--- a/DU/1981/122 Dz.U. 1981 nr 24 poz. 122 (1981-10-01) +++ b/DU/1981/122 Dz.U. 1987 nr 35 poz. 201 (1987-11-20) @@ -4,15 +4,14 @@ Art. 3 | Przedsiębiorstwo państwowe stwarza warunki sprzyjające kształtowaniu się socjalistycznych stosunków pracy i zasad współżycia społecznego. Art. 4 ust. 1 | Organy przedsiębiorstwa samodzielnie podejmują decyzje oraz organizują działalność we wszystkich sprawach przedsiębiorstwa, zgodnie z przepisami prawa i w celu wykonania zadań przedsiębiorstwa. Art. 4 ust. 2 | Organy państwowe mogą podejmować decyzje w zakresie działalności przedsiębiorstwa państwowego tylko w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi. -Art. 5 ust. 1 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi zakres stosowania przepisów ustawy do przedsiębiorstw państwowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz Ministrowi Finansów, a także przedsiębiorstw podległych Ministrowi Sprawiedliwości, działających przy zakładach karnych. +Art. 5 ust. 1 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi zakres stosowania przepisów ustawy do przedsiębiorstw państwowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz Ministrowi Finansów i Narodowemu Bankowi Polskiemu, a także przedsiębiorstw podległych Ministrowi Sprawiedliwości, działających przy zakładach karnych. Art. 5 ust. 2 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi również zakres stosowania przepisów ustawy do przedsiębiorstw państwowych wykonujących w całości lub w przeważającej części zadania dla potrzeb obronności i bezpieczeństwa Państwa, a także do wykonujących te zadania jednostek organizacyjnych innych przedsiębiorstw. Art. 6 | Przepisów ustawy, z wyjątkiem przepisów o rejestrze przedsiębiorstw państwowych, nie stosuje się do: Art. 6 pkt 1 | przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”, -Art. 6 pkt 2 | przedsiębiorstwa państwowego „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, -Art. 6 pkt 3 | przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Linie Lotnicze LOT”, -Art. 6 pkt 4 | Państwowego Zakładu Ubezpieczeń, -Art. 6 pkt 5 | banków, -Art. 6 pkt 6 | przedsiębiorstw państwowych tworzonych na podstawie art. 6 ust. 2 lit. a) ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym. +Art. 6 pkt 2 | przedsiębiorstwa państwowego „Porty Lotnicze”, +Art. 6 pkt 3 | przedsiębiorstwa państwowego Polskie Linie Lotnicze „Lot”, +Art. 6 pkt 4 | banków, +Art. 6 pkt 5 | przedsiębiorstw państwowych tworzonych na podstawie art. 6 ust. 2 lit. a) ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym. Art. 7 | Przedsiębiorstwa państwowe mogą być tworzone jako: Art. 7 pkt 1 | przedsiębiorstwa działające na zasadach ogólnych, Art. 7 pkt 2 | przedsiębiorstwa użyteczności publicznej. @@ -31,159 +30,157 @@ Art. 9 ust. 1 | Przedsiębiorstwa państwowe tworzą: Art. 9 ust. 1 pkt 1 | naczelne oraz centralne organy administracji państwowej, Art. 9 ust. 1 pkt 2 | terenowe organy administracji państwowej na podstawie uchwały właściwej rady narodowej, +Art. 9 ust. 1 pkt 3 | Narodowy Bank Polski i banki państwowe, Art. 9 ust. 1 | zwane w dalszych przepisach ustawy organami założycielskimi. -Art. 9 ust. 2 | Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa określa jego nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot działania. -Art. 9 ust. 3 | Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa użyteczności publicznej może określać również zasady i warunki powoływania zakładów, filii, oddziałów oraz innych wewnętrznych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa, które sporządzają bilans. -Art. 10 ust. 1 | Terenowe organy administracji państwowej, na podstawie uchwał zainteresowanych rad narodowych, mogą tworzyć wspólne przedsiębiorstwa państwowe. -Art. 10 ust. 2 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i tryb tworzenia przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1. -Art. 11 ust. 1 | Przedsiębiorstwa państwowe mogą utworzyć wspólne przedsiębiorstwo w drodze umowy. -Art. 11 ust. 2 | Podstawą zawarcia umowy o utworzeniu wspólnego przedsiębiorstwa państwowego są uchwały rad pracowniczych przedsiębiorstw zawierających umowę. -Art. 11 ust. 3 | Do utworzenia wspólnego przedsiębiorstwa stosuje się odpowiednio przepisy art. 9 ust. 2 i art. 12. -Art. 11 ust. 4 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi warunki i tryb tworzenia przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1. -Art. 12 ust. 1 | Utworzenie przedsiębiorstwa państwowego poprzedza postępowanie przygotowawcze, które ma na celu zbadanie i ocenę potrzeby oraz warunków utworzenia przedsiębiorstwa. -Art. 12 ust. 2 | Organ zamierzający utworzyć przedsiębiorstwo państwowe powołuje w tym celu zespół przygotowawczy, który dokonuje niezbędnych ustaleń i przedstawia swoją opinię. -Art. 12 ust. 3 | W skład zespołu przygotowawczego wchodzą przedstawiciele Ministra Finansów, banku, rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, właściwego naczelnego lub centralnego organu administracji państwowej, zainteresowanych związków zawodowych, właściwego stowarzyszenia naukowego, społeczno-zawodowego lub naukowo-technicznego oraz organizacji działających na rzecz ochrony środowiska. -Art. 12 ust. 4 | Organ zamierzający utworzyć przedsiębiorstwo państwowe może również powołać do składu zespołu przygotowawczego inne osoby niż określone w ust. 3. -Art. 13 ust. 1 | Organy administracji państwowej mogą tworzyć przedsiębiorstwa międzynarodowe wspólnie z innymi państwami. -Art. 13 ust. 2 | Warunki tworzenia i zasady funkcjonowania takich przedsiębiorstw określają porozumienia i umowy między zainteresowanymi państwami. -Art. 14 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może utworzyć w drodze umowy przedsiębiorstwo mieszane z podmiotem zagranicznym. -Art. 14 ust. 2 | Warunki tworzenia oraz zasady funkcjonowania przedsiębiorstw mieszanych z podmiotem zagranicznym określają odrębne przepisy ustawowe. -Art. 15 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może utworzyć w drodze umowy przedsiębiorstwo mieszane z organizacją spółdzielczą. -Art. 15 ust. 2 | Podstawą zawarcia umowy przez przedsiębiorstwo państwowe z organizacją spółdzielczą w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa mieszanego jest uchwała rady pracowniczej przedsiębiorstwa. -Art. 15 ust. 3 | Warunki tworzenia oraz zasady funkcjonowania przedsiębiorstw państwowo-spółdzielczych określają odrębne przepisy ustawowe. -Art. 16 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może utworzyć w drodze umowy przedsiębiorstwo mieszane z organizacją społeczną ludu pracującego. -Art. 16 ust. 2 | Do przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15 ust. 2 i 3. -Art. 17 ust. 1 | Statut przedsiębiorstwa reguluje strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa oraz inne sprawy przewidziane w niniejszej ustawie. -Art. 17 ust. 2 | Statut uchwala ogólne zebranie pracowników na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa. -Art. 18 ust. 1 | Zatwierdzenia przez organ założycielski wymagają statuty następujących przedsiębiorstw państwowych: -Art. 18 ust. 1 pkt 1 | użyteczności publicznej, -Art. 18 ust. 1 pkt 2 | handlu zagranicznego, -Art. 18 ust. 1 pkt 3 | stacji radiowych i telewizyjnych, przemysłu teleelektronicznego, transportu samochodowego i budownictwa łączności, -Art. 18 ust. 1 pkt 4 | Państwowej Komunikacji Samochodowej oraz zakładów naprawczych taboru kolejowego. -Art. 18 ust. 2 | Podjęcie decyzji w sprawie zatwierdzenia statutu powinno nastąpić w możliwie krótkim terminie, nie dłuższym jednak niż 3 miesiące od przedłożenia statutu organowi założycielskiemu. -Art. 19 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych. -Art. 19 ust. 2 | Organami rejestracyjnymi są sądy. Właściwość tych sądów, w trybie określonym w przepisach o ustroju sądów powszechnych, ustala Minister Sprawiedliwości. -Art. 20 ust. 1 | Do wniosku o wpis przedsiębiorstwa państwowego do rejestru przedsiębiorstw państwowych dołącza się: odpis aktu o utworzeniu przedsiębiorstwa, statut oraz inne dokumenty, których złożenia wymagają przepisy wydane na podstawie niniejszej ustawy oraz przepisy szczególne. -Art. 20 ust. 2 | Organ rejestracyjny bada zgodność z prawem treści dokumentów stanowiących podstawę dokonania wpisu do rejestru. -Art. 20 ust. 3 | Rejestr przedsiębiorstw państwowych jest dostępny dla osób mających w tym interes prawny, z wyłączeniem danych objętych tajemnicą państwową i gospodarczą. -Art. 21 | Przedsiębiorstwo państwowe uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru. -Art. 22 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi zasady i sposób prowadzenia rejestru przedsiębiorstw państwowych, dane podlegające wpisowi do tego rejestru, wymagania dla wniosku o wpis do rejestru, tryb postępowania przy dokonywaniu wpisów, zmian i skreśleń w rejestrze, zasady udostępniania rejestru oraz wypadki i warunki wydawania odpisów i wyciągów z tego rejestru. -Art. 23 ust. 1 | Łączenie, podział i likwidację przedsiębiorstwa państwowego, utworzonego w trybie określonym w art. 9, zarządza organ założycielski z własnej inicjatywy bądź na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa, z tym że łączenie i podział przedsiębiorstwa wymaga zgody rady pracowniczej przedsiębiorstwa. -Art. 23 ust. 2 | O łączeniu, podziale i likwidacji przedsiębiorstwa utworzonego przez zawarcie umowy stanowią wspólnie strony, które umowę zawarły. -Art. 23 ust. 3 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi warunki i tryb łączenia, podziału i likwidacji przedsiębiorstw państwowych. -Art. 24 ust. 1 | Projekt dokonania połączenia, podziału oraz likwidacji przedsiębiorstwa państwowego przedstawia się ogólnemu zebraniu pracowników lub radzie pracowniczej przedsiębiorstwa oraz związkom zawodowym działającym w przedsiębiorstwie w celu uzyskania opinii. -Art. 24 ust. 2 | W wypadku wniosku o likwidację przedsiębiorstwa opinia może zawierać propozycje zmierzające do wyprowadzenia przedsiębiorstwa z trudnej sytuacji gospodarczej. -Art. 25 ust. 1 | Przed podjęciem decyzji o połączeniu, podziale lub likwidacji przedsiębiorstwa przeprowadza się postępowanie przygotowawcze. -Art. 25 ust. 2 | Do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego organ założycielski powołuje zespół przygotowawczy. Zespół ten ma zbadać przyczyny, cel, potrzebę i warunki zamierzonych zmian organizacyjnych oraz przedstawić opinię. -Art. 25 ust. 3 | Skład zespołu przygotowawczego określają przepisy art. 12 ust. 3 i 4. -Art. 26 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może być postawione w stan upadłości. -Art. 26 ust. 2 | Warunki, zasady i tryb postępowania upadłościowego określają przepisy odrębnej ustawy. -Art. 27 ust. 1 | Tworzenie zakładów i innych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa państwowego, system kontroli wewnętrznej, stosunki prawne między jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa oraz zasady występowania w stosunkach prawnych z innymi jednostkami organizacyjnymi określa statut przedsiębiorstwa. -Art. 27 ust. 2 | W przedsiębiorstwie wielozakładowym zakres praw i obowiązków zakładów powinien odpowiadać charakterowi ich działalności oraz warunkom i potrzebom. -Art. 28 ust. 1 | Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa państwowego określa szczegółowo zakres działania, podział czynności i odpowiedzialność osób pełniących funkcje kierownicze i samodzielne w przedsiębiorstwie. -Art. 28 ust. 2 | Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa ustala dyrektor po zasięgnięciu opinii rady pracowniczej. -Art. 29 ust. 1 | Statut przedsiębiorstwa państwowego może przewidywać powołanie jako organów doradczych i opiniodawczych dyrektora - kolegium przedsiębiorstwa oraz rady techniczno-ekonomicznej. -Art. 29 ust. 2 | Członków tych organów powołuje dyrektor przedsiębiorstwa. -Art. 30 ust. 1 | Statut przedsiębiorstwa może przewidywać powołanie przez dyrektora przedsiębiorstwa komisji do rozstrzygania sporów majątkowych między jednostkami organizacyjnymi, wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa. -Art. 30 ust. 2 | Komisji przewodniczy radca prawny przedsiębiorstwa. -Art. 30 ust. 3 | Jeżeli statut nie stanowi inaczej, orzeczenie komisji jest ostateczne. -Art. 31 | Organami przedsiębiorstwa państwowego są: ogólne zebranie pracowników (delegatów), rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa. -Art. 32 | Kompetencje ogólnego zebrania pracowników (delegatów) i rady pracowniczej określa ustawa o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego. -Art. 33 ust. 1 | Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego zarządza przedsiębiorstwem i reprezentuje je na zewnątrz. -Art. 33 ust. 2 | Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, działając zgodnie z przepisami prawa, podejmuje decyzje samodzielnie i ponosi za nie odpowiedzialność. -Art. 34 ust. 1 | Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołuje i odwołuje organ założycielski bądź rada pracownicza. W stosunku do decyzji powołującej lub odwołującej dyrektora organom tym przysługuje wzajemnie prawo do zgłoszenia umotywowanego sprzeciwu w terminie nie przekraczającym dwóch tygodni. -Art. 34 ust. 2 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu ze związkami zawodowymi, ustali listę przedsiębiorstw o podstawowym znaczeniu dla gospodarki, w których dyrektora powołuje i odwołuje organ założycielski w trybie przewidzianym w ust. 1. -Art. 34 ust. 3 | Dyrektora przedsiębiorstwa użyteczności publicznej powołuje i odwołuje organ założycielski w trybie przewidzianym w ust. 1. -Art. 34 ust. 4 | W wypadku nieuwzględnienia sprzeciwu organowi, który go wniósł, przysługuje prawo zwrócenia się o rozstrzygnięcie do sądu. Orzeczenie sądu jest ostateczne. -Art. 34 ust. 5 | W przedsiębiorstwach nowo organizowanych pierwszego dyrektora przedsiębiorstwa powołuje organ założycielski. W tym samym trybie następuje powołanie dyrektora, jeżeli rada pracownicza przedsiębiorstwa nie wykorzystała uprawnień przewidzianych w ust. 1 w terminie zapewniającym należytą ciągłość pracy przedsiębiorstwa. -Art. 34 ust. 6 | Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołuje się na okres pięciu lat lub na czas nie określony. -Art. 35 ust. 1 | Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołuje się spośród kandydatów wyłanianych w drodze konkursu. -Art. 35 ust. 2 | W celu przeprowadzenia konkursu organ uprawniony do powołania dyrektora tworzy komisję konkursową w składzie: trzech przedstawicieli rady pracowniczej oraz po jednym przedstawicielu: organu założycielskiego, banku finansującego działalność przedsiębiorstwa, związków zawodowych, organizacji politycznych, organizacji młodzieżowych oraz Naczelnej Organizacji Technicznej - działających w przedsiębiorstwie. -Art. 35 ust. 3 | Komisja konkursowa wyłania kandydatów, oceniając ich przydatność do kierowania danym przedsiębiorstwem ze względu na ich kwalifikacje fachowe, postawę moralną i społeczną oraz umiejętność współżycia z ludźmi. -Art. 35 ust. 4 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady przeprowadzania konkursu. -Art. 36 | Zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa oraz głównego księgowego powołuje i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa za zgodą rady pracowniczej. -Art. 37 ust. 1 | Rada pracownicza przedsiębiorstwa może wystąpić do organu założycielskiego z wnioskiem o odwołanie dyrektora przedsiębiorstwa powołanego przez ten organ, jeżeli dyrektor: -Art. 37 ust. 1 | swoją działalnością poważnie narusza przepisy prawa, -Art. 37 ust. 1 | swoją nieprawidłową pracą powoduje, że przedsiębiorstwo nie osiąga zadowalających wyników gospodarczych. -Art. 37 ust. 2 | Rada pracownicza może wystąpić do dyrektora przedsiębiorstwa z umotywowanym wnioskiem o odwołanie zastępcy dyrektora. -Art. 37 ust. 3 | Organ, który otrzymał wniosek rady pracowniczej w sprawie określonej w ust. 1, zobowiązany jest w ciągu dwóch tygodni uwzględnić wniosek albo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Jeżeli zarzuty w toku postępowania wyjaśniającego zostaną potwierdzone, organ założycielski obowiązany jest w ciągu siedmiu dni uwzględnić wniosek. -Art. 37 ust. 4 | W wypadku rozbieżności stanowisk w odniesieniu do wyników postępowania wyjaśniającego rada pracownicza może zgłosić sprzeciw, który podlega rozpatrzeniu w trybie art. 57. -Art. 38 ust. 1 | Organ założycielski lub strony zawierające umowę o utworzeniu przedsiębiorstwa wspólnego wyposażają przedsiębiorstwo w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu. -Art. 38 ust. 2 | Przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem stanowiącym część mienia ogólnonarodowego, zapewnia jego ochronę. -Art. 38 ust. 3 | Przedsiębiorstwo państwowe wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia ogólnonarodowego będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych przepisami ustawowymi. -Art. 39 | Przedsiębiorstwo państwowe występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek. -Art. 40 ust. 1 | Organ założycielski nie może pozbawić przedsiębiorstwa państwowego składników wydzielonego mu lub nabytego przez przedsiębiorstwo mienia. -Art. 40 ust. 2 | W razie określonej przepisami ustawowymi reorganizacji przedsiębiorstwa państwowego organ założycielski może wyłączyć część mienia i przekazać je innej państwowej jednostce organizacyjnej. -Art. 41 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe odpowiada za swoje zobowiązania. -Art. 41 ust. 2 | Przedsiębiorstwo państwowe nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa ani innych osób prawnych. -Art. 41 ust. 3 | Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania przedsiębiorstwa państwowego. -Art. 42 | W wypadku likwidacji przedsiębiorstwa o przeznaczeniu majątku decyduje organ założycielski. -Art. 43 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe, wykonując przysługujące mu w myśl art. 38 ust. 3 uprawnienia w stosunku do mienia ogólnonarodowego wydzielonego mu przy jego utworzeniu oraz nabytego w toku działalności, może zbywać środki trwałe innym jednostkom gospodarki uspołecznionej oraz ustanawiać na ich rzecz w stosunku do tych środków ograniczone prawa rzeczowe. -Art. 43 ust. 2 | W odniesieniu do statków morskich i rzecznych przedsiębiorstwo państwowe może je zbywać także innym niż określone w ust. 1 jednostkom organizacyjnym i osobom, a także obciążać je na rzecz tych jednostek organizacyjnych i osób hipoteką lub zastawem. -Art. 43 ust. 3 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi wypadki dopuszczające możliwość zbywania przez przedsiębiorstwa państwowe środków trwałych tych przedsiębiorstw innym jednostkom organizacyjnym niż określone w ust. 1, a także innym osobom; rozporządzenie określi także zasady, warunki i tryb zbywania mienia przedsiębiorstw tym jednostkom organizacyjnym i osobom. -Art. 43 ust. 4 | Czynność prawna dotycząca środków trwałych stanowiących mienie przedsiębiorstwa, sprzeczna z obowiązującymi przepisami, jest nieważna, chyba że nabywca nie wiedział, mimo dołożenia należytej staranności, że zbycie nastąpiło wbrew obowiązującym przepisom. -Art. 44 ust. 1 | Do dokonywania czynności prawnych samodzielnie w imieniu przedsiębiorstwa państwowego upoważniony jest dyrektor. Zastępcy dyrektora oraz pełnomocnicy przedsiębiorstwa działają w granicach ich umocowania. -Art. 44 ust. 2 | Jeżeli czynności prawne, dokonywane przez osoby określone w ust. 1, obejmują rozporządzanie prawem, którego wartość przekracza pięćset tysięcy złotych, lub czynności te mogą spowodować powstanie zobowiązania przedsiębiorstwa do świadczenia o wartości powyżej pięciuset tysięcy złotych, do skuteczności oświadczenia woli wymagane jest współdziałanie co najmniej dwóch osób. -Art. 45 ust. 1 | Pełnomocników ustanawia i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa. -Art. 45 ust. 2 | Udzielenie pełnomocnictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. -Art. 45 ust. 3 | Udzielenie i odwołanie pełnomocnictwa podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw państwowych. Nie dotyczy to pełnomocnictwa do dokonywania poszczególnych czynności oraz ustanawiania pełnomocników procesowych. -Art. 46 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe prowadzi działalność na podstawie własnego planu. Zgodność planu przedsiębiorstwa z celami narodowego planu społeczno-gospodarczego osiągana jest w drodze stosowania ustaw wymienionych w art. 51 i przepisów art. 54. -Art. 46 ust. 2 | Plan wieloletni przedsiębiorstwa uchwala ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa, a plan roczny - rada pracownicza przedsiębiorstwa, na wniosek dyrektora. Plan przedsiębiorstwa powinien uwzględniać możliwości i warunki działalności przedsiębiorstwa oraz interesy załogi. -Art. 47 | Przedsiębiorstwo prowadzi działalność na zasadach racjonalnej gospodarki, samofinansowania oraz rachunku ekonomicznego. -Art. 48 ust. 1 | Przedsiębiorstwo prowadzi rzetelną rachunkowość oraz sporządza na jej podstawie bilans. -Art. 48 ust. 2 | Bilans przedsiębiorstwa podlega weryfikacji przez państwowe organy kontroli na zasadach określonych w przepisach szczególnych. -Art. 49 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może podjąć działalność w dziedzinie nie przewidzianej w akcie o jego utworzeniu. -Art. 49 ust. 2 | Jeżeli podjęcie nowej działalności wymaga zaniechania lub znacznego ograniczenia działalności przewidzianej w akcie o utworzeniu przedsiębiorstwa, niezbędne jest uprzednie uzyskanie zgody organu założycielskiego. -Art. 49 ust. 3 | Podjęcie nowej działalności podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw państwowych. -Art. 50 ust. 1 | Dyrektor przedsiębiorstwa ma obowiązek zgłosić pisemnie radzie pracowniczej przedsiębiorstwa, bankowi finansującemu oraz organowi założycielskiemu, że przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą ze stratą. -Art. 50 ust. 2 | W wypadku określonym w ust. 1, na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub z własnej inicjatywy, organ założycielski powoła komisję w celu zbadania i oceny stanu gospodarczego przedsiębiorstwa i przedstawienia wniosków. -Art. 50 ust. 3 | Po rozpatrzeniu wniosków komisji, zaopiniowanych przez radę pracowniczą, organ założycielski podejmuje decyzje wynikające z przepisów ustawy. -Art. 51 ust. 1 | Odrębne ustawy określają obowiązujące przedsiębiorstwo zasady: -Art. 51 ust. 1 pkt 1 | planowania i sprawozdawczości statystycznej, -Art. 51 ust. 1 pkt 2 | finansowania i opodatkowywania, -Art. 51 ust. 1 pkt 3 | tworzenia i wykorzystywania funduszów, -Art. 51 ust. 1 pkt 4 | ustalania cen. -Art. 51 ust. 2 | Uprawnienia i obowiązki przedsiębiorstwa wynikają również z przepisów innych ustaw niż określone w ust. 1. -Art. 52 ust. 1 | Organ założycielski dokonuje kontroli i oceny działalności przedsiębiorstwa oraz pracy dyrektora. -Art. 52 ust. 2 | Organ założycielski ma prawo władczego wkraczania w sprawy przedsiębiorstwa tylko w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi. -Art. 53 | Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa może przewidzieć, że uprawnienia organu założycielskiego w zakresie nadzoru, określone w niniejszej ustawie, mogą być przekazane powołanej przez ten organ radzie nadzorczej. -Art. 54 ust. 1 | Organ założycielski ma prawo nałożyć na przedsiębiorstwo obowiązek wprowadzenia do planu przedsiębiorstwa zadania lub wyznaczyć przedsiębiorstwu zadanie poza planem, jeżeli jest to niezbędne ze względu na potrzeby obrony kraju, w wypadku klęski żywiołowej bądź w celu wykonania zobowiązań międzynarodowych. -Art. 54 ust. 2 | W wypadku określonym w ust. 1 organ założycielski zapewnia przedsiębiorstwu środki niezbędne do wykonania nałożonego na przedsiębiorstwo zadania. -Art. 54 ust. 3 | Wykonanie zadania następuje na podstawie umowy zawartej między przedsiębiorstwem a jednostką organizacyjną wskazaną przy nakładaniu zadania. -Art. 55 | Organ założycielski, w razie stwierdzenia, że decyzja dyrektora jest sprzeczna z prawem, wstrzymuje jej wykonanie oraz zobowiązuje dyrektora do jej zmiany lub cofnięcia. -Art. 56 ust. 1 | Organ założycielski ma prawo zawiesić dyrektora przedsiębiorstwa w jego czynnościach w wypadku, gdy dalsze pełnienie przez niego funkcji stanowi istotne naruszenie prawa lub zagraża podstawowym interesom gospodarki narodowej. O podjętej decyzji organ założycielski powiadamia radę pracowniczą. -Art. 56 ust. 2 | W razie zawieszenia dyrektora przedsiębiorstwa w czynnościach, organ założycielski wyznacza tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa na okres nie przekraczający sześciu miesięcy. -Art. 56 ust. 3 | Rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa mogą w stosunku do decyzji określonych w ust. 1 i 2 zgłosić sprzeciw, który podlega rozpatrzeniu w trybie przewidzianym w art. 57. -Art. 57 ust. 1 | Dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w stosunku do decyzji podjętych wobec przedsiębiorstwa przez organ sprawujący nad nim nadzór. -Art. 57 ust. 2 | Sprzeciw wraz z jego uzasadnieniem wnosi się do organu, który decyzję wydał, w terminie siedmiu dni od daty jej przekazania. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie decyzji. -Art. 57 ust. 3 | W razie podtrzymania decyzji przez organ, do którego został skierowany sprzeciw, dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia w ciągu siedmiu dni sprawy do sądu. Sąd w terminie czternastu dni wyznacza rozprawę. -Art. 58 ust. 1 | W razie doznania szkody z powodu wykonania decyzji organu sprawującego nadzór, przedsiębiorstwo może żądać od tego organu odszkodowania. -Art. 58 ust. 2 | Spory wynikłe na tle przepisu ust. 1 rozstrzyga sąd. -Art. 58 ust. 3 | Z żądaniem odszkodowania może wystąpić dyrektor przedsiębiorstwa lub rada pracownicza przedsiębiorstwa. -Art. 59 | Przedsiębiorstwa państwowe mogą w celach ekonomicznie uzasadnionych tworzyć zrzeszenia. -Art. 60 ust. 1 | Utworzenie zrzeszenia przedsiębiorstw państwowych następuje na podstawie umowy zawartej za zgodą rad pracowniczych przedsiębiorstw tworzących zrzeszenie oraz podlegającej zatwierdzeniu organów założycielskich. Organy założycielskie odmówią zatwierdzenia umowy, jeżeli jest ona niezgodna z przepisami ustawowymi. -Art. 60 ust. 2 | W wyjątkowym wypadku społecznie i gospodarczo niezbędnym Rada Ministrów, po zasięgnięciu opinii właściwych komisji sejmowych, może ustanowić obowiązek utworzenia zrzeszenia określonych przedsiębiorstw oraz zobowiązać te przedsiębiorstwa do zawarcia umowy o utworzeniu zrzeszenia na okres do pięciu lat. -Art. 61 ust. 1 | Umowa o utworzeniu zrzeszenia przedsiębiorstw określa nazwę zrzeszenia, nazwy przedsiębiorstw zrzeszonych, cel i przedmiot działania, organy zrzeszenia i środki niezbędne do realizacji jego celu. -Art. 61 ust. 2 | Szczegółowy zakres działania zrzeszenia i jego organów określa statut zrzeszenia uchwalony przez radę zrzeszenia. -Art. 62 ust. 1 | Zrzeszenie przedsiębiorstw podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych. -Art. 62 ust. 2 | Zrzeszenie przedsiębiorstw uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru. -Art. 63 ust. 1 | Organem zarządzającym zrzeszeniem przedsiębiorstw państwowych jest rada zrzeszenia. -Art. 63 ust. 2 | Dyrektor i przedstawiciel rady pracowniczej przedsiębiorstwa należącego do zrzeszenia wchodzą w skład rady zrzeszenia. -Art. 63 ust. 3 | Rada zrzeszenia wybiera przewodniczącego spośród swoich członków. -Art. 64 ust. 1 | Organem wykonawczym rady zrzeszenia jest dyrektor powoływany i odwoływany przez radę zrzeszenia. -Art. 64 ust. 2 | Dyrektora zrzeszenia, o którym mowa w art. 60 ust. 2, powołuje się i odwołuje za zgodą organu sprawującego nadzór nad zrzeszeniem. -Art. 64 ust. 3 | Zakres działania dyrektora określa umowa lub statut zrzeszenia. -Art. 64 ust. 4 | Do powoływania dyrektora zrzeszenia przepis art. 35 stosuje się odpowiednio. -Art. 65 | Przedsiębiorstwo państwowe może za zgodą rady pracowniczej w trybie określonym w umowie bądź w statucie zrzeszenia wystąpić ze zrzeszenia, którego utworzenie nie wynikało z obowiązku nałożonego na podstawie art. 60 ust. 2. -Art. 66 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi tryb i warunki tworzenia zrzeszeń przedsiębiorstw państwowych, o których mowa w art. 60 ust. 2, oraz określi zakres nadzoru i organy powołane do jego sprawowania. -Art. 67 ust. 1 | Z dniem wejścia w życie ustawy organami założycielskimi przedsiębiorstw państwowych stają się naczelne, centralne lub terenowe organy administracji państwowej, które sprawowały nadzór nad tymi przedsiębiorstwami. -Art. 67 ust. 2 | Podmioty gospodarcze, wpisane w dniu wejścia w życie ustawy do rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z mocy prawa przedsiębiorstwami państwowymi w rozumieniu niniejszej ustawy. -Art. 67 ust. 3 | Organy prowadzące dotychczas rejestr przedsiębiorstw przekażą ten rejestr wraz z należącą do niego dokumentacją, w terminie trzech miesięcy od daty wejścia w życie ustawy, właściwym sądom, ustalonym w trybie przepisu art. 19 ust. 2. Do dnia przekazania tego rejestru organy te prowadzą rejestr na dotychczasowych zasadach. -Art. 67 ust. 4 | Zjednoczenia przedsiębiorstw państwowych podlegają zniesieniu na zasadach oraz w trybie i terminie ustalonych przez Radę Ministrów. -Art. 68 ust. 1 | Dyrektorzy przedsiębiorstw państwowych w okresie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy przedłożą ogólnym zebraniom załóg projekty statutów przedsiębiorstw. -Art. 68 ust. 2 | Ogólne zebrania załóg uchwalą statuty przedsiębiorstw w okresie jednego miesiąca od dnia przedłożenia projektu. -Art. 69 ust. 1 | Traci moc dekret z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych. -Art. 69 ust. 2 | Przepisy wykonawcze, wydane na podstawie dekretu wymienionego w ust. 1, zachowują moc do czasu zastąpienia ich przepisami wydanymi na podstawie niniejszej ustawy, o ile nie są z nią sprzeczne. -Art. 69 ust. 3 | Do czasu wydania ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2, w sprawach tych stosuje się przepisy dotychczasowe. -Art. 69 ust. 4 | Do czasu wydania ustaw przewidzianych w art. 51 ust. 1 oraz dostosowania ustaw wymienionych w tym przepisie do postanowień niniejszej ustawy do przedsiębiorstw państwowych stosuje się przepisy dotychczasowe ze zmianami wynikającymi z tej ustawy. -Art. 70 | Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1981 r. +Art. 9 ust. 2 | W uzasadnionych wypadkach inny organ państwowy niż organ określony w ust. 1 może utworzyć przedsiębiorstwo państwowe po porozumieniu z naczelnym lub centralnym organem administracji państwowej właściwym ze względu na rodzaj działalności tworzonego przedsiębiorstwa. +Art. 9 ust. 3 | Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa określa jego nazwę, rodzaj, siedzibę i przedmiot działania. +Art. 9 ust. 4 | Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa użyteczności publicznej może określać również zasady i warunki powoływania zakładów, filii, oddziałów oraz innych wewnętrznych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa, które sporządzają bilans. +Art. 10 | Organ założycielski może w drodze porozumienia z innym organem uprawnionym do tworzenia przedsiębiorstw państwowych przekazać na jego rzecz uprawnienia i obowiązki organu założycielskiego w stosunku do określonego przedsiębiorstwa państwowego. +Art. 11 ust. 1 | Terenowe organy administracji państwowej na podstawie uchwał zainteresowanych rad narodowych mogą tworzyć wspólne przedsiębiorstwa państwowe. +Art. 11 ust. 2 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i tryb tworzenia przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1. +Art. 12 ust. 1 | Przedsiębiorstwa państwowe mogą utworzyć wspólne przedsiębiorstwo w drodze umowy. +Art. 12 ust. 2 | Podstawą zawarcia umowy o utworzeniu wspólnego przedsiębiorstwa państwowego są uchwały rad pracowniczych przedsiębiorstw zawierających umowę. +Art. 12 ust. 3 | Do utworzenia wspólnego przedsiębiorstwa stosuje się odpowiednio przepisy art. 9 ust. 3 i art. 13. +Art. 12 ust. 4 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi warunki i tryb tworzenia przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1. +Art. 13 ust. 1 | Utworzenie przedsiębiorstwa państwowego poprzedza postępowanie przygotowawcze, które ma na celu zbadanie i ocenę potrzeby oraz warunków utworzenia przedsiębiorstwa. +Art. 13 ust. 2 | Organ zamierzający utworzyć przedsiębiorstwo państwowe powołuje w tym celu zespół przygotowawczy, który dokonuje niezbędnych ustaleń i przedstawia swoją opinię. +Art. 13 ust. 3 | W skład zespołu przygotowawczego wchodzą przedstawiciele Ministra Finansów, banku, rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, właściwego naczelnego lub centralnego organu administracji państwowej, zainteresowanych związków zawodowych, właściwego stowarzyszenia naukowego, społeczno-zawodowego lub naukowo-technicznego oraz organizacji działających na rzecz ochrony środowiska. +Art. 13 ust. 4 | Organ zamierzający utworzyć przedsiębiorstwo państwowe może również powołać do składu zespołu przygotowawczego inne osoby niż określone w ust. 3. +Art. 14 ust. 1 | Organy administracji państwowej mogą tworzyć przedsiębiorstwa międzynarodowe wspólnie z innymi państwami. +Art. 14 ust. 2 | Warunki tworzenia i zasady funkcjonowania takich przedsiębiorstw określają porozumienia i umowy między zainteresowanymi państwami. +Art. 15 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może utworzyć w drodze umowy przedsiębiorstwo mieszane z podmiotem zagranicznym. +Art. 15 ust. 2 | Warunki tworzenia oraz zasady funkcjonowania przedsiębiorstw mieszanych z podmiotem zagranicznym określają odrębne przepisy ustawowe. +Art. 16 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może utworzyć w drodze umowy przedsiębiorstwo mieszane z organizacją spółdzielczą. +Art. 16 ust. 2 | Podstawą zawarcia umowy przez przedsiębiorstwo państwowe z organizacją spółdzielczą w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa mieszanego jest uchwała rady pracowniczej przedsiębiorstwa. +Art. 16 ust. 3 | Warunki tworzenia oraz zasady funkcjonowania przedsiębiorstw państwowo-spółdzielczych określają odrębne przepisy ustawowe. +Art. 17 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może utworzyć w drodze umowy przedsiębiorstwo mieszane z organizacją społeczną ludu pracującego. +Art. 17 ust. 2 | Do przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 16 ust. 2 i 3. +Art. 18 | Przedsiębiorstwo państwowe wspólnie z innymi osobami prawnymi, a także osobami fizycznymi, może w celach gospodarczo uzasadnionych tworzyć jednostki gospodarcze, przewidziane w przepisach prawa. +Art. 19 ust. 1 | Statut przedsiębiorstwa reguluje strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa oraz inne sprawy przewidziane w niniejszej ustawie. +Art. 19 ust. 2 | Statut uchwala ogólne zebranie pracowników na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa. +Art. 20 ust. 1 | Zatwierdzenia przez organ założycielski wymagają statuty następujących przedsiębiorstw państwowych: +Art. 20 ust. 1 pkt 1 | użyteczności publicznej, +Art. 20 ust. 1 pkt 2 | handlu zagranicznego, +Art. 20 ust. 1 pkt 3 | stacji radiowych i telewizyjnych, przemysłu teleelektronicznego, transportu samochodowego i budownictwa łączności, +Art. 20 ust. 1 pkt 4 | Państwowej Komunikacji Samochodowej oraz zakładów naprawczych taboru kolejowego. +Art. 20 ust. 2 | Podjęcie decyzji w sprawie zatwierdzenia statutu powinno nastąpić w możliwie krótkim terminie, nie dłuższym jednak niż 3 miesiące od przedłożenia statutu organowi założycielskiemu. +Art. 21 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych. +Art. 21 ust. 2 | Organami rejestracyjnymi są sądy. Właściwość tych sądów, w trybie określonym w przepisach o ustroju sądów powszechnych, ustala Minister Sprawiedliwości. +Art. 22 ust. 1 | Do wniosku o wpis przedsiębiorstwa państwowego do rejestru przedsiębiorstw państwowych dołącza się odpis aktu o utworzeniu przedsiębiorstwa, statut oraz inne dokumenty, których złożenia wymagają przepisy wydane na podstawie niniejszej ustawy oraz przepisy szczególne. +Art. 22 ust. 2 | Organ rejestracyjny bada zgodność z prawem treści dokumentów stanowiących podstawę dokonania wpisu do rejestru. +Art. 22 ust. 3 | Rejestr przedsiębiorstw państwowych jest dostępny dla osób mających w tym interes prawny, z wyłączeniem danych objętych tajemnicą państwową i gospodarczą. +Art. 23 | Przedsiębiorstwo państwowe uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru. +Art. 24 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi zasady i sposób prowadzenia rejestru przedsiębiorstw państwowych, dane podlegające wpisowi do tego rejestru, wymagania dla wniosku o wpis do rejestru, tryb postępowania przy dokonywaniu wpisów, zmian i skreśleń w rejestrze, zasady udostępniania rejestru oraz wypadki i warunki wydawania odpisów i wyciągów z tego rejestru. +Art. 25 ust. 1 | Łączenie, podział i likwidację przedsiębiorstwa państwowego, utworzonego w trybie określonym w art. 9, zarządza organ założycielski z własnej inicjatywy bądź na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa, z tym że łączenie i podział przedsiębiorstwa wymaga zgody rady pracowniczej przedsiębiorstwa. +Art. 25 ust. 2 | O łączeniu, podziale i likwidacji przedsiębiorstwa utworzonego przez zawarcie umowy stanowią wspólnie strony, które umowę zawarły. +Art. 26 ust. 1 | Projekt dokonania połączenia, podziału oraz likwidacji przedsiębiorstwa państwowego przedstawia się ogólnemu zebraniu pracowników lub radzie pracowniczej przedsiębiorstwa oraz związkom zawodowym działającym w przedsiębiorstwie w celu uzyskania opinii. +Art. 26 ust. 2 | W wypadku wniosku o likwidację przedsiębiorstwa opinia może zawierać propozycje zmierzające do wyprowadzenia przedsiębiorstwa z trudnej sytuacji gospodarczej. +Art. 27 ust. 1 | Przed podjęciem decyzji o połączeniu, podziale lub likwidacji przedsiębiorstwa przeprowadza się postępowanie przygotowawcze. +Art. 27 ust. 2 | Do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego organ założycielski powołuje zespół przygotowawczy. Zespół ten ma zbadać przyczyny, cel, potrzebę i warunki zamierzonych zmian organizacyjnych oraz przedstawić opinię. +Art. 27 ust. 3 | Skład zespołu przygotowawczego określają przepisy art. 13 ust. 3 i 4. +Art. 28 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może być postawione w stan upadłości. +Art. 28 ust. 2 | Warunki, zasady i tryb postępowania upadłościowego określają przepisy odrębnej ustawy. +Art. 29 ust. 1 | W gospodarczo uzasadnionych wypadkach, rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa państwowego mogą wspólnie wnioskować do organu założycielskiego o wyrażenie zgody na przekształcenie przedsiębiorstwa w spółkę. +Art. 29 ust. 2 | Organ założycielski wyrażając zgodę na przekształcenie przedsiębiorstwa w spółkę określa warunki jego likwidacji w celu założenia spółki. +Art. 29 ust. 3 | Wyrażenie zgody przez organ założycielski powinno być poprzedzone postępowaniem przygotowawczym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy art. 13. +Art. 30 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa warunki i tryb łączenia, podziału i likwidacji przedsiębiorstw państwowych oraz tryb likwidacji przedsiębiorstwa państwowego w celu założenia spółki. +Art. 31 ust. 1 | Tworzenie zakładów i innych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa państwowego, system kontroli wewnętrznej, stosunki prawne między jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa oraz zasady występowania w stosunkach prawnych z innymi jednostkami organizacyjnymi określa statut przedsiębiorstwa. +Art. 31 ust. 2 | W przedsiębiorstwie wielozakładowym zakres praw i obowiązków zakładów powinien odpowiadać charakterowi ich działalności oraz warunkom i potrzebom. +Art. 32 ust. 1 | Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa państwowego określa szczegółowo zakres działania, podział czynności i odpowiedzialność osób pełniących funkcje kierownicze i samodzielne w przedsiębiorstwie. +Art. 32 ust. 2 | Regulamin organizacyjny przedsiębiorstwa ustala dyrektor po zasięgnięciu opinii rady pracowniczej. +Art. 33 ust. 1 | Statut przedsiębiorstwa państwowego może przewidywać powołanie jako organów doradczych i opiniodawczych dyrektora - kolegium przedsiębiorstwa oraz rady techniczno-ekonomicznej. +Art. 33 ust. 2 | Członków tych organów powołuje dyrektor przedsiębiorstwa. +Art. 34 ust. 1 | Statut przedsiębiorstwa może przewidywać powołanie przez dyrektora przedsiębiorstwa komisji do rozstrzygania sporów majątkowych między jednostkami organizacyjnymi, wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa. +Art. 34 ust. 2 | Komisji przewodniczy radca prawny przedsiębiorstwa. +Art. 34 ust. 3 | Jeżeli statut nie stanowi inaczej, orzeczenie komisji jest ostateczne. +Art. 35 | Organami przedsiębiorstwa państwowego są: ogólne zebranie pracowników (delegatów), rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa. +Art. 36 | Kompetencje ogólnego zebrania pracowników (delegatów) i rady pracowniczej określa ustawa o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego. +Art. 37 ust. 1 | Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego zarządza przedsiębiorstwem i reprezentuje je na zewnątrz. +Art. 37 ust. 2 | Dyrektor przedsiębiorstwa państwowego, działając zgodnie z przepisami prawa, podejmuje decyzje samodzielnie i ponosi za nie odpowiedzialność. +Art. 38 ust. 1 | Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołuje i odwołuje organ założycielski bądź rada pracownicza. W stosunku do decyzji powołującej lub odwołującej dyrektora organom tym przysługuje wzajemnie prawo do zgłoszenia umotywowanego sprzeciwu w terminie nie przekraczającym dwóch tygodni. +Art. 38 ust. 2 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu ze związkami zawodowymi, ustali listę przedsiębiorstw o podstawowym znaczeniu dla gospodarki, w których dyrektora powołuje i odwołuje organ założycielski w trybie przewidzianym w ust. 1. +Art. 38 ust. 3 | Dyrektora przedsiębiorstwa użyteczności publicznej powołuje i odwołuje organ założycielski w trybie przewidzianym w ust. 1. +Art. 38 ust. 4 | W wypadku nieuwzględnienia sprzeciwu organowi, który go wniósł, przysługuje prawo zwrócenia się o rozstrzygnięcie do sądu. Orzeczenie sądu jest ostateczne. +Art. 38 ust. 5 | Wniesienie sprzeciwu zawiesza wykonanie decyzji o powołaniu lub odwołaniu dyrektora do czasu rozpatrzenia sprzeciwu lub rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Na okres zawieszenia decyzji o powołaniu dyrektora organ założycielski może wyznaczyć tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa. +Art. 38 ust. 6 | W przedsiębiorstwach nowo organizowanych pierwszego dyrektora przedsiębiorstwa powołuje organ założycielski. W tym samym trybie następuje powołanie dyrektora, jeżeli rada pracownicza przedsiębiorstwa nie wykorzystała uprawnień przewidzianych w ust. 1 w terminie zapewniającym należytą ciągłość pracy przedsiębiorstwa. +Art. 38 ust. 7 | Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołuje się na okres pięciu lat lub na czas nie określony. +Art. 38 ust. 8 | Organ założycielski przedsiębiorstwa państwowego podejmuje niezbędne czynności w zakresie stosunku pracy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, a w szczególności określa jego wynagrodzenie oraz podejmuje inne rozstrzygnięcia związane ze stosunkiem pracy. Podejmowanie tych czynności w stosunku do dyrektora przedsiębiorstwa powołanego przez radę pracowniczą jest dokonywane przez organ założycielski w porozumieniu z tą radą. +Art. 39 ust. 1 | Dyrektora przedsiębiorstwa państwowego powołuje się spośród kandydatów wyłanianych w drodze konkursu. +Art. 39 ust. 2 | W celu przeprowadzenia konkursu organ uprawniony do powołania dyrektora tworzy komisję konkursową w składzie: trzech przedstawicieli rady pracowniczej oraz po jednym przedstawicielu organu założycielskiego, banku finansującego działalność przedsiębiorstwa, związków zawodowych, organizacji politycznych, organizacji młodzieżowych oraz Naczelnej Organizacji Technicznej - działających w przedsiębiorstwie. +Art. 39 ust. 3 | Komisja konkursowa wyłania kandydatów, oceniając ich przydatność do kierowania danym przedsiębiorstwem ze względu na ich kwalifikacje fachowe, postawę moralną i społeczną oraz umiejętność współżycia z ludźmi. +Art. 39 ust. 4 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa zasady przeprowadzania konkursu. +Art. 40 | Zastępcę dyrektora przedsiębiorstwa oraz głównego księgowego powołuje i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa za zgodą rady pracowniczej. +Art. 41 ust. 1 | Rada pracownicza przedsiębiorstwa może wystąpić do organu założycielskiego z wnioskiem o odwołanie dyrektora przedsiębiorstwa powołanego przez ten organ, jeżeli dyrektor: +Art. 41 ust. 1 | swoją działalnością poważnie narusza przepisy prawa, +Art. 41 ust. 1 | swoją nieprawidłową pracą powoduje, że przedsiębiorstwo nie osiąga zadowalających wyników gospodarczych. +Art. 41 ust. 2 | Rada pracownicza może wystąpić do dyrektora przedsiębiorstwa z umotywowanym wnioskiem o odwołanie zastępcy dyrektora. +Art. 41 ust. 3 | Organ, który otrzymał wniosek rady pracowniczej w sprawie określonej w ust. 1, zobowiązany jest w ciągu dwóch tygodni uwzględnić wniosek albo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Jeżeli zarzuty w toku postępowania wyjaśniającego zostaną potwierdzone, organ założycielski obowiązany jest w ciągu siedmiu dni uwzględnić wniosek. +Art. 41 ust. 4 | W wypadku rozbieżności stanowisk w odniesieniu do wyników postępowania wyjaśniającego rada pracownicza może zgłosić sprzeciw, który podlega rozpatrzeniu w trybie art. 61. +Art. 42 ust. 1 | Organ założycielski lub strony zawierające umowę o utworzeniu przedsiębiorstwa wspólnego wyposażają przedsiębiorstwo w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu. +Art. 42 ust. 2 | Przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem stanowiącym część mienia ogólnonarodowego, zapewnia jego ochronę. +Art. 42 ust. 3 | Przedsiębiorstwo państwowe wykonuje wszelkie uprawnienia w stosunku do mienia ogólnonarodowego będącego w jego dyspozycji, z wyjątkiem uprawnień wyłączonych przepisami ustawowymi. +Art. 43 | Przedsiębiorstwo państwowe występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek. +Art. 44 | Organ założycielski nie może pozbawić przedsiębiorstwa państwowego składników wydzielonego mu lub nabytego przez przedsiębiorstwo mienia. +Art. 45 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe odpowiada za swoje zobowiązania. +Art. 45 ust. 2 | Przedsiębiorstwo państwowe nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa ani innych osób prawnych. +Art. 45 ust. 3 | Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania przedsiębiorstwa państwowego. +Art. 46 | W wypadku likwidacji przedsiębiorstwa o przeznaczeniu majątku decyduje organ założycielski. +Art. 47 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe, wykonując przysługujące mu w myśl art. 42 ust. 3 uprawnienia w stosunku do mienia ogólnonarodowego wydzielonego mu przy jego utworzeniu oraz nabytego w toku działalności, może zbywać środki trwałe innym jednostkom gospodarki uspołecznionej oraz ustanawiać na ich rzecz w stosunku do tych środków ograniczone prawa rzeczowe. +Art. 47 ust. 2 | W odniesieniu do statków morskich i rzecznych przedsiębiorstwo państwowe może je zbywać także innym niż określone w ust. 1 jednostkom organizacyjnym i osobom, a także obciążać je na rzecz tych jednostek organizacyjnych i osób hipoteką lub zastawem. +Art. 47 ust. 3 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi wypadki dopuszczające możliwość zbywania przez przedsiębiorstwa państwowe środków trwałych tych przedsiębiorstw innym jednostkom organizacyjnym niż określone w ust. 1, a także innym osobom; rozporządzenie określi także zasady, warunki i tryb zbywania mienia przedsiębiorstw tym jednostkom organizacyjnym i osobom. +Art. 47 ust. 4 | Czynność prawna dotycząca środków trwałych stanowiących mienie przedsiębiorstwa, sprzeczna z obowiązującymi przepisami, jest nieważna, chyba że nabywca nie wiedział, mimo dołożenia należytej staranności, że zbycie nastąpiło wbrew obowiązującym przepisom. +Art. 48 ust. 1 | Do dokonywania czynności prawnych samodzielnie w imieniu przedsiębiorstwa państwowego upoważniony jest dyrektor. Zastępcy dyrektora oraz pełnomocnicy przedsiębiorstwa działają w granicach ich umocowania. +Art. 48 ust. 2 | Jeżeli czynności prawne, dokonywane przez osoby określone w ust. 1, obejmują rozporządzanie prawem, którego wartość przekracza pięćset tysięcy złotych, lub czynności te mogą spowodować powstanie zobowiązania przedsiębiorstwa do świadczenia o wartości powyżej pięciuset tysięcy złotych, do skuteczności oświadczenia woli wymagane jest współdziałanie co najmniej dwóch osób. +Art. 49 ust. 1 | Pełnomocników ustanawia i odwołuje dyrektor przedsiębiorstwa. +Art. 49 ust. 2 | Udzielenie pełnomocnictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. +Art. 49 ust. 3 | Udzielenie i odwołanie pełnomocnictwa podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw państwowych. Nie dotyczy to pełnomocnictwa do dokonywania poszczególnych czynności oraz ustanawiania pełnomocników procesowych. +Art. 50 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe prowadzi działalność na podstawie własnego planu. Zgodność planu przedsiębiorstwa z celami narodowego planu społeczno-gospodarczego osiągana jest w drodze stosowania ustaw wymienionych w art. 55 i przepisów art. 58. +Art. 50 ust. 2 | Plan wieloletni przedsiębiorstwa uchwala ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa, a plan roczny - rada pracownicza przedsiębiorstwa, na wniosek dyrektora. Plan przedsiębiorstwa powinien uwzględniać możliwości i warunki działalności przedsiębiorstwa oraz interesy załogi. +Art. 51 | Przedsiębiorstwo prowadzi działalność na zasadach racjonalnej gospodarki, samofinansowania oraz rachunku ekonomicznego. +Art. 52 ust. 1 | Przedsiębiorstwo prowadzi rzetelną rachunkowość oraz sporządza na jej podstawie bilans. +Art. 52 ust. 2 | Bilans przedsiębiorstwa podlega weryfikacji przez państwowe organy kontroli na zasadach określonych w przepisach szczególnych. +Art. 53 ust. 1 | Przedsiębiorstwo państwowe może podjąć działalność w dziedzinie nie przewidzianej w akcie o jego utworzeniu. +Art. 53 ust. 2 | Jeżeli podjęcie nowej działalności prowadzi do zaniechania lub znacznego ograniczenia działalności przewidzianej w akcie o utworzeniu przedsiębiorstwa, organ założycielski może zobowiązać przedsiębiorstwa do zaprzestania nowej działalności. +Art. 53 ust. 3 | Podjęcie nowej działalności podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorstw państwowych. +Art. 54 ust. 1 | Dyrektor przedsiębiorstwa ma obowiązek zgłosić pisemnie radzie pracowniczej przedsiębiorstwa, bankowi finansującemu oraz organowi założycielskiemu, że przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą ze stratą. +Art. 54 ust. 2 | W wypadku określonym w ust. 1, na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub z własnej inicjatywy, organ założycielski powoła komisję w celu zbadania i oceny stanu gospodarczego przedsiębiorstwa i przedstawienia wniosków. +Art. 55 ust. 1 | Odrębne ustawy określają obowiązujące przedsiębiorstwo zasady: +Art. 55 ust. 1 pkt 1 | planowania i sprawozdawczości statystycznej, +Art. 55 ust. 1 pkt 2 | finansowania i opodatkowywania, +Art. 55 ust. 1 pkt 3 | tworzenia i wykorzystywania funduszów, +Art. 55 ust. 1 pkt 4 | ustalania cen. +Art. 55 ust. 2 | Uprawnienia i obowiązki przedsiębiorstwa wynikają również z przepisów innych ustaw niż określone w ust. 1. +Art. 56 ust. 1 | Organ założycielski dokonuje kontroli i oceny działalności przedsiębiorstwa oraz pracy dyrektora. +Art. 56 ust. 2 | Organ założycielski ma prawo władczego wkraczania w sprawy przedsiębiorstwa tylko w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi. +Art. 57 | Akt o utworzeniu przedsiębiorstwa może przewidzieć, że uprawnienia organu założycielskiego w zakresie nadzoru, określone w niniejszej ustawie, mogą być przekazane powołanej przez ten organ radzie nadzorczej. +Art. 58 ust. 1 | Organ założycielski ma prawo nałożyć na przedsiębiorstwo obowiązek wprowadzenia do planu przedsiębiorstwa zadania lub wyznaczyć przedsiębiorstwu zadanie poza planem, jeżeli jest to niezbędne ze względu na potrzeby obrony kraju, w wypadku klęski żywiołowej bądź w celu wykonania zobowiązań międzynarodowych. +Art. 58 ust. 2 | W wypadku określonym w ust. 1 organ założycielski zapewnia przedsiębiorstwu środki niezbędne do wykonania nałożonego na przedsiębiorstwo zadania. +Art. 58 ust. 3 | Wykonanie zadania następuje na podstawie umowy zawartej między przedsiębiorstwem a jednostką organizacyjną wskazaną przy nakładaniu zadania. +Art. 59 | Organ założycielski, w razie stwierdzenia, że decyzja dyrektora jest sprzeczna z prawem, wstrzymuje jej wykonanie oraz zobowiązuje dyrektora do jej zmiany lub cofnięcia. +Art. 60 ust. 1 | Organ założycielski ma prawo zawiesić dyrektora przedsiębiorstwa w jego czynnościach w wypadku, gdy dalsze pełnienie przez niego funkcji stanowi istotne naruszenie prawa lub zagraża podstawowym interesom gospodarki narodowej. O podjętej decyzji organ założycielski powiadamia radę pracowniczą. +Art. 60 ust. 2 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić wypadki zagrożenia podstawowym interesom gospodarki narodowej uzasadniające zawieszenie dyrektora przedsiębiorstwa w jego czynnościach. +Art. 60 ust. 3 | W razie zawieszenia dyrektora przedsiębiorstwa w czynnościach, organ założycielski wyznacza tymczasowego kierownika przedsiębiorstwa na okres nie przekraczający sześciu miesięcy. +Art. 60 ust. 4 | Rada pracownicza i dyrektor przedsiębiorstwa mogą w stosunku do decyzji określonych w ust. 1 i 3 zgłosić sprzeciw, który podlega rozpatrzeniu w trybie przewidzianym w art. 61. +Art. 61 ust. 1 | Dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w stosunku do decyzji podjętych wobec przedsiębiorstwa przez organ sprawujący nad nim nadzór. +Art. 61 ust. 2 | Sprzeciw wraz z jego uzasadnieniem wnosi się do organu, który decyzję wydał, w terminie siedmiu dni od daty jej przekazania. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie decyzji. +Art. 61 ust. 3 | W razie podtrzymania decyzji przez organ, do którego został skierowany sprzeciw, dyrektorowi przedsiębiorstwa oraz radzie pracowniczej przysługuje prawo wniesienia w ciągu siedmiu dni sprawy do sądu. Sąd w terminie czternastu dni wyznacza rozprawę. +Art. 62 ust. 1 | W razie doznania szkody z powodu wykonania decyzji organu sprawującego nadzór, przedsiębiorstwo może żądać od tego organu odszkodowania. +Art. 62 ust. 2 | Spory wynikłe na tle przepisu ust. 1 rozstrzyga sąd. +Art. 62 ust. 3 | Z żądaniem odszkodowania może wystąpić dyrektor przedsiębiorstwa lub rada pracownicza przedsiębiorstwa. +Art. 63 ust. 1 | Przedsiębiorstwa państwowe mogą w celach ekonomicznie uzasadnionych tworzyć zrzeszenia. +Art. 63 ust. 2 | Do zrzeszeń mogą przystępować inne jednostki gospodarcze na zasadach określonych w umowie o utworzeniu zrzeszenia. +Art. 64 ust. 1 | Utworzenie zrzeszenia przedsiębiorstw państwowych następuje na podstawie umowy zawartej za zgodą rad pracowniczych przedsiębiorstw tworzących zrzeszenie. +Art. 64 ust. 2 | W wyjątkowych wypadkach społecznie i gospodarczo niezbędnych, w celu i na czas realizacji określonego zadania gospodarczego, Rada Ministrów może ustanowić obowiązek zawarcia umowy utworzenia zrzeszenia przez określone przedsiębiorstwa. +Art. 65 ust. 1 | Umowa o utworzeniu zrzeszenia przedsiębiorstw określa nazwę zrzeszenia, nazwy przedsiębiorstw zrzeszonych, cel i przedmiot działania, organy zrzeszenia i środki niezbędne do realizacji jego celu. +Art. 65 ust. 2 | Szczegółowy zakres działania zrzeszenia i jego organów określa statut zrzeszenia uchwalony przez radę zrzeszenia. +Art. 66 ust. 1 | Zrzeszenie przedsiębiorstw podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych. +Art. 66 ust. 2 | Zrzeszenie przedsiębiorstw uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru. +Art. 67 ust. 1 | Organem zarządzającym zrzeszeniem przedsiębiorstw państwowych jest rada zrzeszenia. +Art. 67 ust. 2 | Dyrektor i przedstawiciel rady pracowniczej przedsiębiorstwa należącego do zrzeszenia wchodzą w skład rady zrzeszenia. +Art. 67 ust. 3 | Rada zrzeszenia wybiera przewodniczącego spośród swoich członków. +Art. 68 ust. 1 | Organem wykonawczym rady zrzeszenia jest dyrektor powoływany i odwoływany przez radę zrzeszenia. +Art. 68 ust. 2 | Dyrektora zrzeszenia, o którym mowa w art. 64 ust. 2, powołuje się i odwołuje za zgodą organu sprawującego nadzór nad zrzeszeniem. +Art. 68 ust. 3 | Zakres działania dyrektora określa umowa lub statut zrzeszenia. +Art. 68 ust. 4 | Do powoływania dyrektora zrzeszenia przepis art. 39 stosuje się odpowiednio. +Art. 69 | Przedsiębiorstwo państwowe może za zgodą rady pracowniczej w trybie określonym w umowie bądź w statucie zrzeszenia wystąpić ze zrzeszenia, którego utworzenie nie wynikało z obowiązku nałożonego na podstawie art. 64 ust. 2. +Art. 70 | Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi tryb i warunki tworzenia zrzeszeń przedsiębiorstw państwowych, o których mowa w art. 64 ust. 2, oraz określi zakres nadzoru i organy powołane do jego sprawowania.