Bura Rzecznika Praw Obywatelskich stosuje się odpowiednio przepisy o pracownikach urzędów państwowych.
-Art. 20 ust. 6 | (skreślony).
-Art. 20 ust. 7 | (skreślony).
+Art. 20 ust. 5 | Do zastępców Rzecznika oraz pracowników Biura Rzecznika Praw Obywatelskich stosuje się odpowiednio przepisy o pracownikach urzędów państwowych.
+Art. 20 ust. 6 | (uchylony)
+Art. 20 ust. 7 | (uchylony)
Art. 21 | Wydatki związane z funkcjonowaniem Rzecznika Praw Obywatelskich pokrywane są z budżetu państwa.
Art. 22 | Rzecznik, za zgodą Sejmu, może ustanowić swoich pełnomocników terenowych.
+Art. 23-27 | (pominięte)
+Art. 28 | Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1988 r., z tym że art. 18 ust. 2 i art. 27 wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.